هەڕەمەکانی میسر سەرنجی جیهانییان ڕاکێشاوە. زۆربەی میدیا گەورەکانی هەواڵ باس لە دۆزینەوە سەرنجڕاکێشەکەی بۆشاییەکی گەورە لەناو هەڕەمی گەورەی جیزە، نزیک قاهیرە، دەکەن. تەنانەت بەبێ ئەم دۆزینەوەیەش، ئەم هەڕەمە هەمیشە جێگەی هەواڵە. دواین حەوت سەرسوڕهێنەرەکەی جیهانی کۆنە کە هێشتا ماوە. زانایان، بە بەکارهێنانی شێوازێکی پێشکەوتووی وێنەگرتن (تۆمۆگرافی موئۆن)، پێکهاتەیەکی ناوەوەی گەورە و نهێنییان لەناو گۆڕە گەورەکەدا دۆزییەوە کە نزیکەی 2560 پ.ز دروست کراوە. "بۆشایی" یان "خاڵی" 100 پێ درێژ (30 م) وای لە شوێنەوارناسان کردووە کە بەدوای نیشانەکاندا بگەڕێن بۆ مەبەستی بۆشاییەکە و ئەوەی کە لەوانەیە لەخۆ بگرێت – ئەگەر شتێک بێت. توێژەران گوتیان کە ئەمە یەکەم پێکهاتەی ناوەوەی گەورەیە کە لە هەڕەمی گەورەدا دۆزرابێتەوە لە سەدەی نۆزدەهەمەوە.
یەکێک لە سەرکردەکانی توێژینەوەکە کە لە گۆڤاری Nature بڵاوکرایەوە، گوتی: "ئەوەی دڵنیاین لێی ئەوەیە کە ئەم بۆشاییە گەورەیە لەوێیە، کە سەرنجڕاکێشە، کە بەپێی زانیاری من، هیچ جۆرە تیۆرییەک پێشبینی نەکردبوو." شارەزایەکی تر لە زانکۆی قاهیرە پرسیاری کرد: "دەبێت چی بێت؟" شوێنەوارناس و میسرناس و گەڕۆکێکی نوێی ناشناڵ جیۆگرافیک دەڵێت: "ئەمە بە دڵنیاییەوە دۆزینەوەی سەدەیە." "زۆر گریمانە لەسەر هەڕەمەکە هەبوون، بەڵام کەس تەنانەت بیری لەوە نەکردبووەوە کە بۆشاییەکی وا گەورە لەسەر گەلەری گەورە بێت." گەورەترین دۆزینەوەی پەیوەندیدار بە هەڕەمی گەورە لە ساڵانی 1800ەوە ئەم بۆشاییە گەورە کراوەیە بوو کە بە تۆمۆگرافی موئۆن دۆزرایەوە.
دۆزینەوەی بۆشایی ناوەوە
بەڵام گەورەترین دۆزینەوەی کەسی لە ژیانی مرۆڤدا دۆزینەوەی بۆشایی ناوەوەیە – بۆشاییەکە – و چۆنیەتی پڕکردنەوەی بە سەرکەوتوویی. ڕێککەوتن لەگەڵ ئەم بیابانە ناوەوەییە بەتاڵ و بێ بەرهەمە زۆر قورسە. خەڵک لە دۆزینەوەکە ڕادەکەن. ئەوان "بۆچی" بوونی بۆشاییەکە ڕەت دەکەنەوە. ئەوان بەردەوام لە دروستکەرەکەیان – خودا – ڕادەکەن.
خەڵک ژیانی خۆیان بە چالاکییەکان، خۆشییەکان، دەستکەوتەکان، و پێشکەوتن پڕ دەکەن. بەڵام بۆشایی ناوەوەی بێزارکەر لە ناوکی بوونیاندا بە بێوچان ئارەزووی پڕبوونەوە دەکات. بەداخەوە، زۆرێک لە بێئومێدیدا، ژیانێکی بەفیڕۆچوو و زۆرجار کورت دەژین. کاتێک هەموو بژاردەکانیان بۆ پڕکردنەوەی بۆشاییەکە بەتاڵ دەکەن، ڕوو دەکەنە ڕەفتاری زیاتر خۆوێرانکەر.
لەوانەیە هەرگیز بیرت لە هەستە نائارام، بێزاری، و ناڕازییەکانت وەک بۆشاییەکی ناوەوە نەکردبێتەوە. بەڵام ئێستا دەزانیت چییە. بەبێ خودا لە ناوکی بوونتدا، هەمیشە بۆشاییەکت دەبێت.
کتێبی پیرۆز پێمان دەڵێت مرۆڤەکان بە توانایەکی ناوەوەییەوە دروست کراون بۆ چێژوەرگرتن لە پەیوەندییەکی ژیرانە و پڕ لە خودا. گوناه ئەم پەیوەندییەی وێران کرد. گوناهی ئێمە دەبێتە هۆی ئەم دابڕانە لە خودا و بۆشایی ناوەوە دروست دەکات. چیرۆکی گەورەی کتێبی پیرۆز وەڵامی سەرسوڕهێنەر و نایابی خودایە بۆ گوناهی ئێمە. ئەو ئێمەی خۆشویست و کوڕەکەی لە ئاسمانەوە نارد بۆ ئەوەی ببێتە ڕزگارکەری کەسیی ئێمە.
یەزدان عیسای مەسیح لێرە لەسەر خاچێک لە دەوروبەری ئۆرشەلیم مرد. کتێبی پیرۆز دەڵێت،
خودا خۆشەویستی خۆی بەرامبەر بە ئێمە نیشان دا، لەوەدا، کاتێک ئێمە هێشتا گوناهبار بووین، مەسیح لە پێناوی ئێمەدا مرد (ڕۆما 5:8). مەسیحییەکی ڕاستەقینە کەسێکە کە بۆشایی ناوەوەی بە خۆشەویستی خودا پڕ کراوەتەوە. دەربارەی مەسیحییەکان، کتێبی پیرۆز دەڵێت، خۆشەویستی خودا لە دڵماندا بڵاوکراوەتەوە (ڕۆما 5:5). یەزدان عیسا فەرمووی وەرن بۆ لام ... و من ئارامیتان پێ دەدەم (مەتتا 11:28). باوەڕ بە یەزدان عیسای مەسیح بهێنە، و ڕزگارت دەبێت (کردارەکان 16:31). ئایا دانی بە پێویستییەکەتدا دەنێیت و ڕێگەی پێ دەدەیت خۆشەویستی خودا بکاتە ناو بۆشایی ناوەوەت و ئەو کامڵبوونە ئەزموون بکەیت کە تەنها پەیوەندییەکی کەسی لەگەڵ یەزدان عیسای مەسیح دەتوانێت بیهێنێت؟
