پەیوەندیی مەسیحی چییە
بۆ حکومەتەکانی ئەم جیهانە، و بەرپرسیارێتیی ئێمە چییە، ئەگەر هەبێت، لە پەیوەندیدا لەگەڵیان؟ یەکەم، سێ فەرمانی ڕاستەوخۆ هەن کە لە ڕێگەی نێردراوان پۆڵس و پەترۆسەوە دراون:
«با هەموو کەسێک ملکەچی دەسەڵاتدارانی فەرمانڕەوا بێت. چونکە هیچ دەسەڵاتێک نییە جگە لە خوداوەند، و دەسەڵاتە بوونییەکان لەلایەن خوداوەندەوە دانراون» (ڕۆما 13:1 NKJV).- «بیریان بخەنەوە کە ملکەچی فەرمانڕەوا و دەسەڵاتداران بن، گوێڕایەڵ بن، ئامادە بن بۆ هەموو کارێکی باش» (تیتۆس 3:1).- «کەواتە خۆتان ملکەچی هەموو یاسایەکی مرۆڤ بکەن لە پێناوی خوداوەند، جا بۆ پاشا بێت وەک باڵاترین، یان بۆ پارێزگاران... چونکە ئەمە ویستی خوداوەندە، کە بە ئەنجامدانی چاکە بێدەنگی بکەن لە نەزانیی پیاوانی گێل – وەک ئازاد، بەڵام ئازادی وەک پۆشاکێک بۆ خراپە بەکارناهێنن، بەڵکو وەک خزمەتکارانی خوداوەند... لە خوداوەند بترسن. ڕێز لە پاشا بگرن» (1 پەترۆس 2:13-17).
لە ئایەتەکانی سەرەوەدا دیارە کە هەڵوێستی گشتیی مەسیحی دەبێت ملکەچی و ڕێز بێت. هیچ دەربڕینێک بۆ ئەم ئامۆژگارییانە کە لەو دەقانەدا هاتوون، نییە. هەندێک مەسیحی باوەڕیان وایە و فێری دەکەن کە تەنها دەتوانین ملکەچی حکومەتە ڕاستودروستەکان بین – ئەوانەی کە شوێن یاساکانی خوداوەند دەکەون. بەڵام ئەمە لەلایەن نێردراوانەوە نەوتراوە. بەڕاستی، کاتێک پۆڵس و پەترۆس ئەم فەرمانانەیان بۆ قەشەکان نووسی، ئیمپراتۆر نیرۆ فەرمانڕەوایی ئیمپراتۆریەتیی ڕۆمانی دەکرد. ئەو بێخودا و خراپەکار بوو، وەک حکومەتەکەی؛ ئەو چەوسێنەرێکی مەسیحییەکان بوو. کەواتە ملکەچیی ئێمە نابێت لەسەر بنەمای ڕاستودروستی یان ناڕاستودروستیی هیچ حکومەتێکی دیاریکراو، یان شێوازی حکومەت، جا دیموکراسی بێت، دەسەڵاتخواز بێت یان شتێکی تر، ڕێنمایی بکرێت. هەموو حکومەتەکان، هەر شێوازێکیان هەبێت، لە کۆتاییدا دەسەڵاتی فەرمانڕەوایی لە خوداوەندەوە وەردەگرن. ئەوان وەڵامی ئەویان دەدەنەوە ئەگەر ئەو دەسەڵاتەیان خراپ بەکارهێنابێت. هەندێک جار خوداوەند جەنگ یان شۆڕش بەکاردەهێنێت بۆ گۆڕینی جۆری ئیدارەیەک کە وڵاتێک هەیبێت. کاتێک گۆڕانکارییەکی لەو شێوەیە ڕوویدا، مەسیحی دەبێت بەردەوام بێت، دڵسۆز بێت بۆ خوداوەندەکەی.
پۆڵس لە ڕۆما 13:1-7دا وەسفی ئەوەی نەدەکرد کە حکومەتەکان چۆن دەبێت کار بکەن. ئەو بۆ فەرمانڕەواکان یان ئەوانەی دەیانەوێت ببنە فەرمانڕەوا نەیاندەنووسی کە چۆن حکومەتێک بەڕێوەببەن یان پێکبهێنن. بەڵکو، نێردراوەکە فێری مەسیحییەکانی دەکرد دەربارەی بۆچی دەبێت ملکەچ بن و مەبەستی حکومەت. خوداوەند دەسەڵاتی «شمشێر»ی (ئایەتی 4) بە حکومەت داوە، جا لە شێوەی پۆلیس بێت یان سەربازی، بۆ پاراستنی ئاسایش. ئەگەرنا، مرۆڤ نەیدەتوانی کار بکات بەهۆی بێسەروبەری و پشێوی لە وڵاتدا – «شمشێر» بۆ سوودی مرۆڤایەتی درا. ئەمە دەگەڕێتەوە بۆ پەیماننامەیەک کە دوای لافاوەکە بە نوح درا (پیدایش 9:4-6).
نێردراو پەترۆسیش هۆکارێکمان پێدەدات بۆ ملکەچبوون: «لە پێناوی خوداوەند»ە (1 پەترۆس 2:13). خوداوەند عیسا ئەمەی بە شێوەیەکی زۆر کەسی فێری شیمۆن پەترۆس کردبوو لە کاتی خزمەتەکەیدا لەسەر زەوی لە مەتتا 17:24-27. لەوێ، پەیوەندی بە دەسەڵاتدارانی ئیسرائیل، ئەنجومەنی فەرمانڕەوا، سەنهێدرینەوە هەبوو. خوداوەند بە پەترۆسی وت کە «کوڕەکان ئازادن» (ئایەتی 26)، واتە کوڕانی خوداوەند ناچار نەبوون ملکەچی یاساکانی باجەکانیان بن چونکە ئەوان منداڵی پاشای گەورەی گەردوون بوون. بەڵام، بۆ ئەوەی «توڕەیان نەکات» (ئایەتی 27) دەبێت ملکەچی فەرمانڕەواییەکەیان بێت – وانەیەکی گەورە بۆ پەترۆس! ئەم هەڵوێستە هەمان وانەیە کە نێردراو، بە ڕێنمایی ڕۆحی پیرۆز، لە 1 پەترۆس 2:13-17دا دووبارەی کردەوە، «لە پێناوی خوداوەند» (ئایەتی 13) و وەک ئەوانەی کە «ئازادن» (ئایەتی 16). بەڕاستی کوڕەکان ئازادن، بەڵام دەبێت هەمیشە بیر لەوە بکەینەوە کە چۆن ڕەفتارمان لەبەردەم دەسەڵاتداران کاریگەری لەسەر شایەتیی ئێمە بۆ مەسیح دادەنێت.
بەڵام ئایا هیچ دەربڕینێک نییە بۆ ملکەچبوون بە حکومەتەکانی ئەم جیهانە؟ بەڕاستی هەن. لە کرداری نێردراوان 5:29دا پەترۆس بە فەرمانڕەواکانی وت، «ئێمە [باوەڕداران] دەبێت گوێڕایەڵی خوداوەند بین نەک مرۆڤ.» ئەمە حاڵەتێک بوو کە فەرمانڕەواکان هەوڵیان دەدا مەسیحییەکان بوەستێنن لە بانگەشەکردنی ئینجیل و لە گوتن بە خەڵک دەربارەی هەستانەوەی مەسیح. ئێمە دەسەڵاتێکی باڵاترمان هەیە، دەسەڵاتی خوداوەند، بۆ گوێڕایەڵیکردن لەم بابەتەدا. ئەو فەرمانی پێکردووین کە ئینجیل بانگەشە بکەین. کاتێک دەسەڵاتی خوداوەند لە ناکۆکیدا بێت لەگەڵ دەسەڵاتی مرۆڤ، دەبێت ملکەچی خوداوەند بین نەک مرۆڤ. ڕەنگە نموونەی تری لەم جۆرە شتە هەبێت، و هەندێک جار ڕەنگە بۆ باوەڕداران ئەوەندە ڕوون نەبێت کە دەبێت چی بکەن لەو حاڵەتانەدا. کاتێک ئەمە ڕوودەدات، پێویستە هاوار بۆ خوداوەند بکەین بۆ داناییەکەی، و پێویستە نیعمەت و خۆبەزلنەزانین بۆ یەکتر نیشان بدەین.
لەلایەنی ئەرێنییەوە، ڕاهێنان و بەرپرسیارێتیی ڕۆحی هەن کە دەبێت ئێمە سەرقاڵ بکەن:
«سەرەتا، داوا دەکەم کە پاڕانەوە و نوێژ، داواکاری و سوپاسگوزاری بۆ هەموو مرۆڤێک بکرێت، بۆ پاشاکان و هەموو ئەوانەی لە دەسەڵاتدان، بۆ ئەوەی بتوانین ژیانێکی ئارام و بێدەنگ بەڕێوەبەرین لە هەموو خوداپەرستی و شکۆمەندیدا» (1 تیمۆساوس 2:1-2 NASB95).
ئێمە نوێژ بۆ فەرمانڕەواکان دەکەین «بۆ ئەوەی بتوانین ژیانێکی ئارام و بێدەنگ بەڕێوەبەرین.» بە واتایەکی تر، ئێمە نوێژ دەکەین بۆ ئەوەی بتوانن ئاشتی و ئاسایش بپارێزن بۆ ئەوەی بتوانین ژیانمان بژین و ئینجیل بەبێ بەربەست بڵاوبێتەوە. دووبارە، نیرۆ ئیمپراتۆر بوو کاتێک پۆڵس ئەم وشانەی نووسی. و زیاتر، دەبێت بوترێت کە نیرۆ لە کۆتاییدا هەردوو پۆڵس و پەترۆسی لەسێدارە دا. بێگومان، ئەو وەڵامی خوداوەند دەداتەوە بۆ خراپەکارییەکەی.
کاتێک خوداوەند عیسا لەسەر زەوی بوو، بە بێدەنگی سەرقاڵی بانگەشەکردنی ئینجیل، چاککردنەوەی نەخۆشەکان، و ڕزگارکردنی خەڵک بوو لە دەسەڵاتی شەیتانەکان (کرداری نێردراوان 10:38). هەندێک لە قوتابییەکانی پێشتر، پێش گۆڕانکارییان، توندڕەو بوون، وەک «شیمۆن توندڕەو» (مەرقۆس 3:18 NKJV). زاراوەی یۆنانی، سیکاریۆی, واتە «پیاوانی خەنجەر» یان «بکوژان.» ئەو کەسانە خۆیان تەرخان کردبوو بۆ ڕووخاندنی فەرمانڕەوایی ڕۆمانی لە یەهودا. بەڵام عیسا ئەوانی لەو ژیانە دوورخستەوە. مەسیح هەرگیز دەستێوەردانی لە ڕۆما و سیاسەتەکەیدا نەکرد. بە پێچەوانەوە بوو، چونکە کاتێک دوژمنەکانی هەوڵیان دا لەم خاڵەدا تەڵەی بۆ بنێنەوە، پێیانی وت کە ملکەچی خوداوەند و قەیسەر بن (مەتتا 22:15-21).
دووڕوویی دوژمنانی مەسیح
لەمەدا شۆکهێنەر و ئاشکرا بوو: ئەوان لەسەر ئەم تۆمەتە ڕادەستیان کرد – کە ئەو دژ بە قەیسەر بوو، خوازیاری یاخیبوون یان شۆڕش بوو. درۆ بوو! بەڵام، ئەو ناڕەزایەتی دەربارەی ئەم تۆمەتە ناڕاستودروستە نیشان نەدا. لەبری ئەوە، «خۆی ڕادەستی ئەوە کرد کە بە دادپەروەری دادوەری دەکات» (1 پەترۆس 2:23)، و ئێمە «دەبێت شوێن هەنگاوەکانی بکەوین» (ئایەتی 21). گاڵتەجاڕیی خراپەکاری دژ بە مەسیح ئەوە بوو کە داوای باراباسیان کرد، کە بەهۆی یاخیبوونەوە مەحکوم کرابوو (لۆقا 23:19). مەسیح هەرگیز تێوەگلاو نەبوو لە شۆڕش یان یاخیبووندا، و ئێمەش نابێت تێوەگلێین.
مەسیحییەکان نابێت پەیوەندییان بە بزووتنەوە سیاسییەکانەوە هەبێت، بەتایبەتی ئەوانەی کە ئاسایشی کۆمەڵایەتی و ئاشتی تێکدەدەن لەو شوێنەی کە تێیدا دەژین. ئەوان دەبێت باڵیۆزی وڵاتێکی تر بن – وڵاتێکی ئاسمانیی ئاشتیخواز، کە پاشاکەی لە کاتی دیاریکراودا بە هێز و شکۆیەکی گەورەوە بۆ جیهان ئاشکرا دەکرێت. ئەو کاتە جیهان لە کۆتاییدا دەزانێت و تێدەگات کە حکومەتێکی ڕاستودروست بەڕاستی چۆن دەردەکەوێت. تا ئەو کاتە، با تایبەتمەندییەکانی شانشینی خوداوەند لە ژیانی کەسیمان و لە کۆبوونەوەکانماندا نیشان بدەین:
«چونکە شانشینی خوداوەند... ڕاستودروستی و ئاشتی و خۆشییە لە ڕۆحی پیرۆزدا» (ڕۆما 14:17)!
ئامین.
