پاڵەوانانی باوەڕ
دیسان وشەی خودا بۆ من هات، و فەرمووی: «ئەی کوڕی مرۆڤ، کاتێک خاکێک بە ناپاکی بەردەوام گوناهبار دەبێت لە دژی من، من دەستم درێژ دەکەمە سەری؛ من دابینکردنی نانەکەی دەبڕم، برسێتی دەنێرمە سەری، و مرۆڤ و ئاژەڵ لەسەری دەبڕم. تەنانەت ئەگەر ئەم سێ پیاوە، نوح، دانیال، و ئەیوب، لەوێ بوونایە، ئەوان تەنها خۆیان بە ڕاستودروستییەکەیان ڕزگار دەکرد،» خودای گەورە دەفەرموێت. —یەحزقیال 14:12-14 NKJV
زۆرێک لە ئێمە چیرۆکی نوح دەزانین، وەک چۆن گوێگرانی یەحزقیالیش دەیانزانی. نوح یەکێکە لە پاڵەوانە گەورەکانی باوەڕ لە کتێبی پیرۆزدا. لە کتێبی سەرەتادا دەڵێت ئەو «پیاوێکی ڕاستودروست بوو، بێ کەموکوڕی لە نەوەکانی خۆیدا» و ئەوەی کە ئەو «لەگەڵ خودا ڕۆیشت» (6:9). نوح «نیعمەتی لە چاوی خودادا دۆزییەوە» (ئایەتی 8)، و هەردووکیان و خێزانەکەی لە لافاوەکە ڕزگار کران کە هەموو جیهانی کۆنی بێخودای پاککردەوە.
ئەیوب پیاوێکی دیکەی ڕابردوو بوو کە ژیانی لەلایەن هەموو ئەوانەی کە کتێبی پیرۆزیان دەخوێندەوە لە سەردەمی یەحزقیالدا ناسراو بوو. وەک نوح، ئەیوب وەک «بێ کەموکوڕی و ڕاستودروست» وەسف کراوە (ئەیوب 1:1). لە پەیمانی نوێدا، ئەیوب ستایش دەکرێت بۆ خۆڕاگرییەکەی لە بەرامبەر ناخۆشیدا: «بەڕاستی ئێمە ئەوانە بە بەختەوەر دەزانین کە خۆڕاگرن. ئێوە گوێتان لە خۆڕاگریی ئەیوب بووە و کۆتاییەکەتان بینیوە کە خودا مەبەستی بووە – کە خودا زۆر بە بەزەیی و میهرەبانە» (یاقوب 5:11).
سەیر بکە کێ یەحزقیال وەک سێیەم نموونەی ڕاستودروستی لە بەشی سەرەتاییدا باس کرد. هەر لەو کاتەی یەحزقیال دەی نووسی، گەنجێک لە کۆشکی پاشادا هەبوو کە لە دڵی خۆیدا بڕیاری دابوو کە خۆی بە بەشی خواردنە خۆشەکانی پاشا گڵاو نەکات. ئەو دانیال بوو، یەکێک لەو زۆرانەی کە لە خاکی ئیسرائیلەوە بۆ بابل برا بوون. ئەو لە دەرباری نەبووخەدنەسەر دەژیا کاتێک یەحزقیال دەی نووسی، و هێشتا لەگەڵ پیاوە ڕاستودروستەکانی خودا لە کۆنەوە هەژمار دەکرا!
هەندێک جار پێمان وایە کە چیتر پاڵەوان و پاڵەوانژنی باوەڕ بوونیان نییە وەک چۆن لە سەردەمانی پێشوودا هەبوون. ئێمە زۆرجار سەرسامی زانا ڕۆحییەکانین وەک مارتن لوتەر (1483–1546)، جۆن وێسلی (1703–1791)، جۆرج وایتفیڵد (1714–1770)، جۆرج مولەر (1805–1898)، هادسۆن تایلۆر (1832–1905)، ماری سلێسۆر (1848–1915)، ئەیمی کارمایکل (1867–1951)، دوایت ئێڵ. موودی (1837–1899)، چارڵز سپێرجن (1834–1892) و جیم ئێلیۆت (1927–1956). لە بازنەی هاوڕێیەتی مندا، هەندێک لەوانەیە بە تایبەتی «پیاوە سەرەکییەکان لەناو برایاندا» بەرز بنرخێنن، وەک جۆن ئێن. داربی (1800–1892)، ویلیام کێلی (1821–1906) و چارڵز ئێچ. ماکینتۆش (1820–1896). بەڵام دەزانی چی؟ پاڵەوانانی باوەڕ ئێستا دەژین، وەک دانیال لەو کاتەی یەحزقیال پێشبینییەکەی نووسی. ئایا من و تۆ لەناو ئەواندا دەبین؟
بۆ ئەوەی ببیتە پاڵەوان یان پاڵەوانژنی باوەڕ
چی پێویستە بۆ ئەوەی ببیتە پاڵەوانێک؟ ئایا ئایکۆنەکانی وەرزش، ئەستێرەکانی فیلم، گەورە بازرگانەکان و سەرکردەکانی جیهان کە ئێمە سەرسامیانین بەڕاستی پاڵەوانن؟ پاڵەوانە ڕاستەقینەکان بە باوەڕیان بە خودا و گوێڕایەڵییان بۆ وشەکەی پێناسە دەکرێن – بە گەورەکردنی مەسیح، نەک خۆیان؛ بە قوربانیدانیان، نەک سەرکەوتنەکانیان؛ بە دڵسۆزییان، نەک بەهرەکانیان؛ بە باوەڕیان، نەک ناوبانگیان! پاڵەوانە ڕاستەقینەکان بە «خۆشەویستی، خۆشی، ئاشتی، ئارامگرتن، میهرەبانی، چاکە، دڵسۆزی، نەرمی [و] خۆکۆنتڕۆڵکردن» تایبەتمەندن (غەلاتییەکان 5:22-23 ESV).
پێویست ناکات هیچ شتێکی گەورە یان ناودار بکەین بۆ ئەوەی ببینە پاڵەوانانی باوەڕ. شتێکی بچووک وەک «پەرداخێک ئاوی سارد» بە ناوی قوتابییەکەوە شایەنی سەرنجی خودایە (مەتتا 10:42). لە ڕاستیدا، سێ لە پیاوە بەهێزەکانی داود بە تایبەتی لە 1 کتێبی مێژوو 11:15-19 ستایش دەکرێن تەنها بۆ ئەوە – هێنانی ئاو بۆ خواردنەوەی لە بیری بەیتلەحم! کردەوە ڕاستەقینەکەیان گەورە دەرناکەوێت بە بەراورد لەگەڵ هەندێک لە دەستکەوتە سەربازییەکانی دیکە کە لە هەمان بەشدا باس کراون، و ناوی ئەوانیش باس نەکراوە. بەڵام ئەوان ئەوەندە نزیک لە داود دەژیان کە ئارەزووەکانی دڵی بزانن و ئامادە بوون ژیانی خۆیان بخەنە مەترسییەوە بۆ ئەوەی ڕۆحی ئەو تازە بکەنەوە، هەرچەندە ئەمە ناوبانگی لەم ژیانەدا پێ نەبەخشین. ئاستی دڵسۆزیی ئێمە گرنگە، نەک قەبارەی دەستکەوتەکە.
بەکارهێنانی دیارییە خوداییەکان
خودا بە هەر یەکێک لە ئێمەی مەبەستێکی دیاریکراو و دیاری تایبەتی داوە بۆ خزمەتکردنی. ڕۆما 12:3-8 هەندێک نموونەی ئەم دیارییە جیاوازانە دەخاتە ڕوو. جەختکردنەوەی بەشەکە لەسەر ئەوە نییە کە دیارییەکان چین، بەڵکو لەسەر ئەوەیە کە ئێمە بەکاریان بهێنین! عیساش ئەم وانە بەنرخەی بە قوتابییەکانی فێر کرد لە نموونەی بەهرەکاندا (مەتتا 25:14-30). مامۆستا بە هەر یەکێک دەدات بەپێی توانای خۆی. پرسیارەکە ئەوە نییە کە چییمان هەیە، بەڵکو ئەوەیە کە چی بەوە دەکەین کە هەیەمانە. خودا هەر یەکێک لە ئێمە توانادار دەکات بۆ ئەوەی لە بانگەوازە تایبەتییەکانماندا بۆ ئەو بژین: «بەڵام وەک چۆن خودا بەسەر هەر یەکێکدا دابەشی کردووە، وەک چۆن خودا هەر یەکێکی بانگ کردووە، با بەو شێوەیە بڕوات ... برایان، با هەر یەکێک لەو حاڵەتەدا لەگەڵ خودا بمێنێتەوە کە تێیدا بانگ کراوە» (1 کۆرنسۆس 7:17، 24 NKJV).
دوو گۆرانی ناسراوی منداڵان هەمان هەستیان دەردەبڕن:
لە ئەم جیهانی تاریکیدا، دەتوانین بگەشێینەوە، تۆ لە گۆشە بچووکەکەی خۆتدا، و منیش لە هی خۆمدا! — سوزان بی. وارنەر، 1819–1885
عیسا منی بۆ تیشکێکی خۆر دەوێت، بۆ ئەوەی هەموو ڕۆژێک بۆ ئەو بگەشێمەوە؛ بە هەموو شێوەیەک هەوڵ دەدەم دڵی خۆش بکەم، لە ماڵەوە، لە قوتابخانە، لە کایەدا — نێلی تالبۆت، 1871–1959
لەبری ئەوەی خۆمان بە کەسانی تر بەراورد بکەین، خودا بە سادەیی داوامان لێدەکات باشترینمان بکەین بەپێی ئەو توانایانەی کە پێی داوین. «چونکە ئەگەر سەرەتا مێشکێکی ئامادە هەبێت، ئەوا بەپێی ئەوەی کە هەیەتی قبوڵ دەکرێت، نەک بەپێی ئەوەی کە نییەتی» (2 کۆرنسۆس 8:12). «ئەگەر کەسێک خزمەت دەکات، با وەک بەو توانایە بیکات کە خودا دابینی دەکات، بۆ ئەوەی لە هەموو شتێکدا خودا لە ڕێگەی عیسای مەسیحەوە شکۆدار بکرێت» (1 پەترۆس 4:11).
دوو دراوە بچووکەکەی بێوەژنەکە (لۆقا 21:1-4) و کوڕەکە کە نانی نیوەڕۆی خۆی بەش کرد (یۆحەننا 6:1-14) دوو نموونەی ڕاستەقینەی ژیانن لە ئینجیلەکاندا بۆ ئەم بنەمایە. لە لۆقا 21دا دەوڵەمەندەکان لە زۆرییەکەیان دەبەخشی، بەڵام بێوەژنەکە لە هەژارییەکەی دەبەخشی؛ ئەوان هەندێکیان بەخشی، بەڵام ئەو هەمووی بەخشی؛ ئەوان ئەوەیان بەخشی کە هیچ تێچوویەکی بۆیان نەبوو، بەڵام ئەو هەموو بژێوییەکەی خۆی قوربانی دا. گرنگە بۆ ئێمە جیاوازی بکەین لە نێوان بەش و ڕێژەدا – خەڵک ئەوە دەبینن کە دەبەخشرێت، بەڵام خودا ئەوە دەبینێت کە ماوەتەوە. هەرچەندە کوڕەکە لە یۆحەننا 6دا زۆری نەبوو بۆ بەخشین – تەنها 5 نانی جۆ و 2 ماسی بچووک – بەڵام ئامادە بوو بیخاتە بەردەستی خودای عیسا. ڕزگارکەرەکەمان توانی بەشدارییەکەی بەکار بهێنێت و بە شێوەیەکی سەرسوڕهێنەر زۆری بکاتەوە بۆ ئەوەی 5,000 پیاو، جگە لە ژنان و منداڵانی ئامادەبوو، تێر ببن.
جێبەجێکردنی وانەکانی عیبرانییەکان 11
عیبرانییەکان 11 دەتوانرێت وەک «هۆڵی ناوبانگی باوەڕ» وەسف بکرێت. ئەو لیستێک لە پاڵەوانانی باوەڕی پەیمانی کۆن لەخۆدەگرێت کە ئیلهامبەخش بوون بۆ نووسەری عیبرانییەکان، و هەزاران شوێنکەوتووی مەسیح تا نەوەی ئێمە، بۆ متمانەکردن بە هەمان خودای نەگۆڕ. سەرنج بدە لە جێناوە کەسییەکان کە لە سەرەتای بەشی داهاتوودا بەکارهاتوون: «کەواتە ئێمەش چونکە ئێمە بەو هەموو شایەتە گەورەیە دەورەدراوین، با ئێمە هەموو قورساییەک و ئەو گوناهەی کە بە ئاسانی ئێمەدەگرێتە خۆی، فڕێ بدەین، و با ئێمە بە خۆڕاگرییەوە ئەو پێشبڕکێیە بکەین کە لەبەردەم ئێمەدانراوە، سەیری عیسا بکەین، نووسەر و تەواوکەری باوەڕی ئێمە» (عیبرانییەکان 12:1-2). دەبینیت، ئێمەش دەتوانین ببینە پاڵەوانانی باوەڕ – نەک بە هێزی خۆمان بەڵکو بە سەیری عیسا، نووسەر و تەواوکەری باوەڕی ئێمە!
بە لەبەرچاوگرتنی ئەم بیرۆکەیە، چی دەبێت ئەگەر وانەکانی عیبرانییەکان 11مان ئێستا جێبەجێ بکردایە؟ ئایا ئێمە وەک نموونەی دڵسۆزی دەژمێردراین؟ دەزانین کە لە کورسی دادگای مەسیحدا پاداشت وەردەگرین بۆ دڵسۆزی خۆشەویستیمان بۆ ڕزگارکەرەکەمان و خزمەتی دڵسۆزانە کە بە ناوی ئەوەوە ئەنجام دراوە (2 کۆرنسۆس 5:8-10). بە پشتبەستن بە وشەی زیندوو و چالاکی خودا، لەگەڵ مندا بیر لەوە بکەرەوە کە دەنگی پەسەندکردنی عیسا بۆ باوەڕدارانی نەوەی ئێمە چۆن دەبێت:
بە باوەڕ زۆرێک بە دڵسۆزی لەگەڵ دوو یان سێ کەس بە ناوی مندا کۆبوونەوە، بەرەو من لە دەرەوەی کەمپەکە دەڕۆیشتن، سووکایەتییەکەی منیان هەڵگرتبوو. ئەوان کۆبوونەوەی خۆیان بەجێ نەهێشت، وەک چۆن هەندێک دەیانکرد، بەڵکو حەزیان لە کۆبوونەوە بوو بۆ هاندان، بە تایبەتی کاتێک ڕۆژەکەیان بە نزیک دەبینی. (بڕوانە مەتتا 18:20؛ عیبرانییەکان 13:13، 10:25.)
- بە باوەڕ کۆبوونەوەکانی مەسیحییەکان بە کۆمەڵ وشەکەیان بە هەموو ئامادەییەکەوە وەرگرت، بە خۆشەویستی یەکەمیانەوە چنگ گرت. بە باوەڕ هەوڵیاندا یەکێتی ڕۆح لە پەیوەندی ئاشتیدا بپارێزن. لە ڕۆژانی کۆتایی داڕمان و کەمبوونەوەی ژمارەکاندا، ئەوان ئەوەیان پاراست کە هەیانبوو تا هاتنی من، بە ئاگابوون و بەهێزکردنی ئەو شتانەی کە مابوونەوە. (بڕوانە کرداری نێردراوان 2:42؛ وەرگێڕان 2:4؛ ئەفەسۆس 4:3؛ وەرگێڕان 3:2.)
- بە باوەڕ هەندێک لە من متمانەیان کرد لە ڕێگەی نەخۆشی و تاقیکردنەوە قووڵەکانەوە، بە لەبەرچاوگرتنی ئەوەی کە ئازارەکانی ئێستا شایەنی بەراوردکردن نین لەگەڵ ئەو شکۆمەندییەی کە تێیاندا ئاشکرا دەبێت. (بڕوانە ڕۆما 8:18.)
- بە باوەڕ مێردەکان ژنەکانیان خۆشدەویست، وەک چۆن من کڵێساکەم خۆشدەویست، و ژنەکانیش خۆیان ڕادەست دەکرد بۆ مێردەکانیان، وەک بۆ من. (بڕوانە ئەفەسۆس 5:22-33.)
- بە باوەڕ دایکان بە ئارامگرتنەوە منداڵەکانیان بۆ من پەروەردە دەکرد، چیرۆکی کتێبی پیرۆزیان بۆ دەخوێندنەوە و لەگەڵیاندا نوێژ دەکرد. باوکان ڕەتیان دەکردەوە کە پۆستی کارێکی قازانجدار وەربگرن بۆ ئەوەی کاتی زیاتریان بۆ خێزانەکانیان و بۆ بنیاتنانی جەستەی مەسیح هەبێت. (بڕوانە دێوتێرۆنۆمی 6:6-7؛ ئەفەسۆس 6:4؛ کۆلۆسی 3:21)
- بە باوەڕ منداڵان گوێڕایەڵی دایک و باوکیان بوون لە خودادا. کوڕان و کچان شەرمیان لە ئینجیل نەدەکرد کاتێک هاوپۆلەکانیان گاڵتەیان پێدەکردن، بە زانینی ئەوەی کە ئەو هێزی خودایە بۆ ڕزگاری بۆ هەموو کەسێک کە باوەڕ دەکات. (بڕوانە کۆلۆسی 3:20؛ ئەفەسۆس 6:1؛ ڕۆما 1:16.)
- بە باوەڕ گەنجان و خوێندکارانی زانکۆ بەشدارییان لە خۆشییە کاتییەکانی گوناهدا نەکرد. ئەوان سووکایەتی مەسیحیان بە سامانێکی گەورەتر دەزانی لە هەموو ناسین، ناوبانگ یان خۆشگوزەرانییەک کە ئەم جیهانە دەیتوانی پێشکەشی بکات. (بڕوانە عیبرانییەکان 11:25-26؛ غەلاتییەکان 2:20).
- بە باوەڕ نەوەیەکی نوێ باوەڕیان بەوە هەبوو کە جیهانەکان بە وشەی خودا دروست کراون. بە باوەڕ ڕێزیان لە فەرمانی خودایی من گرت کە ڕەگەز و پەیوەندییەکان ڕێکدەخات. ئەوان ڕێزیان لە هەموو ڕۆحێکی بەنرخ دەگرت کە بە وێنەی خودا دروست کراوە، خۆشەویستی بێلایەنی منیان نیشان دەدا بەبێ قبوڵکردنی نەریتە کولتوورییەکان یان پیرۆزکردنی شێوازەکانی ژیان کە دژی وشەی من بوون. (بڕوانە عیبرانییەکان 11:3؛ تیتۆس 2:12.)
- بە باوەڕ وشەی منیان بە هەموو ئامادەییەکەوە وەرگرت، و ڕۆژانە کتێبی پیرۆزیان لە شتەکانی پەیوەندیدار بە خۆمەوە دەپشکنی. بە باوەڕ پشت بەستنی بێفیزی خۆیان و متمانەیان بە بەڵێنەکانی من لە ڕێگەی نوێژی بەردەوامەوە نیشان دا. (بڕوانە کرداری نێردراوان 17:11؛ ڕۆما 12:12.)
- زۆر باشە، خزمەتکارە باش و دڵسۆزەکانی من!
ئەوەی لە کەمتریندا دڵسۆز بێت، لە زۆریشدا دڵسۆزە. —لۆقا 16:10
کەواتە، برایانی خۆشەویستم، خۆڕاگر بن، نەجوڵاو، هەمیشە لە کاری خودادا زۆر بن، بە زانینی ئەوەی کە ماندووبوونتان لە خودادا بەفیڕۆ ناچێت. —1 کۆرنسۆس 15:58
تێبینی کۆتایی
- لە کتێبی پیاوە سەرەکییەکان لەناو برایاندا، لە نووسینی های پیکەرینگ (گلاسگۆ: پیکەرینگ و ئینگلیس، 1918).
ڕۆما 12:3-8 ESV چونکە بەو نیعمەتەی کە پێم دراوە، بە هەموو کەسێک لە نێوانتاندا دەڵێم کە خۆی لەوە زیاتر بەرز نەزانێت کە پێویستە بیری لێبکاتەوە، بەڵکو بە حوکمێکی هۆشیارانە بیر بکاتەوە، هەر یەکێک بەپێی پێوانەی باوەڕ کە خودا دیاری کردووە. چونکە وەک لە یەک جەستەدا چەندین ئەنداممان هەیە، و ئەندامەکان هەموویان هەمان ئەرکیان نییە، بە هەمان شێوە ئێمە، هەرچەندە زۆرین، یەک جەستەین لە مەسیحدا، و بە تاکەکەسی ئەندامی یەکتر. بە هەبوونی دیارییەکان کە بەپێی ئەو نیعمەتەی کە پێمان دراوە جیاوازن، با بەکاریان بهێنین: ئەگەر پێشبینی بێت، بەپێی باوەڕمان؛ ئەگەر خزمەت بێت، لە خزمەتکردنماندا؛ ئەوەی کە فێر دەکات، لە فێرکردنەکەیدا؛ ئەوەی کە هان دەدات، لە هاندانەکەیدا؛ ئەوەی کە بەشداری دەکات، بە دڵفراوانی؛ ئەوەی کە سەرکردایەتی دەکات، بە گەرموگوڕی؛ ئەوەی کە کردەوەی بەزەیی دەکات، بە دڵخۆشی.
