باوەشی باوک
جار نا جار پرسیار سەبارەت بە وازهێنانی مەسیح لەسەر خاچ و چۆنیەتی کاریگەریی ئەمە لەسەر هاوبەشی کوڕ لەگەڵ باوکدا دروست دەبێت. پرسیارەکە کاریگەریی لەسەر پەیوەندی کەسایەتییەکانی خوداوەند هەیە. ئێستا، چەند شتێک هەیە کە دەبێت لەبەرچاوی بگرین سەبارەت بەو ڕووناکییەی کە کتێبی پیرۆز لەسەر ئەمە دەیدات.
یەکەم خاڵ کە دەبێت لەبەرچاوی بگرین ئەوەیە کە خودا هەرگیز واز لە خودا بوون ناهێنێت. پەیوەندی ناو-سێیەتی ناگۆڕێت. لە ئەزەلەوە تا ئەبەد، ئەو خودایە. پەیوەندی باوک، کوڕ، و ڕۆحی پیرۆز هەمیشە هەبووە، و هەمیشە دەبێت؛ و بەبێ پچڕان.
وازهێنان لەسەر خاچ ئەوەی نەگۆڕی. وازهێنانەکە بەو مانایە نەبوو کە یەک کەسایەتی خودایی لە خوداوەنددا وازی لە کەسایەتییەکی خودایی تر لە خوداوەنددا هێنا بێت بۆ ئەوەی سێیەتییەکە تێکبدات. لە یۆحەننا 1:18 دەخوێنینەوە: «کەس خودای نەبینیوە لە هیچ کاتێکدا؛ کوڕی تاقانە، کە لە باوەشی باوکدایە، ئەو ڕایگەیاندووە [ئەوی].»
«لە باوەشدا» شوێنی نیشتەجێبوونی کوڕی تاقانە دەگەیەنێت. ئەوە شوێنی نیشتەجێبوونی ئەبەدی و هەرگیز نەپچڕاویەتی. هەرگیز نەگۆڕاوە، و هەرگیز ناگۆڕێت. هەرگیز نەپچڕاوە؛ نەخێر، تەنانەت لە کاتی سێ کاتژمێر تاریکی لە گۆلگۆتایش. «باوەشی باوک» بێگومان دەستەواژەیەکی ڕەوانبێژییە؛ بەڵام، ئۆه، چ پڕییەک لە واتای ئەمە پێمان دەگەیەنێت سەبارەت بەو پەیوەندییە بێوێنەیە. خۆشەویستی هەرگیز سەرەتای نەبووە. خۆشەویستی هەمیشە لە خوداوەنددا بە هاوبەشی هەبووە. ئەوە سەرچاوەی خۆشەویستییە. و کوڕ توانای خودایی هەیە بۆ ئاشکراکردنی ئەو خۆشەویستییەی کە لە باوەشی باوکدایە. بەڵام هەرچەندە کوڕ لێرە بە جەستە هات، هەرگیز ئەو باوەشەی جێ نەهێشت. ئەو لەو باوەشەوە هات بۆ ئەوەی ئەوەی کە لەو باوەشەدایە کە هەرگیز جێی نەهێشتووە، ئاشکرا بکات. و ئەو پڕە لە نیعمەت و ڕاستی، و لە پڕییەکەی هەموومان وەرگرتووە (یۆحەننا 1:14،16). بیر لە کوڕی تاقانە بکەرەوە کە ئەو باوەشە بێسنوورە پڕ دەکاتەوە بە پڕییەکی خۆی، بە شکۆ و بەهای کەسایەتی خۆی. و ئەمە لە کاتی سێ کاتژمێر تاریکی لەسەر خاچ ڕاست نەبوو.
لێرەدا هەندێک سەرنجی بەسوود هەن:
لێرەدا مەسیحمان دەست دەکەوێت {یۆحەننا 1:18} 1 وەک کوڕی تاقانە. وانییە، ئەو لە باوەشی باوکدا بوو، وەک ئەوەی جێی هێشتبێت، بەڵکو، «لە باوەشی باوکدایە.» ئەو لەوێیە تەنانەت کاتێک لەسەر زەویشە، و تەنانەت لەسەر خاچیش ڕاست بوو. ئەو هەمیشە لە نزیکیی نزیکایەتیدا بوو کە بە دەستەواژەی «لە باوەشی باوکدایە» ئاماژەی پێکراوە. لەسەر خاچ، ئەو بێگومان، چێژی لەم پەیوەندییە نەدەبینی، بەڵکو تووڕەیی هەڵدەگرت. دەستەواژەی، «لە باوەشی باوکەوە،» تا ڕادەیەک نادروستە، چونکە مەسیح هەرگیز باوەشی باوکی جێ نەهێشت. دێڕی، «کوڕی مرۆڤ کە لە ئاسماندایە» مرۆڤایەتی بە خوداییەوە دەبەستێتەوە؛ کوڕ لە ئاسماندا بوو، و ئەو کوڕە پیاوێک بوو لەسەر زەوی، بۆیە دەکرێت بوترێت، «کوڕی مرۆڤ لە ئاسماندا.» لەسەر خاچ، مەسیح لەژێر تووڕەییدا بوو، و بۆیە - هەرچەندە ئەو کاتە شتێکی دەکرد کە باوک بە شێوەیەکی زۆر تایبەت خۆشی دەویست - بەڵام ئەو کاتە نەیدەتوانی چێژ لە پەیوەندی نێوان خۆی و باوکی ببینێت. بە یەک مانای، باوک هەرگیز کوڕی ئەوەندە خۆش نەویستووە وەک کاتێک لەسەر خاچ بوو. ئەمە ئەوە بوو کە لە مێشکی باوکدا بوو، نەک ئەوەی کە لە مەسیحدا بوو، کە نەیدەتوانی چێژ لە پەیوەندییەکەی ببینێت و لە هەمان کاتدا جامی تووڕەیی بخواتەوە. ئەو خۆی ڕادەست کرد بۆ خواردنەوەی ئەم جامە. لەسەر خاچ، ئەو بە تەواوی سەرقاڵی هەڵگرتنی تووڕەیی بوو: پێویستی بە کەسایەتییەکی خودایی بوو بۆ ئەوەی بە بێسنوور تێبگات کە تووڕەیی خودا چی بوو. من تێدەگەم کە لەو کاتەدا مەسیح بە تەواوی سەرقاڵی ئەوە بوو کە هەڵیگرتبوو -- ئازارێکی بێسنوور - کە ئەو بە بێسنوور تێیگەیشت. خودا دەبوو لەبەر گوناه شکۆدار بکرێت، و تەنها کەسێکی وەک ئەو دەیتوانی ئەوە بکات. هێشتا ئەمە نهێنییەکی زۆر قووڵە, و شایستەیە کە زۆر وریابین لە قسەکردن لەسەری. بەڵام، دەبینین کە ئەو کاتەی مەسیح لەسەر خاچ بوو، بە شێوەیەکی زۆر ڕوون تەمومژاوی بوو. ماوەیەک هەیە پێش سێ کاتژمێر تاریکی و ماوەیەک دوای ئەوە، کاتێک مەسیح لەسەر خاچ وشەی «باوک» بەکار دەهێنێت. ئەو لە کاتی سێ کاتژمێر تاریکیدا بەکاری ناهێنێت: لەم کاتەدا وادیارە بە تەواوی سەرقاڵی خودایە -- هەڵگرتنی تووڕەیی؛ هەموو شتێک داخراوە جگە لەوەی کە لە نێوان ئەو و خودادا ڕووی دەدا. ئەم سێ کاتژمێر تاریکییە زۆر ترسناکە. ئەم سروشتی ترسناکی هەڵگرتنی تووڕەییە وای لێدەکات کە بیرکردنەوە لێی زۆر ترسناک بێت، کە {وا دەوترێت} لە ژیانیدا مەسیح تووڕەیی هەڵگرتبوو. مەسیح هاوسۆزی لەگەڵ ئەو حوکمەدا دەکرد کە هەڵیگرتبوو، ئەوە ڕاست بوو. سەیری زەبوور 22 بکە. مەسیح بە ڕاستی ئەم تووڕەییەی هەڵگرت {لە سێ کاتژمێر تاریکیدا} پێش مردنی، و کاتێک هەمووی تەواو بوو، ژیانی خۆی بەخشی. دوای هاوارە تاڵەکە -- خودای من، بۆچی وازت لێ هێنام؟ -- دەبینین کە ئەو بە هێمنی ڕۆحی خۆی دەداتە دەست باوکی. قووڵایی مردن، کە وەک پاداشتی گوناه سەیر دەکرێت، لە کاتی کاتژمێرەکانی تاریکیدا تێپەڕیبوو. سەرەتا، هەموو خراپەی مرۆڤ لە خاچکردنیدا بە تەواوی دەردەکەوێت؛ پاشان تاریکی - تاریکی و تووڕەیی -- خودا وازی لێ هێنا. دواتر، دوای ئەوەی ئەم تووڕەییەی هەڵگرت، ئەو دێتە دەرەوە و خۆی سەرقاڵ دەکات بە جێبەجێکردنی پاشماوەی کتێبی پیرۆز کە دەبوو لە مردنیدا جێبەجێ بکرێت. دەستەواژەی، «تەواو بوو،» ئەوە نیشان دەدات، کە هەر ئەو کاتە ئەو دەڕۆیشت چونکە هەموو شتێک تەواو بوو. 2ئەوە کاتێکی زۆر پیرۆز بوو بۆ ئەو، چونکە تاڵی مردن تێپەڕیبوو -- ئەو دەچوو بۆ بەهەشت. ئەو دەبێت بە ڕاستی بمرێت بۆ ئەوەی خوێن و ئاو بۆ ئێمە بێتە دەرەوە. ئێمە هەرگیز نەماندەتوانی بچینە ناو ئەوەی کە مەسیح لەسەر خاچ چوو، بۆیە ئەو لەبەر ئێمەدا تێیپەڕاند. ئێمە هیچ ئاشکراکردنێکمان نییە لەسەر ئەوەی کە ئەو لە کاتی سێ کاتژمێر تاریکیدا چی بەسەردا هات: نەماندەتوانی لێی تێبگەین، ئەوە تەنها لە نێوان ئەو و خودادا بوو. لە ئینجیلی یۆحەننادا هەرگیز نابینین کە عیسا دەمرێت، وەک ئەوەی، بەڵکو تەنها لە جیهان دەچێتە دەرەوە بۆ لای باوکی. لە یۆحەننادا کەسایەتییەکی خودایی دەبینین کە بۆ ئێمە کار دەکات؛ لە ئینجیلەکانی تردا، پیاوێک بۆ ئێمە ئازار دەچێژێت. 3شکۆمەندی شکۆمەندی دەبینێت
با هەمیشە ئەم ڕاستییە گەورەیە لەبەرچاومان بێت کە هەموو وشە، ڕێگا و کاری خوداوەند عیسا سەرچاوەیەکی خودایی هەبوو. ئەمە وایە بەهۆی یەکگرتنی مرۆڤایەتی و خودایی لە ئەودا -- دوو سروشت، یەک کەسایەتی. مردنی ئەو مردنێکی مرۆڤایەتی بوو، بەڵام مردنێک نەبوو کە بە سەربەخۆیی لە خودایی ئەنجام درابێت. ئەنجامدانی ئەو مردنە سەرچاوەیەکی خودایی هەبوو، کە بەهای تەواوی کەسایەتی خۆی بەو مردنە بەخشی. بە هەمان شێوە بوو لەگەڵ ئازارە قورسەکان و وازهێنانەکە. ئەو وەک مرۆڤێک ئەمەی هەڵگرت، بەڵام نەک وەک مرۆڤێک بەبێ خودایی. بەهای کەسایەتی بێسنووری ئەو بەهایەکی بێسنووری بە ئازارەکان و وازهێنانەکە بەخشی. ڕووباری خوێن و ئاو لە لایەکەیەوە هەموو بەهای مردنی خۆی تێدایە؛ و مردنەکە هەموو بەهای ئازارەکانی کەفارەت و وازهێنانی لە کاتی سێ کاتژمێر تاریکیدا تێدایە. هەمووی یەک یەکەیەکی گەورەیە کە بەهای بێسنووری کەسایەتی خۆی تێدایە.
ئەمە لە لاوییەکان 16دا نموونەی بۆ هێنراوەتەوە، کە هەوری بخوور لە بخوورەکەوە لەسەر پشکۆکانی ئاگر لە قوربانگاکە لەبەردەم یەهۆڤا بەرز بووەوە - و ئەو هەوری بخوورە کورسیی لێخۆشبوونەکەی داپۆشی کە لەسەر شایەتییەکە بوو (لاوییەکان 16:12، 13). هەورێکی تر لەو بۆنەیەدا ئامادە بوو: «چونکە من لە هەورەکەدا لەسەر کورسیی لێخۆشبوونەکە دەردەکەوم» (لاوییەکان 16:2). ئەمە شکینای شکۆمەندییە کە باسی هەموو شکۆمەندی خودا دەکات. چی دەیتوانی ئەو شکۆمەندییە ببینێت؟ یەکێک بە باشی وتوویەتی کە ڕاستودروستی دەتوانێت داواکارییەکانی ڕاستودروستی ببینێت، بەڵام تەنها هەورێک دەیتوانی هەورێک ببینێت! و لێرەدا دوو هەور یەکیان بینی. یەک هەور خرایە بەردەم ئەوی تر. هەورەکە کە هێنرایە ناو پیرۆزگاکە لە بخوورەکەوە لەسەر پشکۆ سووتاوەکان بەرز بووەوە. ئەمە ئاماژەیە بۆ شکۆمەندی خۆشەویستەکەمان کە لە پشکۆ سووتاوەکانی گۆلگۆتەوە لەبەردەم خودای شکۆمەندی بەرز دەبێتەوە. بەرزبوونەوەی شکۆمەندییەکەی، بە واتایەکی تر، لەبەردەم شکینای شکۆمەندی، و ئەوەی کە وەڵامی خوێنی پڕژاو لەسەر و لەبەردەم کورسیی لێخۆشبوونەکە دەداتەوە، هەمووی لەسەر خاچ ڕوویدا. بیرۆکەی خراپەی ئەوەی کە خوێنەکە براوەتە ئاسمان بۆ ئەوەی لەوێ کەفارەت بکات، لەنێو شتەکانی تردا هەوری بخوور لە خوێنەکە جیا دەکاتەوە.
کارەکە سێ کاتژمێر ئازار، مردنی خۆبەخشانە، و خوێنڕشتنی (کە بە ئاوی پاککردنەوەوە بوو) لەخۆگرتبوو. خوێنەکە هەموو بەهای ئەم کارەی تێدایە کە لە بەهاکەیدا جێگیر کراوە - کە بە پێویست بەها و شکۆمەندی کەسایەتی خۆی لەخۆدەگرێت. خوێنەکە پەردەکەی دڕاند، بە واتایەکی تر. دڕاندنی پەردەکە، کە دوای تەواوبوونی ئەو کارە بێسنوور بە بەها بۆ خودا ڕوویدا، وەڵامی شکینای شکۆمەندی بوو، چونکە خودا بە بێسنوور شکۆدار کرا. شکۆمەندی شکۆمەندی بینیبوو. «من تۆم شکۆدار کردووە لەسەر زەوی، من کارەکەم تەواو کردووە کە تۆ پێم دایت بۆ ئەوەی بیکەم» (یۆحەننا 17:5). وازهێنانەکە، کە وەک مرۆڤێک ئەزموون کرا، سەرچاوەیەکی خودایی تێدابوو و هەموو بەها و شکۆمەندی کەسایەتی خۆی لەبەردەم خودادا هەبوو.
قسەکردن لەگەڵ خودا لە کاتی سێ کاتژمێر تاریکیدا
خاڵی تری ڕێنماییکەر لەم بابەتەدا ئەوەیە کە تەنها لە کاتی سێ کاتژمێر تاریکیدا مەسیح وەک «خودا» قسەی لەگەڵ خودا کرد. لە کاتی ژیانیدا پێش خاچ هەمیشە وەک «باوک» قسەی لەگەڵ دەکرد 4 و، بە باشی تێبینی بکە، ئەو لە کاتی سێ کاتژمێری یەکەمیش لەسەر خاچ بە هەمان شێوەی کرد. سەرەڕای ئەوە، دوای تێپەڕاندنی سێ کاتژمێر تاریکی، ئەو دووبارە وەک «باوک» قسەی لەگەڵ کرد. بەم شێوەیە ئێمە ڕێنماییمان هەیە بە بەکارهێنانی باوک یان خودا، و بە سێ کاتژمێر تاریکی:
ئەمە سێ کاتژمێرەکە بە شێوەیەکی تایبەت دیاری دەکات. تەنها لەو سێ کاتژمێر تاریکیدایە کە ئەو هاواری کرد، «خودای من، خودای من، بۆچی وازت لێ هێنام؟» ئەمانە کاتژمێرەکانی ئازارەکانی کەفارەتن، ئازارگەلێک کە هەموو بەهای ئەوەی کە ئەو کێ بوو، تێدابوو. بێسنوور لە بەها و شکۆمەندیدا، ئەمەی بە کارەکەی کە لە گۆلگۆتادا ئەنجام درا، بەخشی؛ چونکە، هەموو وشە، کار، و ڕێگای مرۆڤایەتی خوداوەند عیسا سەرچاوەیەکی خودایی تێدابوو، و بەمانە هەموو بەها و شکۆمەندی ئەوەی کە ئەو کێیە بەخشرا - چونکە ئەو خودا و مرۆڤە کە لە یەک کەسایەتیدا یەکگرتوون.
- لە کاتی ئەم سێ کاتژمێرەدا مەسیح وەک هەڵگری گوناه وازی لێهێنرا. دوای سێ کاتژمێرەکە دووبارە قسەی لەگەڵ باوک کرد، کە ڕۆحی خۆی دایە دەستەکانی.
- پرسیارەکە ئەوەیە، کەواتە:
مەبەست لە هاواری وازهێنان چییە؟ مانای چییە کە وازی لێهێنرا؟
هەرگیز بیرۆکەیەکی لەو شێوەیە لە کتێبی پیرۆزدا نادۆزینەوە کە تووڕەیی باوک لەسەر کوڕی خۆشەویستی بێت. هێزی گەورەی زەبوور 22 بۆ من ئەمەیە: کە کوڕی مرۆڤ وازی نەهێنا، یان لەبیر نەکرد کە شکۆمەندی خودا {ئیلۆهیم} بسەلمێنێت، هەر کاتێک خودا، لەبەر ئەوەی ئەو حوکمی ئێمەی لەسەر خۆی گرت - بۆ ئێمە کرا بە گوناه -- وازی لێ هێنا. دیمەنەکە بە هیچ شێوەیەک دیمەنێکی چێژوەرگرتن نەبوو، تا ئەو جێگایەی کە خوداوەند عیسا پەیوەندی پێوە بوو، بەڵام واز نەهێنان لە خودا، کاتێک خودا لەبەر ئێمە دەبوو وازی لێ بهێنێت، سەلماندی کە ئەو خودایە و سەرچاوە ئەبەدییەکان لە خۆیدا بوون. ئەو دەیزانی کێیە، و دەیزانی کە هیچ کەسێک جگە لە خۆی، وەک مرۆڤ, 5 نەیدەتوانی بەوەدا تێپەڕێت کە ئەو بەڵێنی دابوو تێیپەڕێنێت. ئەو هێشتا «تاقانە کوڕ بوو کە لە باوەشی باوکدایە.» بۆیە نەدەتوانرا بوترێت کە «ڕووی باوک، وەک باوک، لە کوڕی خۆی شاردراوەتەوە.» 6 ئێستا من پێموایە هەرگیز کاتێک نەبووە کە ڕەزامەندی باوک لە کوڕدا ئەوەندە گەورە بێت وەک لەو ساتە پیرۆزەدا؛ بەڵام ئەوە هاوبەشی ڕەزامەندی نییە. «خودای من، خودای من، بۆچی وازت لێ هێنام؟» چێژوەرگرتن لە هاوبەشی نییە. 7 هەرگیز خۆشەویستی بێبن بۆ خودا و مرۆڤ ئەوەندە لە ئەودا نەسەلمێنراوە وەک کاتێک بەم شێوەیە حوکمی ئێمەی لە دەستی خوداوە لەسەر خاچ هەڵگرتبوو؛ بەڵام هەر لەبەر ئەو هۆکارە نەیدەتوانی کاتی چێژوەرگرتنی مەسیح بێت لە هاوبەشی خۆشەویستی و دڵخۆشی خۆی وەک هەمیشە پێش و پاش. ئەمە گۆڕانکارییە پێویستەکە بوو ئەو کاتە. 8. . . بێگومان هەرگیز ئەوەندە ئامانجی خۆشەویستی خودا نەبووە وەک کاتێک جامەکەی دەخواردەوە، چونکە دەیتوانی بڵێت، «بۆیە باوکم خۆشی دەوێم،» وشەیەک کە تەنها هی کەسایەتییەکی خوداییە، بەڵام لە ڕۆحی خۆیدا هەموو تاڵیەکەی بەبێ کەمبوونەوە بە هیچ دڵنەوایەک تامی کرد، ئەگەرنا تەواو و بێ کەم و کوڕی نەدەبوو، بەڵام تەواوێتی خۆی نیشان دەدا سەبارەت بە باری دڵی خۆی لە وشەکانی «خودای من.» 9 ئەو لە پەیوەندییە تەواوەکەدا ژیا کە تێیدا بوو، و دەڵێت، «باوکم»؛ بەڵام لەسەر خاچ، کاتێک جامی تووڕەیی دەخواردەوە، دەڵێت، «خودای من.» ئەوە تەواوێتی ئەو بوو؛ ئەوە دەربڕینی پەیوەندی تەواوی ئەو نەبوو, بەڵکو دەربڕینی ئازارێکی بێسنوور بوو لە داواکارییەکی بێسنوور. 10. . . ئەو لەم ڕێگای گوێڕایەڵیدا دەڕوات بۆ ئەوەی تا کۆتایی گوێڕایەڵ بێت، دەبینێت کە ناتوانرێت گوێی لێ بگیرێت تاوەکو جامەکە، کە ئەو ترسێکی پیرۆزی لێی هەبوو، نەخواتەوە؛ ئەو جامەی کە ئەو دەیخواردەوە، لە وازهێنانی خودا لێی لە ڕۆحیدا, پاشان گوێی لێ گیرا، بێگومان، و شکۆدار کرا، بەڵام دوای ئەوەی تا کۆتایی ئەزموونی ئەوەی کرد کە گوێی لێ نەگیرێت. 11 من پێموایە ڕۆحی عیسا چوو بۆ ئاشتی {لە کۆتایی سێ کاتژمێر تاریکیدا}، بۆ ئەوەی ڕۆحی خۆی {sic, واتە ڕۆح، ڕۆحی مرۆڤایەتی خۆی} - کە هیچ کەسێک لێی وەرنەگرت - بداتە دەست خودای باوکی. ئەو ڕادەستی کرد، وەک لە یۆحەننا 19:30دا هاتووە؛ ئەو دایە دەستەکانی باوکی (لۆقا 23:46). ڕۆحی ئەو، لە کاتێکدا دەژیا، بە شێوەیەکی ئەخلاقی بە هەموو قووڵایی تەواوی - بۆ ئێمە - ئازارە بێبنەکەی کاری کەفارەتدا تێپەڕی، و ڕۆحی خۆی دایە دەست خودای باوکی. 12 هاواری کوڕی مرۆڤ
بەڵێ، خودا لەوێ بوو، نەک تەنها پەسەندکەری شتە باشەکان، بەڵکو دادوەری هەموو خراپەیەک کە لەسەر ئەو سەری پیرۆزە دانرابوو. خودا بوو کە وازی لە خزمەتکاری دڵسۆز و گوێڕایەڵ هێنا؛ بەڵام هێشتا خودای ئەو بوو: ئەمە هەرگیز - نەدەتوانرا - وازی لێ بهێنرێت؛ چونکە، بە پێچەوانەوە، ئەو تەنانەت ئەو کاتەش بە توندی پێوەی گرتبوو، «خودای من، خودای من»؛ بەڵام ئێستا دەبێت زیاد بکات، «بۆچی وازت لێ هێنام؟» ئەو کوڕی باوک بوو، بەڵام وەک کوڕی مرۆڤ بە پێویست بەو شێوەیە هاواری کرد, «خودای من، خودای من، بۆچی وازت لێ هێنام؟» ئەو کاتە، و تەنها ئەو کاتە، خودا وازی لە خزمەتکاری نەگۆڕی خۆی، پیاوەکە مەسیح عیسا هێنا.
سەرەڕای ئەوەش، ئێمە لەبەردەم نهێنی نهێنییەکاندا لە کەسایەتی ئەودا سەرمان دادەنەوێنین - خودا لە جەستەدا دەرکەوت. ئەگەر ئەو مرۆڤ نەبوایە، چ سوودێکی بۆ ئێمە دەبوو؟ ئەگەر ئەو خودا نەبوایە، هەموو شتێک دەبوو شکست بهێنێت بۆ ئەوەی بە ئازارەکانی بۆ گوناهەکان بەهای بێسنووری خۆی ببەخشێت. ئەمە کەفارەتە. و کەفارەت دوو بەشی هەیە لە سروشت و مەودادا. ئەوە پاککردنەوەیە لەبەردەم خودا؛ هەروەها جێگرەوەیە بۆ گوناهەکانمان (لاوییەکان 16:7-10؛ بەشی یەهۆڤا و بەشی گەل)، هەرچەندە بەشی دووەم ئەوەندە بابەتی زەبوورنووسەکە نییە لێرەدا {زەبوور 22}، و بۆیە ئێستا لەسەری ناوەستم. بنەماکە، گرنگترین بەشی کەفارەت، هەرچەندە هەمووی زۆر گرنگە، بەشی یەهۆڤایە.
لێرەدا کەواتە خودامان هەیە لە شکۆمەندی و دادوەری ڕاستودروستی خۆیدا بۆ خراپە -- خودا لە نمایشکردنی بوونی ئەخلاقی خۆیدا کە مامەڵە لەگەڵ گوناهدا دەکات، لەو شوێنەی کە تەنها دەتوانرا مامەڵەی لەگەڵدا بکرێت بۆ ئەوەی بەرەکەت و شکۆمەندی بهێنێتە دەرەوە، لە کەسایەتی کوڕی خۆیدا؛ یەکێک کە دەیتوانی کاتێک خودا وازی لێ هێنا، بگاتە نزمترین، بەڵام بە شێوەیەکی ئەخلاقی بەرزترین، خاڵی شکۆدارکردنی خودا، کە لەسەر خاچ بۆ ئێمە کرا بە گوناه. ئەوە تەواوێتی هەڵگرتنی گوناه بوو کە ئەو نەدەبوو گوێی لێ بگیرێت. لەوێدا تیژترین ئازار و ناڕەحەتی و تاڵی ڕەتکردنەوە هەبوو؛ و ئایا ئەو هەستی پێ نەکرد؟ ئایا شکۆمەندی کەسایەتی ئەو وای لێکرد کە نەتوانێت ئازار بچێژێت؟
بیرۆکەکە مرۆڤایەتی ئەو ڕەت دەکاتەوە. بەڵکو خودایی ئەو بوو کە وای لێکرد بەرگە بگرێت و زۆرترین هەستی پێ بکات، وەک هیچ کەسێکی تر نەیدەتوانی.
«وەک ئاو ڕژام، و هەموو ئێسکەکانم لە جێی خۆیان دەرچوون: دڵم وەک مۆم وایە؛ لە ناو ڕیخۆڵەکانمدا تواوەتەوە. هێزم وەک گۆزەیەکی شکاو وشک بووە؛ و زمانم بە چەناگەمەوە نووساوە؛ و تۆ منت هێناوەتە ناو خۆڵی مردن. چونکە سەگەکان گەمارۆیان دام؛ کۆمەڵی بەدکاران گەمارۆیان دام: دەست و قاچمیان کون کرد. دەتوانم هەموو ئێسکەکانم بژمێرم: سەیریان دەکەن و تێم دەڕوانن. جلەکانمیان لە نێوان خۆیاندا دابەش کرد، و تیروپشکیان بۆ جلەکەم کرد. بەڵام تۆ لێم دوور مەبە، ئەی یەهۆڤا: ئەی هێزی من، پەلە بکە و یارمەتیم بدە. ڕۆحم لە شمشێر ڕزگار بکە؛ خۆشەویستەکەم لە دەسەڵاتی سەگ» (زەبوور 22:14-20).
سەرەڕای ئەوەش، خوداوەند مەسیح بە تەواوی خودای سەلماند کە لەوێ و ئەو کاتە وازی لێ هێنا. ئەوانی تر هاواریان کردبوو، و لێرەدا کەسێک نەبوو کە ڕزگار نەکرابێت؛ بەڵام ئەوە هی ئەو نەبوو. چونکە ئازارەکە دەبێت تا کۆتایی بڕوات، و گوناه بە ڕاستودروستی کەفارەتی بۆ بکرێت، و ئەمەش نەک بە هێز بەڵکو بە ئازار. بەڵام ئەمە چییە کە لە گوێمان دەدات، کاتێک دوا دڵۆپ لە جامەکەدا دەخورێتەوە؟ «تۆ گوێت لێ گرتم لە قۆچەکانی یەکشاخەکان. من ناوی تۆ بە براکانم ڕادەگەیەنم، لە ناو کۆمەڵدا ستایشی تۆ دەکەم،» دەڵێت ڕزگارکەرەکە. ئەو دەڵێت، ئێستا ئەو لە مردووان هەستاوەتەوە، «من ناوی تۆ بە براکانم ڕادەگەیەنم.» ئەو ڕایگەیاندبوو: ئەوە خزمەتەکەی بوو لێرە لە خوارەوە، بەڵام ئێستا لەسەر بنەمایەکی تەواو نوێ. مردن و تەنها مردن گوناهی لابرد؛ مردن، بەڵام تەنها مردنی ئەو، دەیتوانی گوناه لابەرێت، بۆ ئەوەی گوناهبارەکە بتوانێت لەبەردەم ڕاستودروستی خودادا سەری دانەوێنێت، و بەبێ گوناه بهێنرێتە بەردەم خودا. و ئەمە ئەوەیە کە خودا خۆی ڕایدەگەیەنێت.
(گەنجینەی کتێبی پیرۆز، زنجیرەی نوێ 8:114)
1. {شتەکان کە بەم شێوەیە لە نێوان کەوانەدان لەلایەن سەرنووسەرەوە زیاد کراون.}
2. {ژمارەیەک شت بە پێشبینی لە ئینجیلی یۆحەننادا هاتوون، یەکێکی دیار لە یۆحەننا 17:4دا دەردەکەوێت. بە لەبەرچاوگرتنی ئەمە، ئێمە «تەواو بوو» بە پێشبینی دادەنێین. ئەو دەبێت بە پێویست ئەوە بڵێت پێش مردن و خوێنڕشتن -- بەڵام کارەکە مردن و خوێنڕشتنی لەخۆگرتبوو.}
3. پشتێنەی ڕاستی 7:374-378.
4. سەیری نووسینە کۆکراوەکانی ج. ن. داربی 7:201 بکە.
5. {تەواوی نووسینەکە لەلایەن سەرنووسەرەوە بە قەڵەو کراوە.}
6. گ. ڤ. ویگرام لە وشەکانی باوەڕ، 1883، ل. 73.
7. نووسینە کۆکراوەکانی ج. ن. داربی 7:202 تێبینی.
8. گەنجینەی کتێبی پیرۆز، زنجیرەی نوێ 4:272.
9. نووسینە کۆکراوەکانی ج. ن. داربی 23:249.
10. ج. ن. داربی، تێبینی و سەرنجەکان، ل. 242.
11. نووسینە کۆکراوەکانی ج. ن. داربی 33:225.
12. نووسینە کۆکراوەکانی ج. ن. داربی 15:75ن. {خوداوەند عیسا وەک کارێکی ویستی خۆی مرد (یۆحەننا 10:18). ئەو ژیانی خۆی بە خۆبەخشی بەخشی.}
