«بابەتەکان» – تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩ – «گۆڤاری نیعمەت و ڕاستی»
گەشەکردن لە کاتی قەیرانەکاندا سەیرکردنێک بۆ ئیشایا ٦:١-١٣
ئیشایا ٦ ئەزموونێکی سەرنجڕاکێش دەگێڕێتەوە کە ژیانی پێغەمبەرەکەی گۆڕی. ئەم ڕووبەڕووبوونەوەیەی خودا کە ژیانی گۆڕی، لە ساڵی ٧٤٠ پ.ز ڕوویدا «ئەو ساڵەی کە پاشا عوزیا مرد» (٦:١ NIV). بەڵام زیاتر لەوە، یارمەتیمان دەدات لە تێگەیشتن لە چوارچێوەی ئەزموونە نائاساییەکەی ئیشایا. بۆچی مردنی پاشا عوزیا گرنگە؟
ژیانی عوزیا لە ٢ پاشاکان ٢٦ تۆمارکراوە. ئەو «تەمەنی شازدە ساڵ بوو کاتێک بوو بە پاشا، و پەنجا و دوو ساڵ لە ئۆرشەلیم فەرمانڕەوایی کرد... ئەو ئەوەی کرد کە لەبەرچاوی یەزدان ڕاست بوو... ئەو لە ڕۆژانی زەکەریا خودای دەویست، کە فێری ترسی خودای کرد. هەتا ئەو یەزدانی دەویست، خودا سەرکەوتنی پێدەبەخشی» (٢٦:٤-٥).
هەموو نەتەوەکە چێژیان لە سەرکەوتنەکەی وەرگرت، ئاشتی، پێگەی جیهانی و خۆشگوزەرانییان ئەزموون کرد. بەتایبەتی سەرسام بوو بەهۆی هێزی سەربازییەوە: «عوزیا سوپایەکی باش ڕاهێنراوی هەبوو... ئەو ئامێری دروستکرد کە لەلایەن پیاوانی لێهاتووەوە دیزاین کرابوون بۆ بەکارهێنان لەسەر بورجەکان و لەسەر بەرگرییەکانی گۆشەکان بۆ فیشەک هاویشتن و بەردی گەورە. ناوبانگەکەی بەربڵاو بوو، چونکە زۆر یارمەتی درا» (٢٦:١١-١٥).
هەوڵبدە کاریگەریی ٥٢ ساڵ ئاشتی، سەقامگیری و خۆشگوزەرانی بخەیتە بەرچاوت. هیچ کەسێک لە یەهودا لە خوار تەمەنی ٥٥ ساڵییەوە نەیدەزانی ژیان چۆن دەبێت بەبێ پاشا عوزیا. بەڵام ئەم ساڵە باشانە کۆتاییان هات. پاشا عوزیا گوناهی کرد، تووشی گولی بوو، و مرد. گرژی لە هەوادا بوو، و پرسیارەکان: ئێستا چی ڕوودەدات؟ کێ سەرکردایەتی نەتەوەکە دەکات؟ ئایا دوژمنان هێرش دەکەن؟ لەم کاتی قەیرانی نەتەوەییدا بوو، «لەو ساڵەی کە پاشا عوزیا مرد،» کە یەزدانی خودا بڕیاری دا پێغەمبەر ئیشایا بانگ بکات، پاکی بکاتەوە و ڕاسپێری بکات.
ئێمەش ڕووبەڕووی کاتی قەیران دەبینەوە. دەکرێت قەیرانێکی خێزانی بێت کە مامەڵە لەگەڵ دەرئەنجامەکانی نەخۆشی، جیابوونەوە یان مردن دەکات. دەکرێت قەیرانێکی نەتەوەیی یان جیهانی بێت – پەیوەست بە تیرۆر، بێکاری یان بازاڕی دارایی ناسەقامگیر – کە کاریگەریی لەسەر ئێمە بە شێوەیەکی کەسی دەبێت. ڕەنگە قەیرانێکی باوەڕ ئەزموون بکەین، کاتێک لەگەڵ گومانە نوێیەکاندا خەبات دەکەین، بیر لە نوێژە بێ وەڵامەکان دەکەینەوە یان مامەڵە لەگەڵ هەندێک ململانیی کڵێسای ناوخۆیی دەکەین.
کاتێکی ئارامی کۆتایی هاتبوو، و ئێستا داهاتووی ئیسرائیل نادیار دەردەکەوت. مامەڵەکانی خودا لەگەڵ ئیشایا فێرمان دەکەن کە ئەو دەتوانێت وەرزە ئازاربەخش و سەختەکان بەکاربهێنێت. لە دەستی خودادا، کاتی قەیرانەکان دەرفەت بۆ گەشەکردنی کەسی دەڕەخسێنن. با سەیری پێنجیان بکەین.
١. لە کاتی قەیرانەکاندا، داوای یەزدان بکە.
«یەزدانم بینی لەسەر تەختێک دانیشتبوو» (ئیشایا ٦:١).
کاتێک قەیران دێت، هەندێک کەس ئیفلیج دەبن، یان بەهۆی ترس یان شۆکەوە. ئەوانی تر زۆر چالاک دەبن، بەدوای چارەسەرێکی خێرادا دەگەڕێن کاتێک لەملا بۆ ئەولا ڕادەکەن. ئیشایا چی کرد؟ ئەو دەیتوانی بچێتە ناو شاندێکەوە بۆ سەردانیکردنی وڵاتانی دراوسێ بۆ واژۆکردنی ڕێککەوتننامەی ئاشتی. دەیتوانی بچێتە ناو گفتوگۆ لەگەڵ پیاوانی سەربازیی بەهێز. دەیتوانی هەوڵی دامەزراندنی پارتە سیاسییە «ئاینییەکەی» خۆی بدات. کاتێک عوزیا مرد، ئیشایا لە کۆشک یان بازاڕدا نادۆزینەوە، بەڵکو لە پەرستگادا بەدوای یەزداندا دەگەڕا.
یەزدان دڵخۆش بوو بە بینینی لەوێ و خەڵاتی کرد بە بینینێکی گرنگ. ئەوە بینینێک نەبوو لە داهاتوویەکی هەزار ساڵەی ئاشتیانە. ئەوە بینینێک نەبوو دەربارەی لەناوبردنی دوژمنان. خودا بە تەواوی دەیزانی ئیشایا چی پێویستە – بینینێک لە خودی خودا: «یەزدانم بینی لەسەر تەختێک دانیشتبوو، بەرز و شکۆدار، و پۆشاکەکەی پەرستگای پڕ کردبوو» (٦:١). یەزدان لە هیچ پەلەپەلێکدا نەبوو. قەیرانی مردنی پاشا بە سەرسوڕمانەوە نەیهێنابوو. ئەو لەملا بۆ ئەولا نەدەڕۆیشت. ئەو دانیشتبوو. ئیشایا پێویستی بە بینینی ئەوە بوو، و ئێمەش بە هەمان شێوە.
یەزدان لەسەر تەختەکەی دانیشتبوو، نیشانەی دەسەڵات. ئەوە «بەرز و شکۆدار» بوو. کاتێک ئیشایا ئەمەی بینی، ڕۆحی ئارامی دۆزییەوە. بۆ یەهودا قەیرانەکە دەرگای بۆ داهاتوویەکی نادیار کردەوە. بەڵام بۆ ئیشایا، ئەم بینینەی خودا پڕی کرد لە متمانە. بە زانینی ئەوەی کە داهاتوو لە دەستی خودادایە، دواتر دەیتوانی بنووسێت:
«ئەمە ئەو پلانەیە کە بۆ هەموو جیهان دیاریکراوە؛ ئەمە ئەو دەستەیە کە بەسەر هەموو نەتەوەکاندا درێژکراوەتەوە. چونکە یەزدانی هەرە بەتوانا بڕیاری داوە، و کێ دەتوانێت ڕێگری لێ بکات؟ دەستی درێژکراوەتەوە، و کێ دەتوانێت بیگێڕێتەوە؟» (ئیشایا ١٤:٢٦-٢٧).
ئەگەر بمانەوێت لە کاتی قەیرانەکاندا ئارام بین و متمانەمان بە داهاتوو هەبێت، ئێمەش پێویستمان بە بینینێکی تازە و واقیعی لە خودا هەیە.
٢. لە کاتی قەیرانەکاندا، سەیری خۆت بکە.
«قوڕبەسەرم! ... وێران بووم! چونکە من پیاوێکی لێوی گڵاوم» (ئیشایا ٦:٥).
کاتێک ئیشایا سەیری یەزدانی دەکرد، دوو سێرافیمی بینی لەسەر تەختەکەی دەفڕین. گوێی لێ بوو کە بانگی یەکتریان دەکرد،
«پیرۆز، پیرۆز، پیرۆزە یەزدانی هەرە بەتوانا؛ هەموو زەوی پڕە لە شکۆمەندیی ئەو» (ئیشایا ٦:٣).
بۆ تەواوکردنی ئەزموونە سەرسوڕهێنەرەکە، «چوارچێوەی دەرگاکان و عەستانەکان لەرزین و پەرستگاکە پڕ بوو لە دووکەڵ» (٦:٤). خودا چەندین سیفەتی نایابی هەیە: ئەو خۆشەویستییە؛ ئەو دڵسۆزە؛ ئەو هەرە بەتوانایە. بەڵام تاکە سیفەتێک کە لێرەدا سێ جار دووبارە کرایەوە ئەوە بوو کە ئەو پیرۆزە. دووبارەکردنەوەکە بۆ جەختکردنەوە بەکارهات، و ئیشایا پەیامەکەی وەرگرت. چاوەکانی لە یەزدانەوە گەڕانەوە بۆ خۆی. جیاوازییەکە بە ئازارەوە ئاشکرا بوو:
«قوڕبەسەرم!» ئیشایا هاواری کرد، «وێران بووم! چونکە من پیاوێکی لێوی گڵاوم» (ئیشایا ٦:٥).
قەیران دەرفەتێک دەڕەخسێنێت بۆ نزیکبوونەوە لە یەزدان. و کاتێک ئەمە دەکەین، بە ئازارەوە ئاگاداری کەموکوڕییەکانی خۆمان دەبین.
پێش قەیرانەکە، بە دڵخۆشییەوە دەڵێین کە داهاتوومان لە دەستی یەزداندایە. بەڵام کاتێک قەیرانەکە دێت – و پاشەکەوتەکانمان دەدزرێن، کارەکەمان لەدەست دەدەین، تەندروستیمان تێکدەچێت – داهاتوومان چیتر هەست بە سەلامەتی ناکات. ئاسانترە متمانە بە یەزدان بکەین کاتێک هەست بە متمانە، ئاسایش و کۆنترۆڵ دەکەین. قەیرانەکە ئاسایشمان تێکدەشکێنێت. یەزدان بە گرنگی زانی کە ئیشایا هەست بە بچووکیی خۆی بکات، بۆیە گەورەیی خۆی نیشان دا. یەزدان بە گرنگی زانی کە ئیشایا هەست بە گوناهکاریی خۆی بکات، بۆیە پیرۆزیی خۆی نیشان دا.
قەیرانەکانمان بانگهێشتنامەن بۆ نزیکبوونەوە لە یەزدان و وەرگرتنی دیدگایەکی واقیعی لە خۆمان. لە دەستی یەزداندا، قەیران ئامرازێکە بۆ بەئاگاهێنانەوەمان لە ڕۆتینی ئاینیی ئاسوودەمان، بۆ ئاشکراکردنی شێوازی بیرکردنەوەمان، و بۆ یارمەتیدانمان لە بینینی پێشینە ناخوداییەکانمان. لەبری هەوڵدان بۆ تاوانبارکردنی ئەوانی تر بۆ بەشەکەیان لە قەیرانەکەمان، پێویستە سەیری خۆمان بکەین. ڕەنگە شتێک هەبێت کە پێویستە ڕاستی بکەینەوە. ڕەنگە ئێمەش «لێوی گڵاو»مان هەبێت.
٣. لە کاتی قەیرانەکاندا، گوێ بگرە.
«کێ بنێرم؟ و کێ بۆ ئێمە دەڕوات؟» (ئیشایا ٦:٨).
«ئینجا یەکێک لە سێرافیمەکان بە پشکۆیەکی گڕگرتوو لە دەستیدا، کە بە گۆچانی لە قوربانگاکە هێنابووی، فڕی بۆ لام. بەوە دەمی منی گرت و گوتی، «سەیرکە، ئەمە لێوەکانی تۆی گرتووە؛ تاوانت لادەبرێت و گوناهت کەفارەتی بۆ دەکرێت» (ئیشایا ٦:٦-٧).
ئەمە کردارێکی هێمایی بوو. قوربانگاکە ڕەنگە کاری مەسیح نیشان بدات، چونکە لێخۆشبوون و پاککردنەوە بە شێوەیەکی ئاسایی پەیوەستن بە مردنی قوربانیی یەزدانمان عیسا:
«مەسیح یەکجار قوربانی کرا بۆ لادانی گوناهەکانی زۆر کەس» (عیبرانییەکان ٩:٢٨).
کاریگەریی پشکۆیەکی گڕگرتوو کە لێوی هەستیار دەگرێت، بخە بەرچاوت! دڵنیام ئیشایا هەرگیز ئەو ساتە ئازاربەخشەی لەبیر نەکرد. برینەکان و یادگارییەکان دڵنیایان کردەوە کە هەرگیز لێوە گڵاوەکانی لەبیر ناکات. ئێمەش پێویستە لەبیرمان بێت لە کوێوە هاتووین و چی بووین. بەبێ یادگاریی کەموکوڕییەکانی خۆمان و تەواویی ئەو، لە مامەڵەکانمان لەگەڵ ئەوانی تردا نیعمەتمان کەم دەبێت. یەزدان دەیویست لێوەکانی ئیشایا بەکاربهێنێت، بۆیە سووتاندی.
ئیشایا، ئێستا پاک و سەرنجڕاکێش لە ئامادەبوونی یەزداندا، ئامادە بوو گوێ بگرێت.
«ئینجا گوێم لە دەنگی یەزدان بوو کە دەیگوت، «کێ بنێرم؟ و کێ بۆ ئێمە دەڕوات؟» (ئیشایا ٦:٨).
ئاسانە بیرۆکە، پلان، بۆچوون و چارەسەری خۆمان هەبێت. و کاتێک مێشکمان بەم شتانەوە سەرقاڵە، گوێگرتن لە یەزدان قورسە. دەنگە هێمنەکەی بەهۆی پشێویی ناوخۆمانەوە دەخنکێت. بەڵام ئەگەر بمانەوێت سوود لە قەیرانەکە وەرگرین و لە ڕێگەیەوە گەشە بکەین، دەبێت ڕێگاکانمان ڕادەستی یەزدان بکەین و گوێ لە دەنگی ئەو بگرین.
دواتر ئیشایا ئەم بنەمایەی بۆ هەموو نەتەوەکە بەکارهێنا:
«قوڕبەسەر منداڵە سەرکەشەکان... کە پلانێک جێبەجێ دەکەن کە هی من نییە، هاوپەیمانییەک پێکدەهێنن، بەڵام نەک بە ڕۆحی من، گوناه لەسەر گوناه کۆدەکەنەوە... هێشتا یەزدان ئارەزووی ئەوە دەکات کە نیعمەتتان پێ ببەخشێت؛ ئەو هەڵدەستێت بۆ نیشاندانی بەزەیی پێتان. چونکە یەزدان خودای دادپەروەرییە. پیرۆزن هەموو ئەوانەی چاوەڕێی دەکەن! ... جا چ بۆ لای ڕاست بسووڕێیتەوە یان بۆ لای چەپ، گوێیەکانت دەنگێک لە پشتتەوە دەبیستن، کە دەڵێت، «ئەمە ڕێگاکەیە؛ تێیدا بڕۆ» (ئیشایا ٣٠:١،١٨-٢١).
یەزدان ڕەنگە لە ڕێگەی ئەوانی تر، وشەکەی، بارودۆخەکان، یان خەونێکەوە قسەمان لەگەڵ بکات. یەزدانی سەروەر ئامرازەکە هەڵدەبژێرێت. بەشی ئێمە، وەک ئیشایا، ئەوەیە کە لە بارودۆخێکدا بین بۆ گوێگرتن:
«قسە بکە یەزدان، چونکە خزمەتکارەکەت گوێ دەگرێت» (١ ساموئیل ٣:٩).
٤. لە کاتی قەیرانەکاندا، کراوە بە گۆڕانکاری بە.
«لێرەم. من بنێرە!» (ئیشایا ٦:٨).
کاتێک ئیشایا وەڵامی یەزدانی دایەوە،
«لێرەم. من بنێرە!» (ئیشایا ٦:٨)،
ئیشایا چ کارێکی چاوەڕێ دەکرد یەزدان پێی بدات؟ ئایا بیری دەکردەوە یەزدان دەینێرێت بۆ دەستنیشانکردنی پاشایەکی نوێ، وەک ساموئیل بۆ داود نزیکەی ٣٠٠ ساڵ پێشتر کردی؟ ئایا یاری بە ئەگەری ئەوە دەکرد کە یەزدان پاشای داهاتوو دیاری بکات؟ ئایا بیری دەکردەوە یەزدان وەک موسا بەکاری دەهێنێت، بۆ ڕابەرایەتیکردنی گەلەکەی لە قەیرانی کۆیلایەتی لە میسر؟ یەزدان لە ئیشایای نەپرسی چی پێویستە بکرێت. بەڵکو گوتی:
«بڕۆ و بەم گەلە بڵێ: «هەمیشە گوێ بگرن، بەڵام هەرگیز تێمەگەن؛ هەمیشە ببینن، بەڵام هەرگیز تێمەگەن» (ئیشایا ٦:٩).
یەزدان دەیزانی چی پێویستە بکرێت.
ڕەنگە ئێمەش بژاردەی دڵخوازی خۆمان لە قەیرانێکدا هەبێت، بەڵام کاتێک بە یەزدان دەڵێین، «من هی تۆم. لێرەم. بەکارم بهێنە،» دەبێت کراوە بین بۆ وەڵامەکەی. پێش قەیرانەکە – کاتێک هاوڕێیەتی، خێزان، کڵێسا، خوێندن، کار، تەندروستی و دارایی هەموویان بە شێوەیەکی ڕازیبەخش گەشەیان دەکرد – پێویست بە گۆڕانکاری نەبوو. بەڵام کاتی قەیران ڕەنگە کاتێک بێت بۆ گۆڕانکاری. ژیانی ئیشایا گۆڕا. هەرگیز وەک جاران نەبوو.
گرنگە تێبینی ئەوە بکەین کە قەیرانەکە خۆی ئیشایای نەگۆڕی. قەیران دەرفەتێکمان پێدەدات بۆ وەستاندنی ئاسایی، نزیکبوونەوە لە یەزدان، پاککردنەوەی کردارەکانمان و گوێگرتن. کاتێک ئەم شتانە دەکەین، ڕەنگە هەست بکەین یەزدان بانگمان دەکات بۆ گۆڕانکاری. یان ڕەنگە ئاراستەمان بکات بۆ بەردەوامبوون بە دڵسۆزی لە کارەکانمان. وەک ئارکیپۆس، ڕەنگە پێمان بڵێت
«ئەو کارەی کە لە یەزداندا وەرگرتووە تەواوی بکە» (کۆلۆسی ٤:١٧).
بەڵام یەزدان ڕەنگە پەنجەرەیەکیش بکاتەوە بۆ نیشاندانی ئاراستەیەکی نوێ، خزمەتێکی نوێ، بانگەوازێکی نوێ.
ئیشایا خزمەتێکی پێغەمبەرایەتیی سەختی پێدرا. ئەو کەسانەی کە دەبوو قسەیان لەگەڵ بکات سەرکەش بوون. ئەگەر چاوەکانی لەسەر «سەرکەوتن» و ئەنجامە دیارەکان بووایە، زۆر ناخایەنێت. قەیرانەکان و سەختییەکان بە تەنیا نابێت دیاری بکەن کەی دەوەستین. کاتێک ڕاسپێردرا، ئیشایا پرسی «بۆ چەندێک، ئەی یەزدان؟» و یەزدان وەڵامی دایەوە،
«هەتا شارەکان وێران دەبن و بێ دانیشتوو دەبن... هەتا یەزدان هەمووانی دوور دەخاتەوە و خاکەکە بە تەواوی چۆڵ دەکرێت» (ئیشایا ٦:١١-١٢).
هەموو چالاکییەک لەژێر خۆردا کاتییە. ئەمە چالاکییە مەسیحییەکانی وەک قوتابخانە مەسیحییەکان، نەخۆشخانەکان، خانەی بێ باوکان، ڕێکخراوە میسیۆنییەکان، گرووپە مۆسیقییەکان، گۆڤارەکان و تەنانەت کڵێسا ناوخۆییەکانیش دەگرێتەوە. وەک ئیشایا ئێمەش دەبێت بپرسین، «بۆ چەندێک، ئەی یەزدان؟» ئەوە بۆ یەزدانە کە کاتی دەستپێکردن و کۆتایی دیاری بکات. بەردەوامبوون کاتێک ئەو دەڵێت بوەستە دڵسۆزی نییە، بەڵکو سەرپێچییە. وەستان کاتێک ئەو دەڵێت بڕۆش سەرپێچییە. قەیرانێک ڕەنگە گۆڕانکارییەک پێشنیار بکات، بەڵام دەستپێمەکە، مەوێستە یان مەگۆڕە هەتا هەست دەکەیت یەزدان قسە دەکات.
٥. لە کاتی قەیرانەکاندا، هەڵبژێرە.
«هەمیشە متمانە بە یەزدان بکە، چونکە یەزدان... بەردی هەتاهەتاییە» (ئیشایا ٦:٥).
ڕەنگە ژیانمان لەم دواییانەدا گۆڕانێکی سەیر و سەختی بەسەردا هاتبێت. هەندێک جار سەرسام دەبین بۆچی یەزدان ئامرازێکی ئازاربەخش و ڕاستەوخۆ بەکاردەهێنێت. یەزدان کاتی نائارامیی ناوخۆیی بەکاردەهێنێت بۆ هاندانی ئێمە بۆ نزیکبوونەوە لێی، بۆ پاککردنەوەمان، بۆ قسەکردن لەگەڵ دڵمان. سەیری قەیرانەکە بکە وەک دەرفەتێک بۆ گەشەکردن. یەزدان هێشتا لەسەر تەختەکەی دانیشتووە، بەرز و شکۆدار. ئەو هێشتا کۆنترۆڵی دەکات.
دەبێت هەڵبژێرین کە نزیکتر ببینەوە لێی، هەڵبژێرین دانپێدانان بکەین، هەڵبژێرین گوێ لە دەنگی ئەو بگرین، هەڵبژێرین لە ڕێگەی ئەم قەیرانەوە گەشە بکەین. زوو، وەک شایەتییەک، دەتوانین لەگەڵ زۆر کەسی تردا گۆرانی بڵێین:
«ئەو کەسەی مێشکی جێگیرە، لە ئاشتییەکی تەواودا دەیپارێزیت، چونکە متمانەی بە تۆیە. هەمیشە متمانە بە یەزدان بکە، چونکە یەزدان، یەزدان، بەردی هەتاهەتاییە» (ئیشایا ٢٦:٣-٤).
لە نووسینی فیلیپ نەن }
