ئێمە عیسا دەبینین، کە کەمێک لە فریشتەکان نزمتر کرایەوە، بۆ ئازارکێشانی مردن بە شکۆمەندی و ڕێزەوە تاجدار کرا، بۆ ئەوەی ئەو، بە نیعمەتی خودا، مردن بۆ هەمووان بچێژێت. —عیبرانییەکان ٢:٩ NKJV
نامەی عیبرانییەکان دەربارەی خوداوەند عیسا، کەسایەتی و کارەکەیەتی. ناوی «عیسا» ١٤ جار لەم نامە سەرسوڕهێنەرەدا هاتووە، لەوانەش یەک جار کە ئاماژە بە یەشوع دەکات، کە ئیسرائیلی بردە خاکی بەڵێندراو (عیبرانییەکان ٤:٨ KJV, JND).
لە ئەم وتارەدا مەبەستمانە هەشت خاڵ دەربارەی عیسا لە نامەکەدا تاوتوێ بکەین. ژمارە هەشت لە کتێبی پیرۆزدا نوێنەرایەتی دەستپێکی نوێ دەکات. ئەمە بە بەهای ژمارەیی ناوی عیسا لە زمانی یۆنانیدا جەختی لەسەر کراوەتەوە، IESOUS، کە ٨٨٨ە. هەروەها تێبینی دەکەین کە لە زمانی عیبریدا ناوی یەشوع، بە واتای «یەهۆڤا ڕزگارییە.» ئەمە پێش دووگیانبوونی پاکیزەیی و لەدایکبوونی درا (مەتتا ١؛ لۆقا ١).
١. عیسا یەهۆڤا و مرۆڤە
عیبرانییەکان ١ گەورەیی خوداوەند عیسا وەک یەهۆڤا خۆی پێشکەش دەکات. نهێنی سێیەتی و کوڕی ئەزەلی کە وەک مرۆڤێکی تەواو هاتە ئەم جیهانە، هەردووکیان بە نهێنی پیرۆزی ئەوەوە بەستراونەتەوە کە عیسا خودای یەهۆڤایە، یان YHWH. ئەم وشە چوار پیتە ناوی عیبری خودایە و جوولەکەکان بەهۆی ترسیان لە کفرکردنەوە قسەیان پێنەدەکرد – دەرئەنجامێکی هەڵە لە دەرچوون ٢٠:٧.
با لەبیرمان بێت کە باوک کوڕەکەی نارد، کە لە ژنێک لەدایک بوو (غەلاتییەکان ٤:٤) نهێنی جەستەگرتن (یۆحەننا ١:١٤،١٨). عیبرانییەکان ٢ جەخت لەسەر گەورەیی عیسا لە مرۆڤایەتیدا دەکاتەوە و نیشان دەدات کە ئەو لە فریشتەکان بەرزترە، هەرچەندە فریشتەکان لە ڕیزبەندی دروستکردندا لە مرۆڤەکان بەرزترن. بەڵام، عیسا کەمێک لە فریشتەکان نزمتر کرایەوە – کە ناتوانن بمرن – کاتێک لەسەر خاچ ئازاری چەشت و مرد. ئەمە نیشان دەدات کە نیعمەتی خودا بەرامبەر بە ئێمە چەند گەورەیە.
«کەمێک نزمتر» بە واتای «کەمێک کات»یش دێت، واتە لە نێوان مردنی و هەستانەوەی. ئێستا ئەو پیاوە بەرزکراوەکەیە لە ئاسمان و لەسەرووی هەموو فریشتەکانەوە! عیسای نەسرانیی سووککراو خۆی بێفیز کرد و گوێڕایەڵی مردن بوو – تەنانەت مردنی خاچیش (فیلیپییەکان ٢:٨) – بەڵام ئێستا بە شکۆمەندی و ڕێزەوە تاجدار کراوە.
هەموو باوەڕدارانی ڕاستەقینە دەتوانن بەم شێوەیە لە ڕێگەی باوەڕ و ڕۆحی پیرۆزەوە بیبینن، کە کاتێک باوەڕمان هێنا، وەرمانگرت. «ئێمە دەبینین» بە واتای ئەوە دێت کە ئێمە دەستڕاگەیشتنێکی ئازادمان هەیە بە تەختی خودا کە عیسا ئێستا لەسەری دانیشتووە، و بینین و بیرکردنەوەمان لەسەر ئەو بۆ هەمیشە بەردەوام دەبێت، وەک پەرستشکردنمان. لەسەر زەوی وەک پیاوێک بینرا کە خۆی لەبەردەم خودادا بێفیز کرد پێش ئەوەی خودا بەرزتری بکاتەوە (ئایەتەکانی ٨-١١).
پەیوەندییەکی دیاریکراو لە نێوان بێفیزکردنی ئەو و وەڵامی خودادا هەیە لە پێدانی پێگەی ئێستای لە شکۆمەندیدا. کارەکەی بەس بوو بۆ ئەوەی هەمووان ڕزگار ببن و مەودای نیعمەتی خودا نیشان دەدات کە لە عیسادا دەرکەوتووە، کە خودایە (مەتتا ١:٢٠-٢٣)، بۆ هەموو ئەوانەی باوەڕ دەهێنن.
٢. عیسا وەک نێردراو و سەرۆک کاهین
«کەواتە، ئەی برایانی پیرۆز، بەشداربووانی بانگەوازێکی ئاسمانی، بیر لە عیسا بکەنەوە، نێردراو و سەرۆک کاهینی دانپێدانانمان» (عیبرانییەکان ٣:١ NASB). لە ئایینی جوولەکەدا، هەموو ئیسرائیلییەکان سەر بە نەتەوەیەکی دیاریکراو بوون لەسەر زەوی و بۆ ئەم زەوییە، کە خودا بۆ خۆی تەرخانی کردبوو. یۆحەننای لەئاودا هەڵکێشەر عیسای وەک «بەرخی خودا» لە یۆحەننا ١دا ناساند (ئایەتەکانی ٢٩،٣٦)، و بەشی یەکەم بە ڕوونی نیشان دەدات کە ئەو مەسیحی ئیسرائیلە. خودا بە ئاشکرا ئەوی وەک کوڕی خۆی ڕاگەیاند (مەتتا ٣:١٧)؛ بەڵام، گەلەکەی خۆی نەیانناسی. ئەوان عیسایان ڕەتکردەوە سەرەڕای ئەو هەموو موعجیزانەی کە کردی، کە سەلماندی ئەو هاتووە بۆ جێبەجێکردنی پێشبینییەکانی خودا. سەرەڕای ئەوەش، مەسیح، کە لەسەر زەوی دەرکرابوو، لەلایەن خوداوە لە ئاسماندا وەرگیرا. ئەمە بابەتی تایبەتی عیبرانییەکانە، کە گەورەیی مەسیح وەک خودا و مرۆڤ نیشان دەدات.
هەموو ئەوانەی کە بە باوەڕەوە قبوڵی دەکەن، پیرۆزن کە لە دەستی ڕاستی خودادا لە بەرزترین شوێندا بیبینن. ئەم ئیمتیازە بەستراوەتەوە بە بانگەوازی بەهێزی ئاسمانی خودا، کە لە ڕێگەیەوە ئێمە باوەڕداران کە لە نێوان جوولەکە و ناجوولەکەکانەوە بانگکراوین، لەم جیهانە ئێستایە دەرکراوین. ئێمە لە ئەوداین بەڵام چیتر هی ئەو نین. هەموو ئەو باوەڕدارانە سەر بە کۆمەڵێکی نوێی «مەڕ»ن، وەک خوداوەند لە نموونەی شوانە باشەکەدا ڕوونی کردەوە (یۆحەننا ١٠). ئەو باوەڕدارانی لەگەڵ خۆی لە ئاسماندا بەستووەتەوە، و ئەوان لەم جیهانەدا وەک برایانی پیرۆز بۆ خودا تەرخان کراون. «ئێمە عیسا دەبینین» (عیبرانییەکان ٢:٩ NKJV) بە واتای ئەوە دێت کە بەردەوام سەرقاڵی ئەوین، کە لەگەڵ فەرمانی «بیر لە عیسا بکەنەوە» دەگونجێت.
ئەو کێیە؟ ئەو نێردراوی خودایە، لەلایەن خوداوە لە ئاسمانەوە نێردراوە بە دەسەڵاتەوە بۆ نوێنەرایەتیکردنی. ئەو هەروەها سەرۆک کاهینی ئەوە، کە ئێستا ئێمە لەبەردەم خودادا لە ئاسماندا نوێنەرایەتی دەکات. لێرە لەسەر زەوی، ئێمە بە هەردوو ئەرکەکەیەوە دەیناسین. ئەمە هەروەها بابەتێکی ناسینەوەی گشتی ئێمەیە لەگەڵ ئەودا هەرچەندە ئەو لەسەر زەوی ڕەتکراوەتەوە. ئێمە دان بەوەدا دەنێین کە ئەو نێردراو و سەرۆک کاهینە. ئێمە ئەوە ناشارینەوە کە سەر بە ئەوین و هەوڵ نادەین گەورەیی ئەوی کەم بکەینەوە. نەخێر، ئێمە لێرەدا دان بەوەدا دەنێین لە کاتێکدا سەیری ئەو لەوێ دەکەین.
٣. عیسا وەک پێشڕەو و پاشا
عیبرانییەکان چاومان بۆ عیسا لە ئاسماندا ڕادەکێشێت، ئێمە بەو دەبەستێتەوە کە پێشڕەو و سەرۆک کاهینە بۆ هەمیشە بەپێی ڕیزبەندی مەلکیسەدق (عیبرانییەکان ٦:٢٠). ئەم نامەیە ئەرکەکانی ئێمە وەک باوەڕداران باس دەکات، بەڵام باری سەرەکی ئەوەیە کە سەرنج و دڵمان بۆ ئەو ڕابکێشێت. بە پێشکەشکردنی وەک پێشڕەوی گەورە، پەیوەندییەکی گرنگ و نزیک لە نێوان باوەڕداران لێرە و مەسیح لە ئاسماندا نیشان دەدرێت. چونکە پێشڕەوی ئێمە چووەتە ژوورەوە، ئەو دەرگای بۆ ئەوانی تر کردەوە بۆ ئەوەی شوێنی بکەون، ئێستا بە ڕۆح و دواتر بە جەستەی شکۆمەند. عیسا نوێنەرایەتی ڕیزبەندییەکی تەواو نوێ دەکات کە هێشتا لەژێر موسا و هاروندا، یان لە نێوان گەلی ئیسرائیل بە گشتی، بوونی نەبوو.
لە پەیوەندیدا بەمەوە، مەلکیسەدق بەبێ باوک یان دایکی مرۆڤ وەک جۆرێک لە کوڕی ئەزەلی ناسێندراوە، وەک ئەوەی کە ئیبراهیمی پیرۆز کرد (سەرەتای ١٤:١٨-٢٠). ئەمە بە واتای ئەوە دێت کە ئەو لە ئیبراهیم بەرزتر بوو، چونکە نزمتر لەلایەن «باشتر»ەوە پیرۆز دەکرێت (عیبرانییەکان ٧:٧). بۆ جوولەکە قورس بوو قبوڵ بکات کە کەسێک دەتوانێت لە ئیبراهیم گەورەتر بێت، بەڵام مەلکیسەدق وا بوو، کە خودای لەبری ئیبراهیم پیرۆز کرد، وەڵامێکی دروستی بۆ ئەو هێنا.
عیسای ڕەتکراوە، کە لەلایەن گەلەکەی خۆیەوە دەرکرابوو، بەڕاستی خودایە، «هەمان، دوێنێ، ئەمڕۆ، و بۆ هەمیشە» (عیبرانییەکان ١٣:٨). ئەو «لەسەر هەمووانە، خودا بۆ هەمیشە پیرۆزە» (ڕۆما ٩:٥ JND) و، وەک پیاوێک، بەرزبووەوە بۆ سەرەوە (ئەفەسۆس ٤:١٠). زاراوەی «ڕیزبەندی» ئاماژە بە شتێک دەکات کە خودا لە ئاسماندا چەسپاندوویەتی یان دامەزراندوویەتی، کە مرۆڤ لەسەر زەوی هەرگیز ناتوانێت بیکات. «بۆ هەمیشە» پێچەوانەی ڕیزبەندی پەیمانی کۆنە، کە کاهینەکان نەوە لە دوای نەوە جێگەیان دەگیرایەوە. عیسا، پێشڕەو، هەروەها مەلکیسەدقی گەورەیە، خودا بۆ هەمیشە پیرۆزە! عیسا پاشای دادپەروەرییە هەروەها پاشای ئاشتیشە (بڕوانە عیبرانییەکان ٧:٢). چەند گەورەیە ئەو!
٤. عیسا گەرەنتی ئێمە
«عیسا بوو بە گەرەنتی پەیمانێکی باشتر» (ئایەتی ٢٢). پەیمانی کۆن نەیدەتوانی تەواوێتی بهێنێت – شتانێک کە بۆ هەمیشە بمێننەوە. لەبری ئەوە، بە لاوازی دیاریکرابوو، و خودا ناتەواویەکەی بە چەندین شێوە نیشان دا، لە کۆتاییدا لای برد. هۆکاری سەرەکی ئەم شکستە ئەوە بوو کە مرۆڤ لە خۆیدا کێیە و چییە، هەندێک جار پێی دەوترێت «پیاوی کۆن.» بەڵام، خودا ڕیزبەندییەکی نوێی شتەکانی ناساند، کە بەستراوەتەوە بە پیاوێکی نوێ، خوداوەندمان عیسای مەسیح. ئەو ناتوانێت شکست بهێنێت، و بۆیە ئەم ڕیزبەندییە نوێیە کە بەستراوەتەوە بەو، ناتوانێت شکست بهێنێت. عیبرانییەکان ئەمە بە ڕوونی ڕوون دەکاتەوە. هەموو مەسیحییە ڕاستەقینەکان بە مەسیحەوە بەستراونەتەوە.
لە جیهانی داهاتوودا پەیمانی نوێ لەگەڵ ئیسرائیلدا دادەمەزرێت، و هەمووان بە عیسای مەسیحەوە دەبەسترێنەوە. عیبرانییەکان نیشان دەدات کە خوداوەند عیسا کاهینی نوێیە کە بۆ هەمیشە دەژی، بەپێی ڕیزبەندی مەلکیسەدق. هەرچەندە ئەو لە هۆزی یەهوداوە هات، کە هیچ کاهینێک هەرگیز لەو هۆزەوە نەهاتووە، ئەو کاهینە بۆ هەمیشە (وشەیەکی سەرەکی لە عیبرانییەکاندا). لە پەیوەندیدا بەو، هەموو شتێک باشە یان باشترە، تازە، نوێ و جێگیرە. بۆیە عیبرانییەکان ٧ عیسا وەک ئەوەی کە «گەرەنتی پەیمانێکی باشترە» (ئایەتی ٢٢ ESV)، گەرەنتییەکەی، و ئەوەی کە ناتوانێت شکست بهێنێت، دەناسێنێت. پەیمانی کۆن شکستی هێنا، بەڵام پەیمانی نوێ باشترە و هیچ ئەگەری شکستێکی نییە. بۆیە پێی دەوترێت «هەتاهەتایی» (عیبرانییەکان ١٣:٢٠).
گەرەنتییەکەی کە لەگەڵ عیسادا دێت بە واتای ئەوە دێت کە کارەکەی تەواو و بەس بوو، و بۆیە ناتوانرێت جێگەی بگیرێتەوە. بەهای ژمارەیی ناوی عیسا (٨٨٨)، کە پێشتر باس کرا، ڕەهەندێکی تایبەت بەم بەسییەتە دەدات. ژمارە ٨ بە ڕیزبەندییەکی نوێوە بەستراوەتەوە، وەک بۆ نموونە، زەبوورەکان ٨ زۆرجار لە پەیمانی نوێدا لە پەیوەندیدا بە عیساوە دەهێنرێتەوە. ئەوەی مەسیح ئەنجامی داوە و دامەزراندوویەتی، گەرەنتی و دڵنیایی ڕیزبەندییەکی باشتر دەهێنێت کە ناتوانێت شکست بهێنێت. ئەوەی پەیوەندی بە مەسیحەوە هەیە نەک تەنها باشە – کە ڕاستە – بەڵکو باشترە بە پێچەوانەی کۆن. کۆنەکە باش بوو وەک لەلایەن خوداوە درابوو، بەڵام پێویست بوو لاببرێت.
٥. عیسا دەستڕاگەیشتنێکی ئازاد بە خودا دابین دەکات
بە شێوەیەکی زۆر سەرنجڕاکێش عیبرانییەکان گەورەیی خوداوەندمان عیسای مەسیح لە کەسایەتی و کارەکەیدا پێشکەش دەکات. بەشەکانی ٨–١٠ سەرنج دەخەنە سەر گەورەیی کارەکەی و دەرئەنجامەکانی، و چۆنیەتی وەڵامدانەوەی. عیبرانییەکان لێکۆڵینەوەیەکە لە جیاوازییەکانی نێوان قوربانییەکانی پەیمانی کۆن کە لەلایەن خوداوە دراون لە لایەک، و قوربانی یەکجارەکی و باڵای مەسیح لە لایەکی ترەوە. قوربانییەکانی ڕیزبەندی یەکەم پێویست بوو هەمیشە دووبارە بکرێنەوە، لە کاتێکدا قوربانی مەسیح یەکجارەکی بوو، بۆ هەمیشە بەس بوو، هەرگیز دووبارە نەدەکرایەوە.
هەروەها، بە قوربانییەکەی کە لە ڕۆژی گەورەی کەفارەتدا پێشکەش کرا، سەرۆک کاهین توانی بچێتە ناو پیرۆزی پیرۆزەکانەوە. ئەمە تەنها ساڵانە یەک جار بوو، لە کاتێکدا خەڵک لە دەرەوە دەمانەوە. بەڵام، بە پشتبەستن بە قوربانی مەسیح، دەروازەی خودا کراوەتەوە نەک تەنها بۆ ئەو بەڵکو بۆ ئەو کەسانەش کە سەر بە ئەون، باوەڕداران کە لە نێوان جوولەکە و ناجوولەکەکانەوە وەرگیراون. «کەواتە، ئەی برایان، بوێریمان هەیە بۆ چوونە ناو پیرۆزترین شوێن بە خوێنی عیسا ...» (عیبرانییەکان ١٠:١٩ KJV). لە ڕۆژی پەنجاهەمینەوە و تا ڕفاندن، هەموو ئەوانەی سەر بەم کۆمەڵە بانگکراوەی ئاسمانییەن، ئەم دەستڕاگەیشتنە ئازادە بە هەموو ئیمتیازاتەکانییەوە بەدەست دەهێنن. ئێستا دەتوانرێت لە هەر کاتێکدا بۆ نوێژ، ستایش و پەرستش نزیک بکرێتەوە.
ئەم بوێرییە لە پەیمانی کۆندا بوونی نەبوو. تەنها ئیستسنا موسا بوو، کە ئیمتیازی چوونە ناو پیرۆزترین شوێنی لە هەر کاتێکدا هەبوو (دەرچوون ٢٥:٢٢). لەم ڕووەوە موسا ئیستسنا بوو لە یاساکە، کە نیشانەی ئەوەیە کە باوەڕداران ئەمڕۆ چێژی لێ وەردەگرن. بوێری بە واتای متمانە بە خودا دێت، کە بەهۆی کاری تەواوکراو و قبوڵکراوی مەسیحەوە ڕەتمان ناکاتەوە. هەروەها بە واتای ئازادی ڕاستەقینە دێت، ئازادی کوڕان کە دەتوانن وەک پەرستشکاران بێنە بەردەم خودا، بۆ خۆشحاڵی ئەو، لە هەر کاتێکدا. عیبرانییەکان ١٠ بەشێکە کە جیاوازی لە نێوان بەهای قوربانییەکانی ئاژەڵ، کە بەپێی ڕێنماییەکانی خودا پێشکەش کراون، و بەنرخی خوێنی مەسیح، کە یەکجار بۆ هەمووان ڕژا، دەکات.
٦. پەردەکە دڕا: سەیری عیسا دەکەین
ئەم نامەیە دڵمان بۆ مەسیح ڕادەکێشێت، وەک چۆن لە دەستی ڕاستی خودادا بەرزکراوەتەوە دەیبینین. ئەو کاری ڕزگارکردنی دەستپێکرد و تەواوی کرد، کە هیچ کەسێکی تر هەرگیز نەیدەتوانی بیکات. ئێستا ئەو لە دەستی ڕاستی خودادا دانیشتووە. هیچ کاهینێکی تر هەرگیز نەیدەتوانی دابنیشێت چونکە کارەکە هەرگیز تەواو نەکرابوو. بۆیە، کاهینێک کە لەسەر کورسی دانیشتبوو لە دۆخێکی هەڵەدا بوو، وەک چۆن عیلی (١ ساموئیل ٤:١٣). بەڵام مەسیح خودای لەسەر زەوی شکۆمەند کرد، کارەکەی تەواو کرد، بەرزبووەوە بۆ سەرەوە و دانیشت. وەک پیاوێک لەلایەن خوداوە بانگهێشت کرا بۆ ئەوەی بێتە سەرەوە و دابنیشێت، و ئێمە دەتوانین «سەیری عیسا بکەین، نووسەر و تەواوکەری باوەڕمان، کە بۆ ئەو خۆشییەی کە لەبەردەمیدا دانرابوو، خاچی بەرگە گرت، شەرمەزارییەکەی سووک کرد، و لە دەستی ڕاستی تەختی خودادا دانیشتووە» (عیبرانییەکان ١٢:٢ NKJV).
ئەم ئایەتە جەخت لەسەر گەورەیی کەسایەتی مەسیح دەکاتەوە لەوەی کە ئەو دانیشتووە. هەروەها بە واتای ئەوە دێت کە کارەکەی تەواو بوو و لەلایەن خوداوە قبوڵ کرا. ڕێگاکەی لەسەر زەوی، پێش ئەوەی بەرەو ئەوێی ببات، ڕێگای ئازار و شەرمەزاری بوو. ئەو هەمووی بەرگە گرت، تەنانەت ئازارە بێسنوورەکانی خاچیش. ئەمە نەک تەنها ئازارە جەستەیی و شەرمەزارییەکان دەگرێتەوە بەڵکو، لە هەمووی گرنگتر، ئازارەکانی وازهێنانی خوداکەی کە هەمیشە ڕێزی لێ گرتبوو. مەسیح ڕووی خۆی وەک بەردێک چەسپاند، بە تەواوی سەرنجی خستە سەر ئەو کارەی کە پێویست بوو تەواوی بکات، شەرمەزارییەکەی سووک کرد.
خودا، دادپەروەر و پیرۆز، بە تەواوی ڕازی بوو کاتێک مەسیح ئەم یەک وشەیەی هاوار کرد، «تێتێلێستای» بە واتای «تەواو بوو» یان «بە تەواوی درا.» پەردەکەی ناو شوێنی پیرۆز بە شێوەیەکی موعجیزەئامێز لە سەرەوە بۆ خوارەوە دڕا (مەتتا ٢٧:٥١؛ لۆقا ٢٣:٤٥)، کە ڕەزامەندی خودای نیشان دا. لەمەدا خودا زۆر کوڕی قبوڵ کرد کە بۆ شکۆمەندی هێنران (عیبرانییەکان ٢:١٠)، کە لە کاتێکدا لەسەر زەوین دەتوانن سەیری ئەو بکەن. دوورکەوتنەوە لە هەر شتێکی تر – گوناهەکان، ئازار و چەوساندنەوە – بۆ ئەو کە کارەکەی بۆ شکۆمەندی خودا تەواو کرد، دەزانین کە شوێنی ئەو ئێستا شوێنی ئێمەیە، و خۆشی ئەو خۆشی ئێمەیە. سەیری ئەو دەکەین و پشت بەو دەبەستین، چونکە ئەو ئێستا سەرکردەی گەورەی ئێمەیە.
٧. نێوەنگیر شتی باشتر دەهێنێت
گەورەیی کەسایەتی پێشکەشکراو لەم نامەیەدا لە یەک وشەدا کورت کراوەتەوە: عیسا. ئەو کلیلە بۆ هەموو شتێک لە عیبرانییەکاندا، کە بنچینەی هەموو فێرکارییەکەی تێدا ئاشکرا کراوە و کۆتایی/ئامانجی هەموو ڕێگاکانی خودایە. ئەو ئەوەیە کە ئێمە بۆ لای خۆی ڕادەکێشێت، ئێستا و بۆ هەمیشە. «عیسا، نێوەنگیری پەیمانێکی نوێ؛ و بۆ خوێنی پرژاندن، باشتر لە هابیل قسە دەکات» (عیبرانییەکان ١٢:٢٤ JND).
عیبرانییەکان، بە تایبەتی بەشی ١٢، بەراورد و جیاوازییەکانی نێوان ڕیزبەندی کۆن کە بە موساوە بەستراوەتەوە و ڕیزبەندی نوێ، کە بە مەسیحەوە بەستراوەتەوە، باس دەکات. کاتێک مرۆڤ بە گشتی و گەلی زەمینی خودا بە تەواوی شکستیان هێنا، خودا خۆی بە نیعمەتی سەروەرانە ئاشکرا کرد. نیعمەتی ئەو بە هیچ شێوەیەک لەسەر شایستەیی یان بەرپرسیارێتی مرۆڤ نەبوو، بەڵکو بەهۆی کاری تەواوکراوی مەسیحەوە بوو. خودا کوڕەکەی نارد، کە سووککراو، ڕەتکراوە و دەرکراو بوو و هێشتاش وایە. بەڵام، مەبەستی خودا لە نیعمەتی سەروەرانە دەبوو جێبەجێ بکرێت، سەرەڕای هەموو شکستی مرۆڤ. ئەم نیعمەتە لەوانەدا دەبینرێت کە ئێستا بە ئازادی کوڕایەتییەوە نزیک دەبنەوە لە خودا، کە دەستڕاگەیشتنێکی ئازادیان هەیە بەو کە لە دەستی ڕاستی خودادا دانیشتووە. کاتێک لە ئاسمانەوە ڕیزبەندییەکی نوێی شتەکان لەسەر زەوی و لەم گەردوونە فراوانەدا دەستپێدەکات، دەبینرێت. هەموو شتێک لەم ڕیزبەندییە نوێیەدا پشت بەو دەبەستێت، نێوەنگیر لە نێوان خودا و مرۆڤەکاندا (١ تیمۆساوس ٢:٥)، و بە قوربانی یەکجارەکی ئەو.
خوێنی هابیل بە نادادپەروەرانە ڕژا. ئەو هاوار بۆ تۆڵەسەندنەوە دەکات، و خودای پیرۆز و دادپەروەر تۆڵەسێنەر دەبێت. بەڵام خوێنی پرژاوی مەسیح باشتر قسە دەکات و جەخت لەسەر دەرئەنجامە شکۆمەندییەکان دەکاتەوە کە لەلایەن ئەوەوە وەک نێوەنگیر هێنراون. بەم زووانە پەیوەندییەکی نوێ لەگەڵ گەلی زەمینی خۆیدا دادەمەزرێنێت، و بەرەکەتەکان بۆ گەلەکەی و بۆ هەموو نەتەوەکان دەڕژێن. خوێنی ئەو نیشان دەدات کە خودا چەند گەورەیە لە خۆشەویستی، پیرۆزی و دادپەروەری خۆیدا. هەروەها هەمووان بۆ لای خۆی ڕادەکێشێت (یۆحەننا ١٢:٣٢). چی بڵێین دەربارەی ئەم شتانە؟ دەممان کراوەتەوە بۆ هێنانی ستایش. لە جیهانی داهاتوودا، هەموو باوەڕداران ستایشی دەکەن؛ هەموو دوژمنان لەبەردەمیدا چەم دەبن.
٨. سەرکردەیەکی نوێ و گەورە
عیبرانییەکان تەنها یەک بابەتێکی هەیە: عیسا. بە پشتبەستن بەوەی کە ئەو کێیە و چی کردووە، خوداوەند عیسا بووەتە سەرکردەی گەورەی ئێمە، بۆ هەمیشە. لە جیهانی داهاتوودا، ئەو سەرکردەی گەلی زەمینی خۆی و هەموو نەتەوەکان دەبێت. «عیسا ... بۆ ئەوەی گەلەکە بە خوێنی خۆی پیرۆز بکات، لە دەرەوەی دەروازەکە ئازاری چەشت» (عیبرانییەکان ١٣:١٢ NKJV). سەرکردەی ئێمە ئەمڕۆ، مەسیح ئێمە لەم جیهانەدا، بیابانێکی فراوان، ڕێنمایی دەکات؛ لە کاتێکدا لە لای ئێمەوە، باوەڕ، ملکەچی و خۆشەویستی بۆ ئەو هەموویان پێویستن. ئەو دەباتە ناو پەرستگاوە، شوێنی پیرۆز، کە لەوێدا بە شکۆمەندی و ڕێزەوە تاجدارکراو دەیبینین. جگە لەم دووانە، ئەو ئێمە دەباتە دەرەوەی دەروازەکە. بۆچی؟ «کەمپەکە» دەبوو پیرۆز و پاک بێت (ژمارەکان ٥:١-٤)، بەڵام پیرۆزەکەی خودا لە دەرەوەی دەروازەکەی دەرکرا، و کەمپەکە بوو بە شوێنێک کە تووڕەیی خودا دەبوو بەسەریدا بڕژێت. سەرەتا، ئەمە لە ساڵی ٧٠ی زایینیدا ڕووی دا، لە کاتێکدا حوکمی کۆتایی دوای ڕۆژانی نیعمەت، دوای ڕفاندن، ڕوودەدات (دانیال ٩:٢٧).
لەسەر خاچ، مەسیح ئازارکێشەری ڕۆژی گەورەی کەفارەت بوو و کارەکەی بووە هۆی پیرۆزکردنی گەلی خودا. ئەمە بۆ باوەڕداران ئەمڕۆ و بۆ ئیسرائیلی گەڕاوەی داهاتوو دەگونجێت. کاتێک ئەو «لە دەرەوەی دەروازەکە» ئازاری چەشت، مەسیح خوێنی خۆی ڕژاند، نەک خوێنی ئاژەڵان. ئەو قوربانی گوناه بوو کە لە قوربانییەکانی ئاژەڵدا وێنا کرابوو کە خوێنەکەی دەبردرایە ناو شوێنی پیرۆز، بەڵام جەستەکانیان دەسووتێنران بۆ خۆڵەمێش، لە دەرەوەی دەروازەکە. خوێنەکە لەلایەن خوداوە قبوڵ کرا لە ناوەوە بە واتای ئەوە دێت کە باوەڕداران لەوێ قبوڵ کراون، بەڵام لە دەرەوە حوکمی خودا لەسەر بێگوناهەکە، جێگرەوەی ئێمە، جێبەجێ کراوە (٢ کۆرنسۆس ٥:٢١).
بەڵام، ئەوانەی لە ناو کەمپەکەدان هێشتا لەژێر حوکمی خودادان، بۆیە سەلامەتی لە چوونە دەرەوە بۆ لای ئەوە، لە دەرەوەی کەمپەکە. ئەمڕۆ، عیسا سەرکردەی ئێمەیە کە باوەڕدارانی ڕاستەقینە «لە دەرەوەی کەمپەکە» ڕێنمایی دەکات. ئەمە بۆ ئەو کەمپە دەگونجێت کە جارێک لەلایەن خوداوە درابوو بەڵام کوڕی خودای ڕەتکردەوە. هەروەها بە واتای ئەوە دێت کە هەر کەمپێکی ئایینی دروستکراوی مرۆڤ لەژێر حوکمی خودادایە. تەنها سەلامەتی لەگەڵ ئەوە جا لە ناو شوێنی پیرۆز بێت یان لە دەرەوەی کەمپەکە. ئەمەی دوایی بە واتای هەڵگرتنی سووکایەتییەکەی دێت، چونکە ئەو هێشتا لەم جیهانەدا ڕەتکراوەتەوە (عیبرانییەکان ١٣:١٣).
