پۆڵس لە نووسین بۆ تیمۆساوسدا باس لە
«ماڵی خودا، کە کەنیسەی خودای زیندووە، ستوون و بنەمای ڕاستییە» (1 تیمۆساوس 3:15) دەکات. دووبارە، لە نامەی ئەفەسۆسدا، دەخوێنینەوە دەربارەی
«ماڵی خودا» و «شوێنی نیشتەجێبوونی خودا لە ڕێگەی ڕۆحەوە» (ئەفەسۆس 2:19-22). لە یەکەم نووسیندا پۆڵس هیوای خواستبوو «بە زوویی» تیمۆساوس ببینێت، بەڵام ئەگەر ئەوە نەکرابوو، نووسی بۆی کە چۆن دەبێت «هەڵسوکەوت بکات... لە ماڵی خودا، کە کەنیسەیە.» بۆیە زۆر ڕوونە کە خودا شوێنێکی نیشتەجێبوونی لە نێو گەلەکەیدا لەسەر زەوی دۆزیوەتەوە. بیرکردنەوەیەکی ورد لەم ڕاستییە سەرسوڕهێنەرە دەبێت کاریگەری لەسەر ئێمە دابنێت بە هەردوو بەرەکەت و ئاستەنگەکانی. خودا خۆشەویستییە، و بوونی یەکێک کە لە سروشتیدا خۆشەویستییەکی تەواوە، بەڕاستی دەبێت زۆر پیرۆز بێت: بەڵام خودا پیرۆزیشە، و وەک نیشتەجێبوون لە نێو گەلەکەیدا، هیچ تایبەتمەندییەکی پیرۆزی خۆی واز لێ ناهێنێت.
«پیرۆزی شایستەی ماڵی تۆیە، ئەی خوداوەند، بۆ هەتاهەتایە» (زەبوور 93:5).
ئارەزوو و داواکارییەکانی خودا بۆ نیشتەجێبوون
لە سەرانسەری کتێبی پیرۆزدا دەبینین کە ئارەزووی خودا بووە کە چێژ لە هاوڕێیەتی گەلەکەی وەربگرێت، و ئاماژەکردن بە هەندێک لەو بەشانەی کە ئەم ئارەزووە تێیدا دەربڕدراوە، نیشان دەدات کە چۆن ڕۆحی پیرۆز بە وریاییەوە بیری پیرۆزی خودای پاراستووە وەک نیشتەجێبوون لە نێو گەلەکەیدا. لە دەرچوون 25:8 دەخوێنینەوە،
«و با پەرستگایەکم بۆ دروست بکەن؛ بۆ ئەوەی لە نێوانیاندا نیشتەجێ بم.»
لە ئایەتەکانی پێشووتردا کۆمەڵێک شتمان هەیە کە باس لە تایبەتمەندییەکانی کاهینایەتی دەکەن. «ڕۆن بۆ ڕووناکی، بەهارات بۆ ڕۆنی دەستنیشانکردن، و بۆ بخووری شیرین. بەردی ئۆنیکس، و بەرد بۆ دانان لە ئیفۆد، و لە سینگبەندەکەدا.» لە دەرچوون 29:44، دەخوێنینەوە
«هەروەها هارون و کوڕەکانیشی پیرۆز دەکەم، بۆ ئەوەی لە کاری کاهینایەتیدا خزمەتم بکەن.» ئینجا ئایەتی دواتر زیاد دەکات،
«و لە نێو منداڵانی ئیسرائیلدا نیشتەجێ دەبم، و خودای ئەوان دەبم.» ئایا ئەمە ئەوە ناگەیەنێت کە خودا بەدوای تایبەتمەندییەکانی پیرۆزی لە نێو ئەوانەدا دەگەڕێت کە ئارەزووی نیشتەجێبوونی لە نێوانیاندا هەیە؟ ئینجا لە 1 پاشایان 6:13، ئەو دەڵێت،
«و لە نێو منداڵانی ئیسرائیلدا نیشتەجێ دەبم.»
ئایەتی پێشووتر ئاماژە بە بارودۆخی ڕەوشتی دەکات کە خودا لە نێو گەلەکەیدا بەدوایدا دەگەڕێت، «ئەگەر بەپێی فەرمانەکانم بڕۆیت، و حوکمەکانم جێبەجێ بکەیت، و فەرمانەکانم بپارێزیت بۆ ئەوەی بەپێیان بڕۆیت.» خودا ناتوانێت لە نێو گەلێکی بێ یاسا و ناگوێڕایەڵدا نیشتەجێ بێت. لە پەیمانی نوێدا پۆڵس باوەڕدارانی کۆرنسۆس هان دەدات کە حوکم بدەن و لە هەموو ئەوەی کە لەگەڵ سروشتی خودادا ناگونجێت جیا ببنەوە، بەبیریان دەهێنێتەوە کە ئەوان «پەرستگای خودای زیندوون،» و بەڵێنی میهرەبانی خودای خۆی زیاد دەکات،
«لە نێوانیاندا نیشتەجێ دەبم، و لە نێوانیاندا دەڕۆم؛ و خودای ئەوان دەبم، و ئەوان گەلی من دەبن» (2 کۆرنسۆس 6:14-18). لەوانەیە باش بێت لەبیرمان بێت (هەرچەندە ئەمە دوای ئەوەیە کە کەنیسە براوەتە ئاسمان) کە کاتێک خودا لە دۆخی هەتاهەتاییدا لەگەڵ مرۆڤدا نیشتەجێ دەبێت، هەموو شتێک کە دژی سروشتی خودا بێت بۆ هەتاهەتایە لادەبرێت (بڕوانە وەرگێڕان 21:3-5).
ڕزگارکردن: بنەمای نیشتەجێبوونی خودا
ئێستا پرسیارێکی گرنگ دێتە ئاراوە، چۆن دەکرێت ئێمەی وەک ئێستا، کە بەهۆی کەوتنەوە وێران بووین و بە سروشت و بە کردار گوناهبارین، بەشێک بین لەو کۆمەڵەیەی کە خودا ئێستا لە نێوانیاندا نیشتەجێیە؟ یەکەم ئاماژە بە نیشتەجێبوونی خودا لە دەرچوون 15دا هاتووە. خودا لە کاتی پێشوودا بۆ مرۆڤەکان دەرکەوتبوو؛ حەنۆخ و نوح «لەگەڵ خودادا ڕۆیشتبوون»؛ ئیبراهیم و ئیسحاق لەبەردەمیدا ڕۆیشتبوون (پیدایش 48:15)، بەڵام هیچ کۆمەڵێک خەڵک نەبوو کە خودا لەگەڵیاندا نیشتەجێ بێت. ڕاستییە سادە، بەڵام زۆر پیرۆزەکە ئەوەیە کە ئەو خەڵکەی خودا لە نێوانیاندا نیشتەجێیە، ئەوانەن کە ئەو بۆ خۆی ڕزگاری کردوون. ئەمە بە ڕوونی لە ئایەتێکی دواتری دەرچوون 15دا دەبینرێت،
«تۆ بە میهرەبانی خۆت ئەو گەلەت ڕابەرایەتی کرد کە ڕزگارت کردوون: تۆ بە هێزی خۆت ڕێنماییت کردن بۆ شوێنی نیشتەجێبوونی پیرۆزی خۆت» (دەرچوون 15:13).
ئەوان گەلێک بوون کە خودا لە دەسەڵات و کۆیلایەتی میسر ڕزگاری کردبوون، لەبەردەمیدا وەستابوون لەسەر بنەمای خوێنێک کە ڕژابوو؛ بە سەلامەتی بەناو دەریای سووردا تێپەڕیبوون، «گەلی خۆی بۆ هەتاهەتایە» (1 ساول 17:22). ئەگەر بگەڕێینەوە سەر ئەفەسۆس 2، هەمان ڕاستی بە جوانترین شێوە خراوەتەڕوو. بەشەکە بە ئاماژەکردن بە خۆمان لە دۆخی گوناهبار و مردووماندا دەست پێدەکات؛ دۆخێک کە بە هیچ شێوەیەک نەماندەتوانی چێژ لە بوونی خودا وەربگرین، و نەماندەتوانی لەو دۆخەدا وەڵامی ئەو بدەینەوە. ئایەتی 4 تێبینییەکی تەواو نوێ دەخاتە ڕوو - «بەڵام خودا.» هەموو شتێک پشت بە خودا و ئەوە دەبەستێت کە ئەو چی دەکات بۆ دابینکردنی شوێنێکی نیشتەجێبوون بۆ خۆی. «میهرەبانی دەوڵەمەندی» ئەو، «خۆشەویستی گەورەی» ئەو، «دەوڵەمەندی زۆری نیعمەتی ئەو لە میهرەبانییەکەیدا» هەموویان لەم بابەتە گەورەیەدا کاریگەر بوون.
«ئێمە کاری دەستی ئەوین،» و ئێمە
«بە خوێنی مەسیح نزیک کراوینەتەوە. چونکە ئەو ئاشتی ئێمەیە.» دیوارەکە لە نێوان جولەکە و ناجولەکەدا ڕووخێنراوە؛ ئێمە لەگەڵ خودادا ئاشت کراوینەتەوە و ئێمە
«بە یەک ڕۆحەوە دەستمان بە باوک دەگات.» بەم شێوەیە ئێمە هێنراوینەتە ناو «ماڵی خودا... پێکەوە دروست کراوین (جولەکە و ناجولەکە) بۆ شوێنی نیشتەجێبوونی خودا لە ڕێگەی ڕۆحەوە.» چ سەرکەوتنێکە ئەمە بۆ خودا - و چ بەهایەک لەسەر کاری مەسیح دانراوە!
وەڵامدانەوە و ستایشی پیرۆزەکان
هەمیشە بیری خودا ئەوە بووە کە پیرۆزەکانی، لە نزیکی خۆیدا، وەڵامی ئارەزووەکانی دڵی پیرۆزی خۆی بدەنەوە. زەبووربێژ دەیگوت،
«تۆ پیرۆزیت، تۆ کە لە نێو ستایشەکانی ئیسرائیلدا نیشتەجێیت.» لە دەرچوون 19:6، فێر دەبین کە خودا ئارەزووی دەکرد کە هەموو گەلەکەی بۆ ئەو ببنە
«شانشینێکی کاهینان، و نەتەوەیەکی پیرۆز.» تەنها کاتێک تێکچوون ڕوویدا، هۆزێکی تایبەت بۆ کاهینایەتی هەڵبژێردرا. خودا بیرەکانی خۆی وازی لێ نەهێناوە، و لە یەکەم نامەی پەترۆس، بەشی 2، دەخوێنینەوە کە ئەوانەی «چێژیان لەوە وەرگرتووە کە خوداوەند میهرەبانە»
«ماڵێکی ڕۆحی، کاهینایەتییەکی پیرۆز، دروست کراون، بۆ ئەوەی قوربانییە ڕۆحییەکان پێشکەش بکەن، کە لەلایەن خوداوە قبوڵکراون بە عیسای مەسیح.» پێشتر ئاماژەمان بە «ماڵی خودا، کە کەنیسەی خودای زیندووە،» کردووە، و ئەوانەی لە ماڵەکەیدا خزمەتی دەکەن، خۆیان وەک «بەردی زیندوو» ناودەبرێن. زۆر لەمێژە حیزقیا پاشا گوتی، «گۆڕ ناتوانێت ستایشت بکات، مردن ناتوانێت یادت بکات؛ زیندوو، زیندوو، ئەو ستایشت دەکات.» بە میهرەبانی بێسنوور، ئێمە لە نێو ئەوانەداین کە «بۆ خودا زیندووین بە عیسای مەسیح خوداوەندمان» (ڕۆما 6:11) و بەم شێوەیە بەشێک پێکدەهێنین لەو پێکهاتە زیندووەی کە خودای زیندوو لە ستایشەکانی پیرۆزەکانیدا نیشتەجێیە. ئەم تێبینییەی ستایش بەردەوامە، وەک لە عیبرانییەکان 2:12 دەبینین،
«لە نێو کەنیسەدا ستایشی تۆ دەکەم.» بەردەوام دەبێت، چونکە لە وەرگێڕان 5دا بیست و چوار پیرەکە - «پاشا و کاهینەکان» - دەست بە ستایشێک دەکەن کە دەنگدانەوەی لە «هەموو بوونەوەرێکدا» دەدۆزێتەوە. ژمارە بیست و چوار سەرنجڕاکێشە و لەوانەیە بە مانایەکی ڕەوشتییەوە پەیوەندی بە 1 ساول 24ەوە هەبێت کە خزمەتی کاهینایەتی «ماڵی خوداوەند» بە بیست و چوار خولەکەیەوە وەک لەژێر فەرمانی داوددا دەبینرێت.
کەنیسە: ستوون و بنەمای ڕاستی
لە کۆتاییدا، کەنیسە لە تیمۆساوسدا وەک «ستوون و بنەمای ڕاستی» ناودەبرێت. ڕاستەوخۆ دوای ئەوە، ئایەتی 16ی سەرسوڕهێنەرمان هەیە کە وردەکارییە بەنرخەکانی جەستەگرتن بە شێوەیەکی زۆر سەرسوڕهێنەر دەخاتە بەردەممان. ئەمە بە دڵنیاییەوە تایبەتمەندییە گەورەکەی ڕاستییە کە لە دڵی ئەوانەدا جێگیر کراوە کە ئەمڕۆ بەشێکن لە کەنیسە. ئاشکراکردنی خودا لە مەسیحدا، شایەتییەکەی بۆ ئەو، باوەڕێک کە وەڵامی ئەو شایەتییەی داوەتەوە، و زانیاری لەسەر شوێنی ئێستای بەرزبوونەوەی لە شکۆمەندی خودادا، ڕاستییە سەرەکییەکانن کە بەشێکی دانەبڕاون لە
«ئەو باوەڕەی کە جارێک درایە پیرۆزەکان» (یەهودا 3). کەنیسە ئەم ڕاستییانە ناڵێتەوە؛ لە هیچ شوێنێک لە کتێبی پیرۆزدا کەنیسە وەک وانەبێژ ناودەبرێت. ئەو خۆی لەلایەن ڕۆحی پیرۆزی خوداوە فێر دەکرێت، و ئەم ڕاستییە گەورانە بە دڵسۆزی لەلایەن دڵە دڵسۆزەکانەوە لە سەرانسەری مێژووی کەنیسەدا لێرەدا پارێزراون. لە ڕۆژانی چەوساندنەوە و شەهیدبوونی تاڵدا، لەو سەردەمەدا کە پێی دەوترێت «سەردەمە تاریکەکان»یش، پیاوان و ژنان ڕەتیان کردووەتەوە کە دەستبەرداری باوەڕیان ببن؛ زۆرێک بە خوێنی خۆیان مۆریان کردووە. ئێمە لە ڕۆژانی ئاسوودەیی ڕێژەییدا دەژین؛ دوور لە چەوساندنەوەی دەرەکی، بەڵام بانگەواز بۆ دڵسۆزی بۆ بنەماکانی ماڵی خودا وەک هەمیشە بەپەلەیە.
«پیاوانی خراپ و فریودەر خراپتر و خراپتر دەبن، فریو دەدەن و فریو دەدرێن» (2 تیمۆساوس 3:13).
لە خودی ڕیزەکانی پیشەکەوە پیاوان هەستاون
«قسەی چەوت دەکەن، بۆ ئەوەی قوتابییان بەدوای خۆیاندا ڕابکێشن» (کردارەکان 20:30). گرنگە کە تەنها شوێنی تر لە پەیمانی نوێدا جگە لە ئەفەسۆس 2 کە هەمان وشەی یۆنانی بۆ «نیشتەجێبوون» بەکارهاتووە لە وەرگێڕان 18:2دایە: «بابل» ئەو سیستەمە گەورەیەی گەندەڵی و ئاستەنگ بۆ شکۆمەندی خودا
«بووەتە شوێنی نیشتەجێبوونی شەیتانەکان و قەڵای هەموو ڕۆحێکی پیس، و قەفەسێک بۆ هەموو باڵندەیەکی ناپاک و قێزەون.» با ئێمە، بە یارمەتی خودا، هەمیشە پیرۆزی ماڵەکەی بناسین؛ بەشمان لە ستایشی خودای زیندوودا هەبێت، و بە پتەوی بە ڕاستییەوە بگرین کە بە هێزی ڕۆحی خودا ئاشکرا کراوە.






