وەک ئێمە لە سەدەی ٢١دا دەژین، هەموومان زۆر ئاشناین بە زۆرێک لە زاراوە سەربازییەکان وەک: دەستێوەردانی چەکداری، جەنگی ناوخۆیی، جەنگی پیرۆز، جیهاد، و جەنگی خاچپەرستی. مەبەستی ئەم وتارە ئەوە نییە کە سەرقاڵی جەنگ بێت بە خۆیەوە، بەڵکو ئەوەیە کە بزانین ڕۆحی خودا چ وانەیەکمان فێر دەکات لە ڕێگەی بەکارهێنانی ئەم جۆرە وشانەوە لە کتێبی پیرۆزدا.
یەکەمین جەنگ کە مرۆڤ تێیدا بەشدار بوو، وەک گەورەترین جەنگ لە هەموویان، لە باخچەیەکدا ڕوویدا – یەکێکیان لە عەدەن، ئەوی دیکەیان لە ئۆرشەلیم. دوا جەنگ، لە وەرزی ٢٠ی کتێبی بینین، لە کۆتاییدا پلانە ستراتیژی و تاکتیکییەکانی هێزەکانی دوژمن لەناو دەبات.
زاراوە سەربازییەکان لە کتێبی پیرۆزدا
لە سەرانسەری کتێبی پیرۆزدا زۆر ئاماژە بەم بابەتە کراوە. دەربارەی خودا لە دەرچوون ١٥دا نووسراوە:
یەهووا پیاوێکی جەنگە.
لە ئاماژەیەکی ئاساییدا بۆ گەورەمان عیسا لە ئەیوب ٣٩دا دەخوێنین:
بۆنی جەنگ لە دوورەوە دەکات
-بڕوانە یوحەننا ٧:٢٠یش. ئیشایا سەرنج ڕادەکێشێتە سەر جەنگاوەری ڕۆحی پیرۆز،
کاتێک دوژمن وەک لافاو دێت، ڕۆحی یەهووا ئاڵایەک بەرز دەکاتەوە (ئیشایا ٥٩:١٩).
دەربارەی پیاوان دەخوێنینەوە، بۆ نموونە، سێ جەنگاوەری گەورەی پادشایەتی یەکگرتوو: شاول، داود و سولەیمان. دەربارەی ئەوان دەخوێنینەوە،
و شاول پادشایەتی ئیسرائیلی وەرگرت و لەگەڵ هەموو دوژمنەکانی دەوروبەری جەنگا (١ ساموئێل ١٤:٤٧)،
ئەوانیش پادشا داود پێشکەشی یەهووا کرد، لەگەڵ زیو و زێڕێک کە لە هەموو ئەو نەتەوانەی کە داگیری کردبوون، پێشکەشی کردبوو (٢ ساموئێل ٨:١١)،
چونکە ئەو [سولەیمان] دەسەڵاتی بەسەر هەموو ئەوانەدا هەبوو لەم دیوی ڕووبارەکە، لە تیفساهەوە تا غەزە، بەسەر هەموو پادشاکانی ئەم دیوی ڕووبارەکەدا (١ پادشایان ٤:٢٤).
ئیبراهیم: جەنگاوەری بەڕێز
لە کاتێکدا یەکەم بیرکردنەوەمان دەربارەی ئیبراهیم ڕەنگە فراوانی نایابی باوەڕەکەی بێت، دەبێت ئەو تایبەتمەندییە ڕۆحییە دیکانە بەرز بنرخێنین کە نیشانەی بوون، لەوانەش بوونی بە پێغەمبەر (پەیدابوون ٢٠:٧) و کاهن (پەیدابوون ٢٢:٢). گەورەترین سەرکەوتنی سەربازیی ئەو، بێ گومان، ئەوەیە کە لە بەشی ١٤دا تۆمار کراوە، کاتێک هاوپەیمانییەکی باکوور، بە سەرۆکایەتی ئەمرەفالی پادشای شینار، بە ڕێگای پادشا لە لای ڕۆژهەڵاتی ئوردونەوە بەرەو ئیلات و دەریای سوور پێشڕەوی کرد. ئەم جووڵەیە ئیبراهیمی ئازاد کرد تا ڕێگای شاخەکانی ناوەڕاست بگرێتەبەر و بۆسەیەک لە خاڵی بەیەکگەیشتنی دوو ڕێگا سەرەکییەکە لە نزیک شاری دیمەشق دابنێت. حایم هێرتسۆگ، سەرۆکی پێشووی ئیسرائیل، پێی وایە کە ئەمە هەمان شوێنە کە لە ٣٠ی ئەیلوولی ١٩١٨دا، فیرقەی سوارچاکانی ئوسترالی بۆسەیان بۆ سوپای چوارەمی تورکیا دانا و لەناوی بردن.
پاڵنەرەکانی ئیبراهیم بۆ جەنگ
پرسیارەکە لێرەدا ئەوەیە: ئیبراهیم بە چ شێوەیەک شایستەی ئەوەیە کە بە جەنگاوەری بەڕێز بناسرێت؟ پیاوان زۆر هۆکاریان هەیە بۆ بەشداریکردن لە جەنگدا. لەوانە:
- تاڵانکردن و دزی؛
- دەستکەوتنی خاک؛
- دەسەڵات و گەورەکردن.
بەڵام لە مێژووی ئیبراهیمدا هیچ تایبەتمەندییەکی لەو جۆرە نادۆزینەوە. لەبری ئەوە دەبینین:
- گەڕاندنەوەی مافی موڵکایەتی؛
- گەڕاندنەوەی براکەی؛
- ڕەتکردنەوەی پاداشت.
بۆچی ئیبراهیم لەگەڵ زیاتر لە ٣٠٠ پیاو ٢٥٠ میل (٤٠٠ کم) ڕۆیشت بۆ ڕزگارکردنی برایەک وەک لوت؟ چەندێک لە ئێمە ئەمڕۆ ئەوە دەکەین؟
کاتێک لە دۆخێکی لەو جۆرەداین چۆن هەڵسوکەوت دەکەین؟ ئایا تەنها خەمی پاداشت، شوێن یان ناوبانگی خۆمانە؟ یان ئارەزووەکانمان هاوشێوەی ئەوانەی ئیبراهیمن کە لە بارودۆخی نالەباردا لە ڕووی ڕۆحییەوە گەشەی کرد، وەک داود دەڵێت،
لە ژێر فشاردا تۆ فراوانت کردم (زەبور ٤:١).
بێ گومان گەورەترین ئەنجام ئەوە بوو کە ئیبراهیم، جەنگاوەرەکە، مەلکیسادق، پادشای ئاشتی، بینی، کە ڕێزی لێ گرت. ئەزموونێکی سەختی و کێشەکان بوو بە ئەزموونێکی سەرکەوتن، ئاشتەوایی، شایەتی گشتی باش، و پەیوەندی ڕۆحی بەرهەمدار.
