سەرچاوەی ڕاستەقینەی هاندان
بەڵام داود خۆی لە یەزدانی خودای خۆی هاندا. —1 ساموئێل 30:6 KJV
هەندێک لە ئەزموونە کەسییەکانی داود لە نزیکەوە واتای بێهیوایی فێرکرد. شا شاول، دوژمنە سەرسەختەکەی کە نەدەتوانرا ئارام بکرێتەوە یان بگۆڕدرێت، هەڕەشەیەکی بەردەوام بوو. بۆ سەلامەتی خۆی، داود لەگەڵ 600 لە شوێنکەوتووانی دڵسۆزی لە وڵاتەکەی هەڵاتبوو، لە ترسی ئەوەی کە لە کۆتاییدا ژیانی بە کۆتاییەکی نادروست بگات. باشتر وابوو لە دەرەوەی ئیسرائیل لەنێو فەلەستینییەکاندا بژی، کە دوژمنە کۆنەکانی ئیسرائیل بوون (27:1-2). بۆیە پەیوەندی دۆستانەی لەگەڵیان دامەزراند.
بۆ ماوەیەک هەموو شتێک باش دیار بوو. ئاکیش، پاشای گات، بە پیلانەکەی داود فریو درا و دڵنیا بوو کە داود بووەتە جێی بێزاری خەڵکەکەی خۆی (ئایەتی 12). بەڵام بارودۆخەکە دەستی بە گۆڕان کرد. کاتێک ئاکیش فەلەستینییەکان و پیاوەکانی داودی بۆ شەڕ دژی ئیسرائیلییەکان برد، هەندێک لە میرەکانی فەلەستین دەستیان کرد بە پرسیارکردن لە ڕاستگۆیی داود. هەرچەندە ئاکیش دڵنیا بوو کە داود جێی متمانەیە، بەڵام ئەوانی تر ئەگەری ئەوەیان وروژاند کە لە شەڕدا دژی ئیسرائیل ڕەنگە لایەن بگۆڕێت و واز لە فەلەستینییەکان بهێنێت. تاکە بژاردە بۆ داود ئەوە بوو کە سوپای فەلەستین جێبهێڵێت و بگەڕێتەوە بۆ ماڵە نوێیەکەی لە زیقلاگ لە خاکی فەلەستینییەکان (29:3-4,11).
کاتێک داود گەیشتە زیقلاگ، کێشەیەکی نوێ ڕووبەڕووی بووەوە. لە کاتی نەبوونی لە شارەکەدا، عەمالیقەکان هێرشیان کردبووە سەر خاکەکە و زیقلاگیان سووتاندبوو. ژنەکانی داود و پیاوەکانی، هەروەها ئەندامانی خێزانەکانیان، گیرابوون و نەمان (30:1-3). بێهیواییەکی تاڵ بوو! داود و پیاوەکانی لەگەڵیدا هەستیان بە تەواوی ماندوێتی دەکرد. ئەوان گریانیان تا ئەوەی چیتر نەیانتوانی بگرین (ئایەتی 4). وەک ئەوەی هەموو ئەوانە بەس نەبن، هەندێک لەو پیاوانەی کە بە دڵسۆزی خزمەتی داودیان کردبوو، دەستیان کرد بە تاوانبارکردنی بەهۆی ئەو بەدبەختییەوە و پێشنیاری بەردبارانکردنیان کرد (ئایەتی 6). قەیرانێکی ڕاستەقینە لە ئارادا بوو.
داود چی بکات؟ ماڵەکەی لە ئیسرائیل لەدەست دابوو، و ئێستا ئەندامانی خێزانە دوورخراوەکەشی لەدەست دابوو. شوێنەکەی لەنێو فەلەستینییەکاندا چیتر وەک جاران خوازراو نەبوو. ئەو پیاوانەی کە بە تەواوی متمانەی پێکردبوون، دژی دەوەستانەوە. دەبێت هەستی بە زۆر گۆشەگیری کردبێت. ڕوو بکاتە کێ؟ هەموو شتێک بە تەواوی بێهیوایی دیار بوو. وەڵامەکە گرنگە: «بەڵام داود خۆی لە یەزدانی خودای خۆی هاندا» (ئایەتی 6). لە کاتێکی وادا لە پێویستیدا نەیدەتوانی ڕوو بکاتە کەسێکی تر.
بۆ ئێمە
ئەزموونەکانی پیاوان و ژنان لە سەردەمی کتێبی پیرۆزدا بۆ سوودی ئێمە تۆمارکراون، و مەبەست لێی ئەوەیە کە لە ژیانی داودەوە فێر بین. ڕەنگە کاتێک لە ژیانماندا هەبێت کە هەموو شتێک دژی ئێمە بێت. کێشە کەسییەکان یان کێشە خێزانییەکان دەتوانن زاڵ بن بەسەرماندا. تەندروستیمان ڕەنگە ببێتە جێی نیگەرانی، یان ڕەنگە بابەتگەلێک هەبن کە لە شوێنی کار یان لەنێو کەنیسەی ناوخۆییماندا سەرمان لێ بشێوێنن. لەسەر ئاستێکی فراوانتر، پشێوی سیاسی و ئەخلاقی لە دەوروبەرمان باڵادەستە. بەهاکانی کتێبی پیرۆز نزیکەی نەماون، لە کاتێکدا مرۆڤایەتیی عەلمانی جێگەی گرتووەتەوە. ئەو کردارانەی کە بۆ خودای پیرۆز و بۆ گەلە باوەڕدارەکەی قێزەونن لە زۆر وڵاتدا جێگیر بوون، و قبوڵکردنی ئێمە بۆ ئەو شتانە داوا دەکرێت. زۆرێک لە مەسیحییە بانگەشەکارەکان وازیان لە مەلەکردن دژی شەپۆل هێناوە و ستانداردەکانیان دابەزاندووە. لە کاتێکی وادا، بێهیوایی دەتوانێت دەست پێ بکات.
کاتێک هەست بە بێهیوایی دەکەین، دەبێت وەک داود بین. کاتی ئەوەیە کە ئێمە ڕوو بکەین لێی لە هەموو ئەوەی کە بێهیوامان دەکات و خۆمان لە یەزداندا هان بدەین، وەک ئەو کردی. کاتێک هەموو شتێکی تر شکست دەهێنێت، خودای ئێمە شکست ناهێنێت. ئەو بێهیوایی نییە بۆ ئەوانەی کە متمانەی پێ دەکەن. یەزدان لە بارودۆخەکانی داوددا زاڵ بوو، چونکە بارمتەکان دۆزرانەوە. لە ماوەیەکی کەمدا داود وەک پاشا لە ئیسرائیل دامەزرا. هەرچەندە تاقیکردنەوەی تر ڕووبەڕوو بوونەوە، بەڵام یەزدان لەگەڵیدا بوو. ئەگەر هەست بە بێبەشی و نائومێدی دەکەین، با نزیک بینەوە لە یەزدان و هاندانمان لەویشدا بدۆزینەوە.
لە ئەم وتارە کورتەدا، ئێمە سەرنج دەخەینە سەر بابەتی هاندان. پەیامەکە قووڵ نییە بەڵکو پراکتیکییە. متمانەم وایە کە هاندان دەهێنێت بۆ هەر کەسێک کە لە ئێستادا هەست بە بێهیوایی دەکات. سێ هۆکاری سادە هەن بۆ هاندان.
1. ئامادەبوونی یەزدان
زۆر جار لە کتێبی پیرۆزدا ئامادەبوونی یەزدان لەگەڵ گەلەکەیدا بیرمان دەهێنرێتەوە. بەپێی عیبرانییەکان 13:5، ئەو بەڵێنی داوە کە هەرگیز گەلەکەی جێناهێڵێت یان وازی لێ ناهێنێت. ئەگەر ئێمە خزمەتی ئەو بکەین، لە مەتتا 28:20 دڵنیا دەبینەوە کە ئەو لەگەڵمان دەبێت تا کۆتایی سەردەم. ئەرکەکانی بەردەممان ڕەنگە گەورە دیار بن، بەڵام ئامادەبوونی ئەو بۆ هەموو پێویستییەک بەس دەبێت. چەند جار خزمەتکارانی یەزدان هاندانێکی گەورەیان لەم بەڵێنەدا دۆزیوەتەوە. لە کاتێکدا سەریان سوڕمابوو چۆن دەتوانن بەردەوام بن، ئامادەبوونی یەزدانیان بیرکەوتەوە. هێزیان نوێ کرایەوە، و نیعمەتی بەردەوامبوونیان پێدرا.
هەندێک لە جوانترین وشەکان سەبارەت بە ئامادەبوونی یەزدان لەگەڵ گەلەکەیدا لە ئیشایا 43 دا هاتوون. «>یەزدان وای فەرموو… «مەترسن: چونکە من کڕیومەتەوە، بە ناوی خۆت بانگم کردووی؛ تۆ هی منی. کاتێک بەناو ئاودا تێدەپەڕیت، من لەگەڵت دەبم؛ و بەناو ڕووبارەکاندا، لافاوت لێ نادات: کاتێک بەناو ئاگردا دەڕۆیت، ناسوتێیت؛ و گڕەکەش لێت ناگرێت»» (ئایەتەکانی 1-2). دەبێت بە وریاییەوە بیر لەم وشانە بکەینەوە لە ڕوانگەیەکی پەیمانی نوێوە. ئەگەر لە گوناه گەڕابینەوە و متمانەمان بە یەزدان عیسا وەک ڕزگارکەرمان کردبێت، دەزانین کە ئەو بە خوێنی گرانبەهای خۆی ڕزگاری کردووین. دان بەوەدا دەنێین کە ئەو بانگی کردووین بۆ لای خۆی و ناوەکانمان دەزانێت (یۆحەننا 10:3). ئەو قوربانییەی کە بۆ ئێمەی دا، نیشانەی ئەوەیە کە چەندە زۆری خۆش دەوێین. ئێمە لەبەرچاوی ئەو گرانبەهاین.
تێبینی بکە لەو وشانە جوانانەی ئیشایا 43 دا کە هیچ «ئەگەرێک» نییە سەبارەت بە تێپەڕین بەناو ئاوە قووڵەکان یان بەناو ئاگردا. وشەی بەکارهاتوو «کاتێک»ە لە هەردوو چوارچێوەکەدا. شوێنکەوتنی یەزدان لە جیهانێکی بێخودادا هەرگیز ئاسان نابێت. ڕەنگە کاتێک هەبێت کە هەست بکەین بەناو ئاوە قووڵەکاندا تێدەپەڕین؛ خەمەکانی ژیان ڕەنگە لە توانامان زیاتر بن. لەو ئەزموونانەدا دوو هاندانی تایبەت هەن. یەکەم ئەوەیە کە یەزدان لەگەڵمان دەبێت. هاندانی دووەم ئەوەیە کە ئەو بەناو ئەزموونە ئازاربەخشەکەدا دەمانبات. هەرچەندە ڕەنگە خۆمان لەو ڕووبارانەدا بدۆزینەوە کە هەڕەشەی ئەوەمان لێ دەکەن کە زۆر گەورە بن، دڵنیا دەبینەوە کە بە ئاوەکان زاڵ نابین. یەزدان هەموو ئەو پشتگیرییە دابین دەکات کە پێویستمانە بۆ ئەوەی بە سەلامەتی بمانگەیەنێتە لایەکی تری تاقیکردنەوەکە.
توخمەکەی تر – «ئاگر» – بە شێوەیەکی فیگوریش بەکارهاتووە. ئەزموونەکە ڕەنگە وەک گیرخواردن لە ئاگرێکدا بێت کە دەبێت لێی ڕزگار بین. تاکە ڕێگەی دەرچوون دیارە «بەناو» گڕە سووتێنەرەکاندا بێت کە دڵنیایە زیان و وێرانیمان پێ دەگەیەنن. لەو بارودۆخانەدا یەزدان دڵنیایی دەداتە منداڵەکانی کە ناسوتێن، و گڕەکەش جلەکانیان ناگرێت بۆ ئەوەی دواتر زیانیان پێ بگەیەنێت.
کاتێک – نەک ئەگەر! – ئەو بارودۆخە هەڕەشەئامێزانە ژیانمان داگیر دەکەن، دەبێت ئامادەبوونی بەڵێندراوی یەزدان بیر بهێنینەوە. ئاسانە سەرنجمان بخەینە سەر گەورەیی ئەو کێشانەی کە ڕەنگە یان نوقممان بکەن یان بمانکەنە قوربانی گڕی ئاگر. لەبری ئەوە، دەبێت سەرنجمان بخەینە سەر یەزدان کە دڵنیایی داوە کە لە کاتێکی وادا لەگەڵمان دەبێت. دەبێت خۆمان لەو هان بدەین. چیرۆکی سێ هاوڕێکەی دانیال (دانیال 3) لە کوورەی ئاگریندا ئەم بەڵێنە بە تەواوی نیشان دەدات. نەک تەنها بە بێ زیان لە گڕەکان دەرچوون، بەڵکو یەزدان خۆی لەگەڵیان بوو لە کوورەی ئاگرینەکەدا.
2. بەڵێنەکانی هاندان
بەڵێنەکانی خودا مەبەست لێیان ئەوەیە کە بەهێزمان بکەن. لە کاتی بێهیواییدا لە ئیسرائیل، پێغەمبەر عەزاریا چوو بۆ بینینی ئاسا، پاشا، بە پەیامێکی هاندان. ئەو وتی، «>کەواتە بەهێز بن، و دەستەکانتان لاواز نەبن: چونکە کارەکەتان پاداشت دەکرێت» (2 کتێبی مێژوو 15:7). ئاسا بەوەی کە بیستی هان درا، و بەرەکەتێکی ڕۆحی لێکەوتەوە کاتێک خەڵکەکە خۆیان بە تازەیی بە یەزدان سپارد.
پەیمانی نوێ هاندانێکی هاوشێوە پێشکەش بە گەلی خودا دەکات لە ئەمڕۆدا. پۆڵس کۆرنتییەکانی بە «سەرکەوتن لە ڕێگەی یەزدان عیسای مەسیحەوە» بیرهێنایەوە، و پاشان ڕاستییەکەی بە ژیانیانەوە بەستەوە بەم ئامۆژگارییەی خوارەوە: «کەواتە، برایانی خۆشەویستم، جێگیر بن، نەجوڵێن، هەمیشە لە کاری یەزداندا زۆر بن، چونکە دەزانن کە ماندووبوونتان لە یەزداندا بێهوودە نییە» (1 کۆرنتییەکان 15:57–58). ئاسانە لە کاری خودادا ماندوو بین. خزمەتکارانی یەزدان بۆ ماوەی ژیانێک ماندوو بوون و بە زەحمەت هیچ بەرهەمێکیان بۆ ماندووبوونەکانیان بینیوە. کاتێک هێز کەم دەبێتەوە و کێشەکان سەرهەڵدەدەن، بێهیوایی دەتوانێت دەست پێ بکات. کرێکارەکە ڕەنگە هەست بکات «بەسە» و کاتی ئەوە هاتووە خانەنشین بێت. ئەم بەڵێنە بیرمان دەهێنێتەوە کە خزمەتی ڕاستەقینە بۆ یەزدان هەرگیز «بێهوودە» نییە. یەزدان داوامان لێ ناکات ئەنجام بەرهەم بهێنین. لە ڕاستیدا، لەبەر ئەوەی دەزانێت ڕەنگە لووتبەرز بین، ڕەنگە ڕێگامان پێنەدات هیچ نیشانەیەکی بەرەکەت ببینین. بەڵام، هەرچەندە یەزدان بەدوای ئەوەدا ناگەڕێت کە ئێمە بە سەرکەوتن لە خزمەتدا دایدەنێین، بەڵام بەدوای دڵسۆزییەوەدەگەڕێت. ئایا ئێمە لەو کارەدا دڵسۆزین کە ئەو پێی سپاردووین؟ با بیرمان بێت کە ماندووبوونمان بێهوودە نییە – و با بەردەوام بین لە کارکردن! دەبێت لە مەبەستدا جێگیر بین، لە ڕێگەی خزمەتدا نەجوڵێین. هەروەها، لەبری ئەوەی تەنها کەمێک بکەین، دەبێت زۆر لە خزمەتی ئەودا بکەین – و بە چێژەوە ئەنجامی بدەین.
کارکردن بۆ یەزدان پاداشت دەکرێت – وەک بە ئاسا وترا. لە پەیامێکی هاوشێوەدا بۆ گالاتییەکان، پۆڵس نووسی: «>و با لە چاکەکاریدا ماندوو نەبین: چونکە لە کاتی خۆیدا دروێنە دەکەین، ئەگەر بێهۆش نەبین» (گالاتییەکان 6:9). دەبێت ئامادە بین بە سەبرەوە چاوەڕێی گەیشتنی «کاتی خۆی» بکەین. دروێنە تەنها کاتێک دەکرێت کە دروێنە ئامادە بێت. ئەم هاندانە مەبەست لێی ئەوەیە کە هانمان بدات. بەڵام دەبێت ئاگاداری دوو مەترسی بین – ماندوێتی و بێهۆشبوون. نابێت لە کارەکەدا ماندوو بین، یان ڕەنگە بە وەستان لە کاتی زوودا دروێنەکە لەدەست بدەین. بێهۆشبوون ڕەنگە دەست پێ بکات کاتێک کاتمان بۆ خۆراک یان پشوو وەرنەگرتووە، بۆیە دەبێت «چاوەڕێی یەزدان بین» و لەسەر وشەکەی بخۆین بۆ ئەوەی ڕێگریمان لێ بکات لە بێهۆشبوون. زۆر ئایەت هانمان دەدەن کە بەردەوام بین لە ژیان بۆ یەزدان و خزمەتکردنی. با بەردەوام بین، بە هێزی ئەو. هەرچەندە شایستەی پاداشت نین، بەڵام گەورەکەمان میهرەبانە و ڕۆژێک خزمەتکارەکانی پاداشت دەکات.
3. ماڵێکی ئاسمانی
پەیمانی نوێ فێرمان دەکات کە مەسیحییە ڕاستەقینەکان سەر بە زەوی نین، بەڵکو ئەوان لێرەدا گەشتیارن و هاوڵاتی ئاسمانن (عیبرانییەکان 11:13؛ فیلیپییەکان 3:20). ئەم جیهانە بەپێی فێرکردنی کتێبی پیرۆز بەرەو خراپبوون دەچێت. یەزدان عیسا زاواکەیە؛ کەنیسەکەی بووکەکەیە. ڕۆژێک ئەو لە ئاسمانەوە دەگەڕێتەوە و بە هاوارێکی کۆکردنەوە بووکەکەی بانگ دەکات بۆ ئەوەی لە ئاسماندا چاوی پێی بکەوێت. «>کەواتە هەمیشە لەگەڵ یەزداندا دەبین» (1 تەسەلۆنیکی 4:17). یەزدان عیسا بە بەڵێنی دڵنیای خۆی هیچ گومانێکی بۆمان نەهێشتووەتەوە، «>من دیسان دێمەوە، و ئێوە بۆ لای خۆم وەردەگرم» (یۆحەننا 14:3). ئەمە هەمیشە هیوای باوەڕداری ڕاستەقینە بووە. دەزانین ئەم جیهانە ماڵی ئێمە نییە؛ دەچینە شوێنێکی زۆر باشتر بژین!
لە ئەم وتارەدا بەدوای وەڵامێکدا دەگەڕاین بۆ بێهیوایی. زۆر شت دەتوانن لە ئێستادا بێهیوامان بکەن. ئەزموونە ناخۆشەکان، بێهیواییەکان، و لاوازییە جەستەییەکان هەموویان دەتوانن ببنە هۆی زیادکردنی بارگرانییەکانی ژیان و بێهیوایی دروست بکەن. بە زانینی ئەمە، یەزدان هانمان دەدات کە سەر هەڵبڕین و بڕوانین. ئاسمان زۆر جیاواز دەبێت! «خودا هەموو فرمێسکێک لە چاوەکانیان دەسڕێتەوە؛ و چیتر مردن نابێت، نە خەم، نە گریان، نە چیتر ئازار نابێت: چونکە شتە کۆنەکان تێپەڕیون» (بینین 21:4). مردن، خەم، گریان و ئازار – هەموویان بەشدارییان کردووە لە دروستکردنی بێهیوایی. دیسان سەر هەڵبڕە! کاتێک یەزدان دێت، ئەوان بۆ هەمیشە نامێنن!
«داود خۆی لە یەزدانی خودای خۆی هاندا» (1 ساموئێل 30:6). خوێنەری خۆشەویست، با ئێمەش هەمان شت بکەین.
ئەی یەزدان، تۆی نەگۆڕ، دڵمان خۆشە بیر لە تۆ بکاتەوە؛ خۆشەویستی تۆ، هەمیشە هەمان شت، بابەتی ستایشی بێ کۆتایی ئێمە دەبێت.
لە هەموو قامیشێکی زەمینی ڕوو وەردەگێڕین، پشت بە تۆ دەبەستین بۆ دۆزینەوەی پشوومان؛ و لە زانینی خۆشەویستی تۆدا بە تەواوی و بۆ هەمیشە بەرەکەتدارین. —G. de Mattos (1636–1696)
ئاه! خوێنەری مەسیحی خۆشەویستم، ئێمە چین؟ بوونەوەری هەژار، شکستخواردوو، گێژاو؛ لە هەموو گۆشەیەکی ڕێگاکەماندا، مەیلمان هەیە بۆ هەڵە و خراپە بڕۆین – مەیلمان هەیە واز لە بەردی سەردەمەکان بهێنین و پشت بە قامیشە شکاوەکانی جیهان ببەستین – مەیلمان هەیە واز لە کانی ئاوە زیندووەکان بهێنین و بۆ خۆمان بیرە شکاوەکان هەڵکەنین کە ناتوانن ئاو بگرن. بەڕاستی پێویستیمان هەیە، پێویستییەکی قووڵ، بۆ ئەوەی بە کزی، بە وریایی و بە نوێژەوە لەبەردەم خوداماندا بڕۆین – پێویستییەکی قووڵ بۆ ئەوەی بەردەوام نوێژەکەی داود بکەین: «>بەپێی وشەکەت پشتگیریم بکە، بۆ ئەوەی بژیم؛ و با لە هیوای خۆم شەرمەزار نەبم. تۆ پشتگیریم بکە، و من سەلامەت دەبم؛ و هەمیشە ڕێز لە فەرمانەکانت دەگرم» (زەبوور 119:116-117 JND). —چارڵز ئێچ. ماکینتۆش (ژیان و سەردەمەکانی داود)
