هاوبەشی
بەردەوام بوون لەسەر فێرکردنی نێردراوان و هاوبەشی، لە شکاندنی نان و لە نوێژکردن. —کردارەکان ٢:٤٢ NKJV
لە ساڵانی سەرەتای باوەڕداریمدا، برایەکم بیردێت کە دەیگوت ئەو چوار توخمەی لەبارەی کڵێسای سەرەتاییەوە باس کراون، بۆ ژیانی کۆبوونەوەی دروست پێویستن، یان بە تەواوی بنەڕەتین. ئەم بنەما سەرەتاییانە بە توندی بەیەکەوە بەستراونەتەوە. براکە بە چوار تایەی ئۆتۆمبێل بەراوردی کردن: کاتێک تایەیەک ون بێت، ئۆتۆمبێلەکە ناڕوات. ئەم چوار توخمە پێکەوەن: فێرکردن و هاوبەشی کە بە نێردراوانەوە بەستراونەتەوە، کاتێک بە یارمەتی خودا پەیڕەو دەکرێن، کاردانەوەیەک بەرامبەر بە خودا و عیسای مەسیح دروست دەکەن، وەک لە شکاندنی ناندا دەردەبڕدرێت. هەموو شتێک بە نوێژ و پشت بەستنی ڕاستەقینە بە خودا بەردەوام دەبێت. جگە لەوەش، فێرکردنی نێردراوان ناتوانرێت لە هاوبەشی لەگەڵ ئەوان و هەروەها لەگەڵ باوەڕداران جیا بکرێتەوە.
کردارەکان باسی ڕەوتی ڕووداوەکان دەکات، کاتێک عیسای مەسیح سەرکەوت بۆ ئاسمان و ڕۆحی پیرۆز لە ئاسمانەوە هاتە خوارەوە بۆ سەر باوەڕداران. لۆقا باسی باوەڕدارانی ئۆرشەلیمی کرد دوای ئەوەی ڕۆحی پیرۆزیان وەرگرت، و ئەم پێکهاتە بنەڕەتیانەی شایەتییەکی ناوخۆیی خودای کۆکردەوە. هەمان بنەماکان بۆ ئێمەش پێویستن، هەرچەندە کاتەکان گۆڕاون. دوای نزیکەی ٢٠٠٠ ساڵ، ئەوەی لۆقا باسی کردووە هێشتا ئەمڕۆش گرنگە.
ئاگادار بە چۆن کردارەکان دەخوێنینەوە
کردارەکان بە دەسەڵاتەوە فێرکردن ناڵێن وەک نامەکان، و نابێت تەنها لەسەر ئەوەی لۆقا، نووسەرەکە، باسی کردووە، فێرکردن دابنێین. بەڵام، لۆقا بە نزیکەوە لەگەڵ پۆڵسی نێردراو کاری دەکرد، کە لە ڕێگەی ئەوەوە زۆربەی فێرکردنەکانمان وەرگرتووە سەبارەت بە کۆمەڵگەی خودا – کڵێسای خودای زیندوو – و کارکردنی. بۆیە، دەبێت هەوڵ بدەین ئەوەی لۆقا لە کردارەکاندا باسی کردووە، بە فێرکردنەکانی خودا کە لە ڕێگەی نووسینە نێردراوییەکانەوە لە هەموو نامەکاندا دامەزراندووە، ببەستینەوە.
جگە لەوەش، ٢ پەترۆس ١:٢٠-٢١ نیشان دەدات کە نابێت شوێنی بیرۆکەکانی خۆمان بکەوین کە لە نووسینە پیرۆزەکانەوە کۆیان دەکەینەوە، چونکە وشەی خودا خۆی لێکدەداتەوە. بە واتایەکی تر، پێویستە بەوە بڕۆین کە نووسینە پیرۆزەکان لەبارەی خۆیانەوە دەڵێن نەک شوێنی بیرکردنەوەی مرۆڤ، نەریتەکان یان باوەڕەکان بکەوین – بەبێ گوێدانە ئەوەی چەندە باش بن لە خۆیاندا. تەنانەت باوەڕدارانیش کە بە نووسینە پیرۆزەکان دەڕۆن، لە مەترسیدان کە شوێنی بیرۆکەکانی خۆیان بکەون بە هەڵبژاردن و دیاریکردنی بابەتەکان کە لۆقا باسی کردوون، بەبێ تاقیکردنەوەیان بەوەی کە نووسینە پیرۆزەکان بە ڕاستی فێری دەکەن.
یەک نموونە بەسە، واتە سەبارەت بە باوەڕدارانی سامیرە کە لەلایەن فیلیپ، مزگێنیدەرەوە، لە ئاو هەڵکێشرابوون. ئەوان ڕۆحی پیرۆزیان وەرگرت تەنها دوای ئەوەی نێردراوان پەترۆس و یۆحەن لە ئۆرشەلیمەوە هاتبوون بۆ دانانی دەستەکانیان لەسەریان (کردارەکان ٨:١٤-١٧). هەندێک ئەمە وەردەگرن، و تەنانەت سەپاندنی دەکەن، وەک یاسایەک کە باوەڕدارانی نوێ ڕۆحی پیرۆز تەنها بەم شێوەیە وەردەگرن – لە ڕێگەی دانانی دەستەکانەوە – بەبێ ئەوەی بزانن کە ئەمە حاڵەتێکی نائاسایی بوو. بۆچی لێرە بەم شێوەیە کرا؟ چونکە مەترسی ئەوە هەبوو کە باوەڕدارانی نوێ لە سامیرە شتێک دەست پێبکەن کە سەربەخۆ بێت لە نێردراوان. دواتر، ڕۆح دەستبەجێ هاتە سەر باوەڕدارانی نوێ، بەبێ هیچ دەستێوەردانێکی مرۆڤ (کردارەکان ١٠:٤٤، ١١:١٥). با ئاگادار بین و ئەوەی کردارەکان باسی دەکات لە چوارچێوەی دروستدا بخوێنینەوە و شوێنی بیرۆکە پێشوەختەکان، نەریتەکان یان خولیاکان نەکەوین.
تەرکیز لەسەر هاوبەشی
هاوبەشی وەک «دوو هاوڕێ لە کەشتییەکدا» وەسف کراوە، کە بیرۆکەکە دەدات. وشەی «هاوبەشی» وەرگێڕانی ئینگلیزی وشەی یۆنانی کۆینۆنیایە، کە چەمکی هەبوونی شتێکی هاوبەش دەردەبڕێت. کردارەکان ٢ باس دەکات چۆن خودای ڕزگارکەر بە نیعمەتی خۆی ڕۆحی پیرۆزی بە باوەڕدارانی نوێ لە ئۆرشەلیم بەخشی، زۆری پێنەچوو دوای ئەوەی هەموو نەتەوەکە مەسیحی خۆیان ڕەتکردەوە و لە خاچیان دا. بەڵام خودا ئەم دیارییە بەنرخەی لەگەڵ باوەڕداران هاوبەش کرد تەنها دوای ئەوەی خۆیان لە نەتەوە تاوانبارەکە جیاکردەوە کە ئەوکاتە لەژێر حوکمی خودا بوو (ئایەتی ٣٨). خودای هەموو نیعمەتێک (١ پەترۆس ٥:١٠) ئەم باوەڕدارە نوێیانەی توانا بەخشی بۆ وەرگرتنی بەرەکەتەکانی و هاوبەشکردنیان لەگەڵ یەکتر و ئەوانی تر.
تێبینی بکە کە وشەی «فێرکردن» یەکەم جار لە کردارەکان ٢:٤٢دا باس کراوە. هەرچەندە ئێمە فێرکردن تەنها لەسەر ڕووداوەکانی کردارەکان دانانێین، بەڵام گرنگە تێبگەین بۆچی لۆقا یەکەم جار فێرکردنی باس کردووە. زۆر کەس دەڵێن، «فێرکردن جیاوازی دروست دەکات،» و ئەمە وەک بیانوویەک بەکاردەهێنن بۆ پشتگوێخستنی فێرکردن (هەرچەندە ئەوە ناڵێن) بۆ ئەوەی بە «ئەوەی هەستێکی باش دەدات،» «ئەوەی خۆش یان ڕاست دەردەکەوێت» یان «ئەوەی باوە» بڕۆن. بەڵام ئەوە ڕێگایەکی ڕاستگۆیانە نییە بۆ وشەی خودا، چونکە بەبێ بنەمای دروست ناتوانین هاوبەشی دروستمان هەبێت. لە کردارەکان ٢:٤٢ەوە فێر دەبین چەندە فێرکردنی دروست گرنگە، کە ڕاستەوخۆ بە نێردراوانەوە بەستراوەتەوە کە خودا لە سەرەتادا پێی بەخشین (تکایە ئەفەسۆس ٢:١٩-٢٢، ٣:٥-١٢؛ گالاتییەکان ٢:٩ بخوێنەرەوە).
یۆحەن، لەگەڵ پەترۆس و پۆڵس، پێداگری لەسەر ئەم بنەما دروستە کرد، «ئێمە لە خوداوەین. هەرکەسێک خودا بناسێت گوێمان لێدەگرێت؛ هەرکەسێک لە خوداوە نەبێت گوێمان لێناگرێت. بەمە ڕۆحی ڕاستی و ڕۆحی هەڵە دەناسین» (١ یۆحەن ٤:٦ ESV). ئەم ئایەتە نیشان دەدات چۆن نێردراوانی خودا ئەوەی لە خوداوەیە و لێیەوە دێت، گەیاندووە، و چۆن لەگەڵ خودا و لەگەڵ یەکتر ڕێککەوتوون. هەر بۆیە پێویستە گوێ لە نێردراوان بگرین.
ئەم بابەتە بە توندی بە چەمکی هاوبەشییەوە بەستراوەتەوە، کە بابەتی ئێستامانە. نەک تەنها گرنگە شوێنی فێرکردنی دروست بکەوین، بەڵکو دەبێت ئاگاداری ئەوەش بین کە هاوبەشی پەیڕەو بکەین لەو چوارچێوەیەدا. هەندێک مەسیحی هەن کە دەڵێن باوەڕیان بە وشەی خودا هەیە (سوپاس بۆ خودا بۆ ئەوە!)، بەڵام دواتر دەڵێن، بۆ نموونە، کە ١ کۆرنسۆس بۆ چارەسەرکردنی کێشەیەکی دیاریکراو نووسراوە لەو ڕۆژگارەدا. ئەوان بانگەشە دەکەن کە ئەم نامەیە ئێستا بۆ ئێمە ناچاری نییە.
واتای ئەم جۆرە لێدوانێک ئەوەیە کە ئێمە، ئەمڕۆ، هیچ بنەمایەکی فێرکارییمان نابێت وەک ئەوەی نێردراوان دایانناوە، و نە هاوبەشییەک کە بە ئەوانەوە بەستراوەتەوە! هەر بۆیە گرنگە شوێنی نموونەی باوەڕدارانی نوێ بکەوین کە لە کردارەکان ٢:٤٢دا باس کراوە، کە دەڵێت ئەوان لە فێرکردنی نێردراوان و هاوبەشی لەگەڵیاندا بەردەوام بوون. ئەمە واتای ئەوەیە کە ئەوان بەردەوام بوون لەو بابەتانەدا، چونکە لە هیچ شوێنێکدا ناخوێنینەوە کە وازیان لێهێنابێت. بەداخەوە، نەوەکانی دواتر خۆشەویستی یەکەمی خۆیان جێهێشت و ڕێگەیان دا فێرکردن و بنەمای جیاواز بێنە ناوەوە (بڕوانە وەرگێڕان ٢–٣).
هاوبەشی واتای هەبوونی شتی هاوبەشە
هاوبەشی تەنها کاتێک باشە کە لەسەر بنەمای دروست بێت، کە لەلایەن نێردراوانەوە دانراوە کە خودا پێی بەخشین. لە بابەتەکانی تردا جێگیر کراوە: شکاندنی نان وەک وەڵامێک بۆ بەخشندە گەورەکەمان، و نوێژ کە بۆ هەموو ئەوەی دەیکەین پێویستە. هەر بۆیە ئۆتۆمبێلەکە بە چوار تایەکەیەوە وێنەیەکی یارمەتیدەرە بۆ کردارەکان ٢:٤٢. ئەگەر بڵێین کە ئارەزوو دەکەین شوێنی نموونەی مەسیحییەکانی سەرەتایی بکەوین بەڵام بەشێک لە فێرکردنی نێردراوان هەڵدەبژێرین کە دڵمان دەیەوێت شوێنی بکەوین و ئەوانی تر ڕەتدەکەینەوە، ئەوا کێشەمان هەیە. ئەگەر بڵێین کە هیچ پەیوەندیمان بە پۆڵسەوە نییە چونکە لەگەڵ دوازدە نێردراوەکە نەبووە، ئەوا کێشەیەکی ترمان هەیە، چونکە دوازدە نێردراوەکە هاوبەشییەکی نزیکیان لەگەڵ پۆڵس دەربڕی (گالاتییەکان ١-٢؛ ئەفەسۆس ٣). هەرچەندە پەترۆس لەلایەن پۆڵسەوە ڕاستکرایەوە (گالاتییەکان ٢:١١-١٤)، بەڵام ئەم ڕاستکردنەوەیەی قبوڵ کرد و ڕێزی لێگرت (٢ پەترۆس ٣:١٥).
هەندێک دەڵێن کە هەموو ئەم شتانە قبوڵ دەکەن، بەڵام دواتر فێرکردنەکە دووبارە لێکدەدەنەوە بۆ ئەوەی گونجاو بێت لەگەڵ بیرۆکە یان ئارەزووەکانی خۆیان. بۆ نموونە، گوتنی ئەوەی کە ڕێکوپێکی نووسینە پیرۆزەکان لە کۆبوونەوەکانی کڵێسادا تەنها بۆ ئەو ڕۆژگارە بووە و ئەو ڕێنماییانەی بۆ خوشکان ئەوکاتە بووە ئێستا جێبەجێ نابێت، گوێڕایەڵ نەبوونە بۆ وشەی خودا. ئەوان دەڵێن کە ئەو جۆرە فێرکردنانە تەنها بۆ کۆرنسۆس یان بۆ ڕۆژگاری پۆڵسی نێردراو بووە، و ڕێنماییەکانی چیتر بۆ ڕۆژگاری ئێمە دروست نین – و لیستەکە دەتوانێت بەردەوام بێت.
بەڵام، با بە وریاییەوە بخوێنینەوە ئەوەی پۆڵس بۆ کۆرنسۆسییەکانی نووسی، «بۆ کۆمەڵگەی خودا کە لە کۆرنسۆسە، بۆ ئەوانەی لە مەسیح عیسادا پیرۆز کراون، پیرۆز ناونراون، لەگەڵ هەموو ئەوانەی لە هەموو شوێنێکدا ناوی خوداوەندمان عیسای مەسیح بانگ دەکەن، هی ئەوان و هی ئێمەش» (١ کۆرنسۆس ١:٢ JND). ئەم لێدوانە دەبێت بابەتەکە یەکلایی بکاتەوە. فێرکردنەکانی خودا کە لە ڕێگەی نێردراوانییەوە پێی بەخشین، لەوانەش پۆڵس، بۆ کڵێسای جیهانی دروستن بۆ هەموو ماوەی کڵێسا، تاوەکو بەرزبوونەوەی (١ کۆرنسۆس ١٥:٥١-٥٨؛ ١ تەسەلۆنیکی ٤:١٤-١٨).
هاوبەشی، خۆڕاگری، یەکێتی، لەگەڵ چەوساندنەوە
خۆڕاگری مەسیحییەکانی سەرەتایی «بە یەک دڵ» بوو. دەخوێنینەوە: «هەموو ئەمانە بە یەک دڵ لە نوێژ و پاڕانەوەدا بەردەوام بوون، لەگەڵ ژنان و مریەمی دایکی عیسا، و لەگەڵ براکانی» (کردارەکان ١:١٤ NKJV). «ڕۆژانە بە یەک دڵ لە پەرستگادا بەردەوام بوون، و نانیان لە ماڵەوە بۆ ماڵ دەشکاند، خواردنی خۆیان بە دڵخۆشی و سادەیی دڵەوە دەخوارد» (کردارەکان ٢:٤٦). کەمێک دوای ئەمە، نێردراوان خرانە زیندان و دواتر ئازاد کرانەوە، بەڵام نەک پێش ئەوەی لێیان بدرێت و هەڕەشەیان لێبکرێت. دوای گەڕانەوەیان بۆ ماڵەوە، لەگەڵ هەموو باوەڕداران، «دەنگیان بە یەک دڵ بۆ خودا بەرز کردەوە» (کردارەکان ٤:٢٤ NASB). لەم نموونانەوە فێر دەبین کە هاوبەشی بەردەوام بوو و لەگەڵ هەموو باوەڕداران بوو، بە تەواوی یەکگرتوو بوون. تەنها بە نوێژ و فێرکردن سنووردار نەبوو، بەڵکو واتای هاوبەشکردنی ژەمەکان و موڵکەکانی دەدا. لە لایەکی ترەوە، نابێت وا بیر بکەینەوە کە ئەم هاوبەشییە تەنها کاتێکی خۆش بووە پێکەوە. هەرچەندە ئەمە گرنگ بێت، بەڵام ئەمە تەنها واتای کتێبی پیرۆزی هاوبەشی نییە.
وشەی یۆنانی وەرگێڕدراوی «هاوبەشی» بۆ خزمەتکردنی پیرۆزانیش بەکارهاتبوو (٢ کۆرنسۆس ٨:٤) وەک خزمەتێکی قوربانیدان و یارمەتی دارایی (بڕوانە ١ تیمۆتێوس ٦:١٨). پۆڵس سوپاسگوزار بوو بۆ «هاوبەشی لە مزگێندا»ی باوەڕدارانی فیلیپی (فیلیپییەکان ١:٥)، پێیانی گوت، «هەمووتان لەگەڵ من بەشدارن لە نیعمەتدا» (ئایەتی ٧). «بەشدارن» لە هەمان وشەوە هاتووە وەک هاوبەشی، واتە هاوبەش. ئەم جۆرە هاوبەشییە تەنانەت دەکرێت چەوساندنەوەش بهێنێت، کە زۆرجار لە زۆر وڵاتدا وا بووە و وایە.
ئەمڕۆ ڕەنگە ئارەزوو بکەین شوێنی خۆبەزلنەزانین و خۆشەویستی قوربانیدانی مەسیح بکەوین (فیلیپییەکان ٢:٥-٨) لە ڕێگەی «هاوبەشی ڕۆح»ەوە (فیلیپییەکان ٢:١). ئێمە هەموو شتێک لەبارەی ئازارەکانی پۆڵسەوە نازانین، هەرچەندە زانیاری زیاترمان لە چەند نامەیەکی تردا هەیە. بەڵام، ئێمە شانازی ئەوەمان هەیە کە «ئەو [مەسیح] و هێزی هەستانەوەی، و هاوبەشی ئازارەکانی، بە یەک شێوە بوون لەگەڵ مردنی» بزانین (فیلیپییەکان ٣:١٠ NKJV).
هاوبەشی، پێکەوەبوون، سەرپەرشتیاری
یەکەم ئاماژەی پەیمانی نوێ سەبارەت بە هاوبەشی پەیوەندی بە شیمۆن پەترۆس و هاوکارەکانییەوە هەیە، یۆحەن و یاقوب – کە پێیان دەگوترا «هاوبەش» (لۆقا ٥:١٠). وەک هاوبەشێک، ئەوان بەشێک بوون لە هاوبەشییەک لە کاری ماسیگرتنیاندا. زاراوەی کۆینۆنیا کە لە کردارەکان ٢:٤٢دا بۆ هاوبەشی بەکارهاتووە، دەتوانرێت وەرگێڕدرێت بۆ «هاوبەشی» و پەیوەندی بە چوار خاڵی گرنگی نوێژ، شکاندنی نان، فێرکردنی نێردراوان و هاوبەشییەوە هەیە.
پۆڵسی نێردراو ئەم زاراوەیەی بەکارهێنا کاتێک نووسی سەبارەت بە «جامی بەرەکەت کە ئێمە بەرەکەتداری دەکەین، ئایا پێکەوەبوونی خوێنی مەسیح نییە؟ نانەکە کە دەیشکێنین، ئایا پێکەوەبوونی جەستەی مەسیح نییە؟» (١ کۆرنسۆس ١٠:١٦). وشەی «پێکەوەبوون» لە هەمان وشەی یۆنانییەوە هاتووە کە وەرگێڕدراوە بۆ هاوبەشی. ڕەنگە ئێستا تێبگەیت کە ئەم «هاوبەشییە» کارێکی جدییە.
وەک بینیمان، هاوبەشی لەگەڵ فێرکردن، نوێژ، پەرستن و خزمەتکردنی هەژاراندا بوو (کردارەکان ٢:٤٥). هاوبەشی باوەڕداران «لەگەڵ هەموو خەڵکدا پەسەند بوو» چونکە ڕێزیان لێدەگرتن. جگە لەوەش، «خوداوەند ڕۆژانە ئەوانەی کە دەبوو ڕزگار بکرێن، بۆ کڵێسا زیاد دەکرد» (ئایەتی ٤٧). ئەمە نیشان دەدات کە کارێکی خودا لەگەڵیاندا بوو، چونکە ڕۆژانە باوەڕدارانی نوێی بۆ زیاد دەکردن، بەپێی پلان و نیعمەتی خۆی.
ئێستا دەگەینە سەرپەرشتیاری. دەبێت جیاوازی بکەین لە نێوان بەخشینی هەموو شتێک و هاوبەشکردن یان هەبوونی شتی هاوبەش لە هاوبەشیدا. داواکردن لە باوەڕدارێکی نوێ، لەو ساتەی کە ڕزگار دەبێت، دەبێت هەموو ئەوەی هەیەتی بیبەخشێت، بە پشتبەستن بە کردارەکان ٢-٥، تەنها یاساییەتییەکی پوختە. ئەگەر باوەڕدارێک لەلایەن خوداوەندەوە ڕێنمایی بکرێت کە هەموو شتێک ببەخشێت و پاشان بچێتە کێڵگەیەکی میسیۆن، کێ دەتوانێت دژی ئەوە بوەستێتەوە؟ بەڵام ناتوانرێت و نابێت ئەمە وەک یاسایەک بسەپێنرێت کە هەمووان دەبێت شوێنی بکەون. جگە لەوەش، پەیمانی نوێ فێر دەکات کە دەبێت سەرپەرشتیارێکی باش بین بۆ ئەوەی خودا پێمان دەسپێرێت (بڕوانە ١ تیمۆتێوس ٦:١٧-١٩).
ئێمە ڕەخنە لە مەسیحییەکانی سەرەتایی ناگرین کە هەموو ئەوەی خاوەنی بوون بەخشیان. بەڵام، ئەوان بوونە پشت بەستوو بە یارمەتی ئەوانی تر لە جیاتی ئەوەی بتوانن یارمەتی ئەوانی تر بدەن. هەموو ئەوەی هەیە هی خوداوەندمانە، و وەک سەرپەرشتیارەکانی، دەتوانین ئەو شتانە بەڕێوە ببەین کە ئەو پێمان دەسپێرێت. لەگەڵ ئەواندا، دەتوانین یارمەتی ئەوانی تر بدەین وەک چۆن خوداوەند ڕێنمایی دەکات. هەر باوەڕدارێک پێویستە خۆی بە هەموو ئەوەی هەیەتی بۆ ئەو تەسلیم بکات و پاشان ئەو شتانە وەک سەرپەرشتیارێکی باش بەڕێوە ببات، هەر وەک چۆن لێڤی کردی، کە بە مەتایش ناودەبرا (لۆقا ٥:٢٧-٢٩). کاتێک خوداوەند بانگی کرد، هەموو شتێکی جێهێشت بۆ ئەوەی شوێنی ئەوبکەوێت. بەڵام ڕۆژی دواتر، وەک سەرپەرشتیارێکی باش، لێڤی خزمەتی خوداوەندی کرد بەو شتانەی کە ئێستا هی ئەو بوون، و کە ئەو وەک سەرپەرشتیارەکەی سپاردبوونی بە چاودێری ئەو.
گەڕانەوە بۆ کردارەکان ٢، خۆپەرستی ڕێگرە لە پەیڕەوکردنی «هەموو شتێک بە هاوبەشی.» بەڵام، خوداوەند ئارەزوو دەکات کە ئێمە خۆپەرست نەبین و گرنگی بە یەکتر بدەین، لە هەمان کاتدا شوێنی چوار بنەمای سەرەکی بکەوین، لەژێر سەرکردایەتی ئەو و لە هاوبەشی لەگەڵیدا، بە هێزی ڕۆحی پیرۆز. با خوداوەند یارمەتیمان بدات کە سەرپەرشتیارێکی باشی ئەو بین. ئەوکاتە هاوبەشیمان لەگەڵ ئەو و لەگەڵ یەکتر وەک باوەڕداران دەبێت، و ڕێزی لێدەگرین.
هاوبەشی واتای پەیوەندی جۆراوجۆر دەدات
«خودا دڵسۆزە، کە لە ڕێگەی ئەوەوە بانگ کران بۆ هاوبەشی کوڕەکەی، عیسای مەسیحی خوداوەندمان» (١ کۆرنسۆس ١:٩). یەکەم، ئێمە بە نزیکەوە بە خودای باوکمان و بە خوداوەند عیسای مەسیحەوە بەستراوینەتەوە، کە ئەم هاوبەشییە هی ئەوانە. باوەڕدارانی نوێ لە کۆرنسۆس لە زۆر پاشخان و شێوازی ژیانی جیاوازەوە هاتبوون (بڕوانە ١ کۆرنسۆس ٦:٩-١١). بانگەوازە بەهێزەکەی خودا ئەوانی – وەک ئێمە ئەمڕۆ – هێنابووە ناو خێزانەکەی، کە پێکهاتبوو لە «زۆر کوڕ کە بۆ شکۆمەندی هێنرابوون» (عیبرانییەکان ٢:١٠) و کە خوداوەند عیسا هەموو شتێک بوو بۆیان.
وەک باوەڕداران ئێمە بەیەکەوە بەستراوینەتەوە بە پەیوەندی نوێ لە نێوانماندا، بە نزیکەوە پەیوەندیدارین بەیەکتر، و هەر بۆیە هەستی پێدەکەین کاتێک ئەندامێک ئازار دەچێژێت، چونکە ئەوکاتە هەمووان ئازار دەچێژن (١ کۆرنسۆس ١٢:١٢-٢٦). لەبارەی باوەڕدارانی سەرەتایی لە ئۆرشەلیم دەخوێنینەوە کە خراپ مامەڵەیان لەگەڵ دەکرا: «بەشێکی لە کاتێکدا کە ئێوە کرانە نمایشێک بە ڕیسوایی و ناخۆشی، و بەشێکی لە کاتێکدا کە بوونە هاوڕێی ئەوانەی بەو شێوەیە مامەڵەیان لەگەڵ دەکرا» (عیبرانییەکان ١٠:٣٣). «هاوڕێیان» واتای «بەشداربووان» دەدات و بە وشەی «هاوبەشی»یەوە بەستراوەتەوە. لێرەدا جەخت لەسەر پەیوەندییەکانی نێوان ئەندامەکانە، هەر وەک لە بڕگەی داهاتوودا. «هیوامان بۆ ئێوە جێگیرە، چونکە دەزانین کە وەک ئێوە بەشدارن [لە هەمان هاوبەشی] لە ئازارەکاندا [هەمان ئەزموونەکان]، بە هەمان شێوە ئێوە بەشدار دەبن لە دڵنەواییدا [چێژوەرگرتن لە هەمان ئاسوودەیی]» (٢ کۆرنسۆس ١:٧). ئەمە چونکە ئێمە بە نزیکەوە بە «باوکی بەزەییەکان و خودای هەموو ئاسوودەیی»یەوە بەستراوینەتەوە (ئایەتی ٣)، کە ئەم دڵنەواییە دابین دەکات.
نموونەیەکی تر لەبەرچاو بگرە: «ئەوانەی لە مەقدۆنیا و ئەخایا بوون دڵخۆش بوون بەوەی کە بەشێک [بە واتای وشەیی، «هاوبەشی»] بۆ هەژارانی ناو پیرۆزانی ئۆرشەلیم بکەن» (ڕۆما ١٥:٢٦). ئەمە بەراورد بکە بە ڕۆما ١٢:١٣، کە تێیدا «بەشداریکردن» یان «دابەشکردن» لە هەمان وشەی یۆنانییەوە هاتووە کە واتای «هاوبەشی» دەدات. لێرەدا دەبینین چۆن ئەم گرنگیدانە بە ئەندامەکان لە هاوبەشی ڕاستەقینەدا جێبەجێ دەکرێت. ئایا سەرسوڕهێنەر نییە؟
پەترۆس نیشانی دا کە، وەک منداڵانی خودا، ئێمە «بەشدارین لە سروشتی خوداییدا» (٢ پەترۆس ١:٤)، لە هاوبەشییەکی نزیکدا لەگەڵیدا. پاشان نێردراوەکە نووسی کە ئازارەکان کە باوەڕداران بەشداری تێدا دەکەن – یان هاوبەشی لەگەڵیدا دەکەن، واتە، لەگەڵ مەسیح ئێستا – لە کۆتاییدا دەبێتە هۆی شکۆمەندی و خۆشییەکی گەورە لەگەڵیدا ئەوکاتە (١ پەترۆس ٤:١٣). هەر بۆیە دەیانتوانی بنووسێت: «داوا لە پیرانی نێوتان دەکەم، وەک هاوپیرێک و شایەتی ئازارەکانی مەسیح، و هەروەها بەشدارێک لەو شکۆمەندییەی کە ئاشکرا دەکرێت» (١ پەترۆس ٥:١ ESV)، و پاشان بەردەوام بێت لە داواکارییەکانی بۆ بە باشی شوانیکردنی مێگەلەکە (ئایەتەکانی ٢-٧).
هاوبەشی، ئێستا و بۆ هەتاهەتایە
«ئەوەی کە بینیمان و بیستمان، بۆ ئێوەی ڕادەگەیەنین، بۆ ئەوەی ئێوەش هاوبەشیتان لەگەڵ ئێمەدا هەبێت؛ و هاوبەشی ئێمە بە ڕاستی لەگەڵ باوکە، و لەگەڵ کوڕەکەی عیسای مەسیح» (١ یۆحەن ١:٣ JND). یۆحەن باوەڕدارانی خستە ناو سەرسوڕهێنەرترین هاوبەشی، واتە، لەگەڵ باوکی هەتاهەتایی و کوڕەکەی. خوداوەند بۆ ئەمە ئامادەی کردبوو چونکە وەک قوتابییەکەی لەسەر سنگی ئەو پشووی دابوو (یۆحەن ١٣:٢٣، ٢١:٢٠). یۆحەن لەبارەی ئەوەوە نووسی کە سەرەتایە و کە بیستبووی، بینیبووی، چاودێری کردبووی، و دەستی لێدابوو (١ یۆحەن ١:١) – کە واتای جەستەگرتنی دەدات، «وشەکە بوو بە جەستە» (یۆحەن ١:١٤). ئەمە نهێنییەکی بێسنوور دەردەبڕێت، بەڵام، لە ڕێگەی ئەوەوە، ئێمە هاوبەشیمان لەگەڵ باوک و کوڕدا هەیە، بە هێزی ڕۆحی پیرۆز. جگە لەوەش، ئەمە نووسراوە بۆ ئەوەی خۆشیمان تەواو بێت (١ یۆحەن ١:٤) هەر ئێستا، و بۆ هەتاهەتایە بەردەوام بێت.
«ئەگەر بڵێین هاوبەشیمان لەگەڵیدا هەیە، و لە تاریکیدا دەڕۆین، ئەوا درۆ دەکەین و ڕاستی پەیڕەو ناکەین. بەڵام ئەگەر لە ڕووناکیدا بڕۆین وەک چۆن ئەو لە ڕووناکیدایە، ئەوا هاوبەشیمان لەگەڵ یەکتردا هەیە، و خوێنی عیسای مەسیحی کوڕەکەی لە هەموو گوناهێک پاکمان دەکاتەوە» (ئایەتەکانی ٦-٧). لە ڕێگەی ئەوەوە هاوبەشیمان لەگەڵ باوەڕداران هەیە، بەم زووانە بە تەواوی. لەبەر خوێنی ڕژاوی – قوربانیدانەکەی – هاوبەشیمان لەگەڵیدا هەیە و دەتوانین لەگەڵیدا هاوبەشی بکەین و کارلێک بکەین. لەسەر هەمان بنەما هاوبەشیمان لەگەڵ هەموو باوەڕدارانی ڕاستەقینەدا هەیە. ئەمە واتای پێویستی حوکمدانی خۆمان دەدات، بۆ ئەوەی هاوبەشییەکی ڕاستەقینە و بێ بەربەستمان هەبێت (ئایەتی ٩، ٢:١-٢). خودا ئێمەی خستووەتە ناو پەیوەندییەک لەگەڵیدا و لەگەڵ کوڕە خۆشەویستەکەیدا کە بەردەوام دەبێت و بۆ هەتاهەتایە چێژی لێوەردەگرین. ئارەزووی ئەوەیە کە ئێمە هەر ئێستا چێژ لەمە وەربگرین.
بە تێبینییەکی نەرێنی کۆتایی پێدەهێنین، ئاگادارکردنەوەیەک لەبەر فێڵکردنی بڵاو، یان دوورخستنەوە لە باوەڕ. فێڵبازێک کە لە دەرگا بدات بۆ ئەوەی بە وشەی سەرنجڕاکێش بێتە ژوورەوە، دەبێت ڕێگەی پێنەدرێت بێتە ماڵەکانمان، چونکە ئەوەی «سڵاوی لێدەکات بەشدارە [یان، هاوبەشە] لە کارە خراپەکانیدا» (٢ یۆحەن ١:١١). خودا و باوکمان ئارەزوو دەکات ئەوەی لە خوداوەند عیسادا بینرا و ئاشکرا کرا، کاریگەری لەسەرمان هەبێت و لە ناوماندا بمێنێتەوە، بۆ ئەوەی ئەو لە ناوماندا بێت وەک ڕاستی. ئەمە واتای ئەوەیە کە ئێمە بە کردەوە، یان لە پراکتیکدا، دەبین بەوەی کە پێشتر لەبەردەم خودادا بە پێگەیی هەمیشەین. دوژمن هەوڵ دەدات ڕێگری لەو گۆڕانکارییە ڕەوشتییە بکات بە ناساندنی ساختەکان کە ڕاستی ئەوەی کوڕی هەتاهەتایی کێیە ڕەت دەکەنەوە یان هێرشی دەکەنە سەر: خوداوەند عیسای مەسیح، کوڕی باوک (ئایەتی ٣). چونکە ئەم پەیوەندییە زۆر بەنرخە، بەردەوام لەژێر هێرشدایە. هەر بۆیە پێویستە ئاگادار و وریابین. با خوداوەند یارمەتیمان بدات!
تێبینی کۆتایی
- کۆینۆنیا بە چەند وشەیەکەوە بەستراوەتەوە کە لە هەمان ڕەگەوە وەرگیراون. بە یەکەوە، دەبینین کە ئەوان چواردە (٢x٧) جار لە نووسینەکانی پۆڵسدا ڕوودەدەن (ڕۆما ١٥:٢٦؛ ١ کۆرنسۆس ١:٩، ١٠:١٦ دوو جار؛ ٢ کۆرنسۆس ٦:١٤، ٨:٤، ٩:١٣، ١٣:١٤؛ گالاتییەکان ٢:٩؛ فیلیپییەکان ١:٥، ٢:١، ٣:١٠؛ فلیمۆن ١:٦؛ عیبرانییەکان ١٣:١٦) ئەگەر بتوانین عیبرانییەکان بگرینەوە. بەم کارە، ژمارەی نامەکانی پۆڵس دەگاتە ١٤. یۆحەن ئەم زاراوەیەی پێنج جار بەکارهێناوە (١ یۆحەن ١:٣ دوو جار، ١:٦-٧؛ ٢ یۆحەن ١:١١). هەموو وشەکانی پەیوەندیدار بە هاوبەشی ٣٥ (٥x٧) جار لە پەیمانی نوێی یۆنانیدا ڕوودەدەن، لە کاتێکدا هەموو وشەکانی وەرگیراو لە ڕەگی سەرەکی یۆنانی کۆینۆس (هاوبەش) ٧٣ جار ڕوودەدەن. ئەمە بابەتێکی سەرنجڕاکێشە بۆ لێکۆڵینەوە!
«وەک چۆن قۆڵەکان نزیکتر دەبنەوە لە ناوەندی تایەکان، بە هەمان شێوە نزیکتر دەبنەوە لە یەکتر. بەم شێوەیە، هەرچەندە زیاتر لە خوداوەند نزیک بینەوە، زیاتر خۆشەویستی بۆ هاوباوەڕانمان دەبێت.» —ویلیام ماکدۆناڵد
