نێردراو یۆحەننا شایەتحاڵێکی کەسی بوو بۆ ئەو ڕاستییەی کە سەربازێک نزیک بووەوە لە مەسیحی مردوو کە لەسەر خاچ هەڵواسرابوو و لای ئەوی بە ڕمێک بڕی، و «دەستبەجێ خوێن و ئاو لێی هاتە دەرەوە» (یۆحەننا 19:34-35). لە 1 یۆحەننا 5:6، یۆحەننا تۆماری مێژوویی پێشووی خۆی تەواو دەکات بە ڕاستیی ئەوەی کە ئەو ڕووداوە بە واتای چی بوو لە ڕووی ڕۆحییەوە. ئەو دەڵێت، «ئەمە ئەوەیە کە بە ئاو و خوێن هات، تەنانەت عیسای مەسیح؛ نەک تەنها بە ئاو بەڵکو بە ئاو و خوێن.» پاشان لە ئایەتی 8، ئەو باس لە ڕۆحی پیرۆز، ئاو، و خوێن دەکات وەک سێ شایەتحاڵ بۆ کوڕی خودا.
کەواتە دەبینین کە هەردوو خوێن و ئاو پەیوەستن بە مردنی مەسیحەوە و، هەرچەندە پەیوەستن، بەڵام بە شێوەیەکی پێویست جیاوازن بۆ ئەوەی بە جیا وەک شایەتحاڵ بەکاربهێنرێن. بۆیە، دەبێت لە بیرکردنەوەکانماندا جیایان بکەینەوە.
پاککردنەوە بە خوێن و ئاو
پاککردنەوە پەیوەستە بە هەردوو خوێن و ئاو لە کتێبی پیرۆزدا، «خوێنی عیسای مەسیح... ئێمە لە هەموو گوناهێک پاک دەکاتەوە» (1 یۆحەننا 1:7) و، «بۆ ئەوەی پیرۆزی بکات و پاکی بکاتەوە (کڵێسای ڕاستەقینە) بە شوشتنی ئاو بە وشە» (ئەفەسۆس 5:26).
ئەم دوو «پاککردنەوەیە» خۆیان بە دوو کاریگەری گەورەی گوناهەوە دەبەستنەوە، تاوانەکەی و هێزی پیسکەرەکەی. خوێن مردنی مەسیحمان لە پێش چاو دەخات لە کەفارەتکردن بۆ گوناهەکانمان کە تاوانەکەمان هەڵدەوەشێنێتەوە و لێخۆشبوونمان بۆ دەهێنێت. بەم شێوەیە ئێمە بە شێوەیەکی دادوەری (یاسایی) پاک دەکرێینەوە. ئاو باس لە هەمان مردن دەکات بەڵام لەو لایەنەیەوە کە باری گوناهباریمان حوکم دراوە و کۆتایی هاتووە، بۆ ڕزگارکردنمان لە بارودۆخ و پەیوەندییە کۆنەکان بۆ ژیانێک کە جارێک تێیدا دەژیاین. بەم شێوەیە ئێمە بە شێوەیەکی ڕەوشتی پاک دەکرێینەوە و هێزی گوناه بەسەرماندا دەشکێت. نووسەری سروود Toplady بە دروستی ئەمەی بەم شێوەیە داناوە:
با ئاو و خوێن لە لای شکاوتەوە کە دەڕژا، چارەسەری دوو لایەنەی گوناه بێت، لە تاوان و هێزەکەی پاکم بکەرەوە.
کاریگەری خوێنی مەسیح
عیبرانییەکان 9 و 10 کاریگەری، چاکە، و هێزی خوێنی مەسیحمان نیشان دەدەن کە:
- ویژدانی گوناهبار لە کارە مردووەکان پاک دەکاتەوە، بۆ خزمەتکردنی خودای زیندوو (عیبرانییەکان 9:14).
- سەرپێچییەکانی پیرۆزانی پەیمانی کۆنی لابردووە کە لەژێر یاسادا کۆدەبوونەوە (عیبرانییەکان 9:15).
- پەیمانێکی نوێی (گرێبەست یان وەسیەت) نیعمەتی پەسەند کردووە (عیبرانییەکان 9:15-18).
- گوناهەکانی باوەڕداری لابردووە و بناغەی بۆ لابردنی تەواوی گوناه داناوە (عیبرانییەکان 9:22،26).
- گوناهەکانی باوەڕداری بۆ باوەڕ بەو شێوەیە لابردووە، کە جارێک پاککرایەوە، ویژدانی باوەڕدار بۆ هەمیشە پاک دەبێتەوە سەبارەت بە پرسی دادوەری گوناهەکانی (عیبرانییەکان 10:2).
- بەم شێوەیە بوێری بە باوەڕدار دەدات بۆ چوونە ناو ئامادەیی خودا (عیبرانییەکان 10:19).
- بۆ هەمیشە باوەڕداری بۆ خودا پیرۆز کردووە (عیبرانییەکان 10:10، 29).
بابەتی گەورەی عیبرانییەکان 9-10 دەستڕاگەیشتنی باوەڕدارە بە خودا وەک ئەنجامی خوێنی مەسیح. باوەڕدار بە شێوەیەکی دادوەری پاک کراوەتەوە بۆ نزیکبوونەوە لە خودا بە یەک قوربانی مەسیح و هەرگیز پێویست ناکات دووبارە بکرێتەوە. بۆیە، بیرۆکەی یەک یان جارێک حەوت جار لەم بەشانەدا دووبارە کراوەتەوە بۆ ئەوەی ئێمە تەواوی بەسەربوونی و شکۆمەندی گەورەی پەیوەست بە خوێنی گرانبەهای مەسیح کە جارێک ڕژا، لەبیر نەکەین.
هەرچەندە پاککردنەوەی دادوەری (یاسایی) بە خوێن بابەتی سەرەکییە لەم بەشانەدا، پاککردنەوەی ڕەوشتی لەبیر نەکراوە. ئێمە بە «دڵمان کە بە خوێن ڕژاوە لە ویژدانێکی خراپ و جەستەمان کە بە ئاوی پاک شۆراوە» (عیبرانییەکان 10:22) نزیک دەبینەوە لە خودا - بە ئاشکرا ئاماژەیە بۆ پیرۆزکردنی هارون و کوڕەکانی بۆ پۆستی کاهینی (دەرچوون 29). ئەوان بە ئاو شۆردراون (ئایەتی 4) و هەروەها خوێنیان پێدا ڕژێنراوە (ئایەتی 20)، هەموویان وێنەی مردنی مەسیح دەگرن. کەواتە، خوێنی مەسیح بە شێوەیەکی دادوەری ئێمە پاک دەکاتەوە و پێگەیەکی بێگەردمان لەبەردەم خودا پێدەدات، لە کاتێکدا ئاو ئێمە بە شێوەیەکی ڕەوشتی پاک دەکاتەوە بە بڕینەوەمان لە ژیانی کۆن کە جارێک تێیدا دەژیاین و هێنانمانە ناو ژیانی نوێ.
پێویستی بەردەوام بە پاککردنەوەی ڕەوشتی
پاککردنەوەی ڕەوشتی بە ئاو پێویستە بەردەوام بێت. هارون و کوڕەکانی لە کاتی پیرۆزکردنیاندا لە سەر تا پێ بە ئاو شۆردراون و ئەو شوشتنە نابێت دووبارە بکرێتەوە. بەڵام، حەوزێک دابین کرابوو (دەرچوون 30:17-21) کە کاهینەکان فەرمانیان پێدرابوو دەست و قاچەکانیان بشۆن. «کاتێک دەچنە ناو چادری کۆبوونەوە، دەبێت بە ئاو خۆیان بشۆن بۆ ئەوەی نەمرن.»
تەنها پێش ئەوەی خوانەکەی خۆی دابنێت، عیسای خاوەن شکۆ خۆی بەست، ئاوی کردە ناو حەوزێک و دەستی کرد بە شوشتنی قاچەکانی قوتابییەکانی (یۆحەننا 13). دوودڵیی پەترۆس بۆ ئەوەی ڕێگە بە عیسا بدات ئەوە بکات، لەلایەن خوداوەندەوە بەکار هات بۆ دەرخستنی ئەو ڕاستییەی کە ئەو شوشتنە پێویستە ئەگەر هاوبەشی لەگەڵ خوداوەند لە پێگەی ئاسمانیی خۆیدا چێژ لێ وەرگیرێت. بە پەترۆسی گوت، «ئەگەر من تۆ نەشۆم، تۆ هیچ بەشێکت لەگەڵ من نییە» (ئایەتی 8). گۆڕانی خێرای پەترۆس لە دوودڵییەوە بۆ زۆر دڵگەرمی وای لە خوداوەند کرد بڵێت، «ئەوەی شۆردراوە تەنها پێویستە قاچەکانی بشوات بەڵام بە تەواوی پاکە» (ئایەتی 10، R.V.).
ئەم ئایەتە بە ڕوونی جیاوازی دەکات لە نێوان دوو جۆر پاککردنەوەمان بە ئاو. هەموو ئێمە باوەڕداران جارێک بۆ هەمیشە بە مردنی مەسیح شۆردراوین (بە تەواوی شۆردراوین): ئەمە ئێمەی لە ژیانی کۆن پاک کردووەتەوە. بەڵام، ئێمە پێویستمان بە بەکارهێنانی ڕۆژانەی ئەو مردنە هەیە بۆ ڕۆحمان. ناتوانین «بەشێک لەگەڵ مەسیح» چێژ لێ وەرگرین بەبێ ئەوە.
گرنگی ئاو و خوێن
کەواتە هاتنی عیسای مەسیح، کوڕی خودا، بە هەردوو ئاو و خوێن تایبەتمەند بوو. وەک لە 1 یۆحەننا 5:6دا بینیمان، ڕۆحی پیرۆز بە تایبەتی ئەم خاڵە دەپارێزێت بە گوتنی «نەک تەنها بە ئاو بەڵکو بە ئاو و خوێن.» بۆچی؟ ڕەنگە یەکێک لە هۆکارەکان مەیلی لەبیرکردنی خوێن بێت - بۆ ئەوەی بڵێین مەسیح هات تەنها بۆ پاککردنەوەی مرۆڤ بە شێوەیەکی ڕەوشتی بە دانانی ئامانجە باڵاکان و پاشان ژیانی ئەو ئامانجانە وەک هاندانێک بۆ ئەوانی تر بۆ ژیانێکی باش. ئەو کەسانە دەڵێن کە ئەو بەم شێوەیە «یەکبوون» دروست دەکات - مرۆڤ و خودای پێکەوە هێناوەتەوە وەک یەک لەسەر بنەمای ژیانێکی باش. بۆ بەرەنگاربوونەوەی ئەم فێرکارییە درۆیینەیە، ڕۆحی پیرۆز جەخت لەسەر هەردوو پاککردنەوەی ڕەوشتی و کەفارەتکردن (پارەدان) بۆ گوناه دەکاتەوە!
کەواتە سێ شایەتحاڵەکە (ڕۆحی پیرۆز، ئاو، و خوێن) بۆ کوڕی خودا دەمێننەوە. ڕۆحی پیرۆز شایەتحاڵی زیندوو، کارا، و قسەکەرە لە کاتێکدا ئاو و خوێن دوو شایەتحاڵی بێدەنگن، بەڵام هەرسێکیان شایەتی دەدەن کە ئەوەی بەم شێوەیە هات، کوڕی خودایە، سەرچاوەی ژیانی هەتاهەتایی؛ و بۆ ئێمە کە باوەڕ دەکەین، ئەم ژیانە هەتاهەتاییە هی ئێمەیە لە ئەودا (1 یۆحەننا 5: 5-13). با بە ڕاستی سوپاسی خودا بکەین کە هەردوو خوێن و ئاو لەو برینەی ڕمەکەوە ڕژان.
ژیانی مەسیح و پارەدان بۆ گوناهەکان
هیچ خوێن و ئاوێک لە عیساوە نەڕژا لە کاتی ژیانیدا. لە ئەنجامدا، بە پێچەوانەی ئەوەی هەندێک باوەڕیان وایە، ژیانی مەسیح، هەرچەندە سەرسوڕهێنەر بوو، هیچ بەشێکی نەبوو لە پارەدانەکەی بۆ گوناهەکانمان. هەندێک جار ڕۆما 5:19 بەکاردەهێنرێت بۆ فێرکردنی پێچەوانەکەی. دەڵێت، «بە گوێڕایەڵیی یەکێک زۆر کەس ڕاستودروست دەکرێن.» بەڵام، خوێندنەوەیەکی وردی چوارچێوەکە (ئایەتەکانی 12-21) پێچەوانەکەی نیشان دەدات. دوو سەرۆک، ئادەم و مەسیح، لێرەدا بەراورد دەکرێن، لەگەڵ گوناهی یەکێکیان (ئادەم) و کارەساتی دواتر، و ڕاستودروستی و گوێڕایەڵیی ئەوی تر (مەسیح) و بەرەکەتەکانی دواتر. ئەمە پرسی «یەک سەرپێچی» و «یەک ڕاستودروستی»یە (ئایەتی 18). یەک ڕاستودروستی مەسیح گوێڕایەڵیی بوو «تەنانەت تا مردن و مردنی خاچ» (فیلیپی 2:8).
بۆچی ئاو؟
لەبەر ئەوەی خوێن ئێمە لە هەموو گوناهێک پاک دەکاتەوە، بۆچی پێویستمان بە ئاوە؟ ئەو پرسیارە باشترین وەڵامی دەدرێتەوە بە پرسیارێکی تر: «ئایا تۆ هێندەی پێویستیت بە پاککردنەوە لە خۆشەویستی گوناه نییە، هێندەش پێویستیت بە پاککردنەوە لە مەحکومکردنی گوناه نییە؟» مەسیحییەکان پێویستە ڕقیان لە گوناه بێت. ئەوە هۆکاری «ئاو»ە. ئێمە هەروەها پێویستمان بە پاککردنەوەی ڕۆژانە هەیە کە حەوزەکە باسی لێوە دەکات. زۆر شت هەیە سەبارەت بە خۆمان و هەروەها زۆر کاریگەری وردی ئەم جیهانە کە پێویستە لاببرێن.
ئێمە بۆ پاککردنەوەی ڕۆژانە ناگەڕێینەوە سەر خوێن. باوەڕدار نابێت بە بەردەوامی، بە واتایەکی تر، بە پرۆسەی پاککردنەوە و ڕاستودروستکردندا تێپەڕێت سەبارەت بە ڕزگاریی هەتاهەتایی لە گوناه، کە خوێن باسی لێوە دەکات. «بە یەک قوربانی، ئەو بۆ هەمیشە ئەوانەی پیرۆز کراون تەواو کردووە» (عیبرانییەکان 10:14). بەڵام، هەندێک هەستیان کردووە کە 1 یۆحەننا 1:7، «خوێنی عیسای مەسیح، کوڕەکەی، ئێمە لە هەموو گوناهێک پاک دەکاتەوە،» فێرمان دەکات کە بۆ پاککردنەوەی ڕۆژانە بچینە لای خوێن. وشەی «پاک دەکاتەوە» لەم ئایەتەدا تەنها ئاماژە بە تایبەتمەندییە سروشتییەکەی خوێنی گرانبەهای مەسیح دەکات - کە هەمیشە هەموو گوناهبارێک پاک دەکاتەوە کە بە باوەڕەوە بۆ ڕزگاری دێتە لای مەسیح. ئێمە زۆرجار کاتی ئێستا بەم شێوەیە بەکاردەهێنین. دەڵێین «ئاگر دار دەسووتێنێت.» مەبەستمان ئەوە نییە کە ئاگرەکە کەمێک دارەکە دەسووتێنێت نزیکەی هەموو ڕۆژێک (دارەکە تەنها جارێک دەتوانرێت بسووتێنرێت) بەڵکو ئەوەی کە تایبەتمەندییەکی سروشتی و ناسراوی ئاگر ئەوەیە کە دار دەسووتێنێت. کەواتە 1 یۆحەننا 1:7 پشتگیری پاککردنەوەی ڕۆژانە بە خوێن ناکات.
شوشتن بە وشە
لەبەر ئەوەی کتێبی پیرۆز باس لە شوشتن یان پاککردنەوەی ڕۆژانەمان بە ئاو دەکات، چۆن دەشۆرێین؟ بە وشەی خودا، کتێبە پیرۆزەکانمان. ئاو و وشەی خودا بە ڕوونی بە ئەفەسۆس 5:25 پەیوەست کراون، «بۆ ئەوەی پیرۆزی بکات و پاکی بکاتەوە (کڵێساکە) بە شوشتنی ئاو بە وشە.» تەنها وشە مردنی سەرسوڕهێنەری مەسیحمان نیشان دەدات. گوناهیش بەم شێوەیە بە ڕوونی ئاشکرا دەکرێت. هەستەکانمان بەم شێوەیە پاک دەکرێنەوە. لە زەبوور 119:9، پرسیار دەکرێت کە چۆن گەنجێک ڕێگاکانی پاک دەکاتەوە. وەڵامەکە ئەوەیە، «بە گوێگرتن لێی بەپێی وشەکەت.»
زۆرجار ئەم کاریگەرییە پاککەرەوەیەی وشەی خودا لەبیر دەکەین تەنانەت کاتێکیش حەز دەکەین کتێبە پیرۆزەکانمان بخوێنینەوە. باوەڕدارێکی گەنج جارێک باسی کێشەیەکی کرد کە هەیبوو لە بیرکردنەوەی ئەو فێرکارییانەی کە بیستبووی. باوەڕدارێکی بەتەمەن پێی گوت بڕوات و بێژینگێکی پڕ لە ئاوی بۆ بهێنێت بەڵام هەموو جارێک کە هەوڵی دەدا، هەموو ئاوەکە بە بێژینگەکەدا دەڕۆیشت. کاتێک لە کۆتاییدا پێی گوت کە داوای شتێکی مەحاڵی لێ کردووە، ئەو ئاماژەی بەوە دا کە تەنانەت ئەگەر یەک دڵۆپ ئاویش نەمابێتەوە، بێژینگەکە زۆر پاکتر بوو لە جاران. با زۆرجار لەسەر وشەی خودا بوەستین. تەنانەت ئەگەر نەبینە زانایانی گەورەی کتێبی پیرۆزیش، ژیانمان بەم شێوەیە پاک دەکرێتەوە.
لە ئاو لەدایکبوون
لە یۆحەننا 3:5دا دەخوێنینەوە دەربارەی لە ئاو لەدایکبوون. بە ئاوی وشە کە بە هێزی ڕۆحی پیرۆز بەکاردەهێنرێت، ئێمە لە نوێوە لەدایک دەبین - دەکرێینە خاوەنی ژیانێکی نوێ و سروشتێکی نوێ کە مەحکومکردنی ژیان و سروشتی کۆن لەخۆدەگرێت. وەک بینیمان، ئەمە بە شوشتنی کاهینەکان لە سەر تا پێ وێنە دەکرێت (دەرچوون 29:4، یۆحەننا 13:10). یۆحەننا 3:5 باس لە لەئاوباپتیزم ناکات! خوداوەند تەنها باس لە یەک لەدایکبوونی نوێ دەکات کە بە ئاو و ڕۆحی پیرۆزە - ئاوەکە ئامرازەکە و ڕۆحی پیرۆز هێزەکەیە. ئەم لەدایکبوونە نوێیە لەلایەن خوداوەندەوە بە نادیار و کۆنترۆڵنەکراو لەلایەن مرۆڤەوە ڕاگەیەندراوە (یۆحەننا 3:8). لەئاوباپتیزم هەردوو دیاریکراو و بە تەواوی لەلایەن مرۆڤەوە کۆنترۆڵکراوە، بۆیە یۆحەننا 3:5 بە ئاشکرا باسی لێوە ناکات.
دەرئەنجام
بە کورتی، ئێمە پێویستمان بە ئاوە هەردوو کاتێک گوناه دەکەین و (جگە لە گوناهە ڕاستەقینەکان) لە کاتێکدا لەم جیهانە پیسییەداین ئەگەر بمانەوێت پەرستش بکەین، هاوبەشی (هاوڕێیەتی) لەگەڵ خودا بکەین، یان خزمەتی خودا بکەین. لە ژمارەکان 19، ئاو وەک ئەوەی کە لە گوناه پاک دەکاتەوە وێنە کراوە. لە دەرچوون 30:17-21، ئاو وەک لابردنی هەموو پیسییەکی زەمینی (بەبێ ئاماژەدان بە هیچ گوناهێکی ڕاستەقینە) وێنە کراوە بۆ ئەوەی بتوانین نزیک ببینەوە لە خودا. ئێمە هەروەها سەیری ئەم لایەنەی دواییمان کردووە لە شوشتنی پێیەکان لە یۆحەننا 13. ئێمە هەروەها پێویستمان بە خوێنە کە جارێک بۆ هەمیشە دراوە.
