یەعقووب – لە بێتئیلەوە بۆ ئێل بێتئیل
ئیسحاق و ڕێبێکا، کە خوداپەرست بوون، دوو کوڕی دووانەیان هەبوو، یەعقووب و عیسۆ. دەخوێنینەوە: ئیسحاق لەلای پەروەردگار پاڕایەوە بۆ ژنەکەی، چونکە نەزۆک بوو؛ و پەروەردگار پاڕانەوەکەی قبوڵ کرد، و ڕێبێکای ژنی دووگیان بوو... و پەروەردگار پێی گوت: 'دوو نەتەوە لە سکتدان، دوو گەل لە جەستەت جیا دەبنەوە؛ یەک گەل لەوی تر بەهێزتر دەبێت، و گەورەکە خزمەتی بچووکەکە دەکات.' جا کاتێک ڕۆژەکانی تەواو بوون بۆ لەدایکبوون، بەڕاستی دووانە لە سکی بوون. و یەکەمەکە سوور دەرچوو. وەک جلێکی موودار بوو بەسەریدا؛ بۆیە ناویان نا عیسۆ. دواتر براکەی دەرچوو، و دەستی بە پاژنەی پێی عیسۆوە گرت؛ بۆیە ناوی لێنرا یەعقووب (پەیدابوون 25:21، 23-26 NKJV).
ناوی یەعقووب بە واتای "جێگرەوە" یان "فێڵباز" دێت، و دەبینین کە لە زۆر بۆنەدا دڵسۆزی ناوەکەی بووە. هەمان لێدوان دەتوانرێت بۆ ئەو بەکاربهێنرێت وەک چۆن بۆ "ناباڵی گەمژە" لە سەردەمی داوددا بەکارهات: چونکە وەک ناوەکەی وایە، خۆیشی وایە (1 ساموئیل 25:25).
عیسۆ ڕاوچییەکی لێهاتوو بوو، پیاوێکی دەشتودەر بوو؛ بەڵام یەعقووب پیاوێکی هێمن بوو، لە خێوەتدا دەژیا (پەیدابوون 25:27). لە ڕووی ژیان لە خێوەتدا، یەعقووب وەک باپیرە و باوکی بوو (عیبرانییەکان 11:9)، بەو واتایە دێت کە ئەوان "نامۆ و ڕێبوار بوون لەسەر زەوی" (ئایەتی 13). مەسیحییەکان پێیان دەوترێت "نامۆ و ڕێبوار" (1 پەترۆس 2:11)، و وەک ئەوان پێمان دەوترێت "مێشکتان بخەنە سەر شتەکانی سەرەوە، نەک شتەکانی سەر زەوی" (کۆلۆسی 3:2). بە پێچەوانەوە، لوت، برازای باپیرەی یەعقووب، کاراکتەری ڕێبواری خۆی وازلێهێنا بۆ ئەوەی لە ماڵێکدا لە سەدۆم بژی. پەیدابوون 19 ئاشکرای دەکات کە چۆن ئەم بڕیارە خەمناکە کاریگەری لەسەر دانا.
مافی نۆبەرەیی
یەعقووب، کە دایکی خۆشی دەویست، هەمیشە دەیویست لە پێشەوە بێت بەبێ گوێدانە ڕێگاکان. جارێک یەعقووب شۆربایەکی لێنا، و عیسۆ، کە ماندوو بوو، داوای کەمێکی کرد. بەڵام یەعقووب گوتی، 'مافی نۆبەرەیی خۆتم پێ بفرۆشە... سوێندم بۆ بخۆ لەم ڕۆژەوە.' جا سوێندی بۆ خوارد، و مافی نۆبەرەیی خۆی بە یەعقووب فرۆشت (25:31، 33). یەعقووب لاوازی براکەی بینی و سوودی لێ وەرگرت بۆ بەدەستهێنانی مافی نۆبەرەیی. مافی نۆبەرەیی بەو واتایە بوو کە شەرەفی سەرۆکی خێزانەکەی دەبێت لەگەڵ بەرەکەتی باوکی. زانای کتێبی پیرۆز ویلیام کێلی کۆمێنتی کرد، "یەعقووب بە پەرۆشەوە بەدوای ئەو نازناوەدا دەگەڕا کە بۆ باوباپیران و نەوەکانی بە بەرەکەتەوە بەسترابووەوە؛ و ئەو دەیزانی کە براکەی ئەو بەهایەی بۆی نییە."
نازانین ئایا ڕێبێکا هەرگیز بە یەعقووبی گوتبوو کە پەروەردگار پێی گوتووە، "گەورەکە خزمەتی بچووکەکە دەکات" (ئایەتی 23). بەبێ گوێدانە ئەوە، یەعقووب ئامادە نەبوو چاوەڕێی خودا بکات. یەعقووب وای بیر دەکردەوە کە دەتوانێت زیرەکی و توانای خۆی بەکاربهێنێت بۆ بەدەستهێنانی مافی نۆبەرەیی. ئەو بە خۆپەرستییەوە ڕەفتاری کرد، و ئەنجامەکەی بۆ ساتێک دڵی خۆش کرد.
بەرەکەت
لە پەیدابوون 27 یەعقووب درۆی لەگەڵ باوکی کرد، کە نابینا بوو. ئیسحاق یەعقووبی هەست پێکرد و بۆنی کرد پێش ئەوەی بەرەکەتداری بکات، وای بیر دەکردەوە یەعقووب عیسۆیە. یەعقووب باوکی فریو دابوو. سەبارەت بەمە، مامۆستای کتێبی پیرۆز سی. ئێچ. ماکینتۆش نووسی: "مەبەستی خودا دەبێت بمێنێتەوە، و ئەو هەموو ویستەکانی خۆی دەکات. باوەڕ ئەم کۆتاییە دەزانێت، [و] بە هێزی ئەو زانیارییە، دەتوانێت چاوەڕێی کاتی خودا بکات. ئەمە، سروشت هەرگیز ناتوانێت بیکات، بەڵام [دەبێت] دەست بکات بە بەدەستهێنانی ئامانجەکانی خۆی، بە داهێنانەکانی خۆی."
کاتێک کاری یەعقووب ئاشکرا بوو، ئیسحاق ناچار بوو بە عیسۆ بڵێت، "'براکەت بە فێڵەوە هات و بەرەکەتەکەی تۆی برد.' و عیسۆ گوتی، 'ئایا بە ڕاستی ناوی یەعقووب نییە؟ چونکە ئەو دوو جارە جێگەی منی گرتووەتەوە. مافی نۆبەرەیی منی برد، و ئێستا سەیری بکە، بەرەکەتەکەی منی برد!'... و عیسۆ بە باوکی گوت، 'ئایا تەنها یەک بەرەکەتت هەیە، باوکم؟'" (پەیدابوون 27:35-36، 38). ئیسحاق تەنها یەک بەرەکەتی هەبوو، بەڵام خودا و باوکمان زۆر بەرەکەتی هەیە. ئەو "بە هەموو بەرەکەتێکی ڕۆحی لە شوێنە ئاسمانییەکان لە مەسیحدا بەرەکەتداری کردووین" (ئەفەسۆس 1:3) – هیچ کام لەوانە هەرگیز ناتوانرێت لێمان وەربگیرێت!
هەڵاتن
عیسۆ ڕقی لە یەعقووب بوو لەسەر ئەوەی کردبووی، و پلانی دانا بوو کە براکەی بکوژێت هەر کە باوکیان مرد. بە ڕێبێکا گوترا لەسەر نیازی عیسۆ، و ئەو پلانی دانا بۆ ناردنی یەعقووب بۆ لای براکەی لابان لە پادان ئارام. بەپێی ئەوە، یەعقووب نێردرا و گەیشتە شوێنێک و هەموو شەوێک لەوێ مایەوە، چونکە خۆر ئاوا ببوو. و یەکێک لە بەردەکانی ئەو شوێنەی گرت و خستییە ژێر سەری، و لەو شوێنەدا پاڵکەوت بۆ خەوتن (پەیدابوون 28:11). یەعقووب هێشتا دڵێکی فێڵبازی هەبوو؛ هێشتا فێر نەبوو متمانە بە پەروەردگار بکات. زۆر دواتر، سولەیمان بە داناییەوە ئامۆژگاری کوڕەکەی کرد، متمانە بە پەروەردگار بکە بە هەموو دڵتەوە، و پشت بە تێگەیشتنی خۆت مەبەستە؛ لە هەموو ڕێگاکانتدا دان بەو دابنێ، و ئەو ڕێگاکانت ڕاست دەکاتەوە (پەندەکان 3:5-6). ئەو شەوە خودا خەونێکی بە یەعقووب نیشاندا. خەونی بینی، و سەیری بکە، پەیژەیەک لەسەر زەوی دانرابوو، و سەرەکەی گەیشتبووە ئاسمان؛ و لەوێ فریشتەکانی خودا سەردەکەوتن و دادەبەزین لەسەری (پەیدابوون 28:12). پەیژەکە جۆرێکە لە پەروەردگار عیسا وەک کوڕی مرۆڤ (سەیری 1 تیمۆساوس 2:5 بکە). لە خەونی یەعقووبدا خودا پێی گوت کە ئەو کێیە و چی بۆی دەکات (پەیدابوون 28:13). خودا بە کارکردن لە سەروەری خۆیدا، هیچ شتێکی بە یەعقووب نەگوت لەسەر ڕێگاکانی فێڵبازی و درۆزنی.
ئینجا یەعقووب لە خەو هەستا و گوتی، 'بە دڵنیاییەوە پەروەردگار لەم شوێنەدایە، و من نەمدەزانی.' و ترسا و گوتی، 'چەند سەرسوڕهێنەرە ئەم شوێنە! ئەمە هیچ نییە جگە لە ماڵی خودا، و ئەمە دەروازەی ئاسمانە!' (پەیدابوون 28:16-17). ویژدانی یەعقووب ئازاری پێگەیشت چونکە دەیزانی کە شێوازی ژیانی لە چاوی پەروەردگاردا ڕاست نییە.
یەعقووب... ئەو بەردەی کە خستبوویە ژێر سەری، کردی بە ستوونێک، و ڕۆنی بەسەردا ڕشت. و ناوی ئەو شوێنەی نا بێتئیل (ئایەتەکانی 18-19). بێتئیل بە واتای "ماڵی خودا" دێت. ڕۆنەکە وێنەی ڕۆحی پیرۆزە. لەمەدا بیرمان دێتەوە کە ئێمە ئەندامی ماڵی خوداین، لەسەر بناغەی نێردراوان و پێغەمبەران دروستکراوین، عیسای مەسیح خۆی بەردی گۆشەی سەرەکییە، کە تێیدا هەموو بیناکە، پێکەوە گونجاو، گەشە دەکات بۆ پەرستگایەکی پیرۆز لە پەروەردگاردا، کە تێیدا ئێوەش پێکەوە دروست دەکرێن بۆ شوێنی نیشتەجێبوونی خودا لە ڕۆحدا (ئەفەسۆس 2:19-21).
مامەڵەکردن
یەعقووب گوێی لەوە بوو کە خودا چی بۆی دەکات، بەڵام لەبری ئەوەی قسەی خودا بە ڕاست بزانێت، دەستی کرد بە مامەڵەکردن لەگەڵ خودا. گوتی، ئەگەر خودا لەگەڵم بێت، و لەم ڕێگایەدا کە دەڕۆم بمپارێزێت، و نانم بدات بۆ خواردن و جلوبەرگم بدات بۆ لەبەرکردن، بۆ ئەوەی بە ئاشتی بگەڕێمەوە ماڵی باوکم، ئەوا پەروەردگار دەبێتە خودای من (پەیدابوون 28:20-21). چەند بەزەییپێهاتوو! یەعقووب سوور بوو لەسەر ئەوەی بە ڕێگای خۆیدا بڕوات. ئەو تەنها دان بە خودادا دەنێت وەک خودای خۆی ئەگەر خودا هەندێک شتی بۆ بکات.
ئەو بێتئیلی بەجێهێشت بۆ پاران ئارام بە ویژدانێکی وروژاو، بەڵام شتانێک لە دڵی یەعقووبدا هێشتا مابوون کە حوکم بدرێن. خودا، کە لە ژیانی یەعقووبدا کاری دەکرد، بە سەروەرییەوە بردی بۆ لای کچەکەی لابان، ڕاحێل. ماچی کرد و گریا (29:11). ڕاحێل ڕۆیشت و بە باوکی گوت لەسەر یەعقووب، و لابان... ڕایکرد بۆ پێشوازی لێکردنی، و باوەشی پێدا کرد و ماچی کرد، و بردی بۆ ماڵەکەی (ئایەتی 13). "یەعقووبی مامەڵەچی چاوی بە لابان مامەڵەچی کەوت. هەردووکیان دەبینران کە هەموو هەوڵێکیان دەدا بۆ ئەوەی یەکتر فریو بدەن" (سی. ئێچ. ماکینتۆش).
یەعقووب پێویست بوو فێر بێت کە خودا گاڵتەی پێ ناکرێت، چونکە هەرچییەک مرۆڤ بچێنێت، ئەوەش دەدروێتەوە. چونکە ئەوەی بۆ جەستەی خۆی بچێنێت، لە جەستەوە گەندەڵی دەدروێتەوە، بەڵام ئەوەی بۆ ڕۆح بچێنێت، لە ڕۆحەوە ژیانی هەتاهەتایی دەدروێتەوە (غەلاتییەکان 6:7-8). یەعقووب تۆوی فێڵبازی چاندبوو؛ ئێستا کاتی دروێنەکردنی بەرهەمەکە بوو. بۆ ماوەی حەوت ساڵ وای بیر دەکردەوە کە مامەڵەیەکی هەیە، بەڵێنێکی پتەو لە لابانەوە بۆ ڕاحێل. فریو درا، لەبری ئەوە خوشکە گەورەکەی لیاهی وەرگرت. یەعقووب بە لابان گوت، ئەمە چییە کە تۆ پێت کردم؟ (پەیدابوون 29:25). دەبوو حەوت ساڵی تر خزمەتی لابان بکات بۆ ڕاحێل. دواتر، یەعقووب بە ڕاحێل و لیاهی گوت، باوکتان فریوی دام و کرێی کارەکەی منی دە جار گۆڕی (31:7).
بیست ساڵ پێشتر یەعقووب بە هیچ شتێکەوە هاتبووە ماڵی لابان، لە توڕەیی براکەی ڕایکردبوو. ئێستا یەعقووب سامانێکی هەبوو، لە کاتێکدا بەردەوام بوو لە پشت بەستن بە تێگەیشتنی خۆی. یەعقووب هیچ قسەیەکی لە خوداوە نەبوو لەم 20 ساڵەدا، بەڵام دواتر خودا پێی گوت، من خودای بێتئیلم، لەوێ ستوونەکەت چەور کرد و لەوێ بەڵێنت پێدام. ئێستا هەستە، لەم خاکە بڕۆ دەرەوە، و بگەڕێوە بۆ خاکی خێزانەکەت... و یەعقووب بە دزییەوە ڕۆیشت، بەبێ ئەوەی لابان سوریایی بزانێت، بەوەی کە پێی نەگوت کە نیازی هەڵاتنی هەیە. جا بە هەموو ئەوەی هەیبوو ڕایکرد (ئایەتەکانی 13، 20-21). یەعقووب لە ترسی عیسۆ ڕایکردبوو؛ ئێستا لە ترسی لابان ڕای دەکرد. ئەو مامەڵەی لەگەڵ خودا کردبوو، دەیویست بە ئاشتی بگەڕێتەوە ماڵی باوکی (28:21).
کاتێک پادان ئارامی بەجێهێشت، ئاشتییەکی جێگیری لە ڕۆحیدا نەبوو. ئەو لە هۆشیاری خۆشەویستی خودا و قسەی خودادا نەدەژیا. هیچ ترسێک لە خۆشەویستیدا نییە؛ بەڵام خۆشەویستی تەواو ترس دەردەکات، چونکە ترس ئازاری تێدایە. بەڵام ئەوەی دەترسێت لە خۆشەویستیدا تەواو نەکراوە (1 یۆحەننا 4:18). خودا بە دڵسۆزی گەورەی خۆی یەعقووبی دەبردەوە ماڵی باوکی، بەڵام زۆر وانە هەبوون بۆ یەعقووب کە فێریان بێت.
پاراستن
"ڕاستە." ئەو زیادی کرد، "عیسا هەروەها گوتی، 'من ژیانی هەتاهەتاییان دەدەمێ، و ئەوان هەرگیز لەناو ناچن؛ و کەس ناتوانێت لە دەستم دەریان بهێنێت' (یۆحەننا 10:28). کاتێک پێی دەڵێیت کە پەشیمانی لە گوناهەکەت، ئەو ژیانی هەتاهەتاییت پێدەدات. ئینجا دەتوانیت دڵنیا بیت کە دەچیتە بەهەشت."
پرسیارێک بۆ تۆ
ئێستا دڵنیام کە دەچمە بەهەشت. ئایا تۆش، یان وەک من دەترسیت؟ ئەو دەیەوێت پێی بڵێیت کە تۆ گوناهباریت، کە خۆشت دەوێت، و کە دەتەوێت بێتە ناو دڵت و گوناهەکانت لابات. ئەو دەیەوێت سوپاسی بکەیت بۆ مردنی لە پێناوتدا، بۆ وەرگرتنی ئەو سزایەی کە شایستەی بوویت.
ئایا ئەمڕۆ ئەمە ناکەیت؟ دەتوانین پێت بڵێین چۆن.
زۆرانبازی
ئینجا یەعقووب بە تەنیا مایەوە؛ و پیاوێک زۆرانبازی لەگەڵدا کرد تاوەکو ڕۆژ دەرکەوت (ئایەتی 24). "ئەمە خاڵێکی وەرچەرخان بوو لە مێژووی ئەم پیاوە زۆر سەرنجڕاکێشەدا. بە تەنیا مانەوە لەگەڵ خودا تەنها ڕێگای ڕاستە بۆ گەیشتن بە زانیارییەکی دروست لەسەر خۆمان و ڕێگاکانمان. گرنگ نییە چی لەسەر خۆمان بیر دەکەینەوە، یان مرۆڤ چی لەسەر ئێمە بیر دەکاتەوە. پرسیارە گەورەکە ئەوەیە، 'خودا چی لەسەر ئێمە بیر دەکاتەوە؟' وەڵامی ئەم پرسیارە تەنها کاتێک دەبیسترێت کە بە تەنیا ماوینەتەوە. دوور لە جیهان، دوور لە خۆ، دوور لە بیرکردنەوەکان، لۆژیکەکان، خەیاڵەکان و هەستەکانی سروشتی سادە، و بە تەنیا لەگەڵ خودا؛ بەم شێوەیە، و تەنها بەم شێوەیە، دەتوانین حوکمێکی دروست لەسەر خۆمان بەدەست بهێنین" (سی. ئێچ. ماکینتۆش).
پەیدابوون 32 ناڵێت کە یەعقووب زۆرانبازی لەگەڵ پیاوەکە کرد، بەڵکو "پیاوەکە زۆرانبازی لەگەڵدا کرد." یەعقووب دەبوو فێر بێت کە چەندە سەرکەش و لاواز بوو، وەک لە شێوازی ژیانیدا دەبینرێت. پیاوەکە دەستی لە جومگەی ڕانی دا؛ و جومگەی ڕانی یەعقووب لە جێی خۆی دەرچوو کاتێک زۆرانبازی لەگەڵدا دەکرد. و گوتی، 'باهێڵە بڕۆم، چونکە ڕۆژ دەرکەوت.' بەڵام ئەو گوتی، 'جێت ناهێڵم مەگەر بەرەکەتم بدەیت!' (ئایەتەکانی 25-26). یەعقووب ئێستا دەستی بە پیاوەکەوە گرتبوو. هێزی نەما بوو و پشتیوانی خۆی لە پیاوەکەدا دۆزییەوە.
یەعقووب داوای بەرەکەتی کرد. چەندین ساڵ پێشتر بەرەکەتەکانی لە براکەی عیسۆ وەرگرتبوو. پیاوەکە خۆی بە یەعقووب ناساند، و گوتی، ئیتر ناوت یەعقووب نابێت، بەڵکو ئیسرائیل دەبێت؛ چونکە لەگەڵ خودا و لەگەڵ پیاواندا خەباتت کردووە، و سەرکەوتوو بوویت (ئایەتی 28). یەعقووب ناوێکی نوێی هەبوو، ئیسرائیل، کە بە واتای "میری خودا" دێت. ئەو هەروەها ڕۆیشتنێکی نوێی هەبوو: بە ڕانییەوە شەل بوو (ئایەتی 31). ڕۆژێکی نوێ بوو بۆ یەعقووب – خۆر لەسەری هەڵهات (ئایەتی 31).
کۆبوونەوە
ئێستا یەعقووب چاوەکانی بەرز کردەوە و سەیری کرد، و لەوێ، عیسۆ دەهات، و لەگەڵیدا چوارسەد پیاو. جا منداڵەکانی لە نێوان لیاه، ڕاحێل، و دوو خزمەتکارەکەدا دابەش کرد (33:1). یەعقووب عیسۆ و پیاوەکانی بە کۆمەڵێکی پێشوازیکار نەدەزانی؛ ئەو بە پێچەوانەوە بیر دەکردەوە. دووبارە دەبینین یەعقووب فێڵ دەکات بۆ ئەوەی سەرکەوێت. ئەو ترساو بوو لەبری متمانەکردن بە خودا، کە فەرمانی پێکردبوو بگەڕێتەوە. بۆچی کۆبوونەوەکەی لەگەڵ عیسۆ بە خودا نەسپارد؟
خودا کاری لەسەر عیسۆ کردبوو. کۆبوونەوەکە زۆر باشتر بوو لەوەی یەعقووب چاوەڕێی دەکرد. عیسۆ ڕایکرد بۆ پێشوازی لێکردنی، و باوەشی پێدا کرد، و کەوتە سەر ملی و ماچی کرد، و گریان (ئایەتی 4). زیاتر لە 20 ساڵ بوو یەکتریان نەبینیبوو. پێشوازی عیسۆ بە هەندێک شێوە هاوشێوەی ئەو پێشوازییەیە کە یەعقووب لە لابانەوە وەریگرت (29:13). زۆر جار ئێمە وەک یەعقووبین – ترساو، بێزار، نیگەران، قورسایی لەسەر و خەمبار لەسەر شتانێک کە خودا پێشتر چارەسەری کردوون. با بۆ هیچ شتێک نیگەران نەبین، بەڵکو لە هەموو شتێکدا بە نوێژ و پاڕانەوە، لەگەڵ سوپاسگوزاری، با داواکارییەکانمان بە خودا بزانرێت؛ و ئاشتی خودا، کە لە هەموو تێگەیشتنێک زیاترە، دڵ و مێشکمان دەپارێزێت لە ڕێگەی مەسیح عیساوە (فیلیپییەکان 4:6-7).
ئاراستەی جیاواز
هێشتا شوێنەواری یەعقووبی کۆن دەبینین دوای کۆبوونەوەی لەگەڵ عیسۆ. بە عیسۆی گوت کە شوێنی دەکەوێت بۆ سێعیر (پەیدابوون 33:14). کەسێکی هەڵە و شوێنێکی هەڵەی لە پێش خۆی بوو. ئەو پشت بە خودا نەدەبەست بۆ ئەوەی ڕێنمایی بکات.
نەچوو بۆ سێعیر؛ لەبری ئەوە چوو بۆ سوکۆت. یەعقووب گەشتی کرد بۆ سوکۆت، ماڵێکی بۆ خۆی دروست کرد، و کۆشکێکی بۆ ئاژەڵەکانی دروست کرد... ئینجا یەعقووب بە سەلامەتی گەیشتە شاری شەکیم، کە لە خاکی کەنعانە، کاتێک لە پادان ئارامەوە هات؛ و خێوەتەکەی لە پێش شارەکەدا هەڵدا (ئایەتەکانی 17-18). شەکیم یەکەم شار بوو کە ئەبرام لە کەنعان سەردانی کرد دوای ئەوەی حاران بەجێهێشت (12:6). لەوێ پەروەردگار بۆ ئەبرام دەرکەوت و گوتی، 'بۆ نەوەکانت ئەم خاکە دەدەم.' و لەوێ قوربانگایەکی بۆ پەروەردگار دروست کرد (ئایەتی 7).
یەعقووبیش، لەوێ قوربانگایەکی دروست کرد (33:20). لە قوربانگاکەی یەعقووبدا سەرنجی خستە سەر خۆی. "ئەمە تێڕوانینێکی سنووردار بوو بۆ خودا. ڕاستە، مافی ئێمەیە کە بزانین خودا خودای ئێمەیە، بەڵام شتێکی بەرزترە کە ئەو وەک خودای ماڵی خۆی بزانین و خۆمان وەک بەشێک لەو ماڵە ببینین. مافی باوەڕدارە کە مەسیح وەک سەری خۆی بزانێت، بەڵام شتێکی بەرزترە کە ئەو وەک سەری جەستە، کەنیسە بزانین و خۆمان وەک ئەندامی ئەو جەستەیە بزانین" (سی. ئێچ. ماکینتۆش).
هێشتا وانە هەبوون بۆ یەعقووب کە فێریان بێت لەسەر خودا و لەسەر خۆی. ئەو شوێنەی کە خودا دەیویست لەوێ بێت شەکیم نەبوو بەڵکو بێتئیل بوو. لە پەیدابوون 34:30 یەعقووب هەشت جار جێناوە کەسییەکانی بەکار هێنا: "من،" "من" و "هی من." ئەمە وێنەی ژیانیەتی وەک پیاوێکی خۆپەرست.
ئینجا خودا بە یەعقووبی گوت، 'هەستە، بڕۆ بۆ بێتئیل و لەوێ بژی؛ و قوربانگایەک لەوێ بۆ خودا دروست بکە، کە بۆت دەرکەوت کاتێک لە ڕووی عیسۆی براکەت ڕاتکرد' (35:1). شەکیمییەکان دەیانویست یەعقووب و منداڵەکانی لەگەڵیان بژین (34:10). ئەمە هەرگیز ویستی خودا نەبوو. یەعقووب بەبێ ڕێنمایی خودا دەچوو بۆ شوێنەکان. جارێک گوتبووی کە شوێنی عیسۆ دەکەوێت بۆ سێعیر؛ بەڵام چوو بۆ سوکۆت. ئینجا چوو بۆ شەکیم. ئێستا پەروەردگار ڕێنمایی کرد بۆ بێتئیل کە لەوێ قوربانگایەک بۆ خودا دروست بکات. بە پێدانی ئەم ڕێنماییانە، خودا ویژدانی دەوروژاند بە بیرخستنەوەی ئەو کاتەی کە لە براکەی ڕایکرد.
ئامادەیی
یەعقووب لە کۆتاییدا ئامادە بوو ئەوە بکات کە خودا پێی گوتبوو بیکات، بەڵام ئاگاداری شتانێک بوو لە خۆیدا و لە ماڵەکەیدا کە پێویست بوو ڕاست بکرێنەوە پێش ئەوەی بتوانن بڕۆن بۆ بێتئیل و بژین. خوداوەندە بیانییەکان، گڵاویی و جلوبەرگی پیس لەگەڵ بێتئیل، ماڵی خودا، ناگونجێن: ئەوەی فێڵ دەکات لە ماڵەکەمدا ناژی؛ ئەوەی درۆ دەکات لە ئامادەبوونی مندا بەردەوام نابێت (زەبور 101:7). کێ دەتوانێت سەربکەوێت بۆ سەر گردی پەروەردگار؟ یان کێ دەتوانێت لە شوێنی پیرۆزی ئەودا بوەستێت؟ ئەوەی دەستی پاک و دڵێکی پاکی هەیە، کە ڕۆحی خۆی بۆ بتێک بەرز نەکردووەتەوە و بە فێڵ سوێندی نەخواردووە (24:3-4).
و یەعقووب بە ماڵەکەی و بە هەموو ئەوانەی لەگەڵیدا بوون گوت، 'خوداوەندە بیانییەکان کە لە نێوانتاندا هەن فڕێ بدەن، خۆتان پاک بکەنەوە، و جلوبەرگتان بگۆڕن. ئینجا با هەستین و بڕۆین بۆ بێتئیل؛ و من قوربانگایەک لەوێ بۆ خودا دروست دەکەم، کە لە ڕۆژی تەنگانەمدا وەڵامی دامەوە و لەو ڕێگایەدا کە ڕۆیشتووم لەگەڵم بووە' (پەیدابوون 35:2-3). ئایا شتانێک لە ژیانماندا هەن کە دەبێت فڕێیان بدەین؟ ئایا قورسایی یان گوناه هەن؟ با هەموو قورساییەک و گوناهەکە فڕێ بدەین کە بە ئاسانی گێرمان دەکات (عیبرانییەکان 12:1).
یەعقووب و ماڵەکەی پێویست بوو خۆیان پاک بکەنەوە. سوپاس بۆ خودا بۆ قسەکەی: چۆن گەنجێک دەتوانێت ڕێگاکەی پاک بکاتەوە؟ بە گوێگرتن بەپێی قسەکەت (زەبور 119:9). لە ئەفەسۆسدا دەخوێنینەوە: مەسیح... کەنیسەی خۆشویست و خۆی لە پێناویدا بەخشی، بۆ ئەوەی پیرۆزی بکات و پاکی بکاتەوە بە شوشتنی ئاو بە وشە (ئەفەسۆس 5:25-26). ئەوانەی لە ماڵی یەعقووبدا بوون دەبوو جلوبەرگەکانیان بگۆڕن. وەک دەزانین، جلوبەرگ دەبینرێن، و باس لە شێوازی ژیانی کەسێک دەکەن. خەڵکەکە دەبوو شێوازی ژیانیان بگۆڕن. ئێمە دەبێت بەزەیی نەرم، میهرەبانی، خۆبەزلنەزانین، هێمنی، ئارامگرتن لەبەر بکەین؛ یەکتر قبوڵ بکەین، و یەکتر ببەخشین... بەڵام لەسەرووی هەموو ئەم شتانەوە خۆشەویستی لەبەر بکەن، کە بەندی تەواوییە (کۆلۆسی 3:12-14).
خوداوەندە بیانییەکان، کە لە لابان دزرابوون (پەیدابوون 31:19)، بە یەعقووب دران. ئەو لە ژێر دارە بەڕووەکەدا شاردنییەوە کە لەلای شەکیم بوو (35:4). یەعقووب ئێستا ئامادە بوو بڕوات بۆ بێتئیل. ئەوان شەکیمیان بەبێ هیچ کێشەیەک بەجێهێشت، و گەشتەکەیان بۆ بێتئیل بەبێ ناکۆکی بوو. یەعقووب ئێستا بە ویستی خودا دەجوڵا.
نەبوونی ترس
کاتێک گەیشتە بێتئیل لەوێ قوربانگایەکی دروست کرد و ناوی شوێنەکەی نا ئێل بێتئیل (ئایەتی 7). "ئێل بێتئیل" بە واتای "خودا، خودای ماڵی خۆی" دێت. لە ڕێگای پادان ئارامدا، بەیانی دوای ئەوەی خەونی پەیژەکەی بینی، یەعقووب ئەو بەردەی کە وەک سەرین بەکاری هێنابوو، ڕۆنی بەسەردا ڕشت، و ناوی ئەو شوێنەی نا "بێتئیل." یەعقووب گەڕابووەوە بۆ هەمان شوێن، بەڵام پێشکەوتنی کردبوو. کاری ئەو لەگەڵ شوێنەکەدا نەبوو بەڵکو لەگەڵ خودا بوو – خودای شوێنەکە. ئینجا خودا بۆ یەعقووب دەرکەوت و گوتی، ناوت یەعقووبە؛ ئیتر ناوت یەعقووب نابێت، بەڵکو ئیسرائیل دەبێت ناوت. جا ناوی نا ئیسرائیل (ئایەتی 10). خودا دەتوانێت ژیانی کەسێک بە تەواوی بگۆڕێت؛ ئەو سەروەرە. لە نێو ئەوانی تردا، ئەو شاول گۆڕی بۆ پۆڵس (کردارەکان 13:9) و ئەبرام بۆ ئیبراهیم (پەیدابوون 17:5). "ئیسرائیل" بە واتای "میرێک لەگەڵ خودا" دێت. خودا ئێستا ئازاد بوو کە خۆی بە ئیسرائیل ئاشکرا بکات وەک خودای گەورە و دڵنیای بکاتەوە لە بەرەکەتەکان کە ئەو و نەوەکانی چێژی لێ وەردەگرن.
یەعقووب ئەزموونێکی خۆشی لە بێتئیل هەبوو. ئیتر شوێنێکی ترسناک نەبوو؛ ئیتر نەدەترسا. ئەو بە ئارەزووی ڕێزگرتن لە خودا ڕۆیشت. ئینجا ئیسرائیل گەشتی کرد و خێوەتەکەی لە دەرەوەی بورجی عێدەر هەڵدا (35:21). یەعقووب بە خۆشی و ئازادی ناوی نوێی خۆی، ئیسرائیل، دەجوڵا. ئەو پەیوەست بوو بە خێوەتەکەیەوە، وەک ڕێبوارێک لە جیهاندا دەجوڵا. با ئێمەش، وەک ڕێبوارێک لەم جیهانەدا بژین و بجوڵێین، بۆ شکۆمەندی پەروەردگار.
دەمانەوێت تێبینییەکی کۆتایی زیاد بکەین. هیچ ئاماژەیەک نییە کە یەعقووب هەرگیز دایکی بینیبێت دوای ئەوەی ئەو و باوکی بەجێهێشت بۆ پادان ئارام. بەڵام، یەعقووب توانی دووبارە باوکی ببینێتەوە، و جێگەی ستایشە کە هەردووکیان، ئەو و عیسۆ، ناشتنیان (ئایەتەکانی 27-29).
