ژیانی یەعقووب پڕ بوو لە فێڵ و درۆ و نائومێدی و دڵتەنگی. لە پەیدابوون ٣٢، لە کاتی گەڕانەوەی بۆ بێتێل دوای ٢٠ ساڵ مانەوە لەگەڵ خەزووری، لابان، دەبینین کە زۆر بێ ئارام بوو. دڵەڕاوکێی چەند ڕۆژێک بوو زیادی کردبوو، چونکە پێی وابوو لە نێوان دوو دوژمنی مەترسیداردا گیرساوەتەوە – عیسۆ لە ڕۆژئاوا و لابان لە ڕۆژهەڵات. خودا بە میهرەبانییەوە دەستێوەردانی کرد بۆ ڕزگارکردنی لە لابان، بەڵام ئێستا براکەی عیسۆ نزیک دەبووەوە. ئەگەر یەعقووب دەستی خودای لە هێورکردنەوەی دڵی تووڕەی لاباندا بناسیایە، ئەوا خۆی لە قوربانییەکی ئاشتی گەورە کە ٥٨٠ ئاژەڵ بوو، دەپاراست، کە مەبەستی بوو عیسۆی پێ گەندەڵ بکات و لە تۆڵەسەندنەوەی ڕزگاری بێت.
پلانی دانا، پاشان نوێژی کرد
خودا پاسەوانێکی فریشتەیی (پێدەچێت چەکدار بووبێت) نارد بۆ ئەوەی یاوەرایەتی یەعقووب بکات لە گەشتەکەیدا. ئەم خزمەتکارانەی لە ئاسمانەوە هاتبوون زیاتر لەوەی کە تەنها بۆ یەعقووب دەربکەون – ئەوان بەڕاستی چاویان پێی کەوت! ئەم چاوپێکەوتنە ناوازەیە دەبێت یەعقووبی هاندا بێت بۆ پێشەوە لە گەشتەکەیدا بۆ بێتێل. نێردراوانی نارد بۆ دۆزینەوەی عیسۆ و ڕاگەیاندنی گەیشتنی. نێردراوان زۆر زووتر لەوەی چاوەڕوان دەکرا گەڕانەوە بە ڕاپۆرتێک، چونکە عیسۆ پێشتر لەگەڵ ٤٠٠ پیاودا نزیک دەبووەوە. هەواڵی نزیکبوونەوەی عیسۆ دڵتەزێن بوو، و یەعقووب «زۆر ترسا و دڵتەنگ بوو» (پەیدابوون ٣٢:٧ KJV).
ئایا نوێژی کرد یان هاواری بۆ خودا کرد بۆ یارمەتی؟ سەرەتا نا. بەڵکو، یەعقووب بڕیاری دا بە ئامێرەکانی خۆی ڕووبەڕووی ئەم مەترسییە ببێتەوە لەبری ئەوەی پشت بە خوداوەند ببەستێت. وەک ڕێوشوێنێکی خۆپارێزی بۆ کەمکردنەوەی زیانەکانی ئەگەر هێرشی کرایە سەر، خەڵک و ئاژەڵەکانی خۆی دابەش کرد بەسەر دوو گرووپدا. تەنها دوای ئەوەی یەعقووب هەموو «کارە سەرقاڵکەرەکانی» تەواو کرد، نوێژی بۆ خودا کرد بۆ ڕزگاربوون. ئەمە یەکەم نوێژی تۆمارکراوی یەعقووبە، و هەرچەندە نایاب بوو، بەڵام کەمێک درەنگ بوو بۆ نیشاندانی متمانەی تەواو بە دروستکەرەکەی.
یەعقووب بە کەمێک داوای ڕزگارکردنی خودای کرد لەسەر بنەمای بەڵێنەکانی پەیمانەکەی. ئەگەر ئەم داواکارییە زووتر لە «کردارەکانی» یەعقووبدا دەربڕدرایە، ڕەنگە ستایشمان بکردایە، بەڵام مەیلی مرۆڤە یان تەنها پشت بە خۆی ببەستێت، یان نوێژێکی کورت بۆ ڕێکخستنەکانی خۆی زیاد بکات بۆ بەدەستهێنانی کەمێک یارمەتی خودایی لە بابەتەکەدا. ئەوە یەعقووب کردی، و ئەوەی هەموومان مەیلمان هەیە بیکەین. سووڕی پلاندانان و نوێژکردنی یەعقووب ڕەنگە شایەنی ستایش بێت: پلان (پەیدابوون ٣٢:٧-٨)، نوێژ (پەیدابوون ٣٢:٩-١٢)، پلان (پەیدابوون ٣٢:١٣-٢٣)، نوێژ (پەیدابوون ٣٢:٢٤-٣٢) و پلان (پەیدابوون ٣٣:١-٣). بەڵام ئەگەر ڕێگە بدەین سووڕەکە بە نوێژ دەست پێبکات نەک پلاندانان، ئەوا سەرچاوەی متمانەپێکراوی دڵ، خۆڕاگری خودا دەبێت، نەک ژیریی ئێمە.
دوای ئەوەی پاشا یەهۆشافاتی ڕاستودروست هاوپەیمانییەکی سەربازی لەگەڵ پاشا ئەحابی خراپەکاردا پشتڕاست کردەوە، بۆ شەڕکردن دژی سووریا، بە ئەحابی گوت: «ئەمڕۆ پرسیار لە فەرمایشتی یەزدان بکە» (٢ کتێبی پاشاکان ١٨:٤). گاڵتەجاڕییەکی تەواوە داوای ڕاوێژ و یارمەتی خودا بکەیت کاتێک کە پێشتر بابەتەکەت بە هۆکاری مرۆیی بڕیار داوە. سی. ئێچ. ماکینتۆش نووسیویەتی: «دەبێت بەڕاستی بگەیەنینە کۆتایی هەموو شتێک کە خودا پەیوەندی پێوەی هەیە؛ چونکە تا ئەو کاتە خودا ناتوانێت خۆی نیشان بدات. بەڵام هەرگیز ناتوانین بگەینە کۆتایی پلانەکانمان تاوەکو نەگەیشتووینەتە کۆتایی خۆمان.» خودا کێشەکەی لەگەڵ لابان چارەسەر کردبوو. بۆچی یەعقووب نەیتوانی متمانەی پێ بکات کە لە دڵی عیسۆشدا کار بکات؟ یەعقووب نەیدەزانی، بەڵام خودا بەتەواوی ئەوەی دەکرد.
دڵەڕاوکێی کرد، پاشان شوێنی کەوت
شەوی پێش ڕووبەڕووبوونەوەی عیسۆ، یەعقووب خۆی لە خێزانەکەی جیا کردەوە بۆ ئەوەی دڵەڕاوکێ لەسەر کێشەکەی بکات. ئەمە خاڵێکی گرنگ بوو لە ژیانی یەعقووبدا، چونکە بە تەواوی لەگەڵ خودا بە تەنیا بوو. بە تەنیا بوون لەگەڵ خودا تاکە شوێنی ڕاستەقینەیە بۆ تێگەیشتن لە ئامێرە لاوازەکانمان و دڵە گەندەڵەکانمان. خوداوەند، بە شێوەیەکی شاراوە، سەردانی یەعقووبی کرد. تێبینی ئەوە بکە کە خوداوەند دەستی بە زۆرانبازییەکە کرد؛ کتێبی پیرۆز دەڵێت: «پیاوێک لەگەڵ یەعقووب زۆرانبازیی کرد» (پەیدابوون ٣٢:٢٤). بەڵام ئایەتی دواتر دەڵێت کە یەعقووب «لەگەڵیدا زۆرانبازیی کرد.» هەردوو خوداوەند و یەعقووب شتێکیان لە یەکتر دەویست. یەعقووب، کە نزیکەی ١٠٠ ساڵ بوو، داوای بەرەکەتێکی لە کۆنترین ڕۆژەکان دەکرد. خوداوەند دەیویست یەعقووب بشکێت و خۆی ڕادەست بکات. ئەگەر خوداوەند هەرگیز لەگەڵ تۆدا زۆرانبازیی کردبێت، ئەوا بۆ هەمان مەبەستە – بۆ بەدەستهێنانی «شکاندن.» ئێمە تێدەگەین کە ئەم پیاوە بێناوە تێئۆفانییەکە (سەردانێکی پێش جەستەبوونی مەسیح بۆ زەوی وەک نێردراوی باوک).
با قسە قورسەکانی یۆحەننامان بیر بێتەوە سەبارەت بە دوژمنەکە کە لە دەوروبەردا چاوەڕێیە بۆ ئەوەی بمانخوات: «ئەوەی لە ئێوەدایە گەورەترە لەوەی لە جیهاندایە» (١ یۆحەننا ٤:٤). خوداوەند و هەر کەسێک زۆرینەیە. لە ڕاستیدا، خوداوەند بە تەنیا زۆرینەیە! خزمەتکارەکەی ئەلیشا ئەمەی دۆزییەوە کاتێک خودا چاوەکانی کردەوە بۆ ئەوەی ئەسپ و گالیسکەکانی ئاگر ببینێت کە شاخەکانی دەوروبەریان پڕ کردبوو (٢ پاشایان ٦:١٧). ئەو لە سوپای سووریا ترسا کە لە دۆتان گەمارۆیان دابوون بە مەبەستی کوشتنی ئەلیاس. بۆچی؟ چونکە خودا زانیاری تاکتیکی سەبارەت بە دوژمن بە ئەلیاس دەدا کە ئەویش، بە نۆرەی خۆی، بە پاشای ئیسرائیلی دابوو بۆ تێکدانی داگیرکاریی سووریا. ئەلیاس لە دوژمن نەترسا؛ ئەو تەنها نیگەران بوو لە جێبەجێکردنی ویستی خودا. ئەوە وانەکەیە: ویستی ئەو بکە و دڵەڕاوکێ لەسەر ئەوانی تر مەکە.
یەعقووب لەسەر دوژمنەکە دڵەڕاوکێی دەکرد لە کاتێکدا دەبوو سەرنجی لەسەر گوێڕایەڵیکردنی فەرمانەکانی خودا بووایە. بەڵام سەرەڕای سەرنجی نادروستی یەعقووب، لە کۆتاییدا خوداوەند باوەڕی یەعقووبی لە پەنیێل دەرهێنا، بەوەی سەرەتا ئەوەی کە مەبەستی بوو بیدات، لێی گرتەوە، و پاشان پێی بەخشی دوای ئەوەی یەعقووب ڕایگەیاند: «وازت لێ ناهێنم، مەگەر بەرەکەتم پێ ببەخشیت» (پەیدابوون ٣٢:٢٦).
زۆرانبازە بێناوەکە بە میهرەبانییەوە یەعقووبی بەرەکەتدار کرد (پەیدابوون ٣٢:٢٩) و یەعقووب خۆی زانی کە ئەو خوداوەندە (هۆشەع ١٢:٢-٤). بەڵگەی زیاتر لە پەیدابوون ٣٥:٩دا هەیە کە خوداوەند بوو لەگەڵ یەعقووبدا زۆرانبازیی کرد: «خودا دووبارە بۆ یەعقووب دەرکەوت» دوای ئەوەی گەیشتە بێتێل (پەیدابوون ٣٥:٩). لەبەر ئەوەی ئەمە تاکە جارێکی ترە کە نێردراوێکی خودایی بە شێوەیەکی کەسی بۆ یەعقووب دەرکەوت، ئێمە وەک یەعقووب دەرئەنجام دەدەین کە ئەو لەگەڵ خوداوەند خۆیدا زۆرانبازیی کردبوو.
خوداوەند دەیانتوانی لە هەر کاتێکدا یەعقووب «بشکێنن» بەڵام بڕیاریان نەدا. خوداوەند لەگەڵ یەعقووبدا درێژخایەن بوو، ئامادە بوو هەموو شەو لەگەڵیدا زۆرانبازیی بکات. بۆچی؟ نەک بۆ شکستپێهێنان یان لەناوبردنی یەعقووب، بەڵکو بۆ فێرکردنی کە خۆی ڕادەست بکات و بشکێت لەبەردەمیدا. یەعقووب سەرچاوەکانی خۆی بەکار هێنابوو بۆ فێڵکردن لە عیسۆ، فریودانی باوکی، ئیسحاق، و ڕزگاربوون لە لابان – بەڵام یەعقووب خەریک بوو فێر بێت کە ئەو لەگەڵ خوداوەنددا هاوتای نییە. بە لێهاتوویی خودایی، یەعقووب کەمئەندام کرا، کە زۆرانبازیی داهاتووی قورس و ئازاربەخش دەکرد: «کونجەکانی ڕان ... بچووک بووەوە» (پەیدابوون ٣٢:٣٢). چەند جوانە قسەکانی یۆحەننای لەسەر ئاو لەگەڵ ئەم ڕووداوەدا تێکەڵ دەبن: «ئەو (مەسیح) دەبێت زیاد بکات، بەڵام من دەبێت کەم بکەمەوە» (یۆحەننا ٣:٣٠).
شکێنرا، پاشان بەرەکەتدار کرا
یەعقووب، کە کەمئەندام بوو، پەنای بردە بەر تاکە تاکتیکێک کە مابووەوە، کە بریتی بوو لە گرتن بە خوداوەندەوە بە هەموو هێزییەوە. لە کۆتاییدا، خوداوەند سەرکەوتوو بوو – ویستی یەعقووب شکێنرابوو و تاکە چارەسەری ئەو بریتی بوو لە چنگ گرتن بە خوداوەندەوە. لەم ساتەدا کە خۆی شکاند و پشت بە خوداوەند بەست، یەعقووب بەرەکەتێکی وەرگرت. وانەکە بۆ ئێمە ئەوەیە: کاتێک خۆمان ڕادەست دەکەین و چنگ بە خوداوەندەوە دەگرین، بەرەکەتەکانی خودا وەردەگرین و دەبینە بەرەکەتێک بۆ ئەوانی تر. «قوربانییەکانی خودا ڕۆحێکی شکاوە؛ دڵێکی شکاو و پەشیمان ئەی خودا، تۆ ڕقی لێ نابێتەوە» (زەبوور ٥١:١٧).
لە لۆقا ١٩:٢٩-٣٥ دەخوێنینەوە دەربارەی جاشکێک کە مەبەست و پڕبوونەوەی ژیانی لەوەدا دۆزییەوە کە ببێت بەوەی دروستکەر دەیویست ببێت. ئەم جاشکە، «کە هەرگیز پیاوێک لەسەری دانەنیشتبوو،» لە ڕۆژی یەکشەممەی چڵەخورما لەبەردەم خوداوەنددا شکێنرا. بە خۆبەدەستەوەدانی بۆ گەورەکەی، ئەم جاشکە بچووکە مەبەستی ژیانی فێر بوو. ئەو دەبوو مەسیحی نزم و دادپەروەر بەسەر کێوی زەیتووندا ببات لەبەردەم جەماوەرێکی هۆتافکێشدا. ئەم جاشکە لەدایک ببوو بۆ خزمەتکردنی گەورەکەی و بۆ جێبەجێکردنی پێشبینییەکی ٦٠٠ ساڵە (زەکەریا ٩:٩). کاتێک لەبەردەم خودادا دەشکێین، دەتوانین لێی فێر بین، ببین بەوەی ئەو دەیەوێت و واتای ڕاستەقینەی ژیان بدۆزینەوە. لەگەڵ دروستکەردا بوون و هەوڵدان بۆ ڕازیکردنی، دەبێتە هۆی خۆشییەکی بەردەوام!
یەعقووب خێزانەکەی بەسەر ڕووباری یەبۆکدا (زەرقای مۆدێرن) ناردبوو لە کاتێکدا خۆی بە تەنیا لە لایەکی تر مابووەوە. بە شێوەیەکی گاڵتەجاڕانە، یەبۆک واتە «ئەو بەتاڵی دەکاتەوە.» کاتێک ویستی یەعقووب شکێنرا و خۆبەستنەوەی بەتاڵ کرایەوە، ئەوا بوو بە دەفرێکی گونجاو بۆ بەکارهێنانی خودا.
ئەی ئێمە چی؟
چ سوودێک بۆ ئێمە هەیە لە «ژێیەکە کە بچووک بووەوە»؟ یەکەم، هەموو گەلی خودا کات بە کات شکست دەهێنن. وەک یەعقووب، ئێمە لەگەڵ خودا زۆرانبازیی دەکەین، بە ڕێگەی خۆماندا دەڕۆین، و شکست دەهێنین لە ئەنجامدانی ئەوەی ڕاستە. هەموومان مەیلمان هەیە سەرگەردان بین. جوولەکە ئۆرتۆدۆکسەکان بە شێوەیەکی ئایینی دەماری سایاتیک، یان خوێنهێنەری ڕان، لە ئاژەڵە سەربڕاوەکان دەردەهێنا پێش ئەوەی گۆشتەکە بۆ خواردن ئامادە بکەن. ئەمە بەردەوام بیرهێنانەوەیەک بوو لەوەی چۆن خودا لەگەڵ یەعقووبدا مامەڵەی کرد کاتێک لەگەڵیدا زۆرانبازیی کرد. بە هەمان شێوە، خودا بەپێی حیکمەت و خۆشەویستی خۆی لەگەڵ ئێمەدا مامەڵە دەکات. ڕەنگە دەبێت ئێمە ئەم نموونە جوولەکەیە پەیڕەو بکەین و لەسەر شکستەکانی ئەوانی تر نەخۆین. خودا لەگەڵ گەلەکەیدا درێژخایەنە و دەبێت ئێمەش وا بین. تێبینی ئەوە بکە کە هیچ تۆمارێک لە هیچ شوێنێکی کتێبی پیرۆزدا نییە کە خوداوەند یەعقووبی سەرزەنشت کردبێت لەسەر شکستەکانی.
کەس هەمیشە کاری ڕاست ناکات؛ بۆیە، هیچ کام لە ئێمە نابێت دڵخۆش بێت بە گوناهی ئەوانی تر. ئەمە تەنها چالاکییەکی لووتبەرزییە کە مێشکمان چێژی لێ وەردەگرێت بۆ پشتڕاستکردنەوەی خۆی: «من وەک ئەو گوناه ناکەم؛ بۆیە، من لەو باشترم.» پۆڵس مەیلی سروشتی ئێمە بۆ گوناه ڕوون دەکاتەوە: «کەس نییە کاری باش بکات، نەخێر، یەکێکیش نا» (ڕۆما ٣:١٢). خۆت بەراورد مەکە بە ئەوانی تر – تەنها دەبێتە هۆی خەمۆکی یان لووتبەرزی. و سەرنج مەخەرە سەر شکستەکانی ئەوانی تر – تەنها دەبێتە هۆی ئازاری ئەوان یان لووتبەرزیی تۆ.
دووەم، «ژێیەکە بچووک بووەوە» – لە یەعقووب دەرنەهێنرا؛ هەروەها «گۆشتەکە» لە ژیانی باوەڕداردا لە کاتی گۆڕانکاریدا لەناو ناچێت. خۆبەدەستەوەدان بۆ خوداوەند خۆبەستنەوە بچووک دەکاتەوە بۆ ئەوەی بتوانین بە باوەڕ و بە هێزی ڕۆحی خودا بڕۆین. بەم شێوەیە، ئەو دەستەی کە دەستی لێدا و هێزی سروشتی یەعقووبی وشک کرد، زیندووییەکی نایابتریشی پێ بەخشی. ئەمە ڕێگەی خودایە.
یەعقووب لەو ڕۆژەدا ناوی نوێی وەرگرت – ئیسرائیل. ڕەنگە واتای «ئەوەی لەگەڵ خودا تێدەکۆشێت،» یان «فەرمانڕەوایی خودا» یان «میرێکی خودا» بێت. بە واتایەکی ڕاستەقینە، هەموویان ڕاستن – یەعقووب بەسەر خودادا تێدەکۆشا تاوەکو فێر بوو کە خودا ژیانی فەرمانڕەوایی دەکات. یەعقووب هەروەها ڕۆیشتنێکی نوێی وەرگرت. بۆ ماوەی ژیانی، بەسەر ڕانی کەمئەندامەکەیدا شەل بوو. ئازار و لەدەستدانی جووڵە بەردەوام بیرهێنانەوەیەک بوو کە ئەو لەگەڵ خودا زۆرانبازیی کردبوو و خودا براوە بوو!
با بە باوەڕ بڕۆین، لە ڕووناکایی ڕاستیی ئاشکراکراودا، و لەگەڵ خودا زۆرانبازیی نەکەین. خودا هەرگیز زیانمان پێ ناگەیەنێت، بەڵام ڕەنگە دەستمان لێ بدات بۆ ئەوەی زیاتر باوەڕدارمان بکات. جارێکی تر بیر لە قسەکانی یەعقووب بۆ خوداوەند بکەرەوە: «وازت لێ ناهێنم.» یەعقووب هەوڵی دەدا لە ناخۆشییەکەیدا بە تەنیا بێت، بەڵام دوای باوەشکردن بە خوداوەنددا، ڕۆحی بە بوونی ئەو چنگ گرت.
