گیدۆن: بانگکراو، هاندراو و ڕاسپێردراو لەلایەن خوداوە

گیدۆن: بانگکراو، هاندراو و ڕاسپێردراو

لە کتێبی دادوەراندا، دەستەواژەی «و نەوەکانی ئیسرائیل لەبەرچاوی یەزدان خراپەیان کرد» لانیکەم حەوت جار بە کۆتایی جۆراوجۆرەوە بەکارهاتووە. دەستەواژەکە بە شێوەیەکی ئاسایی بە سزایەک لەلایەن یەزدانەوە کۆتایی دێت، ئاماژە بە نەتەوەیەک دەکات کە ئەو بەکاری هێناوە بۆ سزادانی گەلەکەی. وەک پوختەیەک لە بەشی 2دا دەردەکەوێت: «و نەوەکانی ئیسرائیل لەبەرچاوی یەزدان خراپەیان کرد، و خزمەتی بەعلەکانیان کرد: و یەزدانی خودای باوباپیرانیان بەجێهێشت، کە ئەوانی لە خاکی میسر دەرهێنا، و شوێن خوداوەندەکانی تر کەوتن، لە خوداوەندەکانی ئەو گەلانەی کە لە دەوروبەریان بوون، و کڕنۆشیان بۆ بردن، و یەزدانیان تووڕە کرد. و یەزدانیان بەجێهێشت، و خزمەتی بەعل و عەشتارۆتیان کرد» (ئایەتەکانی 11-13 KJV). بوونیان لە خاکەکەدا نەوەکانی ئیسرائیلی لە کافربوون، یان یاخیبوون لە دژی ئەو، نەوەستاند. بە سەیری مێژوویان، دەبینین کە حەوت قۆناغی لادانیان هەبوو.

گیدۆن، دادوەری شەشەم، لە کاتی چوارەمین کافربوونی ئیسرائیلدا ژیا. وێرانییەکە ترسناک بوو. ئیسرائیل لە بتپەرستی و یاخیبووندا بوو. تەنانەت باوکی گیدۆنیش قوربانگایەکی بۆ بەعل و دارستانێکی هەبوو (6:25-26، 3:7) – شوێنێک کە زۆرجار بۆ هەڵگرتنی بت و وێنە بەکاردەهات. سەرەڕای ئەوەش، یەزدان گیدۆنی بەکاردەهێنا بۆ ڕزگارکردنی ئیسرائیل لە ژێردەستەیی، کۆنترۆڵی، میدیانییەکان و 40 ساڵ ئارامی بە گەلەکەی دەبەخشی.

یەزدان گیدۆنی بانگکرد: «فریشتەی یەزدان بۆی دەرکەوت، و پێی گوت، یەزدان لەگەڵ تۆیە، ئەی پیاوی بەهێزی ئازا» (6:12). فریشتەکە گیدۆنی ڕاسپارد و «سەیری کرد، و گوتی، بەم هێزەی خۆتەوە بڕۆ، و تۆ ئیسرائیل لە دەستی میدیانییەکان ڕزگار دەکەیت: ئایا من تۆم نەناردووە؟» (ئایەتی 14). بەڵام گیدۆن نەڕۆیشت تاوەکو یەزدان هانی نەدا. یەزدان دەیزانی چی لەگەڵ خزمەتکارەکەیدا دەکات و لەگەڵیدا ئارام بوو. ئەو کۆتاییەکە، بەرهەمە تەواوکراوەکە دەبینێت؛ و تەنانەت کاتێک دەفرەکە لاواز و دوودڵە، ئەو بە میهرەبانییەوە دەیگەیەنێتە ئەوێ.

زۆرێک لە خزمەتکارانی خودا بانگکراون و ڕاسپێردراون بەڵام ترساون. ئەوان مەیلیان هەبوو سەیری بارودۆخە سەختەکان و ئەگەری زۆری دژیان بکەن. بۆ نموونە، موسا ترسا و بیانووی هێنایەوە (دەرچوون 3:10-14، 4:1-13). پۆڵسی نێردراو دەبوو تیمۆتیم هان بدات کە لە کارەکەی خودا پێی سپاردبوو نەت ترسێت یان شەرم لە شایەتییەکە نەکات (2 تیمۆتیم 1:7-8). زۆرجار، ئێمە بێباوەڕین؛ سەیری بارودۆخەکان دەکەین لەبری ئەوەی پشت بە خودا گەورەکەمان ببەستین. هەریەکێک لە ئێمە بانگکراو و ڕاسپێردراوە و پێویستە سەیری خودا توانادارەکە بکات: «ئێستا بۆ ئەو کە دەتوانێت زۆر زیاتر لەوەی داوای دەکەین یان بیری لێدەکەین بکات، بەپێی ئەو هێزەی کە لە ئێمەدا کاردەکات» (ئەفەسۆس 3:20).

دوای 40 ساڵ ئارامی (دادوەران 5:31) لەژێر بەڕێوەبردنی دەبۆرا و باراکدا، نەوەکان لەبەرچاوی یەزدان خراپەیان کرد. ئەو ئەوانی خستە دەستی میدیان، گەلێکی بەهێز کە خاکەکەیان تاڵان کرد و ئیسرائیلیان زۆر هەژار کرد. ئەوان وەک کوللە سەریان هەڵدا. جگە لەوەش، عەمالیقییەکان و نەوەکانی ڕۆژهەڵات پەیوەندییان پێوە کردن (6:1-7). وەک نموونە، میدیان باس لە دنیاییبوون دەکات و عەمالیقییەکان نوێنەرایەتی جەستە دەکەن. مەسیحی دەبێت بەردەوام ئاگاداری ئەو دوو دوژمنە و شەیتان بێت. گیدۆن بە سروشتی لە هێزی زۆری میدیانییەکان دەترسا.

گومان و دڵنیایی

بە ئارامی و هاندانەوە، یەزدان وەڵامی هەموو ترسێکی خزمەتکارەکەی دایەوە. کاتێک یەزدان گیدۆنی بە «پیاوی بەهێزی ئازا» بانگکرد، ئەو گەنمی لەلایەن گۆشاری شەرابەوە دەکوتا (ئایەتەکانی 11-12). ئەم پیاوە هیچ شتێکی وەک پیاوێکی بەهێزی ئازا نەدەچوو، بەڵام یەزدان دەیزانی چی لە ڕێگەی گیدۆنەوە دەکات. ئەگەر ئێمە دەفرێکی پاک، بەتاڵ و ئامادەبین، ئەویش ئێمە بەکاردەهێنێت.

گەنم جۆرێکە لە مەسیح لە زیندووبوونەوەدا. عیسای مەسیح فەرمووی، «ڕاستی، ڕاستی، پێتان دەڵێم، ئەگەر دەنکە گەنمێک نەکەوێتە زەوی و نەمرێت، بە تەنیا دەمێنێتەوە؛ بەڵام ئەگەر بمرێت، زۆر بەرهەم دەهێنێت» (یۆحەننا 12:24). گیدۆن هەوڵی دەدا خۆراک بۆ خۆی و ڕەنگە بۆ خێزانەکەی لە کاتێکی زۆر سەختدا دابین بکات. ئێمەش دەبێت هەمان شت بکەین، خواردن لە پیاوی زیندووبووەوەی شکۆمەندی، یەزدان و ڕزگارکەرەکەمان عیسای مەسیح.

یەزدان ڕێگەی بە گیدۆن دا نیگەرانی سەرەتایی خۆی دەرببڕێت، «و گیدۆن پێی گوت، ئۆهـ یەزدانم، ئەگەر یەزدان لەگەڵمان بێت، ئەی بۆچی هەموو ئەمە بەسەرمان هاتووە؟ و کوان هەموو ئەو موعجیزانەی کە باوباپیرانمان پێیان گوتین، دەیانگوت، ئایا یەزدان ئێمەی لە میسر دەرهێنا؟ بەڵام ئێستا یەزدان ئێمەی بەجێهێشتووە، و ئێمەی خستووەتە دەستی میدیانییەکان» (دادوەران 6:13). گیدۆن سەرزەنشت نەکرا، هەرچەندە دەبوو بزانێت بۆچی سزا هاتبوو. گیدۆن بە دڵنیاییەوە باری ئیسرائیل و ماڵی باوکی بینی. ڕەنگە ئەو دڵسۆز بووبێت، بەڵام کافربوونەکە ئاشکرا بوو.

یەزدان میهرەبانە. چۆن وەڵامی گیدۆنی دایەوە؟ ئەو پێی گوت دەربارەی ئەو ئەنجامە خۆشانەی کە ڕوودەدەن، دڵنیایی دایە گیدۆن کە ئەو ناردوویەتی و لەگەڵیدا دەبێت. «و یەزدان سەیری کرد، و گوتی، بەم هێزەی خۆتەوە بڕۆ، و تۆ ئیسرائیل لە دەستی میدیانییەکان ڕزگار دەکەیت: ئایا من تۆم نەناردووە؟» (ئایەتی 14)

یەزدان لەگەڵ ئێمەش میهرەبانە. کاتێک گومان و ترسەکانمان هەیە، ئەو ئاراممان دەکاتەوە. «من دەتوانم هەموو شتێک بکەم لە ڕێگەی مەسیحەوە کە هێزم پێدەبەخشێت» (فیلیپی 4:13). هێزەکە لە خودادایە. ئەو ئەو کەسە بەهێز دەکات کە هەڵیبژاردووە بۆ بەکارهێنان و توانای ئەنجامدانی هەموو شتێک، شتە سەختەکان و تەنانەت شتە مەحاڵەکانیش دەدات. ئەمە وانەیەکە کە مەسیحییەکان بەردەوام فێری دەبن.

کەمیی گیدۆن و ئامادەیی یەزدان

هەرچەندە لە ئامادەیی یەزداندا بوو، گیدۆن سەیری ناوەوەی خۆی کرد. ئەو گوتی، «ئۆهـ یەزدانم، بە چی ئیسرائیل ڕزگار بکەم؟ بڕوانە، خێزانەکەم لە مەنەشە هەژارە، و من بچووکترینم لە ماڵی باوکمدا» (دادوەران 6:15). سەیری ناوەوەی نادروست، تێڕامانێک کە لەسەر تۆبەکردنی خودایی و دانپێدانانی شکست بنیات نەنراوە، هەمیشە دەبێتە هۆی ترس و دڵەڕاوکێ. گیدۆن ئیسرائیلی ڕزگار نەدەکرد؛ خودا بەکاری دەهێنا بۆ ڕزگارکردنی ئیسرائیل. بنەمایەکە لە هەردوو پەیمانی کۆن و نوێدا هەمان شتە: خودا ئەو هێزەیە کە لە ئامێرەکەدا کاردەکات. دەفرەکە پێویست ناکات سەیری خۆی یان هیچ هێزێکی ناوەکی بکات. ئەگەر وای کرد، تەنها لاوازی و بێتوانایی دەبینێت.

خزمەتکارانی بانگکراو و ڕاسپێردراوی خودا فێربوونە بە تەواوی پشت بەو ببەستن بۆ هێزی ئەو بۆ ئەنجامدانی ئەرکەکان. فریشتەی یەزدان چۆن وەڵامی گیدۆنی دایەوە؟ ئەو بە هاندانی زیاتر وەڵامی دایەوە، «و یەزدان پێی گوت، بە دڵنیاییەوە من لەگەڵ تۆ دەبم، و تۆ میدیانییەکان وەک یەک پیاو لێدەدەیت» (ئایەتی 16). «من»ی گیدۆن گرنگ نییە، بەڵکو «من»ی یەزدانە کە هەموو جیاوازییەکە دروست دەکات.

نووسەری نامەی عیبرانییەکان، بە ڕۆحی خودا، ئەم جیاوازییەی بە شێوەیەکی نایاب ڕوون کردەوە. چوارچێوەکە باس لە شێوازی ژیانمان دەکات؛ باوەڕداران نابێت چاوچنۆک بن. لەبری ئەوە، دەبێت بەوەی هەیانە ڕازی بن. «قسەکردنتان بێ چاوچنۆکی بێت؛ و بەو شتانەی کە هەتانە ڕازی بن: چونکە ئەو گوتوویەتی، من هەرگیز بەجێت ناهێڵم، و پشتت تێناکەم. بۆیە دەتوانین بە بوێرییەوە بڵێین، یەزدان یارمەتیدەرمە، و من ناترسێم لەوەی مرۆڤ چی بەسەرم دەهێنێت» (عیبرانییەکان 13:5-6).

گیدۆن بۆ جاری دووەم هاندرا، بەڵام هێشتا ئامادە نەبوو، بەڵام یەزدان بەڵێنی ئامادەیی خۆی بە گیدۆن دابوو. ئەوەندە بەس بوو بۆ دامرکاندنەوەی هەستی کەمییەکەی. ئامادەیی پیرۆزی ئەو بەسە بۆ هێورکردنەوەی هەموو ترسەکانمان، نادڵنیاییەکانمان، دڵەڕاوکێکانمان و نیگەرانییەکانمان.

هاندانی زیاتر لە ڕێگەی نیشانەکانەوە

دەنگی ڕاستەوخۆی یەزدان دەبوو بەس بووبێت؛ ئامادەیی بەڵێندراوی ئەو دەبوو زیاتر لە پێویست بووبێت، بەڵام گیدۆن داوای نیشانەی کرد. لە دادوەران 6دا دوو نیشانەی وەرگرت:

• نیشانەی قوربانییەکە.
• نیشانەی خورییەکە.

یەزدان زۆر ئارامگرە؛ ئەو چاوەڕێی گیدۆنی کرد تا ژەمێکی بۆ ئامادە بکات. قوربانییەکە قبوڵ کرا و لەسەر بەردێک دانرا، پاشان ئاگر قوربانییەکەی خوارد. هەردوو قوربانییەکە و بەردەکە باس لە مەسیح دەکەن. لە ئەنجامی ئەو ئەزموونەدا گیدۆن قوربانگایەکی دروست کرد و ناوی لێنا یەهۆڤا-شالۆم، بە واتای «یەزدان ئاشتییە.» گیدۆن یەهۆڤای بینیبوو و ڕێگەی پێدرا بژی (ئایەتەکانی 15-24). لە ئەنجامی کاری مەسیحدا ئێمەش دەتوانین بڵێین، «ئەو ئاشتیی ئێمەیە» (ئەفەسۆس 2:14).

گیدۆن ئێستا هێزی ئەوەی هەبوو قوربانگای باوکی بڕوخێنێت، کە ئەویش بە شەو کردی. خزمەتکارەکە لە متمانە بە یەزداندا گەشەی دەکرد. ناوی گیدۆن، بە واتای «بڕێنەرەوە»، گۆڕدرا بۆ یەرووبەعل، یان «ڕکابەری بەعل» (دادوەران 6:32). ڕۆحی یەزدان هاتە سەر گیدۆن، و گیدۆن پاشان کەڕەنای لێدا بۆ کۆکردنەوەی پیاوان لە هۆزەکان بۆ شەڕکردن لەگەڵ میدیانییەکان. بەڵام، ئەو نیشانەیەکی تری دەویست – نیشانەی خورییەکە.

گیدۆن مەرجەکانی بۆ وەڵامی نوێژەکەی دانا، و خودا ڕاستەوخۆ وەڵامی دایەوە. لە یەکەم حاڵەتدا توانی قاپێک پڕ ئاو لە خورییە تەڕەکە دەربکات (ئایەتی 38)، و لە دووەمدا خورییەکە بە تەواوی وشک بوو و ئاو لە دەوروبەریدا بوو (ئایەتی 40). هەردوو خورییە تەڕەکە و خورییە وشکەکە ئیسرائیل لە بارودۆخی جیاوازدا نیشان دەدەن. نیشانەیەکی موعجیزە بوو. چ هاندانێک بۆ گیدۆن! تەنانەت ئەمڕۆش، ڕاسپاردەیەکی ڕاستەوخۆ لەلایەن یەزدانەوە لە ڕێگەی وشەکەی، نوێژ و بارودۆخەکانی ڕێکخراو لەلایەن خوداوە بەس نین بۆ هەندێک لە خزمەتکارە ترساوەکانی. ئێمە دەبینە مەسیحیی «خوری»، بەڵام ئەو بە خۆشەویستی و نیعمەتی هەتاهەتایی خۆیەوە دەمانباتە پێشەوە.

ئاو، نانی جۆ و شەڕەکە

وەڵامی نایابی نوێژ لە ڕێگەی ئەزموونی خورییەکەوە گیدۆنی بۆ شەڕ ئامادە کرد (7:1-2). خزمەتکارەکە نزیک بوو لە ئامادەبوون، بەڵام دوو دەستێوەردانی تری خودا پێویست بوو بۆ بەهێزکردنی. یەکەم، خودا دەبوو سوپاکە کەم بکاتەوە بۆ 300 کەس بۆ ئەوەی بە گیدۆن و ئیسرائیل نیشان بدات کە ئەو شەڕەکە بۆ ئەوان دەباتەوە (ئایەتەکانی 1-7). کەمکردنەوەیەکی سەرسوڕهێنەرە. گیدۆن 32,000 سەربازی لە هۆزە جیاوازەکانی ئیسرائیل کۆکردبووەوە. ئایەتی 3 ئاماژە بەوە دەکات کە 22,000 کەس گەڕانەوە ماڵەوە. ئەوان ترساو و دڵەڕاوکێیان هەبوو. یەزدان ئەو کەسانەی دەوێت کە بەهێز و ئازان، و پشت بە هێزی ئەو دەبەستن. لەسەر لێواری دەریای سوور، موسا بە گەلەکەی گوت، «مەترسن، بوەستن، و ڕزگاری یەزدان ببینن... یەزدان بۆتان شەڕ دەکات، و ئێوە بێدەنگ دەبن» (دەرچوون 14:13-14).

سەربازەکانی گیدۆن لەو کاتەدا نەیاندەزانی چۆن شەڕەکە دەبرێتەوە، بەڵام دەبوو متمانە بەو خودایە بکەن کە دەیانناسی. سوپاکە زیاتر کەم کرایەوە بە 9,700 پیاو، کە لەسەر ئەژنۆکانیان کڕنۆشیان بردبوو بۆ خواردنەوەی ئاو لە ڕووبارەکە. شێوازی دانیشتنی ئەو سەربازانە ئاسوودەیی و ئاسانی نیشان دەدا. 300 سەربازەکە کە ئاویان بە دەستەکانیان دەخواردەوە، پیاوانی نیشان دەدا کە حەزیان لە شەڕکردن بوو بۆ یەزدان (دادوەران 7:4-7). با ئێمەش حەزمان لە کارکردن بێت بۆ ئەو.

یەزدان خەونی پیاوێک دەربارەی نانێکی جۆ بەکارهێنا وەک کۆتا کاری ئامادەکاری لە دڵی گیدۆندا. چونکە گیدۆن دەترسا بە تەنیا بڕوات، ئەو گیدۆن و فورای خزمەتکارەکەی نارد بۆ ئۆردوگای میدیانییەکان. لە گوێگرتنیاندا، پیاوەکە کە خەونەکەی بینیبوو بۆ هاوڕێکەی ڕوون کردەوە چۆن کێکێکی نانی جۆ کەوتە ناو سوپای ئۆردوگای میدیان و خێوەتێکی ڕووخاند. وەڵامەکە بۆ گیدۆن بەس بوو، «و هاوڕێکەی وەڵامی دایەوە و گوتی، ئەمە هیچ شتێکی تر نییە جگە لە شمشێری گیدۆن کوڕی یۆئاش، پیاوێکی ئیسرائیل: چونکە خودا میدیان و هەموو سوپاکەی خستووەتە دەستی» (ئایەتی 14). ئێستا گیدۆن بە تەواوی ئامادە بوو.

گەشتێکی درێژ بوو بۆ گیدۆن، بەڵام یەزدان لە هەموو هەنگاوێکدا لەگەڵیدا بوو. ئەم خزمەتکارەی خودا بانگکراو و ڕاسپێردراو بوو، بەڵام یەزدان دەیزانی کە پێویستی بە هاندانە. «و وا بوو، کاتێک گیدۆن بیستنی خەونەکە، و لێکدانەوەکەی، کە ئەو پەرستشی کرد، و گەڕایەوە بۆ سوپای ئیسرائیل، و گوتی، هەستن؛ چونکە یەزدان سوپای میدیانی خستووەتە دەستتان» (ئایەتی 15). جۆ باس لە مەسیح دەکات. با ئێمە لەسەر ئەو بخۆین بۆ هێز.

هەریەکێک لە ئێمە بانگکراو و ڕاسپێردراوە. بەڵام هەندێک جار یەزدان دەبێت زۆر هانمان بدات بۆ ئەنجامدانی ویستی خۆی. با بە دڵمان بڵێین، «هەستن.»