مەسیح لە گەورەیی خۆیدا و خزمەتکارەکەی یۆحەننا – وه‌حی ١
دوایین کتێبی ناو پەرتووکە پیرۆزە سەرسوڕهێنەرەکەمان بەم شێوەیە دەست پێدەکات: «وه‌حی عیسای مەسیح، کە خودا پێیدا بۆ ئەوەی بە خزمەتکارەکانی نیشان بدات» (وه‌حی ١:١ NKJV). هەموو ئەوەی دەربارەی عیسای مەسیح لە ووشەی خودادا ئاشکرا کراوە، گەورەیە و شایەنی بیرکردنەوەیە. سەرنجی ئەو زاراوە بچووکەی «لە» لە ئایەتەکەدا بدە. ئەوەی هەیە وه‌حی «لە لایەن» نییە، بەڵکو وه‌حی «لە»ـیە؛ تەنها ئەو کە خوداییە، خودا خۆی، دەیتوانی بیدات. لێرەدا، لە وه‌حی ١، گەورە عیسای مەسیح بە پلەی یەکەم لە شکۆمەندی دادوەری خۆیدا وەک کوڕی مرۆڤ پێشکەش کراوە (ئایەتی ١٣).
لە نووسینە پیرۆزەکاندا دەخوێنینەوە کە خودا چەند شتێکی بە کوڕەکە داوە. لیستی پێدراو لە یۆحەننا ١٧دا لەبەرچاو بگرە کاتێک گەورە قسەی لەگەڵ باوکی دەکرد: «من ناوی تۆم بۆ ئەو پیاوانە ئاشکرا کردووە کە تۆ پێتدام... ئەو وشانەی کە تۆ پێتدام... ئەوانەی کە تۆ پێتدام... ئەو شکۆمەندییەی کە تۆ پێتدام» (ئایەتەکانی ٦، ٨، ١٢، ٢٢). دواتر لە پەیمانی نوێدا دەخوێنینەوە: «لێرەدام من و ئەو منداڵانەی کە خودا پێیدام» (عیبرانییەکان ٢:١٣)، و «خودا... لە مردووان هەڵیستاند و شکۆمەندی پێدا» (١ پەترۆس ١:٢١).
لە کتێبی دانیالدا، کە چەندین ساڵ پێش هاتنی گەورە عیسا وەک مرۆڤ نووسراوە، نووسراوە: «دەسەڵات و شکۆمەندی و شانشینێکی پێدرا، بۆ ئەوەی هەموو گەلان و نەتەوەکان و زمانەکان خزمەتی بکەن. دەسەڵاتی ئەو دەسەڵاتێکی هەتاهەتاییە، کە تێناپەڕێت، و شانشینەکەی ئەوەیە کە وێران نابێت» (دانیال ٧:١٤). ئەم شانشینە، لەگەڵ دەسەڵات و شکۆمەندیدا، بە کوڕی مرۆڤ درا.
لە وه‌حیدا، یۆحەننا گەورە عیسای مەسیحی بە شێوەیەک بینی کە پێشتر هەرگیز نەیبینیبوو. کاتێک یۆحەننا لەگەڵی بوو وەک قوتابییەک دەڕۆیشت، پێش ئەوەی گەورە عیسا ژیانی خۆی لەسەر خاچ بدات، یۆحەننا پشتی بە سنگی ئەودا دابوو و بینرا «پشتی بە سنگی عیساوە دابوو» (یۆحەننا ١٣:٢٣، ٢٥). ئێستا نێردراو «لە پێیەکانی کەوت وەک مردوو»، بەڵام گەورە دەستی ڕاستی لەسەر دانا و وتی: «مەترسە» (وه‌حی ١:١٧).
ئەم کەسە کێیە کە ئەم جۆرە وشانەی ئاسوودەیی قسە دەکرد؟ چی دەبینین سەبارەت بە شکۆمەندییەکانی؟ با پێکەوە هەندێک لەوەی کە لە وه‌حی ١دا بۆمان ئاشکرا کراوە، لەبەرچاو بگرین.
شایەتی دڵسۆز.
لە ئایەتی ٥دا دەبینین کە گەورە عیسا «شایەتی دڵسۆز»ـە. چەندین شایەت هەبوون، بەڵام ئەو بە تەنها وەک شایەتی دڵسۆز دەوەستێت لە کاتێکدا لێرە لەسەر زەوی بوو.
«ڕاستودروستی تۆم لە دڵمدا نەشاردووەتەوە؛ دڵسۆزی و ڕزگاری تۆم ڕاگەیاندووە؛ خۆشەویستی و ڕاستی تۆم لە کۆبوونەوە گەورەکەدا نەشاردووەتەوە» (زەبوور ٤٠:١٠).
«ناوی تۆم بۆ ئەو پیاوانە ئاشکرا کردووە کە تۆ لە جیهانەوە پێتدام» (یۆحەننا ١٧:٦).
«ناوی تۆم پێڕاگەیاندوون» (ئایەتی ٢٦).
«وشەی تۆم پێداون» (ئایەتی ١٤).
گەورە عیسا «شایەتی دڵسۆز و ڕاستگۆیە» (وه‌حی ٣:١٤).
یەکەم لە مردووان هەڵساوە.
وه‌حی ١:٥یش پێمان دەڵێت کە گەورە «یەکەم لە مردووان هەڵساوە».
«من ئەوم کە دەژیم، و مردووم، و سەیری بکە، من بۆ هەتاهەتایە زیندووم. ئامین» (ئایەتی ١٨).
ئەو یەکەمە لە پلەی هەموو ئەوانەی کە لە مردووان هەڵدەستنەوە. هەروەها، ئەو «یەکەمین بەرهەم»ـی هەستانەوەیە (١ کۆرنسۆس ١٥:٢٠): یەکەم کەسە کە لە مردن هەڵدەستێتەوە بە جەستەیەکی شکۆمەند، نەفەوتێنەر و هەتاهەتایی. ئەو کەسی پێشەنگە: «یەکەم لە مردووان هەڵساوە، بۆ ئەوەی لە هەموو شتێکدا پێشەنگی هەبێت» (کۆلۆسی ١:١٨).
فەرمانڕەوا بەسەر پاشاکانی زەویدا.
پێی دەوترێت «فەرمانڕەوا بەسەر پاشاکانی زەویدا» (وه‌حی ١:٥).
«من دەیکەمە یەکەمین بەرهەمم. بەرزترین پاشاکانی زەوی» (زەبوور ٨٩:٢٧).
«ئەو «پاشای پاشاکان و گەورەی گەورەکانە» (وه‌حی ١٩:١٦).
گەورە عیسا وەک پاشا لەدایک بوو (مەتتا ٢:٢). کاتێک لێرە بوو، هاواری خەڵک ئەوە بوو: «ئێمە نامانەوێت ئەم پیاوە بەسەرماندا فەرمانڕەوایی بکات» (لۆقا ١٩:١٤). بەڵام، خودا بڕیاری داوە: «دەبێت فەرمانڕەوایی بکات» (١ کۆرنسۆس ١٥:٢٥).
«ئەو دەسەڵاتی دەبێت لە دەریاوە بۆ دەریا... هەموو پاشاکان لەبەردەمی دەکەون؛ هەموو نەتەوەکان خزمەتی دەکەن» (زەبوور ٧٢:٨، ١١).
«شکۆمەندی و دەسەڵات بۆ ئەو بێت بۆ هەتاهەتایە» (وه‌حی ١:٦).
ئەلەف و ئۆمەگا.
هەروەها ئاشکرا کرا کە گەورە «ئەلەف و ئۆمەگایە» (وه‌حی ١:٨). ئەلەف یەکەم پیتی ئەلفوبێی یۆنانییە و ئۆمەگا دوایین پیتیەتی. بە هەمان شێوە، ئەو وتی: «من یەکەم و دوایینم.» چوار جار لە وه‌حیدا گەورە عیسا بە «یەکەم و دوایین» ناودەبرێت (وه‌حی ١:١١، ١٧، ٢:٨، ٢٢:١٣). لێدوانێکی هاوشێوە سێ جار لە ئیشایا دەبینین (ئیشایا ٤١:٤، ٤٤:٦، ٤٨:١٢). وەک یەکەم و دوایین، ئەو کەسەیە «کە هەیە و کە بوو و کە دێت»، خاڵێکیش چوار جار لە وه‌حیدا دەدۆزرێتەوە (وه‌حی ١:٤، ٨، ٤:٨، ١١:١٧). ئەو خودایە پێش هەموو شتێک و لەسەرووی هەموو شتێکەوە، و هەموو شتێک بۆ خۆشی خودا کۆتایی پێدەهێنێت.
کۆنترین ڕۆژگارەکان.
یۆحەننا گەورەی وەک کۆنترین ڕۆژگارەکان بینی (بەراورد بکە دانیال ٧:٩؛ وه‌حی ١:١٣-١٤). ئەم نازناوە هی خودایە، و بیرمان دەهێنرێتەوە کە گەورە عیسا هەردووکی خودا و مرۆڤە. یۆحەننا تۆماری کرد: «لە ڕۆژی گەورەدا لە ڕۆحدا بووم، و دەنگێکی بەرز لە پشتمەوە بیست، وەک دەنگی کەڕەنا... پاشان گەڕامەوە بۆ ئەوەی ئەو دەنگە ببینم کە قسەی لەگەڵم دەکرد. و دوای گەڕانەوە حەوت چرادانی زێڕینم بینی، و لە ناوەڕاستی حەوت چرادانەکەدا یەکێک وەک کوڕی مرۆڤ، جلێکی درێژی لەبەردا بوو تا پێیەکانی و پشتێنێکی زێڕینی بە دەوری سنگیدا بەستبوو. سەری و قژی وەک خوری سپی بوو، وەک بەفر سپی، و چاوەکانی وەک گڕی ئاگر بوون؛ پێیەکانی وەک بڕۆنزی پاک بوون، وەک ئەوەی لە کوورەدا پاڵاوترا بن، و دەنگی وەک دەنگی زۆرێک لە ئاوەکان بوو؛ لە دەستی ڕاستیدا حەوت ئەستێرەی هەبوو، لە دەمییەوە شمشێرێکی تیژ و دوو دەم دەرچوو، و ڕوخساری وەک خۆر بوو کە بە هێزی خۆی دەدرەوشایەوە» (وه‌حی ١:١٠، ١٢-١٦).
جلەکەی.
جلەکە لێرە لە وه‌حی ١:١٢دا جلێکی کاهینییە. لە پەیمانی کۆندا کاهین بەرپرسیارێتی پشکنین، جیاکردنەوە و دادگاییکردنی هەبوو (سەیری لاوییەکان ١٣ بکە). لێرەدا گەورە عیسا لە شکۆمەندی دادوەری خۆیدا دەبینرێت. ئەو بە دەوری سنگیدا پشتێن کرابوو. ئەمە ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە، لە دادگاییکردندا، سۆزەکانی کۆنترۆڵ کراون. وێنەیەکی ئەمە دەتوانێت لەو شێوازەدا بێت کە یوسف براکانی مامەڵە پێکرد پێش ئەوەی پێیان بڵێت: «'من یوسفم...' بەڵام براکانی نەیانتوانی وەڵامی بدەنەوە، چونکە لە ئامادەبوونی ئەودا شڵەژابوون. و یوسف بە براکانی وت: 'تکایە نزیک ببنەوە لێم.' جا ئەوان نزیک بوونەوە. پاشان وتی: 'من یوسفم'» (پیدایشی ٤٥:٣-٤). سۆزی یوسف، هەرچەندە هەبوو، بەڵام کۆنترۆڵ کرابوو تاوەکو گەیشتنە خاڵی دانپێدانان (پیدایشی ٤٤).
سەری.
لە وه‌حی ١:١٤دا سەری باس لە دانایی و زانیاری دەکات. ئەو زانیارییەکی تەواوی هەیە دەربارەی ئەوەی ڕوودەدات، و ئەو زانیارییەی هەیە بۆ دادگاییکردنی هەموو شتێک بە تەواوی بۆ شکۆمەندی خودا (سەیری ١ یۆحەننا ٣:٢٠ بکە).
قژی.
باسکردنی قژی کە «وەک خوری سپی» بوو (وه‌حی ١:١٤) باس لە پاکی ڕەهای ئەو دەکات. «هیچ گوناهێکی نەکرد، و فێڵ لە دەمیدا نەدۆزرایەوە» (١ پەترۆس ٢:٢٢). «ئەو پاکە... لە ئەودا هیچ گوناهێک نییە» (١ یۆحەننا ٣:٣، ٥). قژی سپی هەروەها ئاماژەیە بۆ کوالیتی هەتاهەتایی وەک «کۆنترین ڕۆژگارەکان» (دانیال ٧:٩).
چاوەکانی.
کاتێک چاوەکانی لە وه‌حی ١:١٤دا لەبەرچاو دەگرین، بیرمان دەهێنرێتەوە کە هیچ شتێک ناتوانێت لە بینینی ئەو دەرباز بێت. ئەو هەموو شتێک دەبینێت؛ هیچ شتێک ناتوانێت لێی بشاردرێتەوە.
«پاشایەک کە لەسەر تەختی دادگایی دادەنیشێت، هەموو خراپەیەک بە چاوەکانی بڵاو دەکاتەوە» (پەندەکان ٢٠:٨).
پێیەکانی.
لە وه‌حی ١:١٥دا باس لە پێیەکانی باس لە ڕۆیشتنی تەواوی ئەو دەکات. هەنگاوە پیرۆزەکانی لە هەموو کاتێکدا شکۆمەندییان بۆ خودا هێنا.
«خۆزگە بەو پیاوەی کە بە ئامۆژگاری بێدینان ناڕوات، و لە ڕێگای گوناهباراندا ناوەستێت» (زەبوور ١:١).
گەورە عیسا ئەو پیاوە بوو. ئێمە ئەرکمان پێسپێردراوە «کە وەک ئەو ڕۆیشت، ئێمەش بڕۆین» (١ یۆحەننا ٢:٦).
دەنگی.
هەروەها لە وه‌حی ١:١٥دا دەربارەی دەنگی ئەو دەخوێنینەوە. لێرەدا دەنگێکی هێمن و بچووک نییە (١ پاشایان ١٩:١٢) بەڵکو وەک «زۆرێک لە ئاوەکان»ـە. هیچ کەسێک ناتوانێت گوێی لەم جۆرە دەنگێک نەبێت.
«دەنگی یەزدان بەسەر ئاوەکانەوەیە... دەنگی یەزدان بەهێزە؛ دەنگی یەزدان پڕە لە شکۆمەندی. دەنگی یەزدان دارسەروەکان دەشکێنێت... دەنگی یەزدان گڕەکانی ئاگر دابەش دەکات. دەنگی یەزدان بیابان دەهەژێنێت» (زەبوور ٢٩:٣-٥، ٧-٨).
دەمی. لە دەمییەوە شمشێرێکی تیژ و دوو دەم دەرچوو (وه‌حی ١:١٦).
«وشەی خودا زیندوو و بەهێزە، و تیژترە لە هەر شمشێرێکی دوو دەم، تەنانەت دەچێتە ناو دابەشبوونی ڕۆح و گیان، و جومگە و مۆخ، و جیاکەرەوەی بیر و مەبەستەکانی دڵە» (عیبرانییەکان ٤:١٢).
لە ئەفەسۆسدا دەخوێنینەوە: «شمشێری ڕۆح، کە وشەی خودایە» (ئەفەسۆس ٦:١٧). گەورە عیسا وشەی خودای بە شێوەیەک بەکارهێنا کە هیچ کەسێکی تر نەی دەتوانی. ئەو وشەی ڕاستی بۆ کەسی ڕاست یان کەسانی ڕاست لە کاتی ڕاستدا هەبوو.
کردنی بە کەسی.
دیسانەوە بیر لەوە بکەرەوە کە بە یۆحەننای وت: «مەترسە» (وه‌حی ١:١٧). ئەمە دەبێت ئاسوودەبەخش بووبێت بۆ یۆحەننا لە کاتێکدا کە پێویستی بەو جۆرە هاندانە بوو، دوای ئەوەی لە دوورگەی پاتمۆس دوورخرابووەوە. گەورە دەیزانی چۆن خزمەتکارەکەی هان بدات. ئەو نەک تەنها قسەی لەگەڵ کرد، بەڵکو دەستی ڕاستی لەسەر دانا و شکۆمەندی خۆی ئاشکرا کرد.
تەنانەت ئێستاش ئەو توانای هەیە، و خۆشی دێت لە بەهێزکردن، پشتگیریکردن و پاراستنی هەموو خزمەتکارەکانی. با بە ئازایەتییەوە بۆ ئەو کار بکەین، پیرۆز بین لە زانیاری ئەوەی خودا دەربارەی کوڕەکەی، گەورە عیسای مەسیح، بۆمان ئاشکرا کردووە.
