ڕانەکەی خودا پێویستی بە شوانانی ڕاستەقینە هەیە
فەیلەسوفی یۆنانی ئەرستۆ، لە نزیکەی ٣٥٠ پ.ز نووسیویەتی، وتی پێنج ڕێگەی سەرەکی هەبوو بۆ دابینکردنی بژێوی ژیان: کشتوکاڵ، ڕاوکردن، ماسیگرتن، دزی و شوانکاری. دەربارەی ئەو کەسانە نووسیویەتی: «تەمەڵترین کەسەکان شوانن، کە ژیانێکی بێکار بەسەر دەبەن و بژێوی خۆیان بەبێ کێشە لە ئاژەڵە ماڵیەکانەوە بەدەست دەهێنن؛ ڕانەکانیان لە شوێنێکەوە بۆ شوێنێکی تر دەگەڕێن بەدوای لەوەڕدا، ناچارن شوێنیان بکەون، جۆرێک لە کێڵگەی زیندوو بەخێو دەکەن.»
ئەرستۆ تەنها کەس نییە کە شوانەکانی بە کەم زانیوە، چونکە پێمان وتراوە کە کلتووری میسری بە «قێزەون»ی زانیون لە ڕۆژگاری یوسفدا، چەندین سەدە پێش سەردەمی ئەرستۆ (پەیدابوون ٤٦:٣٤ NKJV).
بەڵام خودا هەمیشە شوانەکانی خۆشویستووە. هابیل، دووەم کوڕی ئادەم و حەوا، شوان بوو؛ و پۆڵس، کە هەندێک لە کۆتا وشەکانی پەیمانی نوێی نووسی، سەرکردە مەسیحیەکانی وەک شوانانی ڕانەکەی خودا ناوزەد کرد (١ پەترۆس ٥:٢-٤). کاری شوانکاری تەنها سەرنجڕاکێش نییە؛ بەڵکو پێویستە.
مەسیح شوانەکە
وەک لە هەموو شتێکی باشد، گەورەترین نموونەی ئێمە عیسای مەسیحە – و ئەو شوانێکە. ئەو دەربارەی خۆی وتی، «من شوانی چاکم» (یۆحەننا ١٠:١١)، ئایەتێکی خۆش کە بێگومان لەلایەن منداڵان و گەورەکانەوە لە هەموو نەوەیەکدا لەوەتەی نووسراوە لەبەر کراوە. سێ جار لە ئینجیلی مەتتادا وەک شوانەکە دەبینرێت، و ئەو ئاماژانە هەندێک فێرکاری جوان دەربارەی کەسایەتی ئەو دەدەن.
یەکەم بڕگە مەتتا ٩:٣٦: «کاتێک خەڵکێکی زۆری بینی، دڵی بۆیان سووتا، چونکە ماندوو و بڵاو بوونەوە، وەک مەڕی بێ شوان.» ئەمە ڕەنگە گرنگترین خاڵ بێت دەربارەی شوانەکان. کارێکە کە بە دەستەکان دەست پێناکات بەڵکو بە دڵ. سەرەتا تێبینی دەکەین کە خودا خەڵکێکی زۆری بینی. سەرەڕای شکۆمەندی کەسی خۆی و کەسایەتی باڵای، سەرنجی لەسەر خۆی نەبوو بەڵکو لەسەر ئەوانەی دەوروبەری بوو. دواتر، دەبینین کە دڵی بۆیان سووتا. هەندێک جار دەوترێت خودا «دڵی سووتا» وەک ئەوەی وشەکە کردارەکانی وەسف دەکات؛ بەڵام ئەمە تێگەیشتنێکی هەڵەیە لە کردارەکە. کردارێکی سۆزە نەک کردار. دەقەکە دەڵێت ئەو «بە سۆزەوە جووڵا.» سۆز پڕی کرد و هانی دا. ئەوەی بینی کاریگەری لەسەر هەستەکانی هەبوو.
پاشان فێر دەبین بۆچی ئەو سۆزەی هەبوو: ئەو تێگەیشت کە خەڵکەکە ماندوو و بڵاو بوونەوە. ماندوێتی بەهۆی نەبوونی پشوو دروست دەبێت، و حاڵەتی بڵاوبوونەوە بەهۆی نەبوونی ئاراستە دروست دەبێت. هەردووکیان نیگەرانی شوانێکی ڕاستەقینەن. بەتایبەتی کاریگەرە کە بزانین ئەم خەڵکە زۆرە لە یەک شوێنی فیزیکیدا بوون و هێشتا بڵاو بوونەوە. ئەوان سەرکردەیان نەبوو، هەستێکی مەبەستیان نەبوو و هەستیان دەکرد کە کەس گرنگی بە ڕۆحەکانیان نادات. بەم شێوەیە، هەرچەندە گرووپێکی گەورەیان پێکهێنا، خەڵکەکە لە دڵیاندا بڵاو مانەوە. زۆر دابڕاوە کە بە دەوری خەڵکدا بیت و هێشتا هەست بە تەنیایی بکەیت. بەڵام عیسای مەسیح ئەو پێویستییەی تێگەیشت و پڕ بوو لە سۆز بۆیان.
دوای تێگەیشتن لەو لێدوانانە دەربارەی خودا لە مەتتا ٩، دەچینە سەر مەتتا ٢٥. لەوێ دەوترێت کە ئەو ڕۆژێک جیاوازییەک لە نێوان نەتەوەکاندا دەکات «وەک شوانێک مەڕەکانی لە بزنەکانی جیا دەکاتەوە» (ئایەتی ٣٢). بڕگەی تەواو (ئایەتەکانی ٣١-٤٦) فێرکاری پێشبینی گرنگ لەخۆدەگرێت. لەم ئایەتانەوە تێدەگەین کە کاتێک مەسیح بە شکۆمەندی خۆیەوە دێت، نەتەوەکان کۆدەکرێنەوە تەنها پێش دامەزراندنی شانشینی هەزار ساڵەی ئەو. بە کەسایەتی خۆی وەک کوڕی مرۆڤ، خودا سەرنج دەداتە ئەوانەی کە گرنگییان بە بچووکترین براکانی ئەو داوە، واتە جولەکە ستەملێکراوەکان کە لەو کاتەدا بە «تەنگانەی گەورە»دا تێپەڕیون (٢٤:٢١). لە مەتتا ٢٥ ئەوانەی کە میهرەبانییان نیشان داوە مەڕەکانن، لەکاتێکدا ئەوانەی کە نەیانکردووە بزنەکانن.
لەم ئایەتەوە بەکارهێنانێکی خۆش بۆ بابەتی شوانکاریمان دەدۆزینەوە. لەو ڕۆژگارەدا باو بوو کە مەڕ و بزن پێکەوە بلەوەڕێن. بەڵام عیسای مەسیح، شوانی خودایی، هەرگیز تێناگات یان هەڵە تێناگات کێ لە ڕانەکەدایە. ئەو دەزانێت مەڕەکان کێن، و بزنەکانیش دەناسێت. دوو بوونەوەرەکە هەندێک لێکچوونی ڕووکەشییان هەیە، بەڵام لە سروشت و کەسایەتیدا زۆر جیاوازن. دەتوانین دڵنیا بین کە خودا هەرگیز هەڵە ناکات لە چۆنیەتی مامەڵەکردنی لەگەڵ ڕانەکەی. ئەو مەڕێک وەک بزنێک دادوەر ناکات، و بزنێک وەک مەڕێک بەرەکەتدار ناکات. وەک لە یۆحەننا ١٠دا هاتووە، شوانی ڕاستەقینە «مەڕەکانی خۆی بە ناو بانگ دەکات» (ئایەتی ٣). هەرچەندە بڕگەی مەتتا ٢٥ بە پلەی یەکەم دەربارەی چاودێری شوانکاری خودا بۆ باوەڕداران نییە لەمڕۆدا، دەتوانین دڵنیا بین کە ئەو گرنگییەکی کەسی بە هەموو یەکێک لە مەڕەکانی دەدات.
سێیەم ئاماژەی شوان لە ئینجیلی مەتتادا لە بەشی ٢٦ دێت، کاتێک خودا بە قوتابییەکانی وت، «هەمووتان لەم شەوەدا بەهۆی منەوە تووشی لەنگەر دەبن، چونکە نووسراوە: 'من شوانەکە لێدەدەم، و مەڕەکانی ڕانەکە بڵاو دەبنەوە'» (ئایەتی ٣١). ئەمە ئاماژەیە بۆ گرتن، دادگاییکردن و خاچدانی خودا – کە هەموویان لە ماوەی ٢٤ کاتژمێری داهاتوودا ڕوودەدەن. کاتێکی ترسناک دەبێت بۆ قوتابییەکان!
بەڵام کێیە، ڕەنگە بپرسین، کە «شوانەکە لێدەدات»؟ وەڵامەکە دەدرێت کاتێک قسە پێشبینییەکەی تەواو لە زەکەریا ١٣:٧ دەخوێنینەوە: «'هەستە، ئەی شمشێر، دژی شوانەکەم، دژی ئەو پیاوەی کە هاوڕێمە،' دەڵێت یەزدانی سوپاسالار. 'شوانەکە لێبدە، و مەڕەکان بڵاو دەبنەوە.'» خودا خۆی ئەو کەسەیە کە داوای کرد شمشێر شوانەکە لێبدات! عیسای مەسیح، ئەو شوانە تەواو، بەسۆز، تێگەیشتووە، لە دادگاییکردندا لێی دەدرێت.
لەم پەیوەندییەدا کاریگەرە کە بیر لە وشەکانی نووسەری سروود تۆماس کێلی (١٧٦٩-١٨٥٥) بکەینەوە:
گۆرانی بۆ شوانەکە دەڵێین کە مرد، کە لە پێناوی ڕانەکەدا مرد؛ خۆشەویستی ئەو تا دوا سنوور تاقی کرایەوە، بەڵام بە توندی وەک بەردێک خۆڕاگر بوو.
کاتێک خوێن لە قوربانییەکەوە دەبێت بڕژێت، ئەم شوانە، بە بەزەیی، ڕێنمایی کرا بۆ ئەوەی لە نێوان ئێمە و دوژمندا بوەستێت، و بە ئارەزوومەندانە لە جێگەی ئێمەدا مرد.
گۆرانی ئێمە، ئەوا، بۆ هەمیشە دەبێت دەربارەی شوانەکە کە خۆی بەم شێوەیە بەخشی: هیچ بابەتێک هێندەی ئەو شکۆمەند نییە، هیچ بابەتێک هێندەی ئەو کاریگەر نییە بۆ ئێمە.
دووبارە بیر لە دەقی یۆحەننا ١٠:١١ دەکەینەوە، کاتێک عیسای مەسیح وتی، «من شوانی چاکم.» بۆ ئەمە ئەو زیادی کرد، «شوانی چاک ژیانی خۆی لە پێناوی مەڕەکانیدا دەبەخشێت.» ئەو بۆیان ئازاری چەشت! لەو کاتەدا، بۆ ماوەیەکی کەم، مەڕەکانی بەڕاستی بەهۆی خەم و ترسەوە بڵاو بوونەوە. بەڵام پاشان، دوای ئەوەی خۆی وەک شوانی چاک بەخشی، دەستی کرد بە کۆکردنەوەی ئەوانەی کە بڵاو بوونەوە. ئەو هەمیشە ئەمەی مەبەست بوو. لە یۆحەننا ١١:٥٢ پێمان دەوترێت کە مردنی ئەو ئەو ڕێگەیە بوو کە بەهۆیەوە «منداڵانی خودا کە بڵاو بوونەوە لە یەک شوێندا کۆبکاتەوە.»
کۆکردنەوەی مەڕە بڵاوەکان
لەم لایەنەی خزمەتەکەیدا مەسیح بەدوای مەڕە گومڕاکاندا دەگەڕێت و وایان لێدەکات بگەڕێنەوە بۆ لای خۆی، چونکە ئەو «شوانی و چاودێری ڕۆحەکانمانە» (١ پەترۆس ٢:٢٥). ئەو ئەم کارەی لە یەکەم ڕۆژی هەستانەوەیەوە دەست پێکرد. مریەمی مەجدەلانی بە تەنیا لە گۆڕەکەی ئەودا دەگریا، بەڵام شوانەکە ئەو بە خەمەکانیەوە بەجێ نەهێشت. لەبری ئەوە، بە ناوی خۆی بانگی کرد، و فرمێسکەکانی گۆڕا بۆ خۆشی. پەترۆس نکۆڵی لەوە کردبوو کە خودا دەناسێت، بەڵام شوانەکە بەدوایدا گەڕا بۆ کاتێکی تایبەت بۆ گەڕاندنەوەی. دوو قوتابی تر ئۆرشەلیمیان بەجێهێشت، پڕ لە خەم، و دەستیان کرد بە ڕۆیشتنەوە بۆ ماڵەوە بۆ عیماوس؛ بەڵام شوانەکە بۆیان دەرکەوت و دڵەکانی گەرم کردەوە بۆ ئەوەی بە پەلە بگەڕێنەوە بۆ ئۆرشەلیم بۆ ئەوەی بەوانی تر بڵێن. و پاشان، کاتێک ئەو قوتابییە بڵاوانە پێکەوە لەو ژوورە سەرەوەدا قسەیان دەکرد، عیسا بۆ هەموویان دەرکەوت. شوانی و چاودێری ڕۆحەکانیان کاری کردبوو.
مەسیح هێشتا ئەم کارە دەکات لەمڕۆدا، و ئەو هەمان سۆز و تێگەیشتنی خودایی بەکاردەهێنێت. نامەی پەیمانی نوێ کە ئەو بە شوانی و چاودێری ئێمە ڕادەگەیەنێت، هەمان نامەیە کە باوەڕداران هان دەدات ئێستا بە هەمان ڕۆح کار بکەن. لە ١ پەترۆس ٥ دەخوێنینەوە: «پیرانی نێوتان هان دەدەم... ڕانەکەی خودا کە لە نێوتاندایە بشوانن، وەک چاودێر خزمەت بکەن، نەک بە زۆر بەڵکو بە ئارەزوومەندانە، نەک بۆ قازانجی ناڕاست بەڵکو بە پەرۆشەوە» (ئایەتەکانی ١-٢).
ئەو تایبەتمەندییانەی کە لە کاری عیسای مەسیحدا بینیمان، دەبێت لە هەر کەسێکیشدا هەبن کە ئەم کاری شوانکارییە دەکات. سەرەتا پێویستە بە سۆزەوە بۆ ڕانەکەی خودا، ماندوو و بڵاو، هان بدرێت. پێویستە پێداویستییەکانیان تێبگات و بزانێت کێن. زیاتر، ئەم ئەرکە دەبێت وەک کارێکی قوربانیدان سەیر بکرێت. عیسای مەسیح تەنها شوانێکە کە بە شمشێری یەهۆڤا لێی دەدرێت؛ بەڵام وەک چۆن کاری ئەو پێویستی بە قوربانیدان بوو لە پێناوی مەڕەکاندا، بە هەمان شێوە کاری شوانەکان لە نێو ڕانەکەی خودادا پێویستی بە هەستێکی قوربانیدان، خۆنەویستی و دڵسۆزی دەبێت.
چاودێری پاستۆری لەمڕۆدا
لە پەیمانی نوێدا ڕۆڵی شوان بە وشەی «پاستۆر»یش وەرگێڕدراوە. ئەمڕۆ ئەو وشەیە زۆرجار بەکاردێت بۆ ئاماژەکردن بە سەرکردەیەک لە کۆمەڵگەیەکی کڵێسای ناوخۆییدا. لە زۆر حاڵەتدا کەسێکی لەو جۆرە بە سەرەکیترین – یان ڕەنگە تەنانەت تەنها – سەرکردە، مامۆستا، یارمەتیدەر و ڕێنمایی بۆ مەسیحییەکان لەو کۆمەڵگەیەدا دادەنرێت. بەڵام مۆدێلی کتێبی پیرۆز نیشان دەدات کە ڕۆڵی پاستۆر تەنها پۆلێنێکی خزمەتگوزاری یان بەرپرسیارێتی ناوخۆیی نییە بەڵکو لە ڕاستیدا دیارییەکی ڕۆحییە کە بە تەواوی کڵێسای خودا دراوە (ئەفەسۆس ٤:١١-١٢). ئەوانەی کە وەک پاستۆر بەهرەمەندن بە تایبەتی ئامادەکراون بۆ خواردن پێدان، چاودێریکردن، و پاراستنی مەڕەکانی خودا لە هەر شوێنێک بن.
ڕاستە کە ئەم کارە ڕەنگە بە ئاشکرا بۆ زۆر گوێگر لە یەک کاتدا بکرێت. چاودێری شوان هەمیشە لە ڕێگەی جێبەجێکردنی ووشەی خوداوە بۆ دڵی باوەڕداران دەدرێت، و ئەمەش دەتوانێت چالاکییەکی بەکۆمەڵ بێت. کاری پاستۆری زۆرجار لە کتێبی پیرۆزدا بە ڕۆڵی پیرانەوە بەستراوەتەوە – سەرکردە پێگەیشتوو و ناسراوەکان لە نێو گەلی خودادا کە توانای پێدانی فێرکاری کتێبی پیرۆزیان هەیە (کردارەکان ٢٠:١٧،٢٨؛ ١ تیمۆتێئۆس ٣:٢).
زۆرجار، بەڵام، کاری پاستۆری بە بێدەنگی دەکرێت، لە پشت پەردەوە، لەگەڵ تاکەکان نەک گرووپە گەورەکان. کاتێک خودا خۆی بۆ مریەم لە گۆڕەکەدا ئاشکرا کرد، کەسی تر لەوێ بوو؟ کاتێک خودا پەترۆسی گەڕاندەوە، کەسی تر گوێی لەوە بوو کە وترا؟ کاتێک ئەو لەگەڵ دوو قوتابی خەمباردا بەرەو عیماوس ڕۆیشت، کەسی تر گوێی لێگرت کاتێک ئەو کتێبی پیرۆزی بۆیان کردەوە؟ «نەخێر» وەڵامەکەیە لە هەموو حاڵەتەکاندا. بە هەمان شێوە، کاری پاستۆری زۆرجار تایبەت و کەسییە.
سەرەڕای ئەوە، پێشتر بینیمان کە ئەم چاودێرییە بە تایبەتی پێویستە بۆ مەسیحییە ماندوو و ئازارچەشتووەکان. هەر کەسێک لەو حاڵەتەدا پێویستی بە پشتیوانی و ڕێنمایی زۆر دەبێت، بۆیە چاوەڕێی ئەوە بکە کاری پاستۆری زۆر قورس بێت! جگە لەوەش، مەڕە ماندووەکان زۆرجار ناتوانن وشەی هاندان بۆ ئەو کەسە دەرببڕن کە کاری پاستۆری دەکات. بۆیە، پاستۆرەکان – وەک هەموو خزمەتکارانی خودا – نابێت چاوەڕێی ئەوە بکەن کە هێز یان ناسنامە لە خزمەتەکەیاندا بدۆزنەوە بەڵکو لە مەسیحدا، نموونە گەورەکەیان.
وەک لە سەرەوە ئاماژەی پێکرا، دیارییەکی پاستۆری مەبەست لێی ئامادەکردنی جەستەی مەسیحە، واتە تەواوی کڵێسا. دیارییە ڕۆحییەکانمان لەگەڵ خۆماندا هەڵدەگرین بۆ هەر شوێنێک کە دەچین. ڕۆڵی پیران و چاودێران بەرپرسیارێتی ناوخۆیین، وەک لە ئاماژەکان بۆ پیرانی کڵێسای ئەفەسۆس یان چاودێرانی فیلیپی تێدەگەین (کردارەکان ٢٠:١٧؛ فیلیپی ١:١). بە پێچەوانەوە، مەسیحییە بەهرەمەندەکان وەک پاستۆر، پاستۆر دەبن نەک تەنها لە ماڵەوە بەڵکو لە نێو مەسیحییە ماندوو و بڵاوەکاندا لە هەموو شوێنێک.
پێویستمان بە شوانە!
بۆ پوختەکردنەوە، دەبینین کە شوانەکانی خودا بە دیاری و بانگەواز ئامادەکراون. ئەوان دیارییەکەیان لە بوارێکی فراواندا بەکاردەهێنن. دەبێت ئامادە بن لە پشت پەردەوە خزمەت بکەن بە کەمترین سەرنج، و دەبێت لە باوەڕی خۆیاندا بەهێز بن چونکە زۆرجار دەبێت پشتیوانی باوەڕدارانی ماندوو و قورسایی لەسەر بن.
بێگومان، کەسێک کە وەک تاکە پاستۆری کۆمەڵگەیەکی ناوخۆیی خزمەت دەکات، ڕەنگە بەهرەمەند بێت بۆ کاری لەو جۆرە، هەرچەندە بوونی یەک سەرکردەی دەستنیشانکراو وەک شێوازی کتێبی پیرۆز دەرناکەوێت. لە لایەکی ترەوە، لە کۆبوونەوە و کۆمەڵگەکاندا کە هەوڵ دەدەن پشت بە کاری ڕۆحی پیرۆز ببەستن لە ڕێگەی فرەیی دیاری و سەرکردەکانەوە، هەندێک جار دەوترێت، «ئۆه، ئێمە پاستۆرمان نییە.» ئەمە ڕەنگە مەبەست لێی ئەوە بێت، «ئێمە یەک کەسمان نییە کە تەواوی کۆبوونەوەکە لە هەموو چالاکییەکدا سەرکردایەتی بکات.» خودا یارمەتیمان بدات ئەگەر پاستۆرمان نەبێت! وەک بینیمان، بەڕاستی کارێکی پێویستە.
چاودێری شوان هەمیشە ڕێگەی خودا بووە لە نێو گەلەکەیدا. هابیل، ڕاحێل، موسا، داود، پەترۆس و زۆرێکی تر دەتوانرێت وەک شوانانی کتێبی پیرۆز ناویان بهێنرێت، جگە لە کاری تەواوی خودا خۆی. با مەسیح گەلەکەی لەمڕۆدا بەرەکەتدار بکات بە شوانانی خوداپەرست کە هەوڵ دەدەن باوەڕدارانی بڵاو و ماندوو کۆبکەنەوە، یارمەتییان بدەن بگەڕێنەوە بۆ شوانی و چاودێری ڕۆحەکانیان.
