سەرەکیترین شت لەبارەی نیعمەتی خودا ئەوەیە کە بێبەرامبەر و بێمەرجە. مەرجەکانی وەرگرتنی پەشیمانی و باوەڕن، بەڵام خودی نیعمەتەکە بە هیچ مەرجێک بەربەست ناکرێت. هەندێک کەس بە یەک دەست دەبەخشن و بە دەستەکەی تر وەریدەگرنەوە یان ئەوەندە سنووردارکردن و مەرج زیاد دەکەن کە دیارییەکە بۆ وەرگر بێسوود دەبێت، بەڵام ئەمە ڕێگای خودا نییە.
کەچی لۆقا ٩:٢٣ پێمان دەڵێت کە
«ئەگەر کەسێک بیەوێت دوای من بکەوێت، با نکۆڵی لە خۆی بکات و خاچەکەی ڕۆژانە هەڵبگرێت و دوام بکەوێت.» (لۆقا ٩:٢٣)
بۆچی «ئەگەر»؟ واتای چییە؟ ئایا ڕزگاری بەڕاستی بێبەرامبەرە یان دەبێت مامەڵەیەکی لەسەر بکەین لەگەڵ خودا؟ ئەی ئایەتەکانی تر کە «ئەگەر»ی هاوشێوەیان تێدایە چی؟
نیعمەت بەرامبەر قوتابیبوون
لە وەڵامدا، لۆقا ١٤:٢٥-٣٥ بخوێنەرەوە. ئایەتی ٢٦ دەڵێت
«ئەگەر کەسێک بێتە لام و ڕقی لە باوک و دایک و ژن و منداڵ و برا و خوشکەکانی نەبێتەوە، بەڵێ و لە ژیانی خۆیشی، ناتوانێت ببێتە قوتابی من.» (لۆقا ١٤:٢٦)
ئەو چوار وشەی کۆتایی سێ جار دووبارە دەبنەوە (ئایەتەکانی ٢٦، ٢٧، ٣٣). تێبینی ئەوە بکە کە هیچ شتێک لەبارەی ڕزگارییەوە ناڵێن بەڵکو، لەبارەی بوون بە قوتابی خوداوە!
پەڕەگرافی پێشوو (لۆقا ١٤:١٥-٢٤) نموونەی خوانە گەورەکە لەخۆدەگرێت کە گەشەسەندنێکی سەرسوڕهێنەری نیعمەتی خودایە. بەم شێوەیە، دوای ئەوەی تەنها نیعمەتی خودایی بە شێوەیەک ڕوون کردەوە کە خەڵکێکی زۆری لە دەوری کۆکردەوە، خودا عیسا پاشان ڕاستی ئەوان تاقی دەکاتەوە بە پێدانی مەرجەکانی قوتابیبوون.
هەرچەندە نیعمەت و قوتابیبوون دوو شتی جیاوازن، دەبێت پێکەوە و بە ڕیزبەندی دروستیانەوە سەیر بکرێن. نیعمەت شێوەیەکی تایبەت یان تایبەتمەندییەکی خۆشەویستی خوداییە – تایبەتمەندییەکەی کاتێک خۆی نزم دەکاتەوە بۆ ئەوەی بچێتە لای ئەوانەی بە تەواوی شایستە نین و خۆی لەگەڵ پێداویستییەکانیان دەگونجێنێت (هەرچەندە زۆر لەو پێداویستییانە تێدەپەڕێنێت).
لە لایەکی ترەوە، قوتابیبوون شێوەیەکی تایبەت یان تایبەتمەندییەکی خۆشەویستی باوەڕدارێکە کە لە وەڵامدانەوەی خۆشەویستی خوداوە دێت. ئەمە پێچەوانەی یان گەڕانەوەی خۆشەویستی خوداییە بۆ سەرچاوەکەی. قوتابی هەم فێرخوازێکە و هەم شوێنکەوتوویەکە. کاتێک نیعمەتی خودا ڕۆحێک دەگرێت و ژیانێکی نوێ دەست پێدەکات، یەکەمین هەستەکانی فێربوونە لەبارەی ڕزگارکەرەوە و شوێنکەوتنی ئەوە. بەم شێوەیە نیعمەتی خۆشەویستی سەرچاوە و هێزی قوتابیبوونە.
لە نموونەی خوانە گەورەکەدا کە لە سەرەوە ئاماژەی پێکرا، دەرگای ڕزگاری بە فراوانی کراوەتەوە و خراپترین کەسەکان بانگهێشت کراون. هیچ داواکاری، مەرج یان مامەڵەیەکیان لەسەر نەکراوە.
نیعمەت بەم شتانە بەربەست ناکرێت یان کەم ناکرێتەوە. کەچی خودا بە باشی ئاگاداری دوو شت بوو کاتێک ئەم نموونەیەی گوت:
- زۆر کەس تەنها بانگەشەی وەرگرتنی نیعمەت دەکەن. هیچ ڕاستییەک بوونی نابێت.
- ئەوانەی بەڕاستی نیعمەتیان وەرگرتووە، بەم شێوەیە خۆشەویستییەکی وەڵامدەریان لە ڕۆحیاندا وەرگرتووە کە بە شێوەیەکی نەچاری ڕایاندەکێشێت دوای ئەو کەسەی کە لێیەوە هاتووە، و ئەو کەسانە ئارەزوو دەکەن فێر ببن چی دڵی ئەو خۆش دەکات.
بۆیە خودا دوای ڕاگەیاندنی نیعمەتەکەی، فێرکاری لەبارەی قوتابیبوونەوە خستەڕوو و پاشان دوو نموونەی کورتی زیاد کرد بۆ نیشاندانی گرنگی ژماردنی تێچووی قوتابیبوون (لۆقا ١٤:٢٨-٣٣).
ژماردنی تێچووی قوتابیبوون
ڕۆژێک، پیاوێکی خەمبار پێی وتم، «بوون بە مەسیحی زۆر تێچووی هەیە.» ئایا ڕاستی دەکرد؟ ئەگەر مەبەستی ئەوە بوو کە ڕزگاربوون زۆر تێچووی هەیە، ئەوا هەڵە بوو چونکە ڕزگاری هیچ تێچوویەکی بۆ ئێمە نییە. ئەو تێچووە سەرسوڕهێنەرە کەوتووەتە سەر ئەو کەسەی کە توانای هەڵگرتنی هەبوو و ئەویش، کە لەبەر ئێمە کرایە گوناه، هەمووی هەڵگرتووە.
ئەگەر پیاوەکە مەبەستی ئەوە بوو کە بوون بە قوتابیزۆر تێچووی هەیە، ئەوا دووبارە هەڵە بوو! تێچووی هەیە بوون بە قوتابی بەڵام تێچووی نییە زۆر زۆرە! ڕاستییەکە ئەوەیە کە پیاوە خەمبارەکە ڕزگار نەکرابوو. هەرگیز تامی نیعمەتی نەکردبوو، بۆیە هیچی نەبوو خەرجی بکات. کاتێک پیاوێک بەبێ پارە لە گیرفانیدا دەچێتە بازاڕکردن، هەموو شتێک تێچووی زۆرە! پیاوەکە داواکارییەکەی خستبووە پێش دابینکردن، عارەبانەکەی خستبووە پێش ئەسپەکە.
قوتابییەتی قوربانی بەردەوامی لەسەر ئێمە دەوێت. دەبێت کار بکەین بۆ بەهێزکردنی پێگەی مەسیحییەتمان و وزەیەکی بەرچاو خەرج بکەین لە شەڕکردن لەگەڵ دوژمنەکانماندا.
یەکەم نموونە لەسەر ژماردنی تێچوو (لۆقا ١٤:٢٨-٣٠) باسی کار دەکات:
«کامیان دەیەوێت تاوەرێک دروست بکات…» (لۆقا ١٤:٢٨)
ئەگەر دەتەوێت شوێنی مەسیح بکەویت، دەبێت تاوەرێک دروست بکەیت. تاوەرێک باسی پاراستندەکات. ئێمە بە هێزی خودا پارێزراوین لەلایەن باوەڕەوە (١ پەترۆس ١:٥). ئێمە بەرپرسیارین لەسەر دروستکردنی خۆمان لەسەر باوەڕی پیرۆزترینمان. بۆیە، «نوێژکردن لە ڕۆحی پیرۆزدا» تەنها هەڵوێستی دروستی ئێمەیە و ئەنجامەکەشی پاراستنی خۆمانە «لە خۆشەویستی خودادا» (یەهودا ٢٠-٢١). ئێمە باش پارێزراوین کاتێک خۆشەویستی خودا دەورمان دەدات وەک تاوەری بەرگریمان. باوەڕ دروست دەکات. «باوەڕ» وەک لە ووشەی خودادا هەیە، بناغەیەکی بەهێزە کە لەسەری دروست دەکەین، و نوێژیش ئەو هەڵوێستەیە کە گونجاوترینە بۆ ئەو جۆرە دروستکردنە. بەم شێوەیە، خۆشەویستی خودا، بە ئاگاییەوە ناسراو، تاوەری بەرگریمانە.
هەموو ئەمانە تەنها ئامرازێکن بۆ گەیشتن بە ئامانجێک. ئێمە بەهێز دەبین بەرگرییانە بۆ ئەوەی بتوانین کار بکەین هێرشبردن دژی دوژمن. ئەمە لە نموونەی دووەمدا دەبینین (ئایەتەکانی ٣١-٣٣):
«یان چ پاشایەک دەچێتە جەنگ…» (لۆقا ١٤:٣١)
قوتابی دەبێت بە شێوەیەکی هێرشبردن، ئەرێنی، و توند بجوڵێت. سەرنج بدە کە پاشا پێشنیاری ئەوە دەکات هێرش بکاتە سەر پاشایەکی تر کە سوپاکەی دوو هێندە گەورەترە. ئەوە جوڵەیەکی بوێرانەیە! بەڵام لە پشتییەوە، باش قایم کرابوو: تاوەرەکەی دروست کرابوو. ئەمە ڕێگەی خودایە! بۆ نموونە، تاوەری داود لە ئەزموونەکانی بیابانیدا دروست کرابوو کە شێر و ورچێکی کوشتبوو. بۆیە گۆلیاتی زەبەلاح نەیترساند.
قوتابییەتی هەموو ئەمانە دەگرێتەوە. واتە نوێژی دڵسۆزانە و خوێندنی دڵسۆزانەی کتێبی پیرۆز. واتە ڕاهێنانی قووڵ و شۆکی شەڕکردن لەگەڵ جیهان، جەستە، و شەیتان. دانیشە و تێچووەکەی بژمێرە! ئایا دەتترسێنێت؟ ئەگەر وایە، ئەوا تێچووەکە دووبارە بژمێرە لە ژێر ڕۆشنایی تەواوی هێزی خودا و دەوڵەمەندی نیعمەتدا و دەست دەکەیت بە «دڵخۆشبوون لە مەسیح یەسوعدا» و تەنانەت قووڵتر «متمانەت بە جەستە نامێنێت.»
بەم شێوەیە نیعمەت و قوتابییەتی پێکەوە دەڕۆن وەک لە حاڵەتی بارتیمای کوێردا دەبینرێت (مەرقۆس ١٠:٤٦-٥٢). نیعمەت (لە کەسایەتی مەسیح یەسوعدا) لەسەر هاواری یارمەتییەکەی وەستا و بە ئازادی هەموو ئەوەی ویستی پێی بەخشی. یەسووع پێی فەرموو
«بڕۆ ڕێگەی خۆت،» (مەرقۆس ١٠:٥٢)
واتە، «بڕۆ بۆ کوێ دەتەوێت: هیچ مەرجێکت لەسەر نییە.» بەڵام بارتیمای بۆ کوێ ڕۆیشت؟
«دەستبەجێ چاوەکانی کرانەوە و لە ڕێگادا شوێنی یەسووع کەوت.» (مەرقۆس ١٠:٥٢)
بە هاندانی نیعمەت، چووە ناو ڕێگەی قوتابییەتی. شوێنی یەسووع کەوت (ئایەتی ٥٢).
قوتابییەتی تەنها هی چەند کەسێک نییە – قەشەکان. هیچ کەسێکی هەڵبژێردراو لە مەسیحییەتدا نییە. هەموو مەسیحییە سەرەتاییەکان باوەڕدار بوون، و پیرۆز بوون، و قوتابی بوون (کردارەکان ١:١٥، ٦:١، ٩:٣٨، ١٩:٩، ٢٠:٧). تەنانەت پۆڵسیش باوەڕدارێک، پیرۆزێک و قوتابییەک بوو لەگەڵ ئەوانی تردا، هەرچەندە ڕاستەوخۆ لە ئاسمانەوە بەهرەی پێدرابوو و دەسەڵاتێکی گەورەی پێدرابوو. بەداخەوە، جیهان زۆربەی پیشەی مەسیحییەتی داگیر کردووە. سیستەمی قەشە-خەڵکی ناپیرۆز لە هەموو شوێنێکە. بەڵام، مەسیحییەتی ڕاستەقینەی کتێبی پیرۆز هیچ شتێک لەم شتانە نازانێت. شەرمەزارییە بۆ ئێمە ئەگەر بینایی (ڕۆحی) خۆمان وەربگرین و پاشان بە پێچەوانەی بارتیمایەوە بڕۆین بۆ گەشتکردن و خۆشحاڵکردنی خۆمان بە دیمەنە نوێیەکانی ئەریحا! بەڵام هەمیشە مەیلی بەردەوام هەیە بۆ ئەو ئاراستەیە. بۆیە، مەسیح بە هەندێک باوەڕداری فەرموو،
«ئەگەر لە ووشەی مندا بەردەوام بن، ئەوا ئێوە بەڕاستی قوتابی منن» (یۆحەننا ٨:٣١).
قوتابییەتی هی هەموو مەسیحییەکانە بەڵام زۆر باوەڕدار هەن کە «بەڕاستی قوتابی» نین – شوێنکەوتووی ڕاستەقینە و دڵسۆزی مەسیح یەسووع.
مەرجەکانی قوتابییەتی مەسیحی
با دووبارە سەیری مەرجەکانی قوتابییەتی مەسیحی بکەین لە لۆقا ١٤:٢٥-٣٣. هەموو شتەکە دەگەڕێتەوە سەر پێویستی ڕەهای دانانی مەسیح لە پلەی یەکەمدا و هەموو شتێکی تر لە پلەی کۆتاییدا.
دانانی مەسیح لە پلەی یەکەمدا
بە شێوەیەکی بەراوردکاری، ئێمە دەبێت ڕقمان لێبێت لە هەموو شتێکی تر. خۆشەویستیی ئێمە بۆ مەسیح دەبێت ئەوەندە بەهێز بێت بە بەراورد بە خۆشەویستیی سروشتیی ئێمە بۆ خزمەکانمان کە ئەم دووەمیان وەک ڕق دەردەکەوێت (ئایەتی 26). بۆ نموونەیەک لەمە، بڕوانە لۆقا 9:59-60. بە هەمان شێوە، لە لۆقا 14:33، پێمان دەوترێت کە واز لە هەموو ئەوەی هومانە بهێنین. سۆزەکانمان دەبێت لە موڵکەکانمان داببڕێن، چونکە ئێستا هی خاوەنەکەمانن و بەم شێوەیە دەبێت بۆ ئەو ڕابگیرێن. ئەمە ڕەنگە واتای وازهێنان لە هەموو شتێک بێت وەک چۆن مەسیحییە سەرەتاییەکان کردیان، یان وەک لێڤی (لۆقا 5:27-29) ڕەنگە ئێمە "هەموو شتێک بەجێبهێڵین" و هێشتا موڵکمان هەبێت. ماڵی لێڤی هێشتا هی خۆی بوو بەڵام ئەو و پارەکەی بۆ گەورە بەکارهێنران - بۆ سازدانی خوانێکی گەورە بۆ مەسیح و ڕاکێشانی گوناهباران بۆ لای ئەو. ئەمە نموونەیەکی گرنگە بۆ ئێمە!
نکوڵیکردن لە خود و هەڵگرتنی خاچ
ئەگەر مەسیح بڕیارە یەکەم بێت، خود دەبێت بڕوات، بۆیە قوتابییەکە دەبێت نکوڵی لە خۆی بکات و ڕۆژانە خاچەکەی هەڵبگرێت (لۆقا 9:23-26). ئێمە دەبێت لە ناخەوە بە خود بڵێین "نەخێر". دەبێت وەک پیاوێکی مردوو بین سەبارەت بە کاری ویستی خۆمان. پاشان، لە دەرەوە، دەبێت ڕۆژانە خاچەکەی هەڵبگرین. دەبێت مردن قبوڵ بکەین وەک دابڕینمان لە جیهان و شکۆمەندییەکەی. دەبێت بە خۆشەویستیی ناوبانگ و بەناوبانگبوون بڵێین "نەخێر". هەموو ئەمانە کارێکی قورسە، تاڵە بۆ جەستە بەڵام بە خۆشەویستیی مەسیح شیرین دەکرێت! ئەمانە مەرجەکانی قوتابییەتین. بڕوانە لۆقا 9:46-62.
قوتابییەتی ئەمڕۆ
قوتابییەتی ئەمڕۆ هەمان واتای هەیە کە 2000 ساڵ لەمەوبەر هەیبوو. هەندێک وردەکاریی بچووک هەن کە جیاوازن چونکە ئێمە لە سەردەمێکی جیاوازدا دەژین، بەڵام هێشتا واتای "نەخێر" وتن بە ویستی خۆمانە. هێشتا واتای خاچە - جیهان ڕقی لێمان دەبێتەوە. لە سەردەمە سەرەتاییەکاندا (و هێشتا لە هەندێک شوێنی جیهان)، ئەم ڕقە بە شمشێر، خاچ، دڕندەی کێوی، یان ئاگر دەردەکەوت؛ ئێستا بەزۆری بە بێدەنگیی سووکایەتی، بێڕێزیکردنێکی کاتی، یان دوورخستنەوەی کۆمەڵایەتییە. هێرشە سەرەتاییەکان زۆرجار خێرا و توند بوون و هەموو شتێک کۆتایی دەهات؛ بۆ ئێمە، هێرشەکان مەیلیان هەیە درێژخایەن بن - سووک، بەڵام درێژخایەن. قوتابییەتی هێشتا واتای ڕۆیشتنە بە ڕۆحی خۆ-حوکمدان و جیاکردنەوە لە جیهان تەنانەت لە شێوە ئایینییەکانیشیدا. واتای وازهێنانە لە هەر شتێکی گوماناوی یان سەرلێشێوێنەر بۆ ئەوانی تر لە پێناوی ناوی ئەودا، تەنانەت شتانێکیش کە ڕێگەپێدراون لە خۆیاندا چونکە
پرسیارەکەمان دەبێت بەردەوام بێت، "ئەو چی دەوێت؟"
دەستکەوتی قوتابییەتی
بێگومان، قوتابییەکی ڕاستەقینە زۆر شت لەم جیهانەدا لەدەست دەدات. بەڵام ئەو دەستکەوتی دەبێت
"چەندین جار زیاتر لەم کاتەدا و ژیانی هەتاهەتایی لە سەردەمی داهاتوودا" (لۆقا 18:30).
دەستکەوتەکە لەوەدا نابێت کە سەرنجی مرۆڤی سروشتی ڕادەکێشێت: دەستکەوتێکی بەرزتر (ڕۆحی) دەبێت،
"ئەگەر کەسێک خزمەتم بکات، با دوام بکەوێت و لە کوێ بم، خزمەتکارەکەم لەوێ دەبێت: ئەگەر کەسێک خزمەتم بکات، باوکم ڕێزی لێ دەگرێت" (یۆحەننا 12:26).
دەستکەوتەکە هاوڕێیەتی لەگەڵ مەسیح و ڕێزگرتن لە باوکەوە دەبێت! کێ دەتوانێت ئەو دەستکەوتە سەرسوڕهێنەرە بژمێرێت! دوای ئەوەی باسی قوتابییەتییان بۆ کرا، سێ قوتابی چاوپێکەوتنێکی کورت لەو دەستکەوتەدا بینییان کاتێک شایەتی گۆڕانکاریی شکۆمەندییان دا (لۆقا 9:27-36). ئەوان
"لەگەڵی بوون لە کێوی پیرۆزدا" (2 پەترۆس 1:16-18).
بەم شێوەیە پۆڵس کە هەموو شتێکی لە پێناوی مەسیحدا لەدەست دا، لایەنی زیانی قوتابییەتی بە
"ئازارە سووکەکەمان"
ڕەتکردەوە و لایەنی دەستکەوت یان قازانجەکەی بە
"کێشێکی زۆر زیاتر و هەتاهەتایی لە شکۆمەندی" ڕاگەیاند (2 کۆرنسۆس 4:17-18).
جیاوازی: نێردراو و قوتابی
یەک جیاوازی تر لە زاراوەکاندا: پۆڵس نێردراو بوو بەڵام قوتابیش بوو. هەردووکیان بە ڕوونی جیاوازن وەک لە لۆقا 6:13دا نیشان دراوە،
"ئەو (عیسا) قوتابییەکانی بانگ کرد و لە نێوانیاندا دوازدەی هەڵبژارد کە ناوی لێنان نێردراو." (لۆقا 6:13)
وشەی قوتابی واتای یەکێک فێرکراو یان ڕاهێنراودەگەیەنێت. وشەی نێردراو واتای یەکێک نێردراودەگەیەنێت. هەموو شوێنکەوتوویەکی ڕاستەقینەی گەورە قوتابی بوو بەڵام تەنها دوازدە کەسەکە کە لەلایەن گەورەوە نێردران (جگە لە چەند کەسێکی تر دواتر، لەوانە پۆڵس) نێردراو بوون. شوێنێکی ناوازەی دەسەڵات و خزمەتگوزارییان هەبوو. ئەوان بەشدار بوون لە دامەزراندنی کەنیسە (ئەفەسۆس 2:20) و ماوەیەکی زۆرە کۆچی دواییان کردووە، بەڵام ملیۆنان قوتابی گەورە تەنانەت ئەمڕۆش دەدۆزرێنەوە.
هێزی قوتابیبوون
هێزی قوتابیبوون تەنها لە خودا دەدۆزرێتەوە بەڵام بە شێوەیەکی سادە دەگاتە ئێمە. هێزێکی پاڵنەر (تەقینەوە، هاندان، پاڵنان) لە خۆشەویستیدا هەیە. کاتێک خۆشەویستی خودا دەچێتە ناو تاریکترین دڵیشەوە، هێزێکی پاڵنەری نوێ دەناسرێت و قوتابیبوون دەست پێدەکات. ئەو هێزەی کە قوتابیبوون دەست پێدەکات، بەردەوامیشی دەکات. یۆحەننا ١٤-١٦ بخوێنەرەوە، کە دەستوورێکە بۆ قوتابیبوون. دەبینیت کە خۆشەویستی سەرچاوەی هەموو شتێکە. ڕۆحی پیرۆز هێزەکەیە، و گوێڕایەڵی (گوێڕایەڵیکردنی فەرمانەکانی مەسیح) ڕێگایەکە کە ڕۆح قوتابییەکە تێیدا ڕێنمایی دەکات.
سێ پێویستی سەرەکی بۆ قوتابیبوون
لە هەوڵدان بۆ ژیان وەک قوتابییانی گەورەمان عیسا، سێ شتت پێویست دەبێت.
یەکەم، پێویستت بە دانایی ڕۆحی و تێگەیشتن (بڕیاردانی دروست) دەبێت کە تەنها لە نووسینە پیرۆزەکانەوە دێت، کە تێیدا ویستی خودا بۆ خۆمان دەدۆزینەوە. کاری ئێمە وەک قوتابییان (بە یارمەتی ڕۆحی پیرۆز) دۆزینەوەی ئەو ویستەیە. ئەمەش واتای ئەوەیە کە دەبێت زۆر شارەزا بین لە کتێبی پیرۆزەکەمان و بە وریاییەوە لێی بکۆڵینەوە.
دووەم شت نوێژە. دەبێت ڕۆحێکی پشت بەستن بە خودا بپارێزین کە لە ڕێگەی نوێژەوە دێت. سێیەم، دەبێت هەمیشە هەوڵ بدەین گوێڕایەڵ بین. وەک قوتابییان، کاری ئێمە ئەوەیە کە گوێڕایەڵبین، نەک کارێکی گەورە بکەین کە پێمان وایە خودا حەزی لێیە. بۆیە، با هەموو
«بارێک»
کە ڕێگرمان دەبێت (عیبرانییەکان ١٢:١) لاببەین و قسەکانی گەورەمان بیر بێتەوە،
«ئەگەر ئەم شتانە بزانن، خۆشحاڵن ئەگەر ئەنجامیان بدەن» (یۆحەننا ١٣:١٧).
