لازەر مرد
چیرۆکی لازەر تێگەیشتنێک دەدات دەربارەی چۆن عیسا مامەڵەی لەگەڵ کارەساتدا کرد لەسەر زەوی (یۆحەننا 11:1-46). کاتێک لازەر نەخۆش بوو، خوشکەکانی، مریەم و مارتا، پەیامێکیان بۆ عیسا نارد کە ڕۆژێک لە بێتانی دوور بوو (یۆحەننا 10:40-42). هەرچەندە عیسا ئەم خێزانەی خۆشدەویست، دوو ڕۆژی تر چاوەڕێی کرد پێش ئەوەی بەرەو بێتانی بڕوات. لەبری پەلەکردن، ئەو لە کاتی خودادا ڕۆیشت.
کاتێک عیسا و قوتابییەکانی گەیشتنە بێتانی، بینییان کە لازەر چوار ڕۆژ لەمەوبەر نێژراوە، و مریەم، مارتا و هاوڕێکانیان ماتەمینیان بۆ مردنەکەی دەگێڕا. مارتا وتی «خودایە، ئەگەر تۆ لێرە بوویتایە، براکەم نەدەمرت» (یۆحەننا 11:21 NIV). ئەمە وەک ئەوە وایە بڵێی، «بۆچی ڕێگەت دا ئەم کارەساتە ڕووبدات؟» بە هەمان شێوە دەتوانین بپرسین بۆچی خودا ڕێگە بە نەخۆشی یان ئازار دەدات. ئایا ئەو سزامان دەدات؟ ئایا ئەو بەکاری دەهێنێت بۆ ئەوەی شتێکمان فێر بکات؟
بۆ شکۆمەندی خودا
ئەگەر ئێمە ئازار، ناخۆشی، خەم، تووڕەیی، فرمێسک یان خەمۆکی بەهۆی نەخۆشی، ڕووداوێک یان تاقیکردنەوەی داراییەوە ئەزموون بکەین، نابێت خودا تاوانبار بکەین و بیر بکەینەوە، «بۆچی سزام دەدەیت؟» هەندێک جار ئەو ڕێگە بەم شتانە دەدات بۆ ئەوەی ژیانمان بپشکنین. ناعۆمی بیرت دێت؟ ئەو مێرد و دوو کوڕەکەی لەدەست دا و لە خودا دوورکەوتەوە – ئەو زۆر گەڕابووە دواوە. کارەسات و خەم لە ژیانیدا هەبوو تاوەکو گەڕایەوە و گەڕایەوە بۆ ئەو شوێنەی کە خودا دەیویست لێی بێت (ڕوت 1:20-21).
هەندێک جار خودا ڕێگە بە شتی لەم شێوەیە دەدات لە ژیانماندا بۆ ئەوەی لە ڕێگەی ئەو ئەزموونەوە کە تێیدا دەڕۆین بەرەکەتدار بین، و لە پەیوەندیمان لەگەڵیدا نزیکتر بینەوە. ئەو دەیەوێت زیاتر وەک ئەو بین، و ئەگەر بتوانین شکۆمەندی پێ ببەخشین کاتێک بە ئازار یان کارەساتدا تێدەپەڕین، ئەوا وا دەبین.
کاتێک عیسا دەربارەی لازەر بیستی، وتی: «ئەم نەخۆشییە بە مردن کۆتایی نایەت. نەخێر، ئەمە بۆ شکۆمەندی خودایە بۆ ئەوەی کوڕی خودا لە ڕێگەیەوە شکۆمەند بکرێت» (یۆحەننا 11:4). ئەمە مەبەستی ڕاستەقینەی نەخۆشییەکە بوو. کەواتە، مردن دەرئەنجامی کۆتایی نەخۆشییەکە نەبوو. لەبری ئەوە عیسا خۆی وەک مەسیح نیشان دەدا بە زیندووکردنەوەی لازەر لە مردووان. خەڵک خودایان شکۆمەند کرد بەهۆی ئەم موعجیزە گەورەیەوە.
عیسا چوار شتی بەکارهێنا کاتێک ڕووبەڕووی مارتا و مریەم و لەدەستدانی هاوڕێکەی لازەر بووەوە: فرمێسک، تووڕەیی، ڕاستی و نیعمەت. با سەیری هەر یەکێکیان بکەین.
فرمێسکەکانی
کاتێک مریەم چاوی بە عیسا کەوت، وشەکانی خوشکەکەی دووبارە کردەوە، «خودایە، ئەگەر تۆ لێرە بوویتایە، براکەم نەدەمرت» (یۆحەننا 11:32). کاتێک عیسا بینی ئەو دەگری و ئەوانی تر لەگەڵیدا دەناڵێنن، بە تووڕەیی جووڵا و زۆر خەمبار بوو بەهۆی ئەو ئازارەی کە بەهۆی گوناهی ئێمەوە هاتبووە ناو جیهان. پاشان عیسا دەستی کرد بە گریان. جێگەی سەرنجە کە ئەم کاردانەوەیە تێبینی بکرێت هەرچەندە عیسا دوو تایبەتمەندی هەبوو کە ئێمە نیامانە.
یەکەم، عیسا هەموو شتێک دەزانێت؛ ئەو هەموو شتێکی دەربارەی دۆخەکە دەزانی. ئەو دەیزانی چی ڕوویداوە و بۆچی. ئەو دەیزانی کە بە زوویی لازەر لە مردووان زیندوو دەکاتەوە و ئەم دیمەنە خەمناکە دەگۆڕێت بۆ دیمەنێکی خۆشی. بەڵام کاتێک ڕووبەڕووی کارەسات دەبینەوە، هیچ بیرۆکەیەکمان نییە کە دەرئەنجامەکەی چی دەبێت.
دووەم، عیسا هەموو توانایەکی هەیە؛ ئەو توانای گۆڕینی دۆخەکەی هەیە. بەڵام ئێمە زۆرجار هەست بە بێدەسەڵاتی دەکەین، بەتایبەتی کاتێک ڕووبەڕووی ڕاستی مردن دەبینەوە. بۆچی عیسا هێندە بە سۆزەوە پڕ دەبوو کە دەگریا؟ وەڵامەکە ئەوەیە کە ئەو بێ عەیبە. ئەو دڵی خۆی بۆ کەس دانانێت، تەنانەت بۆ ماوەیەکی کورت. ئەو ڕەت ناکاتەوە بچێتە ناو خەممانەوە.
ئەمە نیشان دەدات کە نابێت هەوڵ بدەین خۆمان لە خەم بپارێزین، چونکە نیشانەی ناتەواوی، لاوازی یان کەمی باوەڕ نییە. خەم زۆر ڕاستەقینەیە. ئازار دەدات و دەبێت دەرببڕدرێت، نەک سەرکوت بکرێت. هەروەها، دەبێت پشتگیری ئەوانە بکەین کە خەمبارن بە هاوبەشیکردنی هەستەکانیان (ڕۆما 12:15). کاتێک عیسا ئەمەی کرد، خەڵک وتیان «سەیری بکەن، چەند خۆشی دەویست» (یۆحەننا 11:36).
تووڕەییەکەی
کاردانەوەیەکی تر بۆ ئازار یان کارەسات لەم چیرۆکەدا تووڕەییە. کتێبی پیرۆز دەڵێت کە عیسا «زۆر لە ڕۆحدا جووڵا و خەمبار بوو» کاتێک بینی خەڵک دەگریان (یۆحەننا 11:33). وشەی یۆنانی بۆ ئەم دەستەواژەیە واتای «بە تووڕەیی بلەرزێت» دەدات. پاشان وتی عیسا «زۆر جووڵا» کاتێک هاتە سەر گۆڕەکە (یۆحەننا 11:38). وشەی یۆنانی لێرەدا واتای «وەک ئاژەڵێک بڕوێنێت» دەدات. ئەو تووڕە بوو.
ئایا عیسا تووڕە بوو چونکە مارتا و مریەم هەردووکیان پرسیاریان کرد بۆچی ئەو ڕێگەی دابوو ئەمە ڕووبدات؟ نەخێر. ئایا ئەو تووڕە بوو چونکە باشترین هاوڕێکەی چیتر لە دەوروبەردا نەبوو؟ نەخێر. ئایا ئەو تووڕە بوو چونکە خەڵک ماتەمینیان دەگێڕا؟ نەخێر. وەڵامەکە ئەوە بوو کە ئەو لە مردن تووڕە بوو! ئەو لە گۆڕەکە تووڕە بوو کە لازەر تێیدا بوو. ئەمە دەزانین چونکە عیسا بە مارتا وت، «من زیندووبوونەوە و ژیانم» (یۆحەننا 11:25). سەرسوڕهێنەرە! ئەو بانگەشەی ئەوەی کرد کە ئەو نووسەری ژیانە، خودایە کە دەتوانێت مردووان زیندوو بکاتەوە. مارتا وتی کە ئەو باوەڕی وایە کە ئەمە ڕاستە (یۆحەننا 11:26-27). ئایا تۆ ڕازییت؟
عیسا خەریک بوو ئەم پرسەیە بگۆڕێت بۆ زیندووبوونەوە! ئەو خەریک بوو لەم کارەساتەوە شتێک گەورەتر لەوەی پێشتر هەبوو دەربهێنێت. و ئەمە بۆ شکۆمەندی خودا دەبوو (یۆحەننا 11:4).
ڕاستییەکەی
کاردانەوەیەکی تر بۆ ئازار یان کارەسات لەم چیرۆکەدا خزمەتگوزاری ڕاستی خودایە کە لە زیندووبوونەوەی لازەردا دیارە. ئەگەر باوەڕت وایە کە عیسا ڕاستییە (یۆحەننا 14:6) و ڕێگاکانی بە خۆشەویستی هاندراون، بەبێ گوێدانە بارودۆخەکە، ئەوا دەتوانیت ڕووبەڕووی هەر شتێک لە ژیاندا ببیتەوە. یەکێک لە ڕاستییەکان ئەوەیە کە عیسا ئازاری چەشت؛ نەک بۆ ئەوەی ئێمە ئازار بچێژین، بەڵکو بۆ ئەوەی کاتێک ئازار دەچێژین زیاتر وەک ئەو بین. ناتوانین کۆنترۆڵی ئەوە بکەین کە ژیان چی دەهێنێت، بەڵام دەتوانین کۆنترۆڵی کاردانەوەمان بکەین بۆ ئەوەی کە ژیان دەیهێنێت.
بیرۆکەی ئەوەی کە خودا ڕێگەی دا 11ی سێپتەمبەری 2001 ڕووبدات بۆ ئەوەی ئەمریکا سزا بدات، مانای نییە. ڕۆما 1:18-32 پێمان دەڵێت چۆن مرۆڤ لە گوناهدا ژیاوە لە سەردەمەکاندا و هەروەها ئەمڕۆش. هیچ شتێک نەگۆڕاوە. بەڵام تەنها لە ئەمریکا نییە. ئەمە چۆن مرۆڤ لە سەرانسەری جیهاندا ئەمڕۆ دەژی. تووڕەیی خودا لە کاتی خۆیدا بەسەر هەموو خەڵکدا دابەش دەکرێت – بەڵام هێشتا نا! کاتێک عیسا دەڵێت «من ڕێگا و ڕاستی و ژیانم» پێویستە متمانەی پێ بکەین.
خودا بە مارتا دڵنەوایی پێشکەش ناکات، بەڵکو زیندووبوونەوە. کاتێک شتێک هەڵە دەبێت، زۆربەمان ڕوو لە خودا دەکەین بۆ دڵنەوایی و ئارامکردنەوە. ئەمە باشە. بەڵام عیسا ناڵێت، «متمانەم پێ بکە و من ئازار و خەم و تووڕەیی و بێزاری لادەبەم.» لەبری ئەوە دەڵێت، «من لێرەم بۆ ئەوەی زیندووبوونەوە و ژیانت پێ ببەخشم.» ڕۆژێک ئەو دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی بمانبات بۆ ئەوەی بۆ هەتاهەتایە لەگەڵیدا بین. ئەو هەروەها بەڵێنی ئاسمانێکی نوێ و زەوییەکی نوێی داوە. ئەوکاتە هەموو فرمێسک و ئازار و مردن نامێنن، و چیتر گوناه و نەخۆشی نامێنێت. کەسێک جارێک وەسفی کرد وەک لە خەوێکی خراپ هەستان و تێگەیشتن لەوەی کە ئەوەی لە ژیانتدا ڕوویداوە تەنها ئەوە بوو – خەوێکی خراپ!
ئەگەر نەتوانیت کاردانەوەت هەبێت بەرامبەر بەو ئازار و کارەساتەی کە دێتە ژیانت بە شێوەی خودا، ئەوا تۆ دەباتە خوارەوە و لە خودا دوورت دەخاتەوە. بەڵام ئەگەر بیدەیتە ئەو، بڵێی، «خودایە، پێم بڵێ چی دەتەوێت لە ڕێگەی ئەمەوە فێر بم. پێم بڵێ چۆن دەتوانم ببمە مەسیحییەکی باشتر، چۆن دەتوانم زیاتر وەک تۆ بم.» ئەوا ژیانت زۆر باشتر دەبێت.
نزیکەی کۆتایی ڕووداوەکەی لازەر، عیسا بە مارتا وت، «ئایا پێت نەوتم کە ئەگەر باوەڕ بکەیت، شکۆمەندی خودا دەبینیت؟» جا بەردەکەیان لادا ... عیسا بە دەنگێکی بەرز بانگی کرد، «لازەر، وەرە دەرەوە!» پیاوە مردووەکە هاتە دەرەوە ... عیسا پێیانی وت، «جلەکانی گۆڕەکەی لێ بکەنەوە و وازی لێ بهێنن.» بۆیە زۆرێک لە جولەکەکان کە هاتبوون بۆ سەردانی مریەم، و بینیبوویان عیسا چی کرد، باوەڕیان پێی هێنا» (یۆحەننا 11:40-45). یۆحەننا 11:4 جێبەجێ کرا. نەخۆشییەکەی لازەر بە مردن کۆتایی نەهات؛ بۆ شکۆمەندی خودا بوو.
نیعمەتەکەی
خودایەکمان هەیە کە هێندە پابەندە بە کۆتاییهێنان بە ئازار و مردن، کە ئامادە بوو بێتە ناو ئەم جیهانەوە و خۆی ئازار بچێژێت و بمرێت. خودای باوک کوڕەکەی خۆی لە گۆلگۆتا بەخشی. عیسا بە شێوەیەکی ترسناک ئازاری چەشت لە دەستی ئەو کەسانەی کە بێ هۆکار ڕقیان لێی بوو. خودا دەزانێت ئازار چۆنە. ئەگەر بیر دەکەیتەوە کە خودا گرنگی بە ئازار و ناخۆشییەکەت نادات، ئەوا دووبارە بیر بکەرەوە. ئەو تاوانبار مەکە بۆ ئەوەی لە ژیانتدا ڕوودەدات. ئەو ئامادە بوو ئازار بچێژێت و بمرێت بۆ تۆ چونکە گرنگی بە تۆ دەدات و خۆشی دەوێیت.
بۆچی خودا ڕێگە بە کارەسات دەدات لە ژیانماندا؟ چونکە ئەو دەیەوێت زیندوومان بکاتەوە، ژیانێکی نوێمان پێ ببەخشێت، کە تێیدا کەسانی باشتر دەبین، و خودا لە ڕێگەی ئێمەوە شکۆمەند دەکرێت، و زیاتر وەک ئەو دەبین.
نیعمەتی خودایە کە هێزی پێداوین بۆ ئەوەی بە متمانەوە ڕووبەڕووی داهاتوو ببینەوە، بەبێ گوێدانە ئەوەی چ ئازار، ناخۆشی یان خەمێک ڕەنگە بێتە ڕێگامان. نیعمەتی خودا بەسەر هەموو ژیانماندایە بۆ یارمەتیدانمان و دڵنیاییدانمان کە هیوایەکمان هەیە. بەبێ گوێدانە ئەوەی لەسەر ئەم زەوییە بەسەرمان دێت، هیوای ژیانی هەتاهەتایی لەگەڵیدا هەیە، هیوایەک کە دڵنیامان دەکاتەوە لە داهاتوویەک لەگەڵیدا بۆ هەتاهەتایە.
کاردانەوەی ئێمە
عیسا ئازاری چەشت، نەک بۆ ئەوەی ئێمە ئازار بچێژین، بەڵکو بۆ ئەوەی کاتێک ئازار دەچێژین زیاتر وەک ئەو بین. ناتوانین کۆنترۆڵی ئەوە بکەین کە ژیان چی دەهێنێت، بەڵام دەتوانین کۆنترۆڵی کاردانەوەمان بکەین بۆ ئەوەی کە ژیان دەیهێنێت. کارەساتەکان هەمیشە سزای خودا نین بۆ گوناه – بۆ بێباوەڕ دواتر دێت. لە ئێستادا خودا ڕێگە بە خەڵک دەدات کە شوێن ئارەزووە خراپەکانیان بکەون (ڕۆما 1:24-28). عیسا دەربارەی پیاوێکی نابینا وتی، «نە ئەم پیاوە و نە دایک و باوکی گوناهیان نەکردووە، بەڵکو ئەمە ڕوویدا بۆ ئەوەی کاری خودا لە ژیانیدا دەربکەوێت» (یۆحەننا 9:3). پۆڵس لە ئازاردا دڵخۆش بوو چونکە دەیزانی کە «ئازار خۆڕاگری بەرهەم دەهێنێت» (ڕۆما 5:3).
کەواتە دەتوانین لە کارەساتەوە هەستینەوە، شکۆمەندی بە خودا ببەخشین و زیاتر وەک ئەو بین. شایەتحاڵی باشتر دەبین بەهۆی ئەوەی کە تێیدا ڕۆیشتووین. پێویستە بە تەواوی متمانە بە مەسیح و خۆشەویستییەکەی بکەین، کە لە هەموو بارودۆخێکی ژیاندا، چ باش بێت یان خراپ، دەرفەتێک بۆ بەرەکەتی خودا ببینین (ڕۆما 8:28).
لە چیرۆکی لازەرەوە فرمێسکەکانی عیسا دەبینین کە لەگەڵ مریەمدا هاوبەشی کرد، ئەو ڕاستییەی کە بە مارتا بەخشی، ئەو تووڕەییەی کە لەسەر گۆڕەکە نیشانی دا و ئەو نیعمەتەی کە هەموو ڕووداوەکە دادەپۆشێت. کاتێک ڕووبەڕووی خەم و کارەسات دەبینەوە، پێویستمان بەم چوار شتەیە بۆ یارمەتیدانمان لە ڕێگەی ئازار و خەممانەوە.
