دوو بانگەواز بۆ پەرستن لە زەبوور 19
ماوەیەک لەمەوبەر جیهان سەیری پەیامەکانی لەسەر هەسارەی مەریخ کرد کە لە شێوەی وێنەدا هاتبوون کە لەلایەن کیوریۆسیتی، ڕۆڤەری مەریخی ناسا، گیرابوون. لە زەبوور 19دا دوو پەیاممان بۆ دەنێردرێت لە خوداوە – دەربارەی هێز و خۆشەویستییەکەی – کە شایەنی سەرنجی پەرستنمانن.
زەبوور 19 زەبوورێکی داود
ئاسمانەکان شکۆمەندی خودا ڕادەگەیەنن؛ ئاسمانەکان کاری دەستەکانی ئەو ڕادەگەیەنن. ڕۆژ لە دوای ڕۆژ قسە دەڕێژن؛ شەو لە دوای شەو زانیاری ئاشکرا دەکەن. ئەوان قسەیان نییە، وشە بەکارناهێنن؛ هیچ دەنگێک لەوانەوە نابیسترێت. بەڵام دەنگیان دەگاتە هەموو زەوی، وشەکانیان دەگاتە کۆتاییەکانی جیهان. لە ئاسمانەکاندا خودا خێوەتگایەکی بۆ خۆر هەڵداوە، وەک زاوا وایە کە لە ژوورەکەی دێتە دەرەوە، وەک پاڵەوانێک کە دڵخۆشە بە ڕاکردنی ڕێڕەوەکەی. لە یەک کۆتایی ئاسمانەکانەوە هەڵدێت و سووڕەکەی دەگەیەنێتە کۆتاییەکەی تر؛ هیچ شتێک بێبەش نییە لە گەرمییەکەی. یاسای خودا تەواوە، ڕۆح تازە دەکاتەوە. فەرمانەکانی خودا جێی متمانەن، سادەکان ژیر دەکەن. ڕێنماییەکانی خودا ڕاستن، دڵخۆشی دەبەخشن بە دڵ. فەرمانەکانی خودا درەوشاوەن، ڕووناکی دەبەخشن بە چاوەکان. ترسی خودا پاکە، بۆ هەتاهەتایە دەمێنێتەوە. بڕیارەکانی خودا پتەون، و هەموویان ڕاستودروستن. ئەوان لە زێڕ بەنرخترن، لە زێڕێکی زۆری پاک؛ ئەوان لە هەنگوین شیرینترن، لە هەنگوینی شانەی هەنگوین. بەهۆیانەوە خزمەتکارەکەت ئاگادار دەکرێتەوە؛ لە جێبەجێکردنیاندا پاداشتێکی گەورە هەیە. بەڵام کێ دەتوانێت هەڵەکانی خۆی بناسێتەوە؟ لە تاوانە شاراوەکانم خۆش ببە. خزمەتکارەکەت لە گوناهە ویستراوەکان بپارێزە؛ با ئەوان بەسەرمدا زاڵ نەبن. ئەوسا بێگەرد دەبم، بێتاوان لە تاوانێکی گەورە. با ئەم وشانەی دەمم و ئەم بیرکردنەوەی دڵم لەبەرچاوی تۆدا پەسەند بن، خودایە، بەرد و ڕزگارکەرم.
هێزی خودا – زەبوور 19:1-6
لە یەکەمدا، نووسەری زەبوورەکە، داود، گەردوون کەسایەتی دەکات (سیفاتی مرۆڤایەتی پێدەدات): «ئاسمانەکان شکۆمەندی خودا ڕادەگەیەنن؛ ئاسمانەکان کاری دەستەکانی ئەو ڕادەگەیەنن. ڕۆژ لە دوای ڕۆژ قسە دەڕێژن؛ شەو لە دوای شەو زانیاری ئاشکرا دەکەن. ئەوان قسەیان نییە، وشە بەکارناهێنن؛ هیچ دەنگێک لەوانەوە نابیسترێت. بەڵام دەنگیان دەگاتە هەموو زەوی، وشەکانیان دەگاتە کۆتاییەکانی جیهان» (زەبوور 19:1-4 NIV). کاتێک داود شوان بوو، لە دەرەوە دەژیا و هێزی دروستکردنی خودای لە خۆر و مانگ و ئەستێرەکاندا دەبینی (زەبوور 8:3؛ 19:4-6).
چ پەیامێک گەردوون «ڕادەگەیەنێت ... بانگەشەی بۆ دەکات ... ئاشکرای دەکات ... (و) دەنگی دەداتەوە» بۆ ئێمە؟ کە هەمووی «کاری دەستەکانی» تەنها ئەوە. خودا گەردوونی دروست کرد. زانیاری و هێزێکی گەورە پێویست دەبێت بۆ دابینکردنی ئەستێرە بێشومارەکان، دوورییە بێئەندازەکان و گەرمیی خۆر. بە سەیری گەردوون، بەڵگەی زۆر دەبینین کە خودا دروستکەرێکی زۆر بەهێزە.
خۆشەویستی خودا – زەبوور 19:7-14
کاتێک نووسەری زەبوور داود قەڵەمەکەی دەگۆڕێت بۆ وەسفکردنی کتێبی پیرۆز (کە لەو کاتەدا بەشێک لە پەیمانی کۆنی لەخۆگرتبوو کە پێش 1000 پ.ز نووسرابوو)، ناوی خودا لە «ئیل» دەگۆڕێت، کە بە واتای خودای بەهێز دێت کە لە پشت دروستکردنەوەیە (سترۆنگس, عیبری 410)، بۆ «یەهوە»، کە بە واتای خودای خۆشەویستی کەسی دێت کە گرنگی بە گەلە هەڵبژێردراوەکەی دەدات (عیبری 3068). کتێبی پیرۆز پەیامێکی نووسراوە لە خوداوە بۆ ئێمە: «هەموو کتێبی پیرۆز لە خوداوە هەناسەی پێدراوە و بەسوودە بۆ فێرکردن، سەرزەنشتکردن، ڕاستکردنەوە و ڕاهێنان لە ڕاستودروستیدا، بۆ ئەوەی هەموو گەلی خودا بە تەواوی بۆ هەموو کارێکی باش ئامادە بکرێن (2 تیمۆساوس 3:16-17).» پەیامی کتێبی پیرۆزی داود بە شێوەیەکی گەورە مامەڵەکانی خودای لەگەڵ جولەکەکان و باوباپیرانیاندا لەخۆگرتبوو. ئەو وتی کە وشەکانی «تازەکەرەوە» و «ژیر» بوون، «دڵخۆشیبەخش» و «ڕووناکی» و «پاداشتێکی گەورە» (زەبوور 19:7-11). بە تایبەتی، خودا پەیمانەکانی لەگەڵ نەوەکانی ئیسرائیلدا بەست لە ڕۆژانی ئیبراهیم، موسا و داوددا (پیداییش 12:2-3؛ دەرچوون 19-24؛ لێڤییەکان؛ 2 ساموێل 7:5-16). لەمانەدا خۆشەویستی خۆی بۆ ئەوان نیشاندا. هەرچەندە ئەوان ڕەتیان دەکردەوە، ئەو ڕەتی نەدەکردنەوە (لێڤییەکان 26:43-44). کاتێک پەیمانی کۆن دەخوێنینەوە، ڕوون دەبێتەوە کە خودا بە خۆشەویستییەوە گرنگی بە گەلەکەی دەدات، نەوەکانی ئیبراهیم. کاتێک پەیمانی نوێ دەخوێنینەوە، ئەم گرنگیپێدانەمان وەک مەسیحییەکان بۆ خۆمان دەدۆزینەوە.
وانەکان بۆ ئێمە
ئەمڕۆش هێشتا پەیامی بینراوی گەردوونی دروستکراو و پەیامی نووسراوی کتێبی پیرۆزمان هەیە. هیچ بیانوویەکمان نییە بۆ نەزانینی ئەوەی خودا بۆ ئێمەی کردووە: «لەبەر ئەوەی لە دروستکردنی جیهانەوە سیفەتە نەبینراوەکانی خودا – هێزی هەتاهەتایی و سروشتی خودایی – بە ڕوونی بینراون، بە تێگەیشتن لەوەی کە دروستکراوە، بۆیە خەڵک بێ بیانوون» (ڕۆما 1:20).
لە پەیمانی نوێدا پۆڵس زەبوور 19:4ی هێنایەوە کاتێک نووسی کە خەڵک پەیامی هێز و خۆشەویستی خودایان بیستووە وەک ئەوەی عیسا نیشانی داوە: «ئایا ئەوان نەیانبیست؟ بێگومان بیستیان: 'دەنگیان [ئاسمانەکان، شکۆمەندی خودا ڕادەگەیەنن] گەیشتووەتە هەموو زەوی، وشەکانیان گەیشتووەتە کۆتاییەکانی جیهان'» (ڕۆما 10:18؛ زەبوور 19:4).
بینینی هێز و خۆشەویستی خودا لە زەبوور 19دا دەبێت وای لێبکات لەگەڵ نووسەری زەبووردا بڵێین، «وەرن، با کڕنۆش ببەین و پەرستن بکەین، با لەبەردەم خودا دروستکەرەکەماندا چۆک دابنێین؛ چونکە ئەو خودامانە و ئێمە گەلی لەوەڕگاکەی ئەوین، مێگەلەکەین لەژێر چاودێری ئەودا» (زەبوور 95:6-7).
