با کەمێک بیر لە گەوهەرە بەنرخەکانی کتێبی پیرۆز بکەینەوە، وەک یەکەم سەرچاوە یەحزقێل ٢٨:١٢-١٩ وەردەگرین. لەم بەشەدا، خودا لە ڕێگەی پێغەمبەرەوە قسە لەگەڵ میری خراپەکاری تایرس دەکات، بەڵام لە ئایەتی ١٢ەوە پاشای تایرس، کەسێکی ترە، ناونیشان دەکرێت. دەربارەی ئەم کەسە دەوترێت،
تۆ کۆتایی کۆتایی دەبەستیت، پڕ لە دانایی، و تەواو لە جوانی. تۆ لە عەدەن، باخچەی خودا بوویت؛ هەموو بەردێکی بەنرخ داپۆشەری تۆ بوو. کێ بوو ئەمە کە لە باخچەی عەدەن بوو؟ نە میری تایرس، نە ئادەم نییە کە لێرەدا ئاماژەی پێکراوە: کەسێکی تر نەبوو جگە لە شەیتان، کە بەردە بەنرخەکانی ناوبراوی هەبوو، و لەناو ئاگرەکەیاندا دەڕۆیشت، کە درەوشانەوەیان دەردەبڕێت. ئەم بوونەوەرە گەورەیە وەک "کیروبی داپۆشەر" ناونیشان دەکرێت، جوانترین بوونەوەری دروستکراو، خاوەنی دەسەڵات بەسەر سوپای فریشتەکاندا، بەڵام بەهۆی شانازییەوە بەرزکرایەوە و ئارەزووی تەختی خودای کرد، بەڵام خودا لە بەرزاییەکەیەوە فڕێیدا و شکۆمەندییەکەی لێ سەندەوە.
سنگبەندەکەی قەشەی گەورە
نۆ بەردی بەنرخ لە داپۆشەری ئەم "کیروبە دەستنیشانکراوە"دا هەبوون، بەڵام دوازدە لە سنگبەندەکەدا کە قەشەی گەورە پێی دابینکرابوو، وەک لە دەرچوون ٢٨:١٥-٢١دا وەسفکراوە؛ و چەند جوان بوو، هەموو تایبەتمەندییەکانی شکۆمەندییەکانی خوداوەندی دەردەبڕی. لە "کاری نایاب" دروستکرابوو، بە لێهاتوویی و جوانییەکی زۆر، چونکە بۆ دەربڕینی تایبەتمەندییەکانی ئەو کەسە دیزاین کرابوو کە جەستەی هەموو دانایی، جوانی و تەواوییە. "تۆ دەبێت لە زێڕ، لە شین، لە ئەرخەوانی، لە سوور و لە کەتانی ناسکی لولکراو دروستی بکەیت." زێڕ
زێڕ کانزایەکی نایابە، بەنرخە، و کاتێک پاک بێت بە ئاسانی بەهۆی کەشوهەواوە پیس نابێت. کەواتە، چەند گونجاوە کە زێڕ هەڵبژێردرابێت بۆ هێمای ئەو شتانەی کە پەیوەندییان بە یەکێکەوە هەیە کە خوداییە. عیسای مەسیح بە هیچ کام لە پەیوەندییەکانی لەگەڵ مرۆڤدا پیس نەبوو؛ گرنگ نییە لە چ کەشوهەوایەک، لە چ بارودۆخێکدا بوو، پاک و پیرۆز مایەوە.
شین، سوور، و ئەرخەوانی
شین باسی سروشتی ئاسمانی کوڕی خودامان بۆ دەکات؛ سوور باسی شکۆمەندی پاشایەتییەکەی؛ ئەرخەوانی، تێکەڵەیەک لە شین و سوور، باسی ئەو کەسە ئاسمانییە دەکات کە وەک کوڕی مرۆڤ فەرمانڕەوایی دەکات. وەک لە پەردەکەدا، ئەرخەوانی لە نێوان شین و سووردا دانراوە، کە نیشان دەدات لەکاتێکدا شکۆمەندییەکانی خوداوەند جیاوازن، بەڵام تێکەڵ و لێکنەبڕاون.
کەتانی ناسکی لولکراو
دانانەکە لە کەتانی ناسکی لولکراو بوو، کە باسی ژیانی تەواوی خوداوەند لەسەر زەوی دەکات، شێوازێکی جوان، پاک، سپی و تەواو، بێ کەم و کوڕی دەبەخشێت. ئەو بەرخی خودا بوو، بێ کەم و کوڕی و بێ پەڵە، و خودا وریایە بۆ پاراستنی پاکی کوڕە خۆشەویستەکەی لە هەموو هێمایەکدا کە بۆ ناساندنی بە ئێمە بەکاردێت.
سنگبەندەکە چوارگۆشە بوو، کە باسی دەسەڵاتی گشتگیری مەسیح دەکات؛ دوو قات بوو، کە هێز و توانای پشت دەسەڵاتەکەی نیشان دەدات؛ پێوانەکەی یەک باڵ بوو – پێوانەی مرۆڤێک، چونکە عیسای خوداوەندمان مرۆڤێکی تەواو بوو هەرچەندە خودایەکی ڕاستەقینە بوو. بەردە بەنرخەکان لە چوارچێوەی زێڕی پاکدا دانرابوون، چونکە هەموو شکۆمەندییەکی مەسیح لە پەیوەندیدا بەوەی کە ئەو وەک خوداییەکی بنەڕەتی چییە، پارێزراوە. ئێستا با بیر لە بەردە بەنرخەکانی سنگبەندەکە بکەینەوە، کە شکۆمەندییە جۆراوجۆرەکانی مەسیح دەردەخەن. سەردیۆس
سەردیۆس بەردێکی سوورە، کە خوداوەندمان وەک "میری خۆشی" نیشان دەدات. خۆشی هەبوو لە هاتنی بۆ ئەم جیهانە، فریشتەکان لە ئاسمانەوە لەدایکبوونیان وەک "مژدەی خۆشییەکی گەورە" ڕاگەیاند. و چەند گەورەیە ئەو خۆشییەی کە بۆ ئەو خەڵکە زۆرە هێنراوە کە وەک ڕزگارکەر و خوداوەند ناسیویانە! بە قوتابییەکانی فەرموو، "ئەم شتانەم پێ گوتوون بۆ ئەوەی خۆشییەکەم لە ئێوەدا بمێنێتەوە، و خۆشییەکەتان تەواو بێت."
تۆپاز
تۆپاز بەردێکە بە درەوشانەوەی زەرد. تیشکی زەرد، یان سۆدیۆم، زۆرترین ڕووناکی دەداتەوە، و تیشکی ژیانپارێزە، کە باسی ئەو کەسە دەکات کە فەرمووی، "من ڕووناکی جیهانم،" و یۆحەننا دەربارەی نووسی،
ڕووناکی ڕاستەقینە ئەوە بوو کە بە هاتنی بۆ جیهان هەموو مرۆڤێک ڕووناک دەکاتەوە. واتای ناوەکە لەسەر ئەم بەردە "قەرەبوو"یە؛ و چ قەرەبوویەک هەبوو بۆ باوک، کە کوڕەکەی لەلای خۆیەوە بەخشی، بۆ ئەوەی بیبینێت بە تەواوی ویستی ئەوی جێبەجێ دەکات، بۆیە توانی ئاسمانەکان بکاتەوە و ڕابگەیەنێت،
ئەمە کوڕە خۆشەویستەکەمە کە لێی ڕازیم. کاربەنکل
کاربەنکل بەردێکی سووری درەوشاوەیە کە باسی شکۆمەندییە ڕەوشتییەکان دەکات کە لە ژیانی عیسای مەسیحدا لەسەر زەوی ئاشکرا بوون، و لە شانشینی هەزار ساڵیدا نمایش دەکرێن. واتای ناوەکە لەسەر کاربەنکل "نیشتەجێبوون لە"؛ و ئایا تایبەتمەندییە ڕەوشتییەکانی مەسیح لەوانەدا نادۆزرێنەوە کە ئەو تێیاندا نیشتەجێیە؟
زمروود
زمروود بەردێکی سەوزی سێوە، لە وەسفکردنی ٤دا ئاماژەی پێکراوە، کە پەلکەزێڕینەی دەوری تەختەکە "لە بینیندا وەک زمروودێکە." لەناو شکۆمەندییە خوداییەکانی ئەو دیمەنە ئاسمانییەدا یادەوەری پەیمانی خودا لەگەڵ زەویدا هەیە. کاتێک عیسای مەسیح لە ئاسمانەوە دێت، نەک تەنها لە شکۆمەندی باوکیدا نمایش دەکرێت، بەڵکو وەک کوڕی داود، و پاشای پاشاکان و خوداوەندی خوداوەندەکان دەبینرێت؛ هەموو شکۆمەندی شانشینەکانی زەوی هی ئەو دەبێت. ناوەکە لەسەر بەردەکە "بڵاوبوونەوە"یە؛ و شکۆمەندییەکەی ئەوکات هەموو گەردوون دەگرێتەوە.
سەفایر
سەفایر ڕەنگێکی شینی توندی هەیە، کە ئاماژە بە شکۆمەندییە ئاسمانییەکانی مەسیح دەکات. کتێبی پیرۆز پێمان دەڵێت کە
پیاوی دووەم خوداوەندە لە ئاسمانەوە،
و
وەک چۆن ئاسمانییە [ئەوەی کە لە ئاسمانەوەیە]، ئاواش ئەوانەن کە ئاسمانیین (١ کۆرنسۆس ١٥:٤٧، ٤٨)،
چونکە پیرۆزەکان سروشتیان لە عیسای مەسیحەوە وەردەگرن. نەوەی ئیسرائیل فەرمانیان پێدرابوو کە
پشتێنێکی شین لەسەر لێوارەکانی جلەکانیان ببەستن، کە نیشانەی ئەوەیە کە پیرۆزەکان دەبێت بە تایبەتمەندییە ئاسمانییەکانی ژیانی مەسیح لە هەموو هەنگاوێکیاندا دیار بن کاتێک بەم جیهانەدا تێدەپەڕن. واتای ناوەکە لەسەر سەفایر "جیاکراوە"یە، و چەند بە پیرۆزی باسی عیسای مەسیح دەکات وەک بە تەواوی جیاکراوە بۆ ویستی باوکی، لەکاتێکدا لێرە لەسەر زەوی بوو، و ئێستاش لە ئاسمان. لە قسەکردن لەگەڵ باوکدا لە یۆحەننا ١٧، کوڕەکە فەرمووی،
خۆم پیرۆز دەکەم، بۆ ئەوەی ئەوانیش لە ڕێگەی ڕاستییەوە پیرۆز بکرێن.
ئەڵماس
ئەڵماس بەردێکی ڕوونە کە درەوشانەوەکەی قەرزاری کوالێتییەکەیەتی بۆ گواستنەوە و ڕەنگدانەوەی ڕووناکی کاتێک دەبڕدرێت و پۆلیش دەکرێت، و باسی ئەو کەسە دەکات کە ڕووناکی خودا تێیدا بێ کەمبوونەوە دەدرەوشایەوە، ڕووناکی ڕوون کە بە تەواوی خودای لە سروشتی خۆشەویستیدا ئاشکرا کرد. واتای ناوەکە لەسەر ئەم بەردە "هێز" یان "کۆمەڵێکی گەورە"یە؛ و لە ڕێگەی مردن و هەستانەوەی عیسای مەسیحەوە کۆمەڵێکی بەهێز، کە بۆ خۆی کڕدراوە بۆ ئەوەی بووکی دڵی بێت، پارێزراوە و هێنراوەتە ڕووناکی.
لیگور
لیگور (یان ئۆپاڵ) ناوی "دوو میوە"ی لەسەر بوو. چەند دەوڵەمەند و چەند جۆراوجۆرن ئەو ڕەنگانەی کە لەم بەردە بەنرخەدا دەبینرێن؛ و چەند دەوڵەمەند و جۆراوجۆر بوون ئەو تایبەتمەندییانەی ژیانی ئاسمانی کە لە کوڕی خودادا لە مرۆڤایەتیدا دەرکەوتن، و چەند بە دەوڵەمەندی و بە زۆری شکۆمەندییەکانی لەو شوێنەوە دەدرەوشێنەوە کە خودا تێیدا شکۆمەندی پێبەخشیوە.
زۆر میوە لە ڕێگەی مردنی مەسیحەوە بەدەست هێنراوە (یۆحەننا ١٢:٢٤)؛ میوە بۆ خودا و باوکی، لەوانەدا کە وەک خۆین، کوڕە زۆرەکان؛ و بۆ خۆی بووکێکی هەیە، کە بەم زووانە لەلای خۆی دەبینرێت، هەموو شکۆمەند، بێ پەڵە یان چرچ یان هیچ شتێکی لەو جۆرە.
عەقیق
عەقیق بەردێکی جۆراوجۆرە، یەکسەر یوسف و کراسە ڕەنگاوڕەنگەکەی بیر دەهێنێتەوە. یوسف جۆرێکی خۆشەویستی عیسای مەسیح بوو، و ناوی فیرعەون پێیدا وەک
ئاشکراکەری نهێنییەکان، و
ڕزگارکەری جیهان. لە عیسادا هەموو تایبەتمەندییە خۆشەویستەکانی سروشتی خودایی، و هەموو نهێنییە سەرسوڕهێنەرەکانی دڵی خودا نمایش کراون. واتای ناوەکە لەسەر ئەم بەردە "لەبیرچوونەوە"یە، کە دووبارە یوسفمان بیر دەهێنێتەوە، کە کوڕەکەی ناونا مەنەشە:
چونکە خودا، وتی،
هەموو ماندووبوونم، و هەموو ماڵی باوکمم لەبیر بردەوە. و چەند سەرسوڕهێنەرە قەرەبووکردنەوە بۆ مەسیح کە، بۆ ئێستا، لە گەلە زەمینییەکەی، ئیسرائیل، جیاکراوەتەوە، کەنیسە لە باوکەوە وەک دیاری خۆشەویستییەکەی وەردەگرێت.
ئەمێتیست
ئەمێتیست یەکەم بەردە لە ڕیزی سێیەمدا، واتە لە لای چەپ، چونکە ڕیزبەندی عیبری لە ڕاستەوە بۆ چەپە. هیچ کام لە بەردەکانی ئەم ڕیزە لە ڕازاندنەوەی پاشای تایرسدا نەبوون. ئەمێتیست ئەرخەوانییە، و بیرمان دەهێنێتەوە کە پیاوان، بە گاڵتەجاڕی، کوڕی مرۆڤیان بە ئەرخەوانی پۆشی. بەڵام کوڕی مرۆڤ بەم زووانە لە شکۆمەندییەکەی کە لە ئەرخەوانیدا دیارە نمایش دەکرێت، و هەموو ئەژنۆیەک لەبەردەمیدا چەم دەبێت، و هەموو زمانێک دان بەوەدا دەنێت کە ئەو خوداوەندە. "دیاری" واتای ناوی ئەم بەردەیە، کە بیرمان دەهێنێتەوە کە ئەو کەسە بوو کە خودا بۆ ڕزگارکردنی مرۆڤەکانی بەخشی. بەڵام ئەو دیارییەکی لە باوکەوە وەرگرتووە و باسی خۆی دەکات وەک
ئەوانەی کە تۆ پێم بەخشیوون. بێریل
بێریل سەوزی دەریاییە، و مێشکمان بەرەو بیرکردنەوە لە لەوەڕگە، ئارامی و ئاشتی دەبات. کاتێک بیر لە خوداوەند دەکەینەوە وەک شوانە باشەکە کە مەڕەکانی دەباتە ناو لەوەڕگە سەوزەکان، کە لە ئاشتیدا دادەنیشن بۆ پشوودان لەژێر پاراستنی ئەودا، شتێک لەوەی کە لە بێریلدا ئاماژەی پێکراوە تێدەگەین. واتای ناوەکە لەسەر بەردەکە "ژێردەستەکردن"ە، و ئەو کەسەی کە وەک شوانە باشەکە دەیناسین هێشتا
هەموو نەتەوەکان بە گۆچانێکی ئاسنین دەشوانێت (وەسفکردنی ١٢:٥)،
هەموو خراپەیەک ژێردەستە دەکات، ئاشتی دادەمەزرێنێت، وەک چۆن دەربارەی نووسراوە،
پاشایەک بە ڕاستودروستی فەرمانڕەوایی دەکات، و میرەکان بە دادپەروەری فەرمانڕەوایی دەکەن. ئۆنیکس
ئۆنیکس بەردێکی بەنرخە کە ڕەنگە جیاوازەکان وەک چین دەردەکەون، هەریەکەیان سەرنجڕاکێشی تایبەتی خۆی هەیە، بەڵام لەگەڵ هەموو ئەوانی تردا تێکەڵ دەبن. و ئایا شکۆمەندییەکانی مەسیحیش ئاوا نین؟ جا چ کتێبی پیرۆز وەک یۆحەننا ١، کۆلۆسی ١ یان عیبرانییەکان ١ بخوێنینەوە، لە هەموویان نمایشێکی نایاب هەیە بۆ شکۆمەندییە جیاوازەکانی کوڕی خودا، بەڵام هەموویان تێکەڵ دەبن بۆ ئەوەی کەسایەتی شکۆمەندی ئەومان پێشکەش بکەن، لە شکۆمەندی، گەورەیی و نایابیدا. واتای ئەم بەردە "درەوشانەوەی شکۆمەند"ە، و کاتێک کتێبی پیرۆزە ئاماژەپێکراوەکان دەخوێنینەوە، ئایا درەوشانەوەی شکۆمەندییەکانی مەسیح نابینین؟
جاسپەر
جاسپەر ئاراستەمان دەکات بۆ کتێبی پیرۆز لە وەسفکردنەکەدا کە بۆ دەربڕینی شکۆمەندی خودایی بەکارهاتووە. لە وەسفکردنی ٤دا بینینی تەختی خودا هەیە، و ئەو کەسەی
دانیشتبوو وەک جاسپەرێک دەچوو؛ و لە وەسفکردنی ٢٢دا، شکۆمەندی خودا کە لە شاری ئاسمانیدا دەدرەوشێتەوە
وەک بەردێکی جاسپەرە، ڕوون وەک کریستاڵ. چەند سەرسوڕهێنەرە ئەو ئیمتیازەی کە بە کەنیسە دراوە بۆ ئەوەی شکۆمەندی خودایی سەردەمی هەزار ساڵە نمایش بکات. واتای ناوی جاسپەر "هێز"ە؛ و چەند گەورەیە هێزی ئەو کەسەی کە لەسەر تەختەکە دانیشتووە؛ کە هەموو شتێک بە وشەی هێزی خۆی ڕادەگرێت، و هەموو شتێک لە شانشینی داهاتوودا دەپارێزێت.
دەرئەنجام: دوازدە بەردەکە و ئوریم و تومیم
بە گشتی، دوازدە بەرد لە سنگبەندەکەدا هەن، ئەم ژمارەیە هێمای ئەو بەڕێوەبردنە گەورەیە دەکات کە بە کوڕی خودا دراوە. ئوریم و تومیم، کە واتایان
ڕووناکییەکان و تەواوییەکان؛ و کە تەواوییە پیرۆزەکانی ئەو کەسە دەردەبڕن کە مێشک و ویستی خودا تێیدا دەدۆزرێنەوە، کە داواکارییەکانی خودای لە ژیان و مردندا پاراست، و هەموو فەرمانڕەواییەک لە حکومەتی گشتگیری خۆیدا لە ڕۆژی داهاتوودا دەپارێزێت.
