ناساندنی مەسیح لەگەڵ گەلەکەیدا
هەندێک لە قووڵترین وانەکانی ژیانی شیمۆن پەترۆس، وەک قوتابییەکی مەسیح، لە دەوری ماسیگرتن دەسووڕانەوە (بڕوانە لۆقا 5:1-11؛ یۆحەننا 21:1-8). ئەو بە پیشە ماسیگر بوو، و گەورە عیسا ئەوەی بەکارهێنا کە قوتابییەکەی ئاشنای بوو بۆ ئەوەی فێری بکات. لە مەتتا 17 چیرۆکێکی تری ماسیگرتنمان هەیە، بەڵام ئەمەیان قەڵغانێکی تێدایە نەک تۆڕێک، و سەرنجەکە لەسەر ماسییەکە نییە ئەوەندەی لەسەر ئەوەیە کە لە دەمی ماسییەکەدا دەدۆزرێتەوە – لەگەڵ وانەیەکی نایاب لەسەر ناساندنی بەخشندەیی مەسیح لەگەڵ گەلەکەیدا.
خاڵێکی تر کە تێبینی دەکرێت ئەوەیە کە ڕووداوەکانی ئەم چیرۆکە بە پرسیارێک لە دوژمنانی مەسیحەوە بۆ شیمۆن پەترۆس دەست پێدەکات، کە دەبێتە هۆی پرسیارێک لە پەترۆسەوە کە هەرگیز دەرفەتی ئەوەی نەبوو لە گەورە بپرسێت. لە وەڵامی پرسیارە نەکراوەکەی پەترۆسدا، لەبری ئەوە پرسیارێک لە گەورە عیساوە ئاراستەی قوتابییە سەرلێشێواوەکەی دەکرێت. دەزانم سەرلێشێواو دیارە، بەڵام هەمووی ڕوون دەبێتەوە کاتێک چیرۆکەکە دەخوێنینەوە. سەرنجڕاکێشە ببینین پرسیارەکانی پەترۆس چەندە جێگەیەکی گەورەیان لە ئینجیلەکاندا هەیە. ئەو زۆر پرسیاری هەیە، و وەڵامە جۆراوجۆرەکانی گەورە بۆ پرسیارەکانی قوتابییەکەی زۆر ڕاستی بۆ ئێمە ئاشکرا دەکات. سوپاس بۆ خودا کە پەترۆس زۆر پرسیاری کرد!
پرسیارەکانی پەترۆس دەرفەتێکن بۆ گەورە بۆ ناساندنی زۆرێک لە فێرکارییەکانی پەیمانی نوێ، ڕاستییەک کە بۆ یەکەمجار دەیبیستین. تەنها پرسیارەکانی پەترۆس نین کە لە ڕێگەیانەوە ڕاستیی ئینجیل دەناسرێت، بەڵکو لێدوانەکانی، دانپێدانانەکانی، شکستەکانی، سەرلێشێواوییەکانی و هەڵە لەناکاوەکانیشی. ئەمە بە هیچ شێوەیەک ڕەخنەگرتن نییە لە نێردراوە گەورەکە. ڕۆحی خودا ئەم وردەکارییانەی لەبارەی خزمەتکاری گەورەوە بۆ قازانجی ئێمە تۆمار کردووە. پەترۆس دەبێت پیاوێکی زۆر دڵفراوان، گەرموگوڕ و کەسایەتی خۆشەویست بووبێت کە خەڵک دەستبەجێ لێی نزیک ببوونەوە. و، من دڵنیام کە ئەو دڵخۆش دەبێت کە ئێمە لە زۆر پرسیار و هەڵەکانی فێر بین.
مامۆستاکەت پارە دەدات؟
ئەو ڕووداوەی کە خەریکە لێکۆڵینەوەی لەسەر دەکەین لە مەتتا 17:24-27 دۆزراوەتەوە. با ساتێک بوەستین بۆ خوێندنەوەی ئەو بەشە (NKJV).
کاتێک گەیشتنە کەفەرناحوم، ئەوانەی باجی پەرستگایان وەردەگرت هاتنە لای پەترۆس و گوتیان: «ئایا مامۆستاکەت باجی پەرستگا نادات؟» ئەو گوتی: «بەڵێ.» و کاتێک هاتە ناو ماڵەکە، عیسا پێشی کەوت و گوتی: «شیمۆن، چی بیر دەکەیتەوە؟ پاشاکانی زەوی گومرگ یان باج لە کێ وەردەگرن، لە کوڕەکانیان یان لە نامۆکان؟» پەترۆس پێی گوت: «لە نامۆکان.» عیسا پێی گوت: «ئەوا کوڕەکان ئازادن. بەڵام، بۆ ئەوەی تووڕەیان نەکەین، بڕۆ بۆ دەریا، قەڵغانێک فڕێ بدە، و ئەو ماسییەی یەکەمجار دێتە سەرەوە بیگرە. و کاتێک دەمی دەکەیتەوە، پارچە پارەیەکت تێدا دەدۆزیتەوە؛ ئەوە بگرە و بیدە بەوان بۆ من و تۆ.» (مەتتا 17:24-27)
ئەم چیرۆکە، کە شیمۆن پەترۆس کەسایەتی سەرەکییە، پەیوەندی بە بابەتی باجی پەرستگاوە هەیە. بەرپرسانی پەرستگا پرسیاریان لە پەترۆس کرد، «ئایا مامۆستاکەت باجی پەرستگا نادات؟» دەسەڵاتدارانی ئایینی لە ئیسرائیل هەندێک جار پرسیاریان لە قوتابییەکان دەکرد بۆ ئەوەی بە ناڕاستەوخۆ هێرش بکەنە سەر مەسیح. ئەمە یەکێک بوو لەو بۆنانە.
پەترۆس، کە پەرۆش بوو گەورەکەی وەک جوولەکەیەکی باش ببینرێت، بە پەلە وەڵامی پرسیارەکەی دانەوە بە «بەڵێ»یەکی بەهێز. بەڵام ڕاستییەکە ئەوە بوو کە ئەو بەڕاستی وەڵامەکەی نەدەزانی. ئەو بە ئەرێنی وەڵامی دایەوە لەوانەیە لەبەر ئەوەی نەیویست گەورەکەی بە خراپ دەربکەوێت. پەترۆس پێویستی بە چاوەڕوانییەکی زۆر نەبوو بۆ دۆزینەوەی وەڵامی ڕاست. مەسیح بیرەکانی پەترۆسی دەزانی و ئەوەی کە لە نێوان ئەو و سەرکردە ئایینییەکاندا ڕوویدابوو.
پەترۆس نەیدەتوانی چاوەڕێ بکات تا گەورە بە تەنیا ببینێت بۆ ئەوەی لێی بپرسێت ئایا باجی پەرستگای داوە یان نا. بەڵام کاتێک پێکەوە هاتنە ناو ماڵەکە، تەنانەت پێش ئەوەی پەترۆس بتوانێت هیچ بڵێت، گەورە «پێشی کەوت»، واتە وەک لە ئینگلیزیدا دەڵێین، «پێش پەترۆس کەوت.» وەک گەورەی زانا هەموو شتێکی دەزانی. پێش ئەوەی پەترۆس پرسیارەکەی بکات، مەسیح بۆی پرسی، «پاشاکانی زەوی گومرگ یان باج لە کێ وەردەگرن، لە کوڕەکانیان یان لە نامۆکان؟» پەترۆس بە دروستی وەڵامی دایەوە، «لە نامۆکان.» بە گشتی پەترۆس بوو کە پرسیارەکانی دەکرد، بەڵام ئێستا مەسیح بوو کە پرسیاری دەکرد. ڕوونکردنەوەی گەورە ئەوە بوو، «ئەوا کوڕەکان ئازادن.» بەڵام بۆ ئەوەی ئەوانی تر تووڕە نەکات، گەورە عیسا بە نزیکەیی زیادی کرد، «پەترۆس، پێویستە بچیتە ماسیگرتن.» ئەو ئاراستەی پەترۆسی کرد کە «بڕۆ بۆ دەریا، قەڵغانێک فڕێ بدە، و ئەو ماسییەی یەکەمجار دێتە سەرەوە بیگرە. و کاتێک دەمی دەکەیتەوە، پارچە پارەیەکت تێدا دەدۆزیتەوە؛ ئەوە بگرە و بیدە بەوان بۆ من و بۆ تۆ.»
کوڕەکان ئازادن
واتای هەموو ئەمانە وەک ئەوەی کە قووڵە، ڕوونیشە. مەسیح، کوڕی پاشا گەورەکە (5:35)، پەترۆسی وەک کوڕێک لەگەڵ خۆیدا ناساند. پاشان مەسیح، گەورەی دروستکراوەکان، بڕی تەواوی باجی پەرستگای لە دەمی ماسییەکەوە دابین کرد. ئێمە زانایی گەورەمان بینی کە بیرەکانی شیمۆن پەترۆسی دەزانی (17:25)، بەڵام لێرەدا ئێمە توانای بێسنووری ئەو دەبینین کە دەیتوانی ماسییەک دابین بکات کە سکەیەکی لە دەمدا بێت. لە ڕاستیدا بەهای سکەکە بە تەواوی بڕی دروست بوو بۆ پێدانی ئەم باجە بۆ دوو کەس! ئەو دەیزانی لە کوێ ماسییەک بدۆزێتەوە کە پارەی لە دەمدا بێت؛ بڕی دروست بۆ دوو کەس؛ و لەوەش زیاتر، ئەو بە شێوەیەکی پەرجوویی ماسییەکەی ئاراستەی قەڵغانەکەی پەترۆس کرد.
مەسیح بە شێوەیەکی سەرسوڕهێنەر و بەخشندە خۆی لەگەڵ پەترۆسدا ناساند لەم چیرۆکەدا، و گوتی، «بۆ من و تۆ» (ئایەتی 27). ئەم وانەیە تەنها بۆ پەترۆس نەبوو بەڵکو بۆ ئێمەش بوو. ئێمە کوڕین (غەلاتییەکان 3:26) و ئێمە ئازادین! ئەو کوڕی یەکەمینە و ئەو بە ڕۆحی وەرگرتن ئێمە دەکاتە کوڕ (4:5-6؛ ئەفەسۆس 1:5؛ ڕۆما 8:29 لەبەرچاو بگرە). کەواتە تەنانەت پێش ئەوەی لە زیندووبوونەوەدا ئێمە بگۆڕێت بۆ وێنەی خۆی، ئێمە ئێستا لەگەڵ ئەودا ناسێنراوین: «وەک ئەو وایە، ئێمەش لەم جیهانەدا واین» (1 یۆحەننا 4:17). ڕاستییەکی نایاب!
هێشتا وانەیەکی گرنگی تر هەیە بۆ ئێمە: دەبێت ئازادییەکەمان بۆ شکۆمەندی گەورە بەکاربهێنین. گەورە عیسا بە پەترۆسی گوت کە «کوڕەکان ئازادن» (مەتتا 17:26) لە پێدانی باج. کوڕەکان ئازادن چونکە خودا باوکیانە. لە پاشایەتییەکاندا پاشاکان باج لە منداڵەکانیان وەرناگرن. بەڵام مەسیح لێدوانێکی گرنگ زیاد دەکات: «بۆ ئەوەی تووڕەیان نەکەین» (ئایەتی 27). بە واتایەکی تر، هەرچەندە ئێمە ئازادین دەبێت وریابین کە دەسەڵاتدارانی جیهان تووڕە نەکەین. پەترۆس دواتر لە یەکەم نامەکەیدا لەسەر ئەمە دەنووسێت، و دەڵێت کاتێک دێتە سەر دەسەڵاتدارانی ئەم جیهانە ئێمە ئازادیمان هەیە، بەڵام دەبێت خۆمان ڕادەستی «هەموو فەرمانێکی مرۆڤ بکەین لە پێناوی گەورەدا... وەک ئازاد، بەڵام ئازادییەکەمان وەک پۆشاکێک» بۆ گوناه بەکارنەهێنین (1 پەترۆس 2:13،16؛ بڕوانە ڕۆما 13:1-7؛ تیتۆس 3:1).
بۆ من و تۆ
ئەم چیرۆکەی سکەکە لە دەمی ماسییەکەدا تایبەتە بە مەتتا. بابەتێکی سەرنجڕاکێشی مەتتا ئەوەیە کە چۆن گەورە دەیەوێت خۆی لەگەڵ ئێمەدا بناسێنێت. لەم ئینجیلەدا مەسیح دەبینین «لەگەڵمان» وەک خودا (1:23)، پێکەوە بەستراوەتەوە لەگەڵمان وەک مامۆستا (11:29-30)، لە «ناوەندماندا» کاتێک بە ناوی ئەوەوە کۆدەبینەوە (18:20)، و «هەمیشە لەگەڵتان...» «تا کۆتایی سەردەم» وەک گەورەی زیندووبووەوە (28:20). ئەم جەختکردنەوەیە بە ڕوونی لەو بەشەدا دەبینرێت کە سەیری دەکەین کاتێک قسەکانی مەسیح بۆ پەترۆس بیردەهێنینەوە: «بۆ من و تۆ» (17:27).
کورتکردنەوەی ئەم ئەزموونە ناوازە و سەرنجڕاکێشە لە ژیانی پەترۆسدا بە گۆڕانی شێوەی گەورە لەسەر کێوەکە کۆتایی پێدەهێنین (ئایەتەکانی 1-8). لەوێدا موسا و ئیلیا دەبینین کە لەگەڵ گەورەدا لە شکۆمەندیدا دەردەکەون. چ وێنەیەکی نایابە بۆ داهاتووی باوەڕدار کاتێک لەگەڵ گەورەدا لە شکۆمەندی شانشینەکەیدا دەردەکەوین (2 پەترۆس 1:16-18؛ کۆلۆسی 3:4). بەم شێوەیە بە کۆکردنەوەی هەردوو ڕووداوەکە فێر دەبین کە گەورە ئێمە لە شکۆمەندیدا لەگەڵ خۆیدا دەبەستێتەوە، و بە چیرۆکی سکەکە لە دەمی ماسییەکەدا، گەورە دەبینین کە خۆی لەگەڵ ئێمەدا لە دۆخی ئێستاماندا دەناسێنێت – چ نیعمەتێک! بۆ من و تۆ!
تێبینی کۆتایی
- ئەمە ئەو باجە نەبوو کە بە ڕۆما دەدرا، بەڵکو پارەی سەرانە بوو کە هەر جوولەکەیەکی سەروو 20 ساڵان دەبوو بیدات. ئەمە «نیو شاقل» بوو کە دەتوانرێت بگەڕێنرێتەوە بۆ دەرچوون 30:13-14، پارەی «کفارەت» یان «شاقلی پیرۆزگا». لە سەردەمی مەسیحدا بۆ پاراستنی پەرستگا بەکاردەهات. سکە تاکەکەسییەکە کە لە دەمی ماسییەکەدا دۆزرایەوە، بەپێی کتێبی پیرۆزی داربی، بە دوو دیدراخما یان یەک ستاتێر نرخێنرا. یەکسان بوو بە یەک شاقل، و لەبەر ئەوەی باجی پەرستگا نیو شاقل بوو بۆ یەک کەس، ئەوا سکەکە باجەکەی بۆ دوو کەس دەگرتەوە.
هەرچەندە گەورە عیسا بینراوە کە دەستبەرداری مافەکانی خۆی بووە – ئەو کە بە ماف بێسنوور گەورەیە – قوتابییەکان هەڵوێستێکی پێچەوانەیان نیشاندا لە خواستی هەندێک ماف لەسەرووی ئەوانی ترەوە لە شانشینەکەدا. ئەمە لە پرسیارەکەیاندا ڕوونە سەبارەت بەوەی کێ لە شانشینەکەدا گەورەترە (مەتتا 18:1). هەموویان پێویستیان بە وانەی پراکتیکی هەبوو کە گەورە پێیدان. بە بانگکردنی منداڵێکی بچووک، کە بە گوێڕایەڵی هات، ئەو بە کردەوە پێیانی گوت کە ئەوەی خوازیاری گەورەیی بێت تەنانەت ناچێتە ناو شانشینەکەشەوە، با گەورەبوونیشی تێدا بمێنێت. دەبێت بگۆڕدرێن، هەڵوێستیان بگۆڕدرێت لە خۆویستییەوە بۆ پشت بەستنێکی نزم، وەک چۆن منداڵێکی بچووک پشت بە دایک و باوکی دەبەستێت نەک هەوڵی فەرمانڕەوایەتی دایک و باوکی بدات.
کەواتە هەڵوێستێکی خۆبەخشانە بۆ خۆبچووککردنەوە وەک منداڵێکی بچووک، کەسێک گەورەتر دەکات لە شانشینی ئاسماندا. ئەمە ئەو جۆرە گەورەیی نییە کە ئەوان بیریان لێدەکردەوە، بەڵام ئەوەیە کە خودا بە گەورەیی دادەنێت لە کەسایەتی ڕۆحیدا. ئەو ئەمەی زیاد کرد کە هەرکەسێک منداڵێکی بچووکی لە ناوی ئەودا وەرگرت، ئەوا ئەوی وەرگرتووە (ئایەتی 5). ئەم لەبەرچاوگرتنی لاواز و پشت بەستنە نیشانەی ئەوەیە کە بیرەکانی کەسێک بەرامبەر بە مەسیح چین. —لێسلی گرانت، لێکدانەوە لەسەر مەتتا، گونجێنراو.
