لە کۆمەڵگەیەکی ئازاددا، ژیانی ئایینی بژاردەی هەیە. وەک هەر سوپەرمارکێتێکی مۆدێرن، کڕیاری ڕۆژئاوایی دەتوانێت براندی «باوەڕ»ی خۆی و ئەو ڕادەیەی کە ئامادەیە پابەندی بێت هەڵیبژێرێت. لە کاتێکدا ئێمە باوەڕمان وایە کە هیچ کەسێک نایەتە سەر باوەڕێکی ڕاستەقینە مەگەر ڕۆحی پیرۆز لە دڵیدا کار بکات، وەک چاودێری شێوازەکانی مزگێنیدانی پۆڵس دەکەین، فێردەبین کە توخمێکی فیکریش لە گۆڕاندا هەیە: «ئەو ڕوونی کردەوە و ڕایگەیاند... و هەوڵیدا قەناعەتیان پێبکات دەربارەی عیسا» (کردارەکان 28:23 NIV).
گۆڕان بۆ مەسیح لێکەوتەی ڕەوشتی و شێوازی ژیانی هەیە. لە بەرگرییەکەیدا لەبەردەم پاشا ئەگریپا، پۆڵس ڕایگەیاند، «من بانگەواز دەکەم کە ئەوان دەبێت تۆبە بکەن و بگەڕێنەوە لای خودا و تۆبەکەیان بە کردارەکانیان بسەلمێنن» (کردارەکان 26:20). مەحاڵە خۆت ڕادەستی مەسیح بکەیت و پاشان وەک هەموو کەسێکی تر ژیانێکی باش بژیت. ئەندازیارە مەسیحییەکان، مامۆستایان، پەرستاران، بازرگانان، ژنانی ماڵ، چێشتلێنەران، دوکاندارەکان، هتد دەبێت جیاواز بن. بەڵام بە چ شێوەیەک جیاواز بن؟
کاتێک کەسێکی تازەباوەڕ دەچێتە ناو کۆمەڵگەی مەسیحی، بەدوای مۆدێلەکانی ڕۆحانییەتدا دەگەڕێت. مەسیح چۆن چاوەڕێی لێدەکات باوەڕە نوێیەکەی بژی؟ بە تێپەڕبوونی کات، باوەڕدارە نوێیەکە بەزۆری دەبێتە وەک ئەوانەی لە دەوروبەرین. ئایا باوەڕدارێکی ماددی دەبێت؟ قەشەیەکی جەستەیی و بەدوای خۆشی گەڕ؟ ئایا تەمبەڵ دەبێت یان وریابێت؟ ئایا بیرکردنەوەیەکی مزگێنیدان یان بەرگری پەرەپێدەدات؟ ئایا هەرگیز چێژ لە هاوبەشی ڕاستەقینە لەگەڵ مەسیح وەردەگرێت؟ یان ژیانی بە ڕاکردن لە چالاکییەکی ئایینییەوە بۆ چالاکییەکی تر بەسەردەبات، بەدوای سەرسامیی قەشە هاوڕێکانیدا دەگەڕێت؟ بەپێی هەڵبژاردن، سروشتی گوناهکاری گەندەڵمان بە سروشتی خۆی ئێمە بەرەو خراپەکان دەبات.
لە پەیمانی نوێدا سێ پیاو بە ناوی حەنانییاس دەدۆزینەوە. ئەوان هاوچەرخ بوون. هەر یەکەیان، بە هۆکاری خۆی، باوەڕی بە خودا هەڵبژارد لەسەر ئەوەی بێباوەڕ بێت. هەر یەکەیان قوربانیی کەسییان نیشاندا لە کاتێکدا لە کۆمەڵگەی خوداترسەکەیاندا دەژیان. بەڵام، هەر یەکەیان شێوازێکی جیاوازی ڕۆحانییەتی نیشاندا. ئەم سێ پیاوە لە کتێبی کردارەکاندا دەدۆزینەوە.
حەنانییاس: ئەو کەسەی بەدوای ڕەزامەندیی ڕووکەشدا دەگەڕێت
یەکەم حەنانییاس لە کردارەکان 5 دەردەکەوێت. ئەو پیاوێکی دەوڵەمەندە کە لەگەڵ ژنەکەی سەفیرا، لە کاتێکی زۆر ورووژێنەردا پەیوەندی بە کڵێسای سەرەتاییەوە کرد. هەندێک چەوساندنەوە هەبوو، بەڵام بوێرییەکی گەورە، یەکگرتوویی و بەڵگەی خودا لە نێوانیاندا هەبوو. دەتوانیت وێنای ئەوە بکەیت کە لە کڵێسایەکدا بیت کە «هیچ کەسێک بانگەشەی ئەوەی نەکرد کە هیچ کام لە موڵکەکانی هی خۆیەتی، بەڵکو هەموو شتێکیان هاوبەش کرد» (کردارەکان 4:32)؟
لە کۆتایی تەمەنی هەرزەکاریمدا ڕۆمانی «دەرچوون»ی لیۆن ئوریسم خوێندەوە. لە نێو شتەکانی تردا، باسی لە دروستبوونی یەکەم کیبوتز دەکرد. خەیاڵی گەنجیم بە بیرۆکەی ژیان لە کۆمەڵگەیەکدا بەبێ موڵکی تایبەت، هاوبەشکردنی هەموو شتێک، ورووژێنرا. لە پشووی داهاتوودا لە لەندەنەوە گەشتێکی شەش هەفتەییم بۆ ئیسرائیل کرد بۆ خۆبەخشین لە کیبوتزێکدا. خۆش بوو بەڵام نائومێدکەر بوو، چونکە هەندێک لە ئەندامانی کیبوتزەکە هەژماری بانکی تایبەتییان هەبوو.
ئاستی ژیانی یەکگرتوو لە نێوان مەسیحییە سەرەتاییەکاندا تەنها بەرهەمی پێویستی یان ئەندازیاری کۆمەڵایەتی نەبوو. بەڵگەی ئەوە بوو کە خودا دڵە گەندەڵەکانی مرۆڤی دەگۆڕی. نێردراو یۆحەننا ئەم تایبەتمەندییەی پەیوەندی وەک بەڵگەی بوون بە قوتابییەکی ڕاستەقینەی عیسای مەسیح (یۆحەننا 13:35) و تەنانەت وەک تاقیکردنەوەی لەدایکبوونێکی نوێ (1 یۆحەننا 3:14) دادەنێت.
ڕۆژێک، «یوسف... کێڵگەیەکی فرۆشت کە خاوەنی بوو و پارەکەی هێنا و خستییە پێی نێردراوانەوە» (کردارەکان 4:36-37). حەنانییاس تێبینی کرد کە بەخشندەییەکەی هەستێکی باشی لەناو کۆمەڵگەی مەسیحیدا دروست کرد. زۆرێک لە کۆمێنتی سوپاسگوزاری و سەرسامی بیستران. کاریگەری شێوازی ژیانی یوسف ئەوەندە بوو، کە نێردراوان ناوی گۆڕی بۆ بەرناباس، بە واتای «کوڕی هاندان». لە بەرناباسدا، حەنانییاس مۆدێلێکی باشی ڕۆحانییەتی دۆزییەوە بۆ شوێنکەوتن. بەڵام، مەترسی شوێنکەوتنی دەرەوەی ڕەفتاری باش هەیە بەبێ بوونی واقیعی ناوەوەی پێویست.
ئێمە مرۆڤەکان سەیرین: توانای ئەوەمان هەیە هەموو ئەوەی هەیەتمان هەیە بیدەین بە هەژاران و جەستەمان ڕادەستی ئاگر بکەین – بە هۆکاری هەڵە (1 کۆرنسۆس 13:3)! ئەم بەخشینە قوربانیدانە بەبێ دڵێکی ڕاستەقینە دەبێتە هۆی نائومێدی و تاڵی. خەڵک ئەوەندە سوپاسگوزار نین. ئەوانەی دەبەخشن و خزمەت دەکەن بە چاوەڕوانی ستایشی مرۆڤ زوو یان درەنگ ئازار دەچێژن و بێ هیوا دەبن. تەنانەت ڕەنگە ببێتە هۆی توڕەیی و خەمۆکی. حەنانییاس ئارەزووی ناوبانگی بەرناباسی دەکرد. ئارەزووی سەرسامیی گەلی خودای دەکرد. بەڵام لە دڵیدا، کارێکی جددی تەواونەکراو هەبوو.
بۆ شوێنکەوتنی پیاوانی خودا، پێویستە دڵێکی گۆڕاومان هەبێت. ئایا ئێمە دەبەخشین و بە سەختی کار دەکەین، بە چاوەڕوانی بیستنی «دەستخۆشی» لە قەشە هاوڕێکانمان؟ ئایا ئێمە نیگەرانی «پێگەی» خۆمانین لە کۆمەڵگەی مەسیحیدا؟ لە هەندێک کۆمەڵگەدا پێویستە بە زمانەکان قسە بکەین بۆ ئەوەی بە ڕۆحانی دابنرێین. لەوانی تردا پێویستە قاتی و پاتمان یان وشەگەلێکی دیاریکراوی نوێژمان هەبێت بۆ ئەوەی بە ڕۆحانی دابنرێین. هەوڵدان بۆ ڕەزامەندی مرۆڤ لە کۆتاییدا ناچارمان دەکات خۆمان نیشان بدەین، درۆ بکەین، ئەوە بین کە نین.
یەکێک لە زۆرێک لە بەرەکەتەکانی ژیانی هاوسەرگیری ئەوەیە کە لە تەنیشتمانەوە ویژدانێکی دووەممان هەبێت کە ناتوانرێت بە مشتومڕی بێ کۆتایی مێشکی دەستکاری بکرێت. ئایا بیرۆکەی سەفیرا یان حەنانییاس بوو بۆ فریودانی نێردراوان؟ کردارەکان 5:2 ئاماژە بەوە دەکات کە ڕەنگە حەنانییاس ئەو کەسە بووبێت کە سەرەتا فریودانەکەی پێشنیار کردبێت. کۆتاییەکە زۆر جیاواز دەبوو ئەگەر سەفیرا گوتبای، «حەنانییاس، تۆ پیاوێکی زۆر بەخشندەیت. با زەوییەکە بفرۆشین و نیوەی بدەین بە نێردراوان و نیوەکەی تری لە پشک و بەشدا وەبەرهێنان بکەین بۆ پلانی خانەنشینیمان. و با لەسەری کراوە بین!»
ئەم ڕستەیەی کۆتایی جیاوازی نێوان ژیان و مردنی دروست دەکرد. ژن ڕۆڵێکی سەرەکی هەیە لە ویژدانی مێردەکەیدا. دەبێت بە خۆشەویستییەوە قسە بکات، و ڕێگە نەدات مێردەکەی بەرەو دووڕوویی بڕوات. ئەو لە هەموو کەسێکی تر باشتر دەیناسێت، و خوداوەند بەرپرسیارێتی لێدەگرێتەوە بۆ کردارە ڕێککەوتووەکانی.
گوتراوە کە وێنەی ئەوانی تر لەسەر خوداپەرستیی ئێمە بەزۆری لە ڕاستی زیاترە. جیاوازی نێوان ئەوەی کە ئێمە کێین و ئەوەی کە دەبێت یان حەزمان لێیە بین، هەندێک جار خەمناکە. ناوی حەنانییاس بە واتای «خودا بەخشندەیە» دێت. خوداوەند کەموکوڕییەکانمان دەزانێت. ئەو زۆر ئاگاداری ئەو بۆشاییەیە لە نێوان زانیارییە کتێبییەکەمان و شێوازی ژیانمان، لە نێوان قسەکردن و کردارمان. بەڵام ئەو هەمیشە بەخشندەیە. ئەگەر خوداوەند ئەمڕۆ مەسیحییە ناهاوسەنگەکان بکوژێت، کێ لە ئێمە زیندوو دەبێت؟ با واز لە خەمخۆریمان لەسەر دەرکەوتنەکان بهێنین و کار لەسەر ڕاستی بکەین. ڕاستگۆیی و شەفافیەت دوو توخمی گرنگن لە گەشتی ڕۆحانییدا.
حەنانییاس: ئەو کەسەی گوێڕایەڵە و مەترسی دەکات
لە کردارەکان 9دا دووەم حەنانییاس دەدۆزینەوە، جوولەکەیەکی گۆڕاو کە لە دەرەوەی ئیسرائیل لە شاری گەورەی دیمەشق دەژیا. پۆڵس دواتر وەک «پابەندێکی دینداری یاسا و زۆر ڕێزدار لەلایەن هەموو جوولەکەکانی ئەوێ» وەسفی کرد (کردارەکان 22:12). ڕەنگە ئەمە ئاماژە بێت بۆ ژیانی پێش گۆڕانەکەی. ئەگەر هێشتا پابەندی یاسا بووبێت، دەتوانین دەرئەنجام بدەین کە ئەو تازەباوەڕێک بووە بۆ مەسیحییەت. بەڵام گۆڕانەکەی ڕاستەقینە بوو، چونکە بە «قوتابی» ناودەبرا و بەهۆی باوەڕە نوێیەکەیەوە چەوسێنراوەتەوە (کردارەکان 9:10). قووڵایی کەسایەتی ئەم حەنانییاسە زۆر لەوەی پێشوو زیاترە. دیارە کە خوداوەند عیسای مەسیح ڕۆحی ئەم پیاوەی گرتووە.
بە بوون بە مەسیحی، حەنانییاس زانی کە چیتر نوێنەرێکی ئازاد نییە، ناتوانێت وەک خۆی بیەوێت بیکات. ئەو ئێستا خزمەتکاری مەسیح بوو. هەرچەندە گومانی لەسەر سەلامەتی کەسیی خۆی دەربڕی، بەڵام هەمیشە ئاماژەی بە عیسا دەکرد وەک «خوداوەند» (کردارەکان 9:10،13،17). قبووڵکراوە کە ترس و گومانەکانمان بۆ خوداوەند دەرببڕین. مریەمی پاکیزە ئەمەی کرد (لۆقا 1:34). هەندێک گوێڕایەڵیی ژیرانە پێ باشترە، هەندێکی تر گوێڕایەڵیی کوێرانە. بەڵام کلیلەکە گوێڕایەڵییە. تەنها بەکارهێنانی وشەی «خوداوەند» نییە کاتێک نوێژ دەکەین یان قسە دەکەین، بەڵکو خۆبەخشانە ملکەچبوونە بۆ مافەکانی لە ژیانماندا.
وردەکارییەکی زۆر گرنگ لەم چیرۆکەدا هەیە. شاول لە دیمەشق بوو – کوێر، سەرلێشێواو و نوێژکەر. پاشان خوداوەند بینینێکی پێدا: بینی «پیاوێک بە ناوی حەنانییاس دێت و دەستەکانی لەسەر دادەنێت بۆ گەڕاندنەوەی بیناییەکەی» (کردارەکان 9:12). پاشان خوداوەند پەیامێکی «بینراو-بیستراو»ی دووەمی دا، کە تێیدا حەنانییاسی ئاگادار کردەوە لە بینینەکەی شاول. ئەوەی سەرسوڕهێنەرە ئەوەیە کە بینینەکەی شاول پێش بینینەکەی حەنانییاس هات. خوداوەند ئەوەندە متمانەی بە گوێڕایەڵیی حەنانییاس هەبوو کە ناوی لە بینینەکەی شاولدا جێگیر کرد پێش ئەوەی تەنانەت قسەی لەگەڵدا بکات.
تێگەیشتنی حەنانییاس لە خوداوەندایەتی گەشەی کردبوو بۆ گوێڕایەڵیی. خوداوەند دەیانتوانی پشتی پێ ببەستن. ئایا خوداوەند دەتوانێت ئێمە بە ناو لە بینینێکدا بۆ کەسێکی تر جێگیر بکات؟ ئایا خوداوەند دەتوانێت پشتی پێ ببەستێت بۆ گوێگرتن و گوێڕایەڵیی؟ یان ئایا گوێڕایەڵیی ئێمە پشت بەوە دەبەستێت کە ئەوانی تر چی دەکەن، ئایا پێشنیارەکەمان بەدڵە، ئایا هەرگیز پێشتر کراوە، یان ئایا ڕازیین؟ خوداوەند چاوەڕێی لە حەنانییاس دەکرد کە خۆشگوزەرانی و ناوبانگی خۆی بخاتە مەترسییەوە. داوای لێکرا شتێک بکات کە مەترسیدار و ناڕەحەت بوو.
شێوازێکی هاوشێوەی بینینەکان لە کردارەکان 10 دەردەکەوێت کە تێیدا یەکەم بینین بۆ کۆرنێلیۆس دەدۆزینەوە، کە ناوی پیتەر تێیدا باس کراوە، و پاشان بینینی خودی پیتەر. هەرچەندە ڕێنماییەکانی خوداوەند دژی سروشتی پیتەر، هەستە ئایینییەکانی، و نەریتەکانی بوو، پیتەر ناوبانگی خۆی خستە مەترسییەوە و گوێڕایەڵ بوو. خوداوەند زانی کە دەتوانێت پشتی بە پیتەریش ببەستێت. گوێڕایەڵیی، وەک باوەڕ، بە بەکارهێنان بەهێزتر دەبێت: «هەر کەسێک بتوانرێت متمانەی پێبکرێت بە کەمێک، دەتوانرێت متمانەی پێبکرێت بە زۆریش» (لۆقا 16:10).
حەنانییاس لە ڕێگەی گوێڕایەڵییەوە تووشی مەترسی بوو. هیچ شتێکی ڕۆحانی لەسەر مەترسی نییە. لە ڕاستیدا، کەسایەتییە جیاوازەکان هەستی جیاوازیان هەیە سەبارەت بە مەترسی کردن. فەزیلەتەکە لە مەترسیدا نییە، بەڵکو لە گوێڕایەڵییە. بەڵام بەزۆری گوێڕایەڵیی پێویستی بە باوەڕە، و باوەڕیش مەترسی لەخۆدەگرێت. کەی خوداوەند خزمەتکارەکانی ڕێنمایی دەکات؟ خوداوەند چەند وشەیەکی بۆ شاول لەسەر ڕێگەی دیمەشق هەبوو، بەڵام ڕێنمایی تەواوتر دواتر هات. هەڵوێستی نوێژکردنی شاول ڕەنگە خستیبێتییە ئەو دۆخەی کە بینینێک لە خوداوەندەوە وەربگرێت. خوداوەند بینینێکی بە پیتەریش دا. چی دەکرد کاتێک بینینەکەی بینی؟ «پیتەر چووە سەر سەربان بۆ نوێژکردن» (کردارەکان 10:9).
ئەگەر ڕێنمایی لە خوداوەندەوەمان دەوێت، ئێمەش پێویستە نوێژ بکەین. بە چ شێوەیەکی تر خوداوەند دەتوانێت پێویستی سەردانیکردنی نەخۆش یان قوتابیکردنی باوەڕدارێکی نوێ بخاتە سەر دڵمان؟ پێویستمان بە بێدەنگییە لە ئامادەبوونی ئەودا. ئایا ئارەزووی ئەوە دەکەین کە خوداوەند لە هەندێک کاری کڵێسادا بەکارمان بهێنێت؟ پێویستمان بە بێدەنگییە لە ئامادەبوونی ئەودا. ئایا ئارەزووی ڕێنمایی دەکەین بۆ بڕیارێکی گرنگ؟ خوداوەند ئارەزووی ڕێنمایی کردن دەکات، بەڵام پێویستە لە ئامادەبوونی ئەودا بێدەنگ بین.
دوای ئەوەی حەنانییاس پەیامەکەی گەیاندە شاول، گەڕایەوە بۆ نادیاری. وەک یۆحەننای لەئاوهەڵکێش، گوێڕایەڵ بوو و پاشان دیارنەما. پێداویستییەکان زۆرن و ناتوانین هەموو شتێک بکەین، بەڵام هەر یەکێک لە ئێمە لەلایەن خوداوەندەوە بانگ کراوە بۆ ئەنجامدانی شتێک. با بە گوێڕایەڵییەوە کەمێک لە کارەکەمان بکەین پێش ئەوەی ئێمەش «دیارنەمێنین».
