لێخۆشبوون و پشتگوێخستن: ئابڕووچوونی دەستدرێژی سێکسی

بۆ چەندین ساڵ، وتارەکان دەربارەی دەستدرێژی سێکسی بۆ سەر کوڕان لەلایەن قەشەکانی کاسۆلیکی ڕۆمانییەوە لە ڕۆژنامەکاندا بڵاودەکرانەوە. بەڵام، کێشەی دەستدرێژی سێکسی تەنها بە قەشەکانەوە سنووردار نییە. بەپێی نیوزویک، «ڕووداوەکانی دەستدرێژی سێکسی کە ماوەیەکی زۆر شاردرابوونەوە... لە ساڵانی ڕابردوودا دامەزراوە ئەمریکییەکانی تریشیان هەژاندووە – لەوانە قوتابخانەکان، تیپە وەرزشییەکان، سکاوتەکانی کوڕان، و بە شێوەیەکی باو، خێزانەکان.» ١

بەڵام، ئابڕووچوونی کەنیسەی کاسۆلیکی ڕۆمانی بووەتە هۆی گفتوگۆکردن لەسەر ژمارەیەک بابەتی گرنگ بۆ مەسیحییەکان – دەستنیشانکردنی ژنان، بێهاوسەرگیری، هاوڕەگەزبازی، و پاشێوی سێکسی منداڵان. بەڵام زۆربەی ئەم گفتوگۆیانە جیاوازی گرنگی نێوان لێخۆشبوون و پشتگوێخستنیان تێدا نییە.

خەڵک دەبینێت کە شتێک هەڵەیە لە لێخۆشبوون بەبێ تۆبەکردن. تووڕە بوون کاتێک زانییان کە دەسەڵاتدارانی کەنیسەی کاسۆلیکی ڕۆمانی بۆ چەندین ساڵ زانیویانە کە قەشەکان دەستدرێژی سێکسی دەکەنە سەر منداڵان. ١ خەڵک داوای لێبوردنەکەیان قبوڵ نەکرد کە دەیووت، «ڕوو لە خودا دەکەین بۆ لێخۆشبوون. ئەو هەمیشە ئامادەیە بۆ لێخۆشبوون.» ١ دەستدرێژیکارە ناسراوەکان لە کەنیسەیەکەوە بۆ کەنیسەیەکی تر دەگوازرانەوە هەرچەندە دووبارە و دووبارە تاوانیان دەکرد. ئەمە زیاتر لە پشتگوێخستن دەچێت وەک لە لێخۆشبوون. نیوزویک ئەم پرسیارەی وروژاند: «ئایا شکستی کەنیسە لە ڕووبەڕووبوونەوەی کێشەی دەستدرێژی سێکسی... بەهۆی مەیلی وەڵامدانەوە بە نوێژەوەیە لەبری سزا؟» ١

نوێژ گونجاوە، بەڵام جێگرەوەی ڕێکارە کتێبییەکە نییە بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ گوناهبارانی بێ تۆبە (١ کۆرنسۆس ٥). هەروەها هەڵەیە هەوڵدان بۆ چاککردنی کێشەی دەستدرێژی سێکسی، وەک هەندێک پێشنیاری دەکەن، بە دامەزراندنی قەشەی هاوسەردار یان بە دەستنیشانکردنی ژنان. ٢

بێهاوسەرگیری

بێهاوسەرگیری لە کتێبی پیرۆزدا فەرمان نەکراوە، و قەشایەتی بێهاوسەرگیری تا سەدەی ١٢ دامەزرێنرا. ٣ ئەوەی کتێبی پیرۆز دەڵێت ئەوەیە کە «باشە... هاوسەرگیری نەکردن» چونکە ئەوانەی هاوسەرگیرییان نەکردووە دەتوانن خزمەتی یەزدان بکەن بەبێ ئەوەی «نیگەرانی کاروباری ئەم جیهانە» بن (١ کۆرنسۆس ٧:١،٨،٣٢-٣٥ NIV). هەروەها هەڵەیە ئەوەی کە هاوسەرگیری بە شێوەیەکی ئۆتۆماتیکی یارمەتیدەر دەبێت، چونکە «دەستدرێژی بۆ سەر منداڵان تەنها بە بێهاوسەرگیرانەوە سنووردار نییە.» ٢

هاوڕەگەزبازی

کتێبی پیرۆز ڕوونە: ڕەفتاری هاوڕەگەزبازی گوناهە، و بە «ناسروشتی» و «لادان» ناودەبرێت (ڕۆما ١:٢٦-٢٧). لە کاتێکدا مەسیحییە پارێزگارەکان ئەوەی کتێبی پیرۆز دەڵێت قبوڵ دەکەن، نیوزویک ڕایگەیاند کە «ڕەخنەگرانی چەپڕەو هەموو بەشێک بە نۆرە ڕەت دەکەنەوە، ئاماژە بەوە دەکەن کە قەدەغەکردنەکان دەتوانرێت ڕوونبکرێنەوە.» ٣ بەڵام، کێشەکە بەڕاستی هاوڕەگەزبازی نییە: «هاوڕەگەزخوازەکان ئەگەری دەستدرێژیکردنیان بۆ سەر منداڵان زیاتر نییە لە ناهاوڕەگەزخوازەکان... کێشەکە ناسینەوەی... ئەو (قەشانەیە) کە پێویستیان بە یارمەتییە و پێویستە لاببرێن.» ٤

پاشێوی سێکسی منداڵان

فەرهەنگی مێریەم وێبستەر (٩٨) «پاشێوی سێکسی منداڵان» بە «لادانێکی سێکسی کە تێیدا منداڵان ئامانجی سێکسی دڵخوازن» پێناسە دەکات. ئەم لادانە «پێدەچێت تووشی ٥-٦%ی هەموو پیاوان بێت (بە دەگمەن هیچ ژنێک)... بەڵام لەمانە، زۆربەیان هەرگیز کار بەم پاڵنەرانە ناکەن.» ١ یەکێک لە وتارەکانی نیوزویک ئاماژەی بەوەدا کە «شارەزایان ماوەیەکی زۆرە وازیان لەو بیرۆکەیە هێناوە کە خەڵک دەتوانرێت لە پاشێوی سێکسی منداڵان چاک بکرێنەوە.» ٥

پزیشکان دەتوانن دەرمان بنووسن بۆ سەرکوتکردنی ئارەزووی سێکسی و هەوڵی چارەسەری ڕەفتاری بدەن، بەڵام ئەم هەوڵانە ناتوانن ئەم لادانە چاک بکەنەوە چونکە تەنها مامەڵە لەگەڵ نیشانەکاندا دەکەن. ئەوان مامەڵە لەگەڵ هۆکاری سەرەکی ناکەن – سروشتی گوناهکاری باو لە نێو مرۆڤایەتیدا. دەزانین کە هیچ شتێک ناتوانێت ئەم سروشتە گوناهکارە لاببات؛ تەنها یەزدان دەتوانێت یارمەتیمان بدات بۆ کۆنترۆڵکردنی.

وتارەکانی نیوزویک ئاماژەیان بەوەدا کە خەڵک تێناگەن کە تاوانبارانی سێکسی بە گشتی «کەسانی باش»ن کە بەڕاستی منداڵیان خۆشدەوێت، دڵنیان کە ئازاریان نادەن، و لەوانەیە بەڕاستی یارمەتییان بدەن. ٢ ئەوان زۆرجار کەسانی ڕێزدارن، متمانەیان پێدەکرێت نەک تەنها لەلایەن گەنجانەوە بەڵکو لەلایەن گەورەکانیشەوە. ئەوان زۆرجار هیچ مەیلیان نییە بۆ دانپێدانان بە ڕەفتارەکانیان بۆ خودا یان بۆ کەسێکی تر. ٤ بەڕاستی، لە کاتێکدا زیاتر لە ١٠٠٠ قەشە بەهۆی خراپەکارییەکانیانەوە سکاڵایان لەسەر تۆمار کراوە، «زۆر کەم لەوانە هیچ نیشانەیەکی پەشیمانییان نیشان داوە.» ٢ نکۆڵییە ڕاستگۆیانەکانیان قایلکەرن و خەڵک زۆرجار ڕەتیدەکەنەوە باوەڕ بەوە بکەن کە قەشەکان بەڕاستی دەتوانن تاوانباری گوناهێکی لەو شێوەیە بن. هەموو ئەمانە وادەکەن مامەڵەکردن لەگەڵ کێشەکەدا کاتێک سەرهەڵدەدات زۆر قورس بێت.

تۆبەکردن

فەرهەنگ تۆبەکردن بە «گەڕانەوە بە خەمەوە لە ڕێڕەوێکی ڕابردوو» پێناسە دەکات. بۆ نموونە، لە پەرتووکی یۆناسدا، خەڵکی نەینەوا ڕزگار کران چونکە «خودا بینی... چۆن لە ڕێگای خراپی خۆیان گەڕانەوە» (یۆناس ٣:١٠). یەک قەشەی بەڕاستی تۆبەکەر وتی: "هەموو شتێکم پێشێل کرد کە هەرگیز باوەڕم پێی هەبوو. ئازارم بەو کەسانە گەیاند کە زۆرترین ویستم خزمەتیان بکەم." ٢ لەبری داواکردنی پشتگوێخستنی ڕەفتارەکانی ڕابردووی، داوای کرد لە ئەرکەکانی پشوو بدرێت – ڕەفتارێکی زۆر گونجاو بەڵام دەگمەن.

بەڵام، نابێت وا بیربکرێتەوە کە کەسێکی بەڕاستی تۆبەکەر هەرگیز دووبارە تاوان ناکات. هەموو مەسیحییەک ئەزموونی دووبارە گوناهکردنی هەبووە دوای تۆبەکردن لە گوناهێکی دیاریکراو. لە بەزەیی و نیعمەتی خۆیدا، خودا دابینکاری بۆ خۆ-دادگاییکردن و لێخۆشبوون کردووە (١ کۆرنسۆس ١١:٢٨-٣١؛ ١ یۆحەننا ١:٩). شکستی کەنیسەی کاسۆلیکی ڕۆمانی ئەوە بوو کە ڕەفتارەکەی پشتگوێ خست و گوناهبارەکانی گواستەوە بۆ کەنیسەی نوێ کە خراپەکارییەکانیان نەدەزانرا و لەوێ دەتوانرا هەمان گوناه دووبارە بکەنەوە. ١

گەڕاندنەوە

لێخۆشبوون بەو مانایە نییە کە هیچ دەرئەنجامێک لەوەی کە دەچین نادروێنین. غەلاتییەکان ٦:٧ بە ڕوونی دەڵێت کە «مرۆڤ ئەوەی دەچێنێت دەیدروێنێت.» بۆ نموونە، گوناهەکانی داود، کە پەیوەندی بە بەتشەبا و ئوریای مێردەکەیەوە هەبوو، لێی خۆش بوو، و لە سێدارە نەدرا. بەڵام دەرئەنجامی زۆر جددی هەبوو لەوانە مردنی کوڕەکەی (٢ ساموئیل ١٢:٩-١٣). سەرەڕای تاوانەکەی، ڕێگەی پێدرا بەردەوام بێت لە خزمەتکردن وەک پاشا. تەنها لەبەر ئەوەی کەسێک گوناهێک دەکات کە شایستەی دەرکردنە، بەو مانایە نییە کە دەبێت هەموو خزمەتێک بۆ یەزدان کۆتایی پێبهێنرێت.

بەڵام، لە کاتێکدا لێخۆشبوون بەو مانایە دێت کە نابێت تاوانەکە دووبارە باس بکرێتەوە، گوناهی ئاشکراکراو نابێت پشتگوێ بخرێت. خۆشەویستی، و ژیری، هەرگیز دەستدرێژیکاری سێکسی ناگەڕێنێتەوە بۆ پۆستێک کە دووبارە تێیدا تاقیبکرێتەوە، بەڵکو هەوڵ دەدات لەوە دووری بخاتەوە. دیاریکردنی وردی ئەوەی کە تاوانبارێک دەتوانێت خزمەت بکات پێویستی بە تێگەیشتنی ڕۆحی هەیە. بەڵام، یەک دەسەڵاتداری شارەزا ئەمەی دەربارەی شوێنی خزمەتی دەستدرێژیکارانی منداڵان وت: «ئەوەی دڵنیایە ئەوەیە کە نابێت لە نزیک منداڵان بێت.» ٥ ئەگەر لۆژیک پێمان بڵێت کە گەنجینەدارێک کە پارەی کەنیسەی دزیوە نابێت دووبارە وەک گەنجینەدار خزمەت بکات، بە هەمان شێوە، دەستدرێژیکاری منداڵان نابێت لەگەڵ منداڵاندا کار بکات.

نیشاندانی خۆشەویستی

هەندێک کەس پێیان وایە لێخۆشبوون لە کەسێک بە واتای پشتگوێخستنی تاوانەکەی دێت. هەندێکیش پێیان وایە ڕێگەنەدان بە تاوانبارێکی لێخۆشبوو بۆ خزمەتکردن لە بواری تاوانەکەیدا، شکستی نیشاندانی متمانەیە. بەڵام، خۆشەویستی ڕاستەقینە هەرگیز گوناهبارێکی تۆبەکەر ناخاتەوە ناو تاقیکردنەوە، بەڵکو هەوڵ دەدات لەوە دووری بخاتەوە.

و خۆشەویستی ڕاستەقینە مامەڵە لەگەڵ تاوانبارە بێ تۆبەکەدا دەکات بە ئەنجامدانی ئەوەی کە کتێبی پیرۆز فەرمانی پێدەکات: «پیاوە خراپەکە لە نێوان خۆتاندا دەربکەن» (١ کۆرنسۆس ٥:٩-١٣). مەبەست لەم کارە بەڕواڵەت توندە ئەوەیە کە تۆبەکردن بێنێتە ئاراوە بۆ ئەوەی کەسەکە بتوانێت بگەڕێنرێتەوە بۆ هاوبەشی لەگەڵ یەزدان و کەنیسەدا. ئامانجەکە دەبێت گەڕاندنەوەی کەسەکە بێت بۆ ئەوەی بتوانێت دووبارە بە شێوەیەک خزمەت بکات کە دڵخۆشکەری یەزدان بێت و سەلامەت بێت بۆ ئەوانەی خزمەتیان دەکات.