گەڕانەوە بۆ وتارەکان

یاخیبوونی ئەبسالۆم دژی پادشا داود: باوکێک

نادیار
٦ی تەمووزی ٢٠٢٤
١٢ کەمترین خوێندنەوە

ئەبسالۆم کوڕی بوو، کە خۆشەویست بوو بەڵام گوێڕایەڵ نەبوو – شانازی بە جوانییەکەیەوە دەکرد، بەتایبەتی بە قژی (). هەروەها یەکێک بوو لە قێزەونترین و بێدینترین کەسایەتییەکانی ناو کتێبی پیرۆز. هیچ نیشانەیەک نییە کە خودا هیچ کاتێک لە بیرکردنەوەکانیدا جێگەی هەبووبێت. ئەو دڕندە، لوتبەرز، خۆویست و بێویژدان بوو. نیوەبرای خۆی ئەمنۆنی کوشت، کێڵگەکەی یۆئابی سووتاند، بە نهێنی پیلانی دژی باوکی گێڕا، لە ئۆرشەلیم دەریپەڕاند، کۆشکی داگیرکرد، پاشان پلانی دانا بۆ لەناوبردنی هێزەکانی . لەبری ئەوە، لە شەڕەکەدا سەرکەوت و ئەبسالۆم کوژرا، کە سزایەک بوو شایستەی بوو. "هەرکەسێک خوێنی مرۆڤ بڕێژێت، خوێنی ئەویش بە دەستی مرۆڤ دەڕێژرێت" ( NKJV).

ئەبسالۆم ئەمنۆن دەکوژێت

ئەبسالۆم، و ئەمنۆن هەمان باوکیان هەبوو، بەڵام ئەمنۆن دایکی جیاواز بوو. ئەمنۆن ئارەزووی نیوەخوشکەکەی تاماری کرد و دەستدرێژی سێکسی کردە سەری. ئەم گوناهە قێزەونە لە خێزانی داوددا بەشێک بوو لە سزای خودایی کە بەهۆی گوناهەکەی لەگەڵ بەت-شەبا تووشی بوو. سزاکەی یەهۆڤا، "من لە ماڵی خۆتەوە دژی تۆ بەرز دەکەمەوە" ()، جێبەجێ دەکرا.

ئەبسالۆم ڕقی لە ئەمنۆن بوو بەهۆی ئەم زیناکردنە، بەڵام تەنانەت سەرزەنشتیشی نەکرد. ئەبسالۆم بڕیاری دا ئەمنۆن بکوژێت بەهۆی دەستدرێژی سێکسی کردنە سەر خوشکەکەی. کوڕەکانی پادشای بانگهێشتی جەژنێک کرد، و کاتێک ئەمنۆن سەرخۆش بوو، خزمەتکارەکانی کوشتی (١٣:٢٨). ئەمنۆنی سزا نەدا بەهۆی دەستدرێژی سێکسی، هەروەها ئەبسالۆمی سزا نەدا بەهۆی کوشتنی ئەمنۆن. بەڵام لەبەر ئەوەی ئەبسالۆم پیلانی کوشتنی ئەمنۆنی دانا، ناچار بوو هەڵبێت.

ئەبسالۆم پلانی یاخیبوون دادەنێت

ئەبسالۆم سوپاسگوزاری باوکی نەبوو بۆ ڕێگەدان بە گەڕانەوەی بۆ ئۆرشەلیم. لەبری ئەوە، پلانی دانا بۆ لابردنی. خۆی لە قەرەباڵغترین دەروازەی شارەکەدا جێگیر کرد، و بە بیستنی سکاڵاکانی خەڵک بە هاوسۆزییەکی ساختەوە، دڵی خەڵکی بەدەست هێنا (١٥:٥-٦). ئەو سیاسەتمەدارێکی زیرەک و فێڵباز بوو. بە زەحمەت دەیتوانی بێئاگا بێت لە پیلانەکەی کوڕەکەی، بەڵام هیچ هەوڵێکی نەدا بۆ ڕاگرتنی. کوڕەکەی دەپەرست، و ئەمەش یەکێک بوو لە شکستە سەرەکییەکانی. ئەو دەیزانی ئەبسالۆم خۆی بەرز دەکردەوە، و خودا سولەیمانی وەک پادشای داهاتوو دەستنیشان کردبوو (؛ ؛ ١٢:٢٥). ئەو دەیزانی کە حوکمی دەکرد، بەڵام هیچ شتێکی نەکرد بۆ کۆنترۆڵکردنی.

چەند ساڵێک دواتر ئەبسالۆم گوتی، " بچمە حەبرۆن و ئەو نەزرە بدەم کە بۆ یەزدانم کردووە ... گوتوومە، 'ئەگەر یەزدان بەڕاستی بمگەڕێنێتەوە بۆ ئۆرشەلیم، ئەوا خزمەتی یەزدان دەکەم'" (). ئەبسالۆم درۆی دەکرد، بەڵام پرسیاری لێ نەکرد، و ئەبسالۆم چوو بۆ حەبرۆن بۆ دەستپێکردنی یاخیبوونەکەی. سیخوڕەکانی بەسەر هەموو ئیسرائیلدا نارد، و گوتی، "هەرکە گوێتان لە دەنگی کەڕەنا بوو، ئەوا بڵێن، 'ئەبسالۆم لە حەبرۆن حوکمڕانی دەکات!'" (١٥:١٠). ئەمە دەبێتە هۆشدارییەک بۆ دایک و باوکان کە وا دانەنێن منداڵەکانیان یەزدان دەناسن، بەڵکو بەدوای بەرهەمەکانی ئەو پەیوەندییەدا بگەڕێن. یاخیبوونی ئەبسالۆم دژی هێزێکی بەرچاوی بەدەست هێنا.

لە ئۆرشەلیم هەڵدێت

کاتێک بیستی کە "دڵی پیاوانی ئیسرائیل لەگەڵ ئەبسالۆمن" لەگەڵ خزمەتکارەکانی لە ئۆرشەلیم هەڵهات (١٥:١٣-١٤). نەیویست ئەو شارەی کە خۆشی دەویست ببێتە گۆڕەپانی شەڕ. بەڵام هەروەها هەڵهات چونکە ئەبسالۆمی خۆش دەویست و نەیویست زیانی پێ بگەیەنێت. گەیشتە ئەو ئەنجامەی کە ئەمە تۆڵەسەندنەوەیەکی زیاترە بۆ گوناهەکانی زیناکردن و . یەزدان ڕایگەیاندبوو کە ناخۆشی لە خێزانەکەیەوە دێت. ئەمەش کاتێک هاتە دی کە کوڕە خۆشەویستەکەی یاخی بوو. سەرەڕای ئەوەش، لە هەموو ئەم سزایەدا دەستی بە یەزدانەوە گرت. ئەمە ئەو کاتە بوو کە زەبووری ٣ی نووسی، کە ئەم نووسینەی لەسەرە: "زەبوورێکی کاتێک لە ئەبسالۆمی کوڕی هەڵهات." سەرەڕای ترسەکانی، متمانەی بە یەزدان هەبوو: "تۆ، ئەی یەزدان، قەڵغانێکیت بۆ من، شکۆمەندی من و ئەوەی سەرم بەرز دەکاتەوە ... ناترسم" (،٦).

کاتێک ئەحیتۆفەل، ڕاوێژکارە بەڕێزەکەی ، پەیوەندی بە لای ئەبسالۆمەوە کرد، نوێژی کرد کە ڕاوێژەکەی بۆ ئەبسالۆم "گەمژەیی" بێت (١٥:٣١). خودا لە کۆتاییدا وەڵامی ئەو نوێژەی دایەوە، چونکە ئەحیتۆفەل ئامۆژگاری ئەبسالۆمی کرد کە کارێکی قێزەون بکات: "بچۆ لای کەنیزەکانی باوکت" (١٦:٢١). ئەم کارە ڕاگەیاندنێکی ڕوون دەبوو کە هەموو شتێک کە خاوەنی بوو ئێستا هی ئەبسالۆمە. دووبارە، ئەمە بەشێک بوو لە سزادانی خودا. یەزدان بە داودی گوتبوو، "من ژنەکانت لەبەردەم چاوەکانت دەبەم و دەیاندەم بە دراوسێکەت، و ئەو لەگەڵ ژنەکانت دەخەوێت" (١٢:١١). ئەمە لە کۆتاییدا هاتە دی. کاتێک کەنیزەکانی بەجێهێشت "بۆ پاراستنی ماڵەکە ... ئەبسالۆم چوو لای کەنیزەکانی باوکی لەبەردەم هەموو ئیسرائیلدا" (١٥:١٦؛ ١٦:٢٢).

ئەوەی پادشا و ماڵباتەکەی شارەکەیان بەجێهێشت، و هەموو خەڵکیش ئەوان، ، شوێنکەوتووە دڵسۆزەکەی ، بە نیشاندانی دڵسۆزییەکەی زۆر دڵی کردەوە. کاتێک پێی گوت بگەڕێتەوە لای ئەبسالۆم، گوتی دەیەوێت لە یان مردندا لەگەڵ پادشاکەی بێت. لە دڵسۆزی و پەیوەستبوونی بە داودەوە، جۆرێکی پیرۆزە لەوانەی کە لە کاتی ڕەتکردنەوەی یەزداندا دڵسۆزن بۆی (١٥:١٩-٢٢).

زۆر گریان هەبوو کاتێک بەسەر ڕووباری کیدرۆندا پەڕییەوە. تابووتەکەیان هەڵگرتبوو، بەڵام پاشان پادشا ئاراستەی زادۆقی کرد و گوتی، "تابووتی خودا ببەنە ناو شارەکە. ئەگەر لە چاوی یەزداندا ڕەزامەندی بدۆزمەوە، ئەو دەمگەڕێنێتەوە و هەردووکی و شوێنی نیشتەجێبوونی خۆی پیشان دەدات. بەڵام ئەگەر بەم شێوەیە بڵێت: 'من هیچ خۆشحاڵیم پێت نییە،' ئەوا من لێرەم، ئەو بە من بکات ئەوەی کە بە باشی دەزانێت" (١٥:٢٥-٢٦). تابووتەکە، هێمای ئامادەیی خودا، لەلایەن داودەوە لە هەموو شتێک زیاتر بەنرخ بوو. ڕەتی کردەوە کە بیخاتە بەردەم سووکایەتییەکانی ئەبسالۆم و لایەنەکەی. دەیزانی کە سزا دەدرێت. خۆی بە ناشایستە دەزانی بۆ ئەوەی تابووتەکە یاوەری بکات، و ڕەتی کردەوە کە وا نیشان بدات خودا لە لای ئەوە.

بە قووڵی ملکەچی ویستی خودا بوو. دەستی یەزدانی لە هەموو ناخۆشییەکانیدا دەبینی. ئایا ئێمەش دەتوانین هەمان شت بکەین؟ باوەڕی خودا- هەمیشە دەستی خودا لە ناو ناخۆشیدا دەبینێت. لەم کاتە تاریکەی یاخیبوونی ئەبسالۆمدا، دەستی سزادانی خودای بینی و ئەوە پاراستی لە تاڵی دژی خودا و ترسی مرۆڤ. چەند زیاتر دەستی کۆنترۆڵکەری خودا لە بارودۆخەکانماندا بناسینەوە، ئەوەندە زیاتر ئەو ئاشتییەمان دەبێت کە لە تێگەیشتن تێدەپەڕێت ().

"جا بەسەر سەرکەوتنی کێوی زەیتووندا سەرکەوت، و گریا ... و سەری داپۆشیبوو و بە پێخاوسی دەڕۆیشت. و هەموو ئەو خەڵکەی کە لەگەڵیدا بوون سەریان داپۆشی و بە گریانەوە سەرکەوتن" (). چ دیمەنێک – پادشای گریان، پێخاوس، سەری داپۆشراو، بەسەر کێوی زەیتووندا سەرکەوت! گۆچانی سزادانی خودا قورس بوو، و خۆی بەم نیشانە دەرەکییانەی ، خۆسزادان، و شیوەن بۆ گوناهەکانی، بچووک کردەوە.

لێرەدا بیری عیسامان دەهێنێتەوە کە بەسەر کێوی زەیتووندا سەرکەوت و گریا (،٤١). وەک چۆن بەسەر ڕووباری کیدرۆندا پەڕییەوە، عیساش بە هەمان شێوە (). وەک چۆن وەک پادشایەکی سووکایەتیپێکراو و ڕەتکراوە ڕۆیشت، ڕزگارکەریش بە هەمان شێوە کاتێک چوو بۆ گەتسیمانی. وەک چۆن لەلایەن هەندێک شوێنکەوتووی دڵسۆزەوە یاوەری دەکرا، عیساش بە هەمان شێوە (). وەک چۆن ئەحیتۆفەل، ڕاوێژکارە متمانەپێکراوەکەی، بەجێی هێشت و پەیوەندی بە دوژمنەکەیەوە کرد، یەهوداش بە هەمان شێوە خیانەتی لە کرد و پەیوەندی بە دوژمنەکانییەوە کرد (). وەک چۆن ئەو خەڵکەی کە کەوتن بۆ سەر کێوی زەیتوون خەمبار بوون، قوتابییەکانیش بە هەمان شێوە کە کەوتن بۆ گەتسیمانی (). بەڵام لە کاتێکدا ئەم بەراوردکارییانە دەبینین، جیاوازییە توندەکە لەبیر نەکەین – ئازارەکانی بەهۆی گوناهەکانی خۆیەوە بوو، لە کاتێکدا بەهۆی گوناهەکانی ئێمەوە ئازاری چەشت.

"کەسێک بە داودی گوت: 'ئەحیتۆفەل لەناو پیلانگێڕاندایە لەگەڵ ئەبسالۆم'" (). یاخیبوونی کوڕەکەی، ئەمە تاڵترین ناو پەرداخی خەمەکانی بوو. ئەحیتۆفەل و هاوڕێی متمانەپێکراوی بوو. نەک تەنها داودی بەجێهێشت، بەڵکو پەیوەندی بە دوژمنەکەیەوە کرد. هاوڕێیەتییەکەیانی بەم شێوەیە وەسف کرد: "ئێمە پێکەوە ڕاوێژی شیرینمان دەکرد" (). خیانەتەکەی بە توندی هەست پێکرد: "تەنانەت نزیکەکەی خۆم کە متمانەم پێی بوو، کە نانەکەی منی دەخوارد، قاچی خۆی بەرز کردەوە دژم" (). "دوژمنێک نییە سەرزەنشتم بکات؛ ئەوکات دەمتوانی بەرگەی بگرم. نە ئەوەی ڕقی لێمە ... ئەوکات دەمتوانی خۆمی لێ بشارمەوە. بەڵام تۆ بوویت، پیاوێک هاوتای من، و ناسیاوی من" (). لە ڕاوێژەکەی ئەحیتۆفەل بۆ ئەبسالۆم زیاتر دەترسا وەک لە یاخیبوونی ئەبسالۆم، چونکە ئەو دەوڵەتمەدارێکی زۆر بەڕێز بوو. "ئامۆژگارییەکەی ئەحیتۆفەل ... وەک ئەوە بوو کەسێک پرسیاری لە قسەکردنی خودا کردبێت" ().

نوێژی کرد: "ئەی یەزدان، داوا دەکەم، ڕاوێژەکەی ئەحیتۆفەل بگۆڕە بۆ گەمژەیی" (١٥:٣١). لێرەدا نموونەیەکمان پێ دەدات کە ئێمەش دەتوانین نوێژ بکەین کە خودا پیلانەکانی بەدکاران تێک بشکێنێت: "نوێژی کاریگەر و گەرموگوڕی پیاوێکی ڕاستودروست زۆر شت بەدەست دەهێنێت" (). یەزدان وەڵامی نوێژەکەی داودی دایەوە: "چونکە یەزدان بڕیاری دابوو ئامۆژگارییە باشەکەی ئەحیتۆفەل تێک بشکێنێت ... بۆ ئەوەی یەزدان کارەسات بەسەر ئەبسالۆمدا بهێنێت" ().

" گەیشتە سەر لوتکەی کێوەکە، لەوێ خودای پەرست" (١٥:٣٢). ئەمە دەبێت فێرمان بکات کە سەختییەکان نابێت ڕێگر بن لە پەرستنمان. دەتوانین یەزدان بە لە دۆڵدا بپەرستین وەک چۆن لەسەر لوتکەی کێو. هەرچەندە لە خێمەی پەرستن دوور بوو، خودا هێشتا دەستڕاگەیشتوو بوو. هیچ شتێک نابێت ڕێگامان لێ بگرێت لە پەرستنی یەزدان.

ڕاوێژکارە ناکۆکەکان

لە ٢ ساموئێل ١٧، ڕاوێژکارەکانی ئەبسالۆم، ئەحیتۆفەل و حوشای، ڕاوێژی ناکۆکیان دا سەبارەت بەوەی ئایا لەم کاتەدا هێرش بکەنە سەر ، هەروەها چۆن هێرش بکەن. ئامۆژگارییەکەی ئەحیتۆفەل ئەوە بوو: " هەزار پیاو هەڵبژێرم، و من ئەم شەو هەڵدەستم و دەکەوم. کاتێک ماندوو و لاوازە، دێمە سەری ... و تەنها پادشا لێدەدەم. پاشان هەموو خەڵکەکە بۆ تۆ دەگەڕێنمەوە" (١٧:١-٣). ئەگەر لەناو ببرێت، یاخیبوونەکە کۆتایی دێت و ئەبسالۆم دەبێتە پادشا. پێشنیارە سارد و سڕەکەی ئەحیتۆفەل بۆ کوشتنی دەستنیشانکراوی یەزدان بە ڕەزامەندییەکی گەرم لەلایەن ئەبسالۆم و هەموو پیرانی ئیسرائیلەوە وەرگیرا (١٧:٤). بەڵام ئەحیتۆفەل حسابی یەزدانی نەکردبوو، کە داودی خۆش دەویست.

کاتێک ئەبسالۆم بە حوشای گوت لەبارەی ئامۆژگارییەکەی ئەحیتۆفەل، حوشای پێشنیاری کرد کە کوشتنی کارێکی ئەوەندە سادە نییە وەک ئەحیتۆفەل وای دەزانی، چونکە سەربازێکی بە بوو لەگەڵ جەنگاوەرانی ئازا. حوشای هەروەها گوتی کە بە ئەگەری زۆرەوە خۆی شاردووەتەوە، و شارەزا بوو لە خۆدزینەوە لە گرتن. لەبری ئەوە، حوشای ئەمەی گوت: "من ئامۆژگاری دەکەم کە هەموو ئیسرائیل بۆ تۆ کۆبکرێنەوە ... و تۆ بە کەسی خۆت بچیتە شەڕەوە" (١٧:١١). هەزار پیاوەکەی ئەحیتۆفەل داوای کردبوو سەرکەوتوو نابوون دژی و جەنگاوەرەکانی. ئەبسالۆم دەبێت هەموو پیاوانی ئیسرائیل کۆبکاتەوە بۆ ئەوەی باوکی بە هێزی ژمارەکان تێک بشکێنێت. لێرەدا وانەیەکی پراکتیکی هەیە: هەرگیز هێزی دوژمنە ڕۆحییەکان کەم مەزانە، و باشترین ڕێگا بۆ تێپەڕاندنیان بدۆزەرەوە. شەیتان بە گشتی بە شێوەیەکی کتوپڕ هێرش دەکات، و ٦٠٠٠ ساڵ ئەزموونی هەیە لە تاقیکردنەوەمانەوە لەوەتەی یەکەم جار دایک و باوکمان لە باخچەکەدا تاقی کردەوە. پێویستە بە وریاییەوە بنێین ئەگینا تێکمان دەشکێنێت.

لە ئامۆژگاریکردنی ئەبسالۆم بۆ کۆکردنەوەی هێزێکی زۆر، حوشای کاتی دەگڕاند. چەند زیاتر ئەبسالۆم دوا بکەوێت لە گرتنەبەری ڕێوشوێن، ئەوەندە زیاتر ئامانجی ڕاستەقینەی حوشای دەهاتە دی – بۆ ئەوەی کاتێکی زیاتر بدات بە بۆ ئامادەکردنی هێزەکانی و هەڵبژاردنی باشترین شوێن بۆ شەڕەکە. ئەمە جیاواز بوو لە ئامۆژگارییەکەی ئەحیتۆفەل: "من ... ئەم شەو دەکەوم." حوشای هەروەها پێشنیاری کرد کە ئەبسالۆم "بە کەسی خۆی بچێتە شەڕەوە." ئەم ئامۆژگارییە بووە هۆی مردنی ئەبسالۆم. ئەگەر شوێنی ئامۆژگارییەکەی ئەحیتۆفەل کەوتبایە، لە ئۆرشەلیم سەلامەت دەما. بە قبوڵکردنی ئامۆژگارییەکەی حوشای بۆ ئەوەی خۆی بچێتە شەڕەوە، چوو بۆ مردنی.

بەڵام یەزدان بوو، نەک حوشای کە ڕاوێژەکەی ئەحیتۆفەلی تێک شکاند: "چونکە یەزدان بڕیاری دابوو ڕاوێژە باشەکەی ئەحیتۆفەل تێک بشکێنێت ... بۆ ئەوەی یەزدان کارەسات بەسەر ئەبسالۆمدا بهێنێت" (١٧:١٤). یەزدان ڕاوێژەکەی بە حوشای دا، پاشان وای لە ئەبسالۆم کرد شوێنی بکەوێت. لە ڕێگەی پیلانگێڕییەکەی حوشایەوە، کە وەک سیخوڕێک بۆ کاری دەکرد، پادشا ڕزگار کرا. خودای باڵادەست "هەموو شتێک بەپێی ڕاوێژی ویستی خۆی دەکات" (). و "هەرە بەرز لە شانشینی مرۆڤەکاندا حوکمڕانی دەکات" (). باشە بزانین کە خودا دەستوەردان دەکات بۆ پاراستن و خۆشگوزەرانی گەلەکەی. خودا ئامۆژگارییەکەی حوشای بەکار هێنا بۆ ڕزگارکردنی . کاتێک بینی ڕاوێژەکەی تێک شکاوە، و نەیتوانی پادشا بکوژێت، ئەحیتۆفەل خۆی کوشت بە ، بیری یەهودا ئیسکاریۆتمان دەهێنێتەوە کە ئەویش خۆی هەڵواسی ().

شەڕی ناوخۆ

شەڕێکی ناوخۆ هەبوو. سوپاکەی سێ بەشی هەبوو کە لەلایەن ، ئەبیشای و ئیتایەوە فەرماندەیی دەکران. ئامادە بوو پەیوەندی بە جەنگاوەرەکانییەوە بکات، بەڵام خەڵکەکە گوتیان نا: "تۆ ئێستا بە قەد دە هەزار لە ئێمە دەهێنیت" (). کاتێک فەرماندەکانی ڕۆیشتن، گوتی، "بۆ خاتری من بە لەگەڵ گەنجەکە ئەبسالۆم مامەڵە بکەن" (١٨:٥).

شەڕەکە لە دارستانێکی کێویدا ڕوویدا، لەگەڵ چەندین دۆڵی قووڵ. ئەبسالۆم ٢٠,٠٠٠ پیاوی لەدەست دا "و دارستانەکە لەو ڕۆژەدا زیاتر لە شمشێر خەڵکی خوارد" (١٨:٨). ئەبسالۆم هەڵهات، بەڵام قژەکەی لە لقێکی دار بەڕوودا گیر بوو، و "لە نێوان و زەویدا بە هەڵواسراوی مایەوە" (١٨:٩). یەکەم پیاو کە بینی نەیویست بیکوژێت چونکە داواکارییەکەی پادشای بیستبوو. بەڵام یەکێک لە فەرماندەکانی ، یۆئابی بێویژدان، "سێ ڕممی لە دەست گرت و لە دڵی ئەبسالۆمی چەقاند لە کاتێکدا هێشتا بوو" (١٨:١٤). فەرمانی پادشای پشتگوێ خست بۆ مامەڵەکردنی نەرم لەگەڵ ئەبسالۆم؛ جەستەکەی فڕێ درایە ناو چاڵێک و بە بەرد داپۆشرا – گۆڕێکی تاوانباران.

بە مردنی ئەبسالۆم، یاخیبوونەکە کۆتایی هات. دەیزانی کە مردنی ئەبسالۆم کۆتایی بە یاخیبوونەکە دەهێنێت. لە دەروازەی شارەکەدا دانیشتبوو، بە پەرۆشییەوە چاوەڕێی هەواڵ بوو. کاتێک بیستی کە کوڕەکەی مردووە، گریا و هاواری کرد، "ئەی کوڕم ئەبسالۆم ... خۆزگە من لە جێگەی تۆ مردبام!" (١٨:٣٣). کوڕەکەی خۆش دەویست، و زۆر خەمبار بوو کاتێک مرد چونکە دڵنیا نەبوو لە پەیوەندی کوڕەکەی لەگەڵ یەزدان. پادشایەکی گەورە بوو بەڵام باوکێکی خراپ، و ئەبسالۆم بەڵگەی شکستەکەی بوو.

وتارە پەیوەندیدارەکان

لە بنەڕەتدا لە GTPress بڵاوکراوەتەوە. بە زیریرەکی دەستکرد وەرگێڕدراوە، لەگەڵ ئاماژەکانی کتێبی پیرۆز — هەر ئاماژەیەک بکەرەوە بۆ خوێندنەوەی لە كوردی سۆرانی ستانده‌رد.

Holy Bible, Kurdi Sorani Standard™ 1998, 2011, 2016, 2020 by Biblica, Inc. Kurdish Bible 2020. © 2020 Biblica, Inc. Used by permission. All rights reserved.