بانگەوازی یەرمیا بۆ گەڕانەوە: وانەکان لە پێغەمبەرە گریانکارەکە

یەرمیا هەندێک وانە بۆ ئەمڕۆ

«چونکە گەلەکەم دوو خراپەیان کردووە؛ منیان بەجێهێشتووە کە کانی ئاوی زیندووم، و بۆ خۆیان بیرەکانیان هەڵکەندووە، بیرە شکاوەکان، کە ناتوانن ئاو بگرن.» —یەرمیا 2:13 KJV

یەرمیا لە کۆتایی شانشینی یەهودا ژیاوە. یەکەم پێشبینییەکانی لە سەردەمی پاشا یۆشیای خوداپەرستدا بوون (1:2) و دوایین پێشبینییەکانی لە خاکی میسرەوە هاتن دوای ئەوەی نەبووخەدنەسەر ئۆرشەلیمی داگیرکرد (یەرمیا 44-51). ئەو دابەزینی ڕۆحیی لە سەردەمی یۆشیاوە تا حوکمڕانییە خراپەکانی کوڕەکانی یەهۆئاحاز، یەهۆیاقیم، سدکیا و نەوەکەی، یەکۆنیا بینی (1:3، 24:1).

ئەرکی یەرمیا ئەوە بوو کە دۆخی دابەزیوی گەلی خودا ئاشکرا بکات و بانگیان بکاتەوە بۆ لای خودا. ئاسان نەبوو، بەڵام خودا هیچ هەڵەیەک ناکات لەو دەفرەی کە هەڵیاندەبژێرێت بۆ بەکارهێنان یان ئەو ئەرکانەی کە پێیان دەسپێرێت. ئەو خزمەتکارێکی دەویست کە هاوبەشی خەمی خۆی بێت لەسەر سروشتی بێفەرمان و تۆبەنەکردووی گەلەکەی.

یەرمیا زۆرجار بە پێغەمبەرە گریانکارەکە ناودەبرێت، بێگومان لەسەر بنەمای ئەو دەقانەی لە کتێبی شیوەنەکان و یەرمیا 9:1 دا هاتوون، کە دەڵێت: «ئای خۆزگە سەرم ئاو بوایە، و چاوەکانم کانی فرمێسک بوایە، تا ڕۆژ و شەو بۆ کوژراوانی کچی گەلەکەم بگریام!» لەمەدا یەرمیا تەنها وێنەیەکی کاڵی لەسەر مەسیحی خاوەنمان پێدا، کە خۆی لەسەر شاری ئۆرشەلیمی تۆبەنەکردوو گریا کاتێک لەم جیهانەدا دەڕۆیشت (بڕوانە لۆقا 19:41).

یەکەم پەیامی یەرمیا

پێغەمبەرێک لە کتێبی پیرۆزدا کەسێکە کە بیری خودای هەیە و پەیامێکی هەیە بۆ گەلەکەی. هەندێک جار پەیامەکە دەربارەی داهاتوو بوو، وەک کاتێک یەرمیا پێشبینی دەربارەی ئیسرائیل و پەیمانی نوێ لە بەشەکانی 30-31 کرد، بەڵام زۆرجار پێغەمبەران دەربارەی ئێستا قسەیان دەکرد. زۆرێک لە پەیامەکانی یەرمیا کە بە گەلەکەی دەدا، داوایەک بوون لە خوداوە بۆ ئەوەی بگەڕێنەوە بۆ لای ئەو. ئەوان کەوتبوونە بتپەرستییەوە، و تەنانەت لە کاتی بووژانەوەی سەردەمی پاشا یۆشیای خوداپەرستیشدا، زۆربەی خەڵک تەنها لە دەرەوە گەڕابوونەوە، نەک لە دڵەوە (یەرمیا 3:6،10).

یەکەم پەیامی یەرمیا، کە لە بەشی 2 دا هاتووە، داوایەکی زۆر کاریگەر بوو لەلایەن خوداوە بۆ گەلەکەی کە شێوازی کتێبەکە دیاری دەکات. هەرچەندە زیاتر لە 2,500 ساڵ لەمەوبەر نووسراوە، بەڵام زۆر شت هەیە کە دەتوانین ئەمڕۆ بۆ خۆمان بەکاری بهێنین. ئەمە بیرمان دەخاتەوە لە نامەکەی ئەفەسۆس لە وەرزی 2ی وەرزی یۆحەننا، کە تێیدا، هەرچەندە خودا زۆر شتی هەبوو بۆ ستایشکردنی پیرۆزەکانی ئەوێ، بەڵام ئاماژەی بە دڵەکانیان کرد و وتی: «تۆ خۆشەویستی یەکەمتی بەجێهێشتووە» (ئایەتی 4). ئەو بانگی کردن بۆ تۆبە، بۆ ئەوەی بیربکەنەوە لە کوێوە کەوتبوون و بگەڕێنەوە. بە شێوەیەکی هاوشێوە، خودا لە یەرمیا 2 دا داوای لە گەلەکەی کرد، پێیانی وت کە ئەویان لەبیرکردووە (ئایەتی 32).

ئاسانە بۆ ئێمە بڵێین کە هەرگیز خودا لەبیر ناکەین. بەڵام دەبێت لە خۆمان بپرسین، «ئەمڕۆ چەندە بیرمان لێکردووەتەوە؟ ئایا داوای یارمەتی و ڕاوێژی ئەومان کردووە لە ئەرک و بڕیارەکانی ڕۆژانەدا؟» خودا گەلەکەی بیرهێنایەوە لەو ڕۆژانەی کە لە میسرەوە هاتنە دەرەوە و ئەو باسی وەڵامی «خۆشەویستی یەکەم»ی ئەوانی بۆ خۆی کرد، و ناوی نا «خۆشەویستی دەستگیراندارییەکەت» (ئایەتی 2). تازەیی و ڕاستییەک لە خۆشەویستی ئەواندا بۆ ئەو کاتە هەبوو. ئەو هەروەها پێیانی وت کە لەو کاتەدا «ئیسرائیل پیرۆزییەک بوو بۆ خودا» (ئایەتی 3). ئەوان جیاکرابوونەوە لە جیهان، و جیاکرابوونەوە بۆ ئەو.

بۆ ئێمەش بە هەمان شێوە، تەنانەت ئەگەر لەبیرمان کردبێت، خودا خۆشەویستی لە دڵماندا بۆ خۆی بیردێتەوە کاتێک یەکەم جار ڕزگارکراین یان دوای ئەوەی لە هەندێک تاقیکردنەوەدا دەربازمان کرد. ئەو بیردێتەوە کاتێک ئەم جیهانە ئەو دەسەڵاتەی بەسەردا نەبوو کە ڕەنگە ئێستا هەیبێت. بانگەوازی ئەو بۆ یەهودا لە یەرمیا 2 و بۆ ئەفەسۆس لە وەرزی 2ی وەرزی یۆحەننا بۆ گەڕانەوە بوو بۆ لای ئەو. پەیامەکە بۆ ئێمە ئەمڕۆ هەمان شتە.

ماڵی گۆزەگەرەکە

چەند جارێک یەرمیا بانگکرا بۆ ئەنجامدانی یان شایەتیدانی کردارێک بۆ بەهێزکردنی ئەو وشانەی کە خودا پێیدا. دەمانەوێت سێ لەمانە تاوتوێ بکەین کە بە ماڵی گۆزەگەرەکە دەستپێدەکات کە خودا بە یەرمیای وت بچێت. «ئینجا چوومە خوارەوە بۆ ماڵی گۆزەگەرەکە، و سەیری، ئەو کارێکی لەسەر چەرخەکان دەکرد. و ئەو دەفرەی کە لە قوڕ دروستی کردبوو، لە دەستی گۆزەگەرەکەدا تێکچوو: بۆیە دووبارە دەفرێکی تری دروستکرد، وەک چۆن بۆ گۆزەگەرەکە باش بوو دروستی بکات. ئینجا فەرمایشتی خودا بۆ من هات، وتی: ئەی ماڵی ئیسرائیل، ئایا ناتوانم وەک ئەم گۆزەگەرە لەگەڵ ئێوەدا بکەم؟ خودا دەفەرموێت. سەیری، وەک چۆن قوڕ لە دەستی گۆزەگەرەکەدایە، ئێوەش لە دەستی مندان، ئەی ماڵی ئیسرائیل» (یەرمیا 18:3-6).

یەرمیا بە گوێڕایەڵی چوو و سەیری گۆزەگەرەکەی دەکرد کە کارێکی لەسەر چەرخەکان دەکرد. ئینجا ئەو دەفرەی کە کاری لەسەر دەکرد لە دەستیدا تێکچوو. لەبری ئەوەی دەفرەکە فڕێ بدات، گۆزەگەرەکە دووبارە دروستی کردەوە بۆ دەفرێکی تر وەک چۆن بۆی باش بوو دروستی بکات. ئینجا خودا وشەیەکی لە ڕێگەی یەرمیاوە دا: ئایا ناتوانێت هەمان شت لەگەڵ گەلەکەی ئیسرائیلدا بکات؟ ئەگەر ئەوان تەنها لە خراپەی خۆیان بگەڕێنەوە، ئەویش لەو سزایە دەگەڕێتەوە کە لە دژیان بڕیاری لێدرابوو. خودا هێشتا بەزەیی پێیاندا دێتەوە و دەیانکاتە دەفرێکی تر – دەفرێکی ڕێزدار بۆ خۆی.

ئایا دەتوانین ئەم وانەیە ئەمڕۆ بەکاربهێنین؟ پێموایە بەڵێ. ژیانمان بە گوناه تێکچووە، بەڵام کاتێک دێینە لای مەسیحی خاوەنمان، وەک گوناهبارانی وێرانبوو بۆ ڕزگارکەری هەرە بەتوانا، ئەو فڕێمان نادات. کاتێک ڕزگارمان دەکات، ئێمە «لە مەسیحی عیسادا بۆ کارە چاکەکان دروستکراوین کە خودا پێشتر بڕیاری دابوو کە ئێمە تێیاندا بڕۆین» (ئەفەسۆس 2:10). ئەمە دروستکردنێکی نوێیە. «ئەگەر هەر کەسێک لە مەسیحدا بێت، ئەو [دروستکراوێکی] نوێیە؛ شتە کۆنەکان تێپەڕیون؛ سەیری هەموو شتەکان نوێ بوونەتەوە» (2 کۆرنسۆس 5:17). ئەو ئێمە دەکاتە دەفرێکی نوێ بۆ خۆی تاوەکو بتوانین ئەو کارە چاکانە بکەین کە ئەو بۆی پلان داڕشتووین.

پشتێنە تێکچووەکە

یەرمیا 13:11 دەڵێت: «چونکە وەک چۆن پشتێنێک بە کەمەری پیاوێکەوە دەنووسێت، بە هەمان شێوە منیش هەموو ماڵی ئیسرائیل و هەموو ماڵی یەهودام بە خۆمەوە نووساندووە، یەهۆڤا دەفەرموێت؛ بۆ ئەوەی ببنە گەلێک بۆ من، و بۆ ناوێک، و بۆ ستایشێک، و بۆ شکۆمەندییەک: بەڵام ئەوان گوێیان نەگرت» (JND). لەم بەشەدا خودا فەرمانی بە یەرمیا کرد کە پشتێنێک (پشتێنێکی قوماشی کە بە دەوری جلێکدا دەبەسترێت) لەبەر بکات و پاشان لای ببات و لە نزیک فورات دایبنێت. دوای ماوەیەک یەرمیا پشتێنەکەی هێنایەوە، و بینی کە تێکچووە و بۆ هیچ شتێک باش نییە.

خودا ئەمەی وەک نموونەیەک بەکارهێنا بۆ ئەوەی چی بەسەر گەلەکەی ئیسرائیلدا هاتبوو. ئەو وای لێکردبوون کە بە خۆیەوە بنووسێن وەک چۆن پشتێنێک بە کەمەری پیاوێکەوە دەنووسێت. ئەو بە دڵسۆزییەوە چاودێرییانی کردبوو لەو کاتەوەی کە لە میسرەوە هێنابوونی تا ئەو ڕۆژە. ئارەزووی ئەو ئەوە بوو کە ئەوان ببنە گەلێک بۆ ستایش و شکۆمەندییەکەی. بەداخەوە، خودا ناچار بوو دەربارەیان بڵێت، «ئەوان گوێیان نەگرت» لە دەنگی ئەو و لەبری ئەوە «بەدوای خەیاڵی دڵیاندا» دەڕۆیشتن – تەنانەت بەدوای «خوداوەندەکانی تردا بۆ خزمەتکردن و پەرستنیان» (ئایەتی 10). لە ئەنجامدا ئەوان بووبوونە وەک پشتێنێکی تێکچوو کە بۆ مەبەستی خۆی گونجاو نییە و بۆ هیچ شتێک باش نییە.

لە کرداری نێردراوان 11:23 دا بارنابا ئامۆژگاری باوەڕدارە نوێیەکانی ئەنتیاکی کرد کە بە مەبەستی دڵەوە دەبێت «بە خوداوە بنووسێن» (KJV). هێشتا ئارەزووی خودایە کە گەلەکەی، لەوانەش کەنیسە، بە خۆیەوە بنووسێن و بۆ ستایش و شکۆمەندییەکەی بن. مانای چییە بە خۆیەوە بنووسێین؟ مانای ئەوەیە کە گوێ لە دەنگی ئەو بگرین و گوێڕایەڵی بین لە ڕێگەی وشەکەیەوە و لە ڕۆحدا بڕۆین (غەلاتییەکان 5:16)، سەرقاڵ بین بە مەسیحەوە نەک خەیاڵی دڵمان، خۆمان بپارێزین لە بتەکان یان هەر شتێک کە مەسیح لە شوێنی ڕاستەقینەی خۆی لابدات (1 یۆحەننا 5:21). وەک ئەوانەی کە لە مەسیحی عیسادا دروستکراوێکی نوێ کراون (ئەفەسۆس 2:10)، با بە مەبەستی دڵەوە بە خۆیەوە بنووسێین و دەفرەکانی ڕێز بین (2 تیمۆساوس 2:21) بۆ ستایش و شکۆمەندییەکەی، تا ئەو دێت.

کڕینی کێڵگەکە

ئەمە دەربارەی سێیەم وانەی بابەتەکە دەخوێنینەوە: «و یەرمیا وتی، فەرمایشتی خودا بۆ من هات، وتی، سەیری، حەنەمئیلی کوڕی شەلومی مامت دێت بۆ لات، دەڵێت، کێڵگەکەم بکڕە کە لە عەناتۆتە: چونکە مافی کڕینەوە هی تۆیە بۆ کڕینی» (یەرمیا 32:6-7).

لە یەرمیا 30-31 دا پێشبینییەکی نایابمان هەیە دەربارەی گەڕانەوەی داهاتووی ئیسرائیل و یەهودا – بە واتایەکی تر، هەموو دوازدە هۆزەکە کە لە یەعقوبەوە هاتوون (30:3). پەیمانی نوێ (31:31-34) بە فەرمی لەگەڵ ئیسرائیلی گەڕاوەدا پشتڕاست دەکرێتەوە کاتێک خودا دەگەڕێتەوە بۆ ئەم زەوییە بۆ حوکمڕانی (ڕۆما 11:26-27). ئەوان پێشتر لەژێر پەیمانی کۆندا بوون، کە لە کێوی سینا بەسترا، کە پشت بە دڵسۆزیی ئەوان دەبەست. کاتێک بە خراپی شکستیان هێنا، بڵاوەیان پێکرا بۆ دیلێتی لە ئاشوور، بابل و لە کۆتاییدا بەسەر هەموو جیهاندا.

پەیمانی نوێ بە تەواوی بێ مەرج دەبێت و تەنها پشت بە دڵسۆزی خودا دەبەستێت (32:41). لەژێر پەیمانی کۆندا ئیسرائیل وتی «ئێمە» گوێڕایەڵ دەبین (دەرچوون 19:8). لەژێر پەیمانی نوێدا خودا دەڵێت «من» بەرەکەتدار دەیانکەم. لە یەرمیا 30-32 دا خودا زیاتر لە 40 جار وتی «من». هەموویان جگە لە چەند دانەیەک ئاماژە بەوە دەکەن کە ئەو چی دەکات لە بەرەکەتەکانی داهاتوودا بۆ گەلی زەمینی خۆی ئیسرائیل بە نیعمەتی سەروەرانە.

گەڕانەوەی داهاتووی نەتەوەی ئیسرائیل، هەرچەندە ڕاستەوخۆ کاریگەری لەسەر ئێمە نییە کە ئەمڕۆ بەشێکین لە کەنیسە، بەڵام دەبێت هاندانێکی گەورە بێت بۆمان. خودای ئێمە دڵسۆزە. ئەگەر شتێک بەڵێن بدات، ئەوا جێبەجێی دەکات. پیتەر پێمان دەڵێت دەربارەی ئەوانەی گاڵتە بە بیرۆکەی دووبارە هاتنەوەی خودا دەکەن (2 پیتەر 3:3-4). بەڵام مەسیحی خاوەنمان بەڵێنی داوە بێت (یۆحەننا 14:2-3؛ 1 تەسەلۆنیکی 4:16-18؛ وەرزی یۆحەننا 22:20). ئەو بەم زووانە دێت هەرچی گاڵتەچییەکان بیڵێن.

ئایا هیچ شتێک بۆ خودا زۆر قورسە؟

بۆ ئەوەی دڵسۆزیی خۆی نیشان بدات و هەروەها بۆ سەلماندنی باوەڕی یەرمیا بەوەی کە خودا پێی دابوو بیڵێت، خودا وای لە یەرمیا کرد کە کێڵگەیەک لە ئامۆزاکەی حەنەمئیل بکڕێت (یەرمیا 32). خودا هەموو شتێکی ڕێکخست، بە ڕوونی نیشانیدا کە ئەمە ویستی ئەو بوو، و یەرمیا بە دڵسۆزییەوە مامەڵەی کڕینی کێڵگەکەی جێبەجێ کرد. بەڵام، کاتێک دووبارە بە تەنها لەگەڵ خودا بوو، یەرمیا دڵی خۆی بۆ ئەو هەڵڕشت. بۆ ئێمەش بە هەمان شێوە، هەرچەندە دەبێت هەمیشە گوێڕایەڵی وشەی خودا بین، بەڵام نایابە کە دەتوانین دڵمان بۆ ئەو هەڵڕێژین. نموونەیەکی تر حەنانیایە لە کرداری نێردراوان 9:10-16.

یەرمیا بە دەربڕینی متمانەی خۆی بە خودا دەستی پێکرد: «هیچ شتێک بۆ تۆ زۆر قورس نییە» (یەرمیا 32:17). بەڵام، بارودۆخەکە مەحاڵ دەهاتە پێش چاو. بابلییەکان، کە زەوییەکەیان داگیرکردبوو، ئۆرشەلیمیان گەمارۆ دابوو. لە دیدی مرۆڤەوە، ئەگەری نەبوو کە یەرمیا بتوانێت خاوەندارێتی ئەم موڵکە بکات – تەنانەت نەیدەتوانی شارەکە بەجێبهێڵێت! بۆچی خودا دەیویست ئەمە بکات؟

لە بەشەکانی تری ئەم بەشەدا خودا پەیامێکی نایابی هاندان و دڵخۆشکەری دا کە بە جوانی دڵسۆزی و ڕێگاکانی خۆی لەگەڵ گەلەکەیدا نیشان دەدات، چ ئەو کات و چ ئێستا. لە حوکمڕانییەکەیدا، کە گەلەکەی ئەوە دەچننەوە کە دەیچێنن (غەلاتییەکان 6:7)، دەبوو گەلەکەی سزا بدات کە گوناهیان لە دژی کردبوو. بەڵام، بە نیعمەتی خۆی، کاتێک سزاکە کاری پێویستی لە دڵیاندا کرد، ئەوا دەیانگەڕێنێتەوە بۆ لای خۆی. من ئەمە «بە هەموو دڵم و بە هەموو گیانم» دەکەم، خودا دەفەرموێت (یەرمیا 32:41). جێبەجێکردنێکی بەشەکی ئەمە هەبوو کاتێک پاشماوەیەکی بچووک لە یەهودا لە بابلەوە گەڕانەوە بۆ ئۆرشەلیم، بەڵام ئێمە پێمان وایە کە ئەمە ئاماژە بەو کاتە دەکات کە هەردوو ئیسرائیل و یەهودا لە خاکەکەیاندا جێگیر دەبن، مەسیحی خۆیان دەبینن، تۆبە دەکەن و دەگەڕێنەوە بۆ لای ئەو. ئەو خاکەی یەرمیا کڕی، ڕۆژێک لە ڕۆژان لە هەموو دوژمنێک ئازاد دەبێت، تەنانەت ئەوانەش کە ئەمڕۆ هەڕەشە دەکەن، و منداڵانی ئیسرائیل بە ئاشتی و ئارامی لە میراتەکەیاندا دەژین.

هەرچەندە پەیمانی نوێ بە فەرمی لەگەڵ ئیسرائیل و یەهودای گەڕاوەدا دەبەسترێت، بەڵام بنەمای پەیمانی نوێ نیعمەتە – هەمان ئەو بنەمایەی کە خودا و باوکمان ئێستا لەگەڵماندا مامەڵەی پێدەکات. «نیعمەت لە ڕێگەی ڕاستودروستییەوە حوکمڕانی دەکات بۆ ژیانی هەتاهەتایی لە ڕێگەی عیسای مەسیحی خاوەنمانەوە» (ڕۆما 5:21). لەژێر نیعمەتدا خودامان بەپێی دڵی خۆی کار دەکات نەک ئەوەی لە دڵماندایە. ئەو دەتوانێت بە ڕاستودروستییەوە ئەمە بکات (نیعمەت لە ڕێگەی ڕاستودروستییەوە حوکمڕانی دەکات، نەک لە دژی) بەهۆی کاری تەواوکراوی مەسیحی خاوەنمان لەسەر خاچ، کە تێیدا هەموو پرسیارەکانی شکستی ئێمە لە بەرپرسیارێتیدا بۆ هەمیشە یەکلایی کراونەتەوە.

ئێستا ئەو بە ئازادی بەرەکەتەکانمان پێدەبەخشێت کە هەرگیز نەماندەتوانی لە ڕێگەی کارەکانی خۆمانەوە بەدەستی بهێنین. ئێمە بەرەکەتدارین – نەک «ئێمە بەرەکەتدار دەبین ئەگەر گوێڕایەڵ بین» – «بە هەموو بەرەکەتێکی ڕۆحی لە شوێنە ئاسمانییەکاندا لە مەسیحدا» (ئەفەسۆس 1:3). هەندێک لەم بەرەکەتانە ژیانی هەتاهەتایی، کوڕایەتی، نیشتەجێبوونی ڕۆحی پیرۆز و ویژدانێکی پاککراوەن (بڕوانە ڕۆما 6:23، ئەفەسۆس 1:3-14 و عیبرانییەکان 10:1-14). تەنانەت بەرەکەتە پراکتیکییەکانی ژیانمان ئەنجامی نیعمەتی خودان، چونکە چی هەیە کە بتوانین بە ڕاستی بڵێین شایستەی بووین یان بە چاکەی خۆمان بەدەستمان هێناوە؟

هەندێک کەس ناڕەزایی دەردەبڕن بەرامبەر بەم فێرکردنەی نیعمەتی خودا و دەڵێن کە ئەمە دەبێتە هۆی ژیانێکی بێباک. بەڵام وشەی خودا دڵنیامان دەکاتەوە کە نیعمەت «فێرمان دەکات کە، بە ڕەتکردنەوەی بێدینی و ئارەزووە دنیاییەکان، دەبێت بە هۆشیاری، بە ڕاستودروستی و بە خوداپەرستی لەم جیهانەدا بژین» (تیتۆس 2:12). ئەگەر تێبگەین کە نیعمەتی خودا بە تێچوویەکی زۆر گەورە، خوێنی کوڕە خۆشەویستەکەی خۆی، بۆمان بەردەست کراوە، ئەوا ئەم نیعمەتە بێفیزمان دەکات و وامان لێدەکات کە فێرخوازێکی پەرۆش بین لە قوتابخانەکەیدا، تا ژیانمان خودای «هەموو نیعمەت» (1 پیتەر 5:10) ڕازی بکات.

پوختە

بینیمان کە یەرمیا لەلایەن خوداوە بانگکرا وەک کەسێک کە هاوبەشی دڵی خۆی دەبێت بەرامبەر بە گەلەکەی. ناوەڕۆکی خزمەتی یەرمیا ئەوە بوو کە گەلەکە بانگ بکاتەوە بۆ لای خودا، بۆ گەڕانەوە بۆ خۆشەویستی یەکەمینیان. ئێمە تاوتوێمان کرد:

• ماڵی گۆزەگەرەکە – ئێمە بە گوناه وێران بووین، بەڵام لەلایەن ئەوەوە نوێ کراینەوە،
• پشتێنە تێکچووەکە – خودا بانگمان دەکات کە بە خۆیەوە بنووسێین، و کاتێک ئەمە دەکەین، لە ژیانماندا ڕێزی لێدەگرین، و
• کڕینی کێڵگەکە – دڵسۆزی خودا بۆ بەڵێنەکانی و بنەمای نیعمەت کە ئەمڕۆ و بەم زووانە لەگەڵ گەلی زەمینی گەڕاوەی ئیسرائیلدا مامەڵەی پێدەکات.

«ئەمە نیعمەتی ڕاستەقینەی خودایە کە ئێوە تێیدا وەستاون» (1 پیتەر 5:12).