پرسیار: ئایا قومارکردن گوناهە؟ کتێبی پیرۆز چی دەربارەی قومارکردن دەڵێت؟
وەڵام: کتێبی پیرۆز بەتایبەتی قومارکردن، یان بخت بە یەک نووسراوی تایبەت شەرمەزار ناکات وەک «قومار مەکە». بەڵام کتێبی پیرۆز بنەمامان پێدەدات بۆ کارکردن. بۆ نموونە، لە 1 تیمۆساوس 6:10 پێمان دەوترێت کە «خۆشەویستیی پارە ڕەگ و ڕیشەی هەموو جۆرە خراپەیەکە» (NKJV). عیبرانییەکان بەردەوام دەبێت، «ڕەفتارتان بەبێ چاوچنۆکی [خۆشەویستیی پارە] بێت؛ بەو شتانە ڕازی بن کە هەتانە. چونکە خودی ئەو فەرموویەتی، 'هەرگیز جێتان ناهێڵم و وازتان لێناهێنم'» (13:5).
وشەی خودا باوەڕداران هان دەدات کە لە هەوڵدان بۆ «دەوڵەمەندبوون بە خێرایی» دوور بکەونەوە. پەندەکان دەڵێت، «سامانی بە ناڕاستی بەدەستهاتوو کەم دەبێتەوە، بەڵام ئەوەی بە ڕەنج کۆی دەکاتەوە زیاد دەکات» (13:11) و «ئایا چاوت لەسەر شتێک دادەنێیت کە نییە؟ چونکە سامان بە دڵنیاییەوە باڵ بۆ خۆی دروست دەکات؛ وەک هەڵۆ بەرەو ئاسمان دەفڕێت» (23:5). سەرجەم 5:10 ڕایدەگەیەنێت، «ئەوەی زیو خۆشبوێت، بە زیو تێر نابێت؛ نە ئەوەی زۆری خۆشبوێت، بە زیادبوون. ئەمەش بێهوودەییە.» قومارکردن، بخت و هەر جۆرە قومارێک لەسەر خۆشەویستیی پارە چڕ بووەتەوە و بە شێوەیەکی بێگومان خەڵک بە بەڵێنی دەوڵەمەندیی خێرا و ئاسان تاقیدەکاتەوە. لە باشترین حاڵەتدا، ئەوان بەفیڕۆدانی پارەن.
وەک باوەڕداران، هیچ شتێک لەوەی هەیە هی ئێمە نییە چونکە ئێمە هی خۆمان نین، بە نرخێک کڕدراوین و هەموو شتێک کە ئێمەین یان هەیە هی خودایە. ئێمە تەنها سەرپەرشتیاری ئەوەین کە پێمان دراوە، و لە سەرپەرشتیار داوا دەکرێت کە دڵسۆز بێت (1 کۆرنسۆس 6:19-20، 4:2).
هەرچەندە ڕاستە کە زۆربەمان پارە بەفیڕۆ دەدەین، بەڵام ئەمە قومارکردن ڕەوا ناکات. نابێت هیچ کام لە پارەی خودا بەفیڕۆ بدەین – دەبێت بۆ پێداویستییەکانی داهاتوو بۆ ڕێزگرتن لەو یان بۆ کاری خودا پاشەکەوت بکرێت. عیسای مەسیح فەرمووی، «لەکوێ گەنجینەتان بێت، دڵیشتان لەوێ دەبێت» (لۆقا 12:34). زۆرجار وتراوە کە دەتوانیت بزانیت دڵی باوەڕدارێک لەکوێیە بە سەیرکردنی چۆن پارەکەی خەرج دەکات.
یەک جار قومارکردن لە کتێبی پیرۆزدا باس کراوە، بۆ مەبەستێکی خراپ بوو: کاتێک پاسەوانە ڕۆمانییەکان لەسەر جلەکەی عیسا لە کاتی خاچکێشاندا قوماریان کرد (یۆحەننا 19:23-24). لە لایەکی ترەوە، کتێبی پیرۆز زۆر دەربارەی فڕێدانی تیروپشک دەدوێت – شتێک کە نەزانراو ڕەنگە بە «بەخت» یان «هەل»ی بزانێت. بەڵام لە بارودۆخی گونجاودا ئەمە ڕێگەیەک بوو بۆ تێگەیشتن لە ویستی خودا لە ڕۆژانی کۆندا، پێش ئەوەی ڕۆحی پیرۆز لە باوەڕداران نیشتەجێ بێت. وەک نموونە، فڕێدانی تیروپشک لە لێڤییەکان 16:8 بەکارهات بۆ هەڵبژاردنی نێوان بزنی قوربانی و بزنی قوربانی. یەشوع تیروپشکی فڕێدا بۆ دیاریکردنی دابەشکردنی زەوی بەسەر هۆزە جیاوازەکاندا (یەشوع 18:10). لە نەحمیا، خەڵک تیروپشکیان فڕێدا بۆ دیاریکردنی ئەوەی کێ لەناو دیوارەکانی ئۆرشەلیمدا دەژی (11:1). نێردراوان تیروپشکیان فڕێدا بۆ دیاریکردنی جێگرەوەی یەهودا (کردارەکان 1:26). پەندەکان 16:33 دەڵێت، «تیروپشک فڕێدەدرێتە ناو باوەش، بەڵام هەموو بڕیارێکی لە خوداوەیە.»
ئەگەر تەنها چەند خاڵێک لە پەیوەندیدا بە کازینۆ و بختەوە لەبەرچاو بگرین، دەتوانین بە خێرایی ببینین کە ئەوان دژی ڕێگاکانی خودان. کازینۆکان هەموو جۆرە پلانێکی بازاڕکردن بەکاردەهێنن بۆ هاندانی قومارچییەکان بۆ ئەوەی زۆرترین پارە مەترسی بخەنە سەر. ئەوان زۆرجار کحولی هەرزان یان بێبەرامبەر پێشکەش دەکەن، کە سەرخۆشی هان دەدات و بەمەش توانای بڕیاردانی ژیرانە کەم دەکاتەوە. هەموو شتێک لە کازینۆیەکدا بە تەواوی ڕێکخراوە بۆ وەرگرتنی پارە بە بڕی زۆر و هیچ لە بەرامبەردا نادات. توێژینەوەکان نیشان دەدەن کە ڕێژەی تاوان بە شێوەیەکی بەرچاو بەرز دەبێتەوە، ڕێژەی جیابوونەوە بەرز دەبێتەوە، مایەپووچبوون زیاد دەکات، و بەکارهێنانی ماددە هۆشبەرەکان و کحول لە دەوروبەری کازینۆکان زیاد دەکات. حکومەت و خزمەتگوزارییە کۆمەڵایەتییەکان باری قورستریان لەو ناوچانەدا هەیە.
بختەکان هەوڵ دەدەن خۆیان وەک ڕێگەیەک بۆ دابینکردنی بودجەی پەروەردە و پرۆگرامە کۆمەڵایەتییەکان نیشان بدەن. بەڵام، توێژینەوەکان نیشان دەدەن کە بەشداربووان بەزۆری ئەوانەن کە کەمترین توانایان هەیە پارە لەسەر بلیتەکانی بخت خەرج بکەن. سەرنجڕاکێشیی «دەوڵەمەندبوون بە خێرایی» تاقیکردنەوەیەکی زۆر گەورەیە بۆ ئەوەی زۆرێک لەوانەی بێهیوان بەرگەی بگرن، بۆیە ئەو پارە کەمەی هەیانە لەسەر شتێک خەرج دەکەن کە ئەگەری بردنەوەی زۆر کەمە. ئەمەش دەبێتە هۆی وێرانبوونی زیاتر.
زۆرجار دەبیستین خەڵک دەڵێن ئەوان بخت یان قومار دەکەن بۆ ئەوەی بتوانن پارە لە بردنەوەکانیان بدەنە کەنیسە یان بۆ هۆکارێکی باش. لە کاتێکدا ئەمە ڕەنگە وەک پاڵنەرێکی باش دەربکەوێت، بەڵام وانییە. لە ڕاستیدا زۆر کەم کەس بردنەوەی قومار بە ژیرانە بەکاردەهێنن. توێژینەوەکان دیارییان کردووە کە زۆرینەی زۆری براوەکانی بخت چەند ساڵێک دوای بردنەوەی خەڵاتێکی گەورە لە دۆخێکی دارایی خراپتردان وەک لەوەی پێشتر بوون. و پاشان ئەم پرسیارە هەیە: «ئایا خودا بەڕاستی پێویستی بەم جۆرە پارەیە هەیە یان دەیەوێت بۆ دابینکردنی بودجەی ئەرکەکەی لە جیهاندا؟» خودا سەروەرە و ئەو پێداویستییەکانی کەنیسەکەی لە ڕێگەی ڕاستگۆیانەوە دابین دەکات.
پێویستە بەڕاستی پاڵنەرەکانمان بۆ ئەوەی بۆچی دەمانەوێت قومار بکەین یان بخت بکەین، تاوتوێ بکەین. زۆربەی کات بیرۆکەی دەوڵەمەندبوون بە خێرایی یان بەدەستهێنانی شتێک بە بێ بەرامبەر بە تەواوی خۆپەرستانەیە و بەڕاستی ئێمە لە خودا دوور دەخاتەوە. عیسا ڕایگەیاند کە «هیچ خزمەتکارێک ناتوانێت خزمەتی دوو گەورە بکات؛ چونکە یان ڕقی لە یەکێکیان دەبێتەوە و ئەوی تری خۆشدەوێت، یان دڵسۆزی یەکێکیان دەبێت و ڕقی لە ئەوی تر دەبێتەوە. ناتوانن خزمەتی خودا و سامان [پارە] بکەن» (لۆقا 16:13).
بنەماکانی کتێبی پیرۆز شوێنی پلانەکانی «دەوڵەمەندبوون بە خێرایی» ناکەون. بەڵکو، خودا بەخشندەیە بۆ ئەوانەی کە پێی دەدەن. بە شێوەیەکی سەرنجڕاکێش، چەند بەخشندەتر بیت، خودا زیاتر پێت دەداتەوە. مەلاخی 3:10 پێمان دەڵێت کە «'هەموو دەیەکە بهێننە ناو گەنجینە، بۆ ئەوەی خواردن لە ماڵەکەمدا هەبێت و ئێستا من تاقی بکەنەوە لەمەدا،' خودای سوپاسالار دەڵێت، 'ئەگەر من پەنجەرەکانی ئاسمانتان بۆ نەکەمەوە و بەرەکەتێکتان بەسەردا نەبارێنم تاوەکو لێی دەڕژێت'» (NASB).
وەڵام درایەوە





