پرسیار: ئایا بەلعام خزمەتکارێکی ڕاستەقینەی خودایە؟ کاتێک خزمەتکارەکانی بالاق هاتن داوایان لێکرد کە نەفرەت لە نەوەی ئیسرائیل بکات، و ئەویش پێی وتن کە دەبێت چاوەڕێی بکەن تا لە خوداوە گوێی لێبێت، ئایا خودا بە شەو هات بۆ لای بۆ ئەوەی قسەی لەگەڵ بکات؟
وەڵام: ئەم مێژووەی بەلعام گێڕانەوەیەکی نایابە، کە نیشان دەدات چۆن خودا گەلەکەی خۆی خۆشدەوێت و دەیپارێزێت تەنانەت کاتێکیش کە ئەوان بە تەواوی بێئاگان لەوەی چی ڕوودەدات. ئەمە خۆشەویستی و چاودێری خودا بۆ گەلەکەی خۆی نیشان دەدات تەنانەت کاتێکیش کە ئەوان ئەو کارە ناکەن کە دڵی خۆش دەکات، بەڵکو تەنانەت کاتێکیش کە یاخی بوون. گەلەکەی پێویست ناکات لەو کاتانەدا داوای یارمەتی لێبکەن. لەوانەیە زۆر سەرسام بین کاتێک لەگەڵ خودا دەبین و فێر دەبین چۆن بە میهرەبانییەوە پاراستووین لە زۆر مەترسی، داو و هەوڵەکانی دیکەی دوژمن، شەیتان، بۆ زیانگەیاندن بە ئێمە لە کاتێکدا لێرە بووین. ئەم گێڕانەوەیە هەروەها سەروەری، زانایی تەواو و توانای تەواوی خودامان نیشان دەدات.
نەک تەنها گێڕانەوە وردەکەی بەلعام لە ژمارەکاندا نیشانمان دەدات کە ئەو خزمەتکارێکی ڕاستەقینەی خودا نەبوو، بەڵکو، هەمیشە بە نەرێنی، لە چوار پەرتووکی دیکەی پەیمانی کۆندا باس کراوە. سێ بەشی پەیمانی نوێ ئاگادارمان دەکەنەوە لە شوێنکەوتنی بەلعام بە هیچ شێوەیەک.
جیهان بە گشتی لە ماوەیەکی کەمدا دوای لافاوەکە کەوتە بتپەرستی و بێڕەوشتی – ڕۆما 1:18-32 پێمان دەڵێت چۆن و بۆچی ئەمە ڕوویدا. هێشتا، سەدان ساڵ دواتر خەڵک هەبوون کە هێشتا ئاشنا بوون بە خودای ڕاستەقینە. زۆر کەس بە شێوەیەکی ئەرێنی ئەویان دەناسی وەک ئەیوب، هاوڕێکانی، خەزووری موسا، مەجوسەکان، و ئەوانی تر؛ بەڵام لەوێش، ئەوانەش هەبوون کە خراپ بوون، وەک بەلعام.
بەلعام ناوبانگێکی وەک پێغەمبەرێک هەبوو کە هەر کەسێک ئەو بەرەکەتداری بکردایە، بەرەکەتداری دەبوو، و هەر کەسێک ئەو نەفرەتی لێبکردایە، نەفرەتی لێدەبوو (ژمارەکان 22:6). بالاق، پاشای مۆئاب، پیاوانی نارد «بە کرێی فاڵچی لە دەستدا» (ئایەتی 7 NKJV) بۆ بەکرێگرتنی بەلعام. پاشا دەیویست ئیسرائیل، کە دوو پاشای ئەمۆری و سوپاکانیانی لە ڕۆژهەڵاتی ڕووباری ئوردون شکاندبوو، ئێستا لەسەر سنووری خاکەکەی خۆی خێوەتگایان دانابوو، نەفرەتی لێبکرێت. بەلعام پیاوەکانی ئەو شەوە جێگیر کرد. ئێمە ناخوێنینەوە کە ئەو نوێژی بۆ ڕێنمایی کرد، بەڵام خودا، هەمیشە چاودێر بەسەر گەلەکەی خۆیەوە، هات و پرسیاری لێکرد دەربارەی پیاوەکان (ئایەتی 9). بەلعام داواکارییەکەیانی ڕوون کردەوە، و خودا بە ڕوونی پێی وت کە نابێت لەگەڵیان بڕوات و نەفرەت لە گەلەکە بکات، چونکە ئەوان بەرەکەتداری کرابوون (ئایەتی 12). بەلعام ئۆفەرەکەی نێردراوەکانی ڕەتکردەوە، وتی خودا ڕەتی کردووەتەوە مۆڵەتی پێبدات لەگەڵیان بڕوات.
بالاق پاشان نێردراوانی پلە بەرزتری نارد بە ئۆفەرێکی باشترەوە. دیارە کە ئاشنایەتی بەلعام لەگەڵ خودا تەنها ڕووکەش بوو، چونکە خودا قایل ناکرێت کە نەفرەت لە گەلەکەی خۆی بکات.
خودا ئەم پێغەمبەرە خراپەی بە ئاشکرا شەرمەزار کرد. ڕێگەی پێدا بڕوات ئەگەر پیاوەکان بانگی بکەن بەڵام پێی وت کە تەنها دەبێت ئەوە دەرببڕێت کە خودا دەیویست بیڵێت (22:20). بەلعام زوو هەستا و لەگەڵیان ڕۆیشت. خودا تووڕە بوو چونکە ئەو ڕۆیشت، و ڕێگری خستە سەر ڕێگەی (ئایەتی 22). هەروەها وای لە بەلعام کرد کە ئیسرائیل بەرەکەتداری بکات هەموو جارێک کە هەوڵی دەدا نەفرەتیان لێبکات. بەلعام دەبوو لەنێو شتەکانی تردا بڵێت، «هیچ جادووگەرییەک دژی یاقوب نییە، و هیچ فاڵگرتنەوەیەک دژی ئیسرائیل نییە» (23:23).
بالاق بێزار و تووڕە بوو لە پێغەمبەرەکە کە دژی ویستی خۆی بەرەکەتێکی گەورەی بەسەر ئیسرائیلدا ڕاگەیاندبوو. بەبێ ڕێز لێی ناردەوە (24:11). کەمێک دواتر بەلعام بە شمشێر لەلایەن ئیسرائیلییەکانەوە کوژرا چونکە، پێش ئەوەی بالاق جێبهێڵێت، پێی وت چۆن دەتوانێت خودا وا لێبکات کە بە حوکمەوە مامەڵە لەگەڵ ئیسرائیل بکات: ژنانی مۆئابی و میدیانی، هاوپەیمانەکانیان، دەبێت لەگەڵ پیاوانی ئیسرائیلی تێکەڵ ببن، بانگهێشتیان بکەن بۆ قوربانییە بتپەرستییەکانیان و بێڕەوشتییەکەی کە لەگەڵ پەرستنی بتەکانیاندا دەهات. خودا وەڵامی ئەمەی دابووەوە بە ناردنی تاعونێک کە 24,000 ئیسرائیلی کوشت (25:1-9,14-15). خودا هەروەها بە ئیسرائیلی وت کە میدیانییەکان بێزار بکەن و شەڕیان لەگەڵ بکەن (25:16-18, 31:1-3,8,16).
لە هەموو ئەمانەدا دەبینین کە بەلعام، هەرچەندە وەک پێغەمبەرێک وەسف کراوە، بەڵام هیچ شتێک نەبوو جگە لە خزمەتکارێکی خودا. لە 2 پەترۆس 2:15 خودا ئاگاداری دژی «ڕێگەی بەلعام ... کە مووچەی ناڕاستودروستی خۆشدەویست» کرد. یەهودا 11 باس لە «هەڵەی بەلعام» دەکات: بیرکردنەوە لەوەی کە بۆ قازانجی خۆی دەیتوانی نەفرەت لەو گەلە بکات کە خودا بەرەکەتداری کردبوو. وەرزی 2:14 «فێرکردنی بەلعام» پێناسە دەکات، کە بالاقی فێرکرد کە بەربەستێک بخاتە بەردەم نەوەی ئیسرائیل، بۆ خواردنی شتە قوربانیکراوەکان بۆ بتەکان، و بۆ ئەنجامدانی بێڕەوشتی سێکسی.
پێغەمبەرێک دەبێت قسە بکات و بۆ خودا کار بکات، بەڵام ئەم پیاوە خراپە هیچ ڕێزێکی بۆ ویستی خودا نەبوو و بە بێبەزەییانە هەوڵی زیانگەیاندنی بە گەلی خودا دەدا بۆ قازانجی خۆی. بەداخەوە، ئەو زۆر شوێنکەوتووی هەبووە بە درێژایی مێژوو.
تێبینی کۆتایی
- دواوتار 23:4-5؛ یەشوع 13:22، 24:9-10؛ نەحەمیا 13:2؛ میخا 6:5
