داود
پیاوێک دوای دڵی خودا
بەڵام ئامانجی چەوساندنەوەی شاول
شاول – پاشا ڕەتکراوەکە
بۆ ڕازیکردنی خودا، گوێڕایەڵی کردنی زۆر گرنگە. پاشا شاولی لووتبەرز، کە سەروشان و باڵای لە هەموو گەلەکەی بەرزتر بوو، چەندین جار بە ئارەزووی خۆی کاری کردبوو و گوێڕایەڵی فەرمانە ڕوونەکانی خودای نەکردبوو. خودا لە ڕێگەی ساموێلی پێغەمبەرەوە پێی فەرموو: «چونکە تۆ وشەی یەزدانت ڕەتکردەوە، ئەویش تۆی لە پاشایەتی ڕەتکردەوە» (1 ساموێل 15:23).
شاول ئەم وشەیەی لە یەزدانەوە وەرنەگرت. سوور بوو لەسەر ئەوەی کە یەزدان دەپەرستێت و ساموێل دەبێت لەبەردەم پیرانی گەل ڕێزی لێبگرێت. بەداخەوە، دوای ئەوە دەبینین کە بە سەرکێشییەوە هەوڵی زۆر دەدات بۆ ئەوەی تەختەکە بۆ خۆی بهێڵێتەوە، تەنانەت تا ڕادەی چەوساندنەوە و چەندین جار هەوڵدان بۆ کوشتنی داود، ئەو پیاوەی خودا هەڵیبژاردبوو بۆ ئەوەی ببێتە جێنشینی.
داود – پیاوەکەی دوای دڵی خودا
لە 1 ساموێل 16، ماوەیەک دوای ئەوەی شاول ڕەتکرایەوە، خودا ساموێلی نارد بۆ بەیتلەحم بۆ ئەوەی قوربانییەک پێشکەش بکات و پاشایەکی نوێ بۆ ئیسرائیل دەستنیشان بکات. خودا حەوت کوڕە گەورەکەی یەسای ڕەتکردەوە و داودی هەڵبژارد – بچووکترین، شوانێک و ئەو کەسەی کە خێزانەکەی بە گرنگییان نەدەزانی تەنانەت بانگی بکەن بۆ قوربانییەکە. خودا بەدوای ئەوەدا ناگەڕێت کە مرۆڤ بەدوایدا دەگەڕێت، بەڵکو سەیری دڵ دەکات، ئارەزووی ئەوە دەکات کە لەوێدا ڕەنگدانەوەی کوڕە خۆشەویستەکەی، عیسای مەسیح، ببینێت.
شاول، کە هەندێک جار ڕۆحێکی خراپ بێزاری دەکرد، بەدوای ژەنیارێکی قیسارەدا دەگەڕا بۆ ئەوەی لەو کاتانەدا ئارامی بکاتەوە. یەکێک لە خزمەتکارەکانی داودی پێشنیار کرد و گوتی: «شارەزایە لە ژەنین، پیاوێکی بەهێز و ئازا، پیاوێکی جەنگ، ژیرە لە قسەکردن و کەسێکی جوانە؛ و یەزدان لەگەڵیدایە» (1 ساموێل 16:18). شاول لە سەرەتادا بە داود دڵخۆش بوو و تەنانەت کردی بە هەڵگری چەکەکەی.
حەسادەتی شاول دەبێتە هۆی چەوساندنەوە
بەڵام کاتێک داود، بە پشت بەستن بە یەزدان، گۆلیاتی جەنگاوەری زەبەلاحی کوشت، کە پاڵەوانی فەلەستینییەکان بوو، هەڵوێستی شاول بەرامبەری زوو گۆڕا. یۆناتانی کوڕی شاول داودی خۆشدەویست و پەیمانێکی لەگەڵدا بەست، بەهای شایستەییەکەی بەرز نرخاند. گەلی ئیسرائیل و یەهودا خۆشیان دەویست. داود بە ژیرییەوە ڕەفتاری دەکرد. ژنانی ئیسرائیل لە گۆرانییەکانی سەرکەوتنیاندا زیاتر لە شاول ستایشیان دەکرد. ئەم شتانە شاولی تووڕە کرد و بوو بە حەسود. لەو ڕۆژەوە چاوی لە داود بوو. لێی دەترسا چونکە یەزدان لەگەڵ داود بوو و چیتر لەگەڵ شاول نەبوو. ڕمەکەی لێی فڕێدا، بەڵام داود دوو جار لەبەردەمی هەڵهات.
ئینجا شاول داودی لە سەرکردایەتی پیاوانی جەنگەوە دابەزاند بۆ سەرکردەی هەزار کەس. ناردنی بۆ ئەرکی مەترسیدار، بەڵێنی ئەوەی بە داود دا کە ببێتە زاوای، لە کاتێکدا بە فێڵەوە هیوای ئەوەی دەخواست کە لەلایەن فەلەستینییەکانەوە بکوژرێت. سەرکەوتوو نەبوو لە کوشتنی، و نە لە کوشتنی خۆی، چونکە یەزدان لەگەڵ داود بوو. کاتێک یۆناتان قسەیەکی باشی بۆ داود کرد، شاول ڕمەکەی لە کوڕی خۆی فڕێدا. هەوڵی زۆری دا بۆ کوشتنی داود، بەدوایدا دەگەڕا لە هەر شوێنێک کە هەستی دەکرد دەتوانێت بیدۆزێتەوە. داود هەڵهات، یەکەم جار بۆ لای ساموێل و پاشان بۆ شوێنێک لەدوای شوێنێکی تر، هەمیشە هەوڵی دەدا لە شاول ڕزگاری بێت.
ڕەفتاری داود لە کاتی چەوساندنەوەیدا
ڕق و چەوساندنەوەکە زۆر یەک لایەنە بوو – شاول دژی داود بوو بەڵام هەرگیز داود دژی شاول نەبوو. داود هەڵهات؛ شەڕی نەکرد. لانیکەم دوو جار دەرفەتێکی ئاسانی هەبوو بۆ کوشتنی شاول. جارێک ئەوەندە نزیک بوو کە پارچەیەک لە جلەکەی شاول ببڕێت. لە بۆنەیەکی تردا ڕم و قاپە ئاوەکەی شاولی لە نزیک سەری برد لە کاتێکدا شاول، بە دەوری پیاوانی جەنگیدا، خەوتبوو. بەڵام داود تۆڵەی نەدەکردەوە. تا کاتێک شاول لەسەر تەخت بوو، وەک «دەستنیشانکراوی یەزدان» ڕێزی لێدەگرت. داود دژی فەلەستینییەکان شەڕی دەکرد و قەیلای ڕزگار دەکرد، دژی نابالی خراپکار دەڕۆیشت و بە سوپاسگوزارییەوە بە هاتن و ڕەفتاری ئەبیگایل لادەبرا، و هێرشی دەکردە سەر دوژمنانی ئیسرائیل لە باشووری یەهودا – بەڵام داود چاوی لە یەزدان بوو بۆ ئەوەی لە کاتی خۆی و بە شێوەی خۆی مامەڵە لەگەڵ شاول بکات.
چی لەمە فێردەبین؟
هەرچەندە ئێمە لە ڕۆژگار و سەردەمێکی جیاوازدا دەژین، لانیکەم دوو وانەی گرنگ لەم چیرۆکەدا هەیە بۆ ئێمەی مەسیحی. یەکەم ڕۆما 13:1 بە ڕوونی پێمان دەڵێت: «با هەموو کەسێک ملکەچی دەسەڵاتدارانی حوکمڕان بێت. چونکە هیچ دەسەڵاتێک نییە جگە لە خودا، و ئەو دەسەڵاتانەی کە هەن لەلایەن خوداوە دەستنیشان کراون.» و 1 پەترۆس 2:13-14 فێرمان دەکات: «بۆ خاتری یەزدان، خۆتان ملکەچی هەموو فەرمانێکی مرۆڤ بکەن، جا بۆ پاشا بێت وەک باڵاترین، یان بۆ پارێزگاران وەک ئەوانەی کە لەلایەن ئەوەوە نێردراون.» ئەم ڕێنماییانە لە سەردەمی حوکمڕانی نێرۆن نووسراون، کە ئیمپراتۆرێکی ڕۆمانی زۆر خراپ و دڵڕەق بوو و مەسیحییەکانی بە شێوەیەکی زۆر چەوساندەوە. لەبەر ئەوەی خودا دەسەڵات دادەمەزرێنێت، هەرگیز ڕاپەڕین دژی ئەوانەی لە دەسەڵاتدان پەسەند ناکات. لە سەردەمی یاسادا کاتێک مامەڵەی لەگەڵ ئیسرائیل دەکرد، گەلی زەمینی خۆی، هەندێک جار ئامێری بەرز دەکردەوە بۆ جێبەجێکردنی حوکمەکەی لەسەر نەتەوە یان فەرمانڕەوا خراپەکان. لە هەر شوێنێک کێشەیەکی ڕوون هەبێت لە نێوان دەسەڵاتی باڵای خودا و ئەو دەسەڵاتەی کە بە مرۆڤی بەخشیوە، بە ڕوونی پێمان دەڵێت کە دەبێت گوێڕایەڵی خودا بین نەک مرۆڤ (کردارەکان 5:29)، بەڵام دواتر دەبێت ئەو دەرئەنجامانە قبوڵ بکەین کە ئەمە لەوانەیە بیهێنێت.
دووەم، نابێت تۆڵە لە خۆمان بکەینەوە کاتێک ستەممان لێدەکرێت. پێش سەردەمی داود خودا لە گۆرانییەکەی موسادا فەرموویەتی:
«تۆڵە و پاداشت هی منە؛ پێیان لە کاتی خۆیدا خلیسک دەبێت؛ چونکە ڕۆژی کارەساتەکەیان نزیکە، و شتەکانی داهاتوو بە پەلە دێنە سەریان» (دێوتێرۆنۆمی 32:35).
بەشێک لەم ئایەتە لەگەڵ پەندەکان 25:21-22 لە ڕۆما 12:19-21دا هاتووە: «خۆشەویستان، تۆڵە لە خۆتان مەکەنەوە، بەڵکو شوێن بۆ تووڕەیی بدەن؛ چونکە نووسراوە، 'تۆڵە هی منە، من پاداشت دەکەمەوە،' یەزدان دەفەرموێت. بۆیە 'ئەگەر دوژمنەکەت برسی بوو، خواردنی بدەرێ؛ ئەگەر تینوو بوو، ئاوی بدەرێ؛ چونکە بەم کارە گڕی ئاگر لەسەر سەری کۆدەکەیتەوە.' بە خراپە زاڵ مەبە، بەڵکو بە چاکە بەسەر خراپەدا زاڵ بە.»
لە خاڵێکدا داود نزیک بوو لە پێشێلکردنی ئەم بنەمایە بە هاتن بۆ کوشتنی نابال کە سووکایەتی پێکردبوو، بەڵام بە هاتنی ئەبیگایل بۆ چاوپێکەوتنی لەگەڵ بڕێکی زۆر لە پێداویستییەکان و هەندێک قسەی ژیرانەی ئامۆژگاری کە داود بە سوپاسگوزارییەوە قبوڵی کرد، لەو ڕێگایە لادرا.
سەرەڕای ئەوە، داود فێربوو کە ڕێز لە زۆر کەسی بێچارە بگرێت – پیاوانێک کە خەمبار بوون، قەرزدار بوون و ناڕازی بوون. بوو بە سەرکردەیان و ئەم پیاوانەی کە هاتنە لای، کردی بە هێزێکی شەڕکەری بەتوانا. کاتێک چەوسێنراینەوە، ئایا بەهای ئەوانی تر دەزانین و فێردەبین کە پێکەوە کار بکەین لەگەڵ ئەوانەی لە دۆخێکی هاوشێوەدان؟ داود بە بیرکردنەوەوە دابینکاری بۆ پاراستنی دایک و باوکی بەساڵاچووی کرد لە کاتێکدا چەوسێنرابووەوە (1 ساموێل 22:2-4). ئایا بیر لە پێداویستییەکانی ئەوانی تر دەکەینەوە، بەتایبەتی ئەوانەی کە لاوازترن لە ئێمە، و بەدوای یارمەتی و پاراستنیاندا دەگەڕێین؟
ئەنجامە تێکەڵەکان
داود بەردەوام داوای ڕێنمایی لە یەزدان دەکرد و قبوڵی دەکرد سەبارەت بەوەی چی بکات و بۆ کوێ بڕوات. ئەمە لە 1 ساموێل 22:5، 23:2،4،9-12، 30:7-8 و 2 ساموێل 2:1 دەبینین. بەڵام بەداخەوە، داود هەمیشە بەدوای ڕێنمایی یەزداندا نەدەگەڕا. دوو جار پەنای بردە بەر فەلەستینییەکان، دوژمنە دێرینەکانی ئیسرائیل. دەرئەنجامەکان لە هیچ کام لەو دوو جارەدا باش نەبوون. یەکەم جار داود ناچار بوو خۆی وەک شێت نیشان بدات بۆ ئەوەی لە دەستیان ڕزگاری بێت. دووەم جار ژیانێکی دوو لایەنەی ژیا، خۆی وەک ئەوە نیشان دەدا کە دژی گەلەکەی وەرگەڕاوە و پاشان پاشای فەلەستینی گەت چاوەڕێی لێدەکرد کە دژی ئیسرائیل شەڕ بکات. خودا ڕزگاری کرد کاتێک هاواری لێکرد، بەڵام ئەم ڕووداوانە بۆ شانازی داود نەبوون. چەند پێویستمان بە ڕێنمایی هەنگاو بە هەنگاوی یەزدانە لە کاتی چەوساندنەوەدا نەک پشت بە ژیری خۆمان ببەستین!
لەسەرانسەری هەموو تاقیکردنەوەکانیدا، داود فێربوو کە بە توندی پشت بە یەزدان ببەستێت. شەیتان بە خۆشحاڵییەوە چەندین جار دەیویست لێی ڕزگاری بێت، بەڵام ئەو ئەزموونانەی داود لە کاتی چەوساندنەوەیدا لەلایەن شاولەوە و چەوساندنەوەی زۆر دواتر و سەختتر لەلایەن کوڕەکەیەوە ئەبشالۆمەوە، بوونە هۆی ئەوەی داود هەندێک زەبووری زۆر بەنرخ بنووسێت. بە هەمان شێوە، بیرمان دێتەوە کە پۆڵس و سیلاس دەیانتوانی درەنگانی شەو نوێژ بکەن و ستایش بکەن لەگەڵ پشت و پێی خوێناوی و ئازاردار کە لە زیندانی فیلیپی بە کۆت و زنجیر کرابوون. ئەمەش بووە هۆی ئەوەی یەزدان زیندانەکە بە بوومەلەرزەیەکی زۆر سەیر بهەژێنێت، زیندانییەکانی تر قەرەباڵغی بکەن بۆ گوێگرتن لێیان و زیندانبان و خێزانەکەی ڕزگاریان بێت.
لە کۆتاییدا
ئەگەر هەست بە ڕق و چەوساندنەوەی جیهان دەکەین، با بیرمان بێتەوە کە عیسای مەسیحی گەورەمان، کە تەنها چاکەی دەکرد، لە کۆتاییدا خاچ درا – جوولەکە و ڕۆمەکان یەکیان گرت لە ڕەتکردنەوەیدا. با شوێن گەورە و ڕزگارکەرەکەمان بکەوین، لێی فێربین، بە شوێنپێیدا بڕۆین و شکۆمەندی بۆ ناوی بهێنین! دەتوانین پشت بە هاوسۆزی و یارمەتییەکەی ببەستین بۆ هەموو هەنگاوێک لە ڕێگادا.
«بۆیە دڵمان سارد نابێتەوە. هەرچەندە مرۆڤی دەرەوەمان لەناو دەچێت، بەڵام مرۆڤی ناوەوەمان ڕۆژانە نوێ دەبێتەوە. چونکە ناخۆشییە سووکەکەمان، کە تەنها بۆ ساتێکە، بۆ ئێمە کار دەکات بۆ کێشێکی زۆر زیاتر و هەتاهەتایی لە شکۆمەندی، لە کاتێکدا سەیری ئەو شتانە ناکەین کە دەبینرێن، بەڵکو سەیری ئەو شتانە دەکەین کە نابینرێن. چونکە ئەو شتانەی کە دەبینرێن کاتیین، بەڵام ئەو شتانەی کە نابینرێن هەتاهەتاییین» (2 کۆرنسۆس 4:16-18).
