ژیانی ئەیوب، ئازارەکانی، و سەروەری خودا لە تاقیکردنەوەکاندا

ژیانی ئەیوب، ئازار، و سەروەری خودا لە تاقیکردنەوەکاندا
٨ی نیسانی ٢٠٢٥
١٣ کەمترین خوێندنەوە

ئەیوب، ئەو پیاوەی لە ناونیشانەکەماندا باسی لێوە کراوە ( NKJV)، کەسێکی ڕاستەقینە بوو؛ ئەو کاراکتەرێکی خەیاڵی نییە. بەشەکانی تری کتێبی پیرۆز، لە هەردوو و نوێدا، بەڵگەی ئەم ڕاستییە دەدەن:

«ئەگەر ئەم سێ پیاوەش، نوح و و ئەیوب، لە ناویاندا بوونایە، تەنها خۆیان بە ڕاستودروستییەکەیان ڕزگار دەکرد،» یەزدانی باڵادەست دەفەرموێت. ()
«ئەگەرچی نوح و و ئەیوبیش لە ناویاندا بوونایە، بە ژیانی خۆم،» یەزدانی باڵادەست دەفەرموێت، «نە کوڕ و نە کچ ڕزگار ناکەن؛ تەنها خۆیان بە ڕاستودروستییەکەیان ڕزگار دەکەن.» ()
«گوێتان لە خۆڕاگری ئەیوب بووە و کۆتایی مەبەستی یەزدانتان بینیوە – کە یەزدان زۆر بە بەزەیی و میهرەبانە.» (یاقوب ٥:١١)

ئەیوب پێش یاسا ژیاوە و پێدەچێت هاوچەرخی ئیبراهیم بووبێت. بەکارهێنانی ناوی «هەموو توانادار» ٣١ جار لە کتێبەکەدا هاتووە، زیاتر لە هەموو بەشەکانی تری کتێبی پیرۆز پێکەوە. هەمان ئەو ناوەیە کە خودا بەکاری هێنا کاتێک بۆ ئیبراهیم دەرکەوت: «من خودای هەموو توانادارم؛ لەبەردەممدا بڕۆ و بێ گلەیی بە» ().

چی دەربارەی ژیانی تایبەتی ئەیوب دەزانین؟ ئەو پیاوێکی خاوەن کەسایەتییەکی ئەخلاقی نایاب بوو، کەسێک بوو «بێ گلەیی و ڕاستودروست بوو، و کەسێک بوو کە لە خودا دەترسا و لە دوور دەکەوتەوە» (). خودا کوڕ و سێ کچ و سامانێکی زۆری پێ بەخشیبوو، بە شێوەیەک کە بوو بە «گەورەترین کەس لە هەموو خەڵکی » (ئایەتی ٣). ئەو بەردەوام بەیانیان زوو هەڵدەستا بۆ پێشکەشکردنی بۆ یەزدان لە جیاتی هەر یەکێک لە منداڵەکانی کاتێک کۆدەبوونەوە بۆ خواردن و خواردنەوە، چونکە دەیگوت: « کوڕەکانم گوناهیان کردبێت و لە دڵیاندا نەفرەتیان لە خودا کردبێت» (ئایەتی ٥). ئەو باوکێکی بوو کە تکای بۆ منداڵەکانی دەکرد. ئەمە نموونەیەکە بۆ ئێمە وەک دایک و باوک کە بەردەوام منداڵەکانمان، و نەوەکانمان، بهێنینە بەردەم تەختی نیعمەت ().

ئەیوب ئازارچێژ

کتێبی ئەیوب بە پلەی یەکەم کتێبێکی ئازارە، کە بەشی هەموو مرۆڤایەتییە. پیتەر مەسیحییە جولەکەکانى بیرهێنایەوە، «هەمان ئازارەکان لەلایەن برایەتییەکەتانەوە لە جیهاندا دەکرێن» (). لە کتێبی پیرۆزەوە تێبینی دەکەین کە ئازار بەشێکی گرنگی ڕێگاکانی خودایە بەرامبەر بە گەلەکەی – ڕابردوو، ئێستا و داهاتوو. ئاماژە بە ڕابردوو، یاقوب گوتی، «برایانم، پێغەمبەران، کە بە ناوی یەزدانەوە قسەیان کرد، وەک نموونەی ئازار و ئارامگرتن وەربگرن. بەڕاستی ئێمە ئەوانە بە بەختەوەر دەزانین کە خۆڕاگرن. گوێتان لە خۆڕاگری ئەیوب بووە و کۆتایی مەبەستی یەزدانتان بینیوە – کە یەزدان زۆر بە بەزەیی و میهرەبانە» (یاقوب ٥:١٠–١١). لە پەیوەندیدا بە ئێستا، نووسی: «چونکە من پێم وایە کە ئازارەکانی ئەم کاتە ئێستایە شایانی ئەوە نین بەراورد بکرێن بەو شکۆمەندییەی کە لە ئێمەدا ئاشکرا دەبێت» (). ئاماژە بە داهاتوو، عیسای بە قوتابییەکانی گوت، «برسێتی و پەتای و لە شوێنە جیاوازەکاندا دەبێت. هەموو ئەمانە سەرەتای خەمەکانن. پاشان ئێوە دەدەنە دەست تەنگانە و دەتانکوژن، و لەلایەن هەموو نەتەوەکانەوە ڕقتان لێ دەبێتەوە لەبەر ناوی من... پاشان تەنگانەیەکی گەورە دەبێت، وەک لە سەرەتای جیهانەوە ئەم کاتە نەبووە، نە، و هەرگیز نابێت» (،٢١).

کتێبی ئەیوب سەرەتایەکی کارەساتبار و کۆتاییەکی دڵخۆشکەری هەیە. خودا سنوورێک بۆ ئەوە دادەنێت کە چی لە ژیانی پیرۆزەکانی خۆیدا ڕێگەپێدراوە و تەنانەت شەیتانیش دەبێت ملکەچی دەسەڵاتی ئەو بێت. بۆیە، ئەم کتێبە سەروەری و حوکومڕانی خودا لەم جیهانەی گوناه و ئازاردا دەردەخات، بەتایبەتی لە بەرژەوەندی خۆیدا. هەروەها لەم کتێبەدا ڕادەی خراپەکاری شەیتان بەرامبەر بە گەلی خودا دەزانین. لێرەدایە کە خودا پەردەکە لادەدات بۆ ئەوەی چاوپێکەوتنێکمان لەگەڵ چالاکییەکانی شەیتان و دوژمنایەتییەکەی بەرامبەر بە ئەیوب پێبدات.

شەیتان چاوی لە ئەیوب بوو، و خودا ڕێگەی بە شەیتان دا کە ئەیوب ئازار بدات (). ئەمە پرسیارێک دروست دەکات: ئایا خودا چێژ لە ئازارەکانمان وەردەگرێت؟ ئایا ئەو تەنها وەڵامی تەحەدای شەیتانی دەدایەوە لەسەر حیسابی دڵخۆشی و خۆشگوزەرانی ئەیوب؟ ئەگەر وەڵامی ئەم پرسیارانە «بەڵێ» بوایە، چەندە خاڵێکی ڕەش دەبوو لەسەر کەسایەتی بێگەردی خودامان. پێمان دەوترێت، «ڕۆحی خەمبار بوو بۆ بەدبەختی ئیسرائیل» ( JND) و، «لە هەموو تەنگانەکانیاندا ئەویش تەنگانەی چێژت» ().

بەڵکو وەڵامەکە ئەوەیە کە خودا هەستیارە بە ئازار و ناخۆشییەکانمان. شەیتان بە خودای گوت دەربارەی ئەیوب: «ئایا تۆ پەرژینێکت لە دەوری ئەو، لە دەوری ماڵەکەی، و لە دەوری هەموو ئەوەی هەیەتی لە هەموو لایەکەوە دانەناوە؟ تۆ کاری دەستەکانی ئەوت پیرۆز کردووە، و موڵکەکانی لە خاکەکەدا زیاد بوون. بەڵام ئێستا، دەستت درێژ بکە و دەست لە هەموو ئەوەی هەیەتی بدە، و بە دڵنیاییەوە نەفرەتت لێ دەکات لەبەردەم چاوتدا!» ( NKJV). پاشان خودا ڕێگەی بە شەیتان دا کە ئەیوب ئازار بدات.

کێشەکانی ئەیوب بە خێرایی دەستیان بە کۆبوونەوە و گەورەبوون کرد. ئەو خرایە ناو کەرەیەکی ئازارەوە. یەکەم، سابییەکان هێرشیان کردە سەر گا و گوێدرێژەکانی و خزمەتکارەکانیان کوشت (ئایەتەکانی ١٤-١٥). ئەیوب کاتی نەبوو ئەم هەواڵە هەرس بکات پێش ئەوەی پەیامبەرێکی تر پێی بڵێت، «ئاگرەکەی خودا لە ئاسمانەوە هاتە خوارەوە و مەڕ و خزمەتکارەکانی سووتاند، و هەموویانی لەناوبرد» (ئایەتی ١٦). پێش ئەوەی پەیامبەرەکە قسەکانی تەواو بکات، یەکێکی تر هات و گوتی، « سێ دەستەیان پێکهێنا، هێرشیان کردە سەر وشترەکان و بردیانن، بەڵێ، و خزمەتکارەکانیان بە لێواری شمشێر کوشت» (ئایەتی ١٧). «کاتێک ئەو هێشتا قسەی دەکرد، یەکێکی تر هات و گوتی، 'کوڕ و کچەکانت لە ماڵی برا گەورەکەیاندا و شەرابیان دەخواردەوە، و لەناکاو بایەکی گەورە لە سەرتاسەری بیابانەوە هات و لە چوار گۆشەی ماڵەکەی دا، و بەسەر گەنجەکاندا ڕووخا، و ئەوان مردوون'» (ئایەتەکانی ١٨-١٩). هێزەکانی لەناکاو دژی ئەیوب کرابوون.

بەڵام شەیتان هەڵە بوو کاتێک بە خودای گوت کە ئەگەر ئەو پەرژینەی کە لە دەوری ئەیوبی دانابوو لابدات، ئەوا نەفرەتی لێ دەکات لەبەردەم چاودا (ئایەتەکانی ٩-١١). لەبری ئەوە، وەڵامی ئەیوب دژ بە لۆژیکی مرۆڤ بوو. «ئەیوب هەستا، جلەکانی دڕاند، و سەری تاشی؛ و کەوتە سەر و پەرستشی کرد. و گوتی: ' لە سکی دایکمەوە هاتم، و دەگەڕێمەوە بۆ ئەوێ. یەزدان بەخشی، و یەزدان لێی سەندەوە؛ پیرۆز بێت ناوی یەزدان.' لە هەموو ئەمانەدا ئەیوب گوناهی نەکرد و خودای بە هەڵە تۆمەتبار نەکرد» (ئایەتەکانی ٢٠-٢٢). بەم شێوەیە، خودا سەلماندی کە پیرۆزێکی خودا لە نزمترین ئاستی خەم و ناخۆشی دەروونیدا هێشتا دەتوانێت بڵێت، «ئەگەرچی بمکوژێت، هێشتا متمانەم پێی دەبێت» (). ئەمە باوەڕێکە کە دژ بە ناخۆشییە!

خەڵکی ئەم جیهانە زۆرجار خودا بە هۆکاری بەدبەختییەکانیان دەزانن، کە لە یەکەم مرۆڤ ئادەمەوە دەست پێدەکات. کێی بە هۆکاری گوناهەکەی زانی؟ «ئەو ژنەی کە تۆ پێت دام بۆ ئەوەی لەگەڵم بێت...» (). بەڵام وەڵامی ئەیوب سەرنجڕاکێش و کاریگەر بوو. ئەو بە شێوەیەکی بینراو خەمەکەی دەربڕی کاتێک «جلەکانی دڕاند، و سەری تاشی.» پاشان، «کەوتە سەر و پەرستشی کرد» (). نزمترین ئاستی خەمەکەی بەرزترین دەربڕینی پەرستشی لەسەر لێوەکانی هێنایە دەرەوە. زیاتر تێبینی بکە کە ئەیوب سەروەری خودای لەوەی بەسەری هاتبوو ناساند. ئەو گوتی، «یەزدان بەخشی، و یەزدان لێی سەندەوە» (ئایەتی ٢١). ئازارەکانمان زۆر زیاتر قابیلی بەرگەگرتنن کاتێک دەستی خودا و باوکی خۆشەویستمان دەناسین. ، لە کێشە و ناخۆشییەکەیدا، هەمان شتی کرد: «ئەی یەزدان، دەزانم کە حوکمەکانت ڕاستن، و بە دڵسۆزییەوە تۆ منت ئازار داوە» ().

بۆچی ئازار دەچێژین؟

لەبەر ئەوەی هیچ ئازارێکی تۆمارکراو پێش کەوتنی نەبووە، دەتوانین بە دڵنیاییەوە بڵێین کە ئازار ئەنجامی ڕاستەوخۆی گوناهە. بۆ ئەوەی دەرئەنجامەکانی گوناه – جیابوونەوە لە خودا، نەخۆشی، ئازار و مردن – هەڵبوەشێنێتەوە، عیسای دەبوو ئازار بچێژێت و لەسەر بمرێت. «چونکە مەسیحیش یەکجار لەبەر گوناهەکان ئازاری چەشت، ڕاستودروستەکە لەبەر ناڕاستودروستەکان، بۆ ئەوەی ئێمە بهێنێتە لای خودا، بە کوژرا بەڵام بە ڕۆح کرایەوە» (). ئەو بێ گوناه بوو، بەڵام «لەبەر گوناهەکان» ئازاری چەشت – گوناهەکانی ئێمە. مردنی ئەو بنەمایە بۆ لابردنی گوناه و کاریگەرییەکانی.

ئایا ئەویش لەو ساڵانەدا ئازاری چەشت کە لەم جیهانەدا تێپەڕی گەیشتە ؟ گوێ لە پیتەر بگرە کاتێک باسی مەسیحی دەکرد: «کە جنێوی پێدرا، جنێوی نەدایەوە؛ کاتێک ئازاری چەشت، هەڕەشەی نەکرد، بەڵکو خۆی دایە دەست ئەوەی کە بە ڕاستودروستی حوکم دەدات» (). ڕایگەیاند، «ئەو سووکایەتی پێکراوە، و لەلایەن پیاوانەوە ڕەتکراوەتەوە، پیاوێکی خەمبارە، و ئاشنای خەمە» (). بەڵێ، «گەشتیارێک بوو بەم جیهانە تەنهایەدا، ڕزگارکەری پیرۆز تێپەڕی؛ خەمبارێک بوو بە درێژایی ژیانی، بەرخی مردوو لە کۆتاییدا» (سێر ئێدوارد دێنی، ١٧٩٦–١٨٨٩). لەبەر ئەوەی ئازار بەشێکە لەم دروستکراوە کەوتووە، کاتێک خودا ڕێگەمان پێدەدات ئازار بچێژین، ئەو کۆتایی یان ئامانجێکی لەبەرچاوە.

چۆن خودا ئازار بەکاردەهێنێت

یاقوب گوتی، «برایانم، هەمووی بە خۆشی بزانن کاتێک دەکەونە ناو تاقیکردنەوە جۆراوجۆرەکان، بە زانینی ئەوەی کە تاقیکردنەوەی باوەڕتان ئارامگرتن بەرهەم دەهێنێت. بەڵام ئارامگرتن کارە تەواوەکەی خۆی بکات، بۆ ئەوەی تەواو و کامڵ بن، هیچ کەم و کوڕییەکتان نەبێت» (). بە هەمان شێوە، نووسی: «ئێمە... شانازی بە تەنگانەکانەوە دەکەین، بە زانینی ئەوەی کە تەنگانە خۆڕاگری بەرهەم دەهێنێت، و خۆڕاگری، کەسایەتی؛ و کەسایەتی، هیوا» ().

ئەیوب ئارامگرتن، یان خۆڕاگری، لە ڕێگەی ئازارەکانییەوە فێر بوو، و لە کۆتاییدا یەزدان بەرەکەتەکانی دوو هێندە کرد. ئەیوب کە زۆر بە خۆیەوە ، گەیەنرا بەو شوێنەی کە دانی بە یەزداندا نا، «من بە گوێ بیستوومە دەربارەی تۆ، بەڵام ئێستا چاوم تۆ دەبینێت. بۆیە، من ڕقم لە خۆمە، و لە خۆڵ و خۆڵەمێشدا تۆبە دەکەم» ().

ئازار ڕاستگۆیی باوەڕمان تاقی دەکاتەوە و بەهێزی دەکات. بەم پێیە، پیتەر نووسی: «ئەگەرچی ئێستا بۆ ماوەیەکی کەم، ئەگەر پێویست بێت، بە تاقیکردنەوە جۆراوجۆرەکان خەمبار کراون، بۆ ئەوەی ڕاستگۆیی باوەڕتان، کە زۆر بەنرخترە لە زێڕی فەوتێنەر، ئەگەرچی بە ئاگر تاقی دەکرێتەوە، لە و ڕێز و شکۆمەندیدا بدۆزرێتەوە لە کاتی دەرکەوتنی عیسای مەسیحدا» (). باوەڕی ئەیوب ڕاستەقینە بوو، چونکە ئەگەرچی نەفرەتی لە ڕۆژەکەی کرد، بەڵام نەفرەتی لە خوداکەی نەکرد ().

ئازار هەروەها پاکمان دەکاتەوە بە لابردنی پیسی، یان ، لە ژیانمانەوە. ئەیوب گوتی، «ئەو ڕێگەی من دەزانێت؛ کاتێک تاقی کردمەوە، وەک دەردەچم» (). پیتەر ڕوونی کردەوە، « خودای هەموو نیعمەت، کە ئێمەی بانگ کردووە بۆ شکۆمەندی هەتاهەتایی خۆی بە عیسای ، ئەوەی بۆ ماوەیەک ئازارتان چەشت، تەواوتان بکات، جێگیرتان بکات، بەهێزتان بکات، و جێگیرتان بکات» (). هەوڵ بدەین خۆمان لە ئازارەکانمان ڕزگار بکەین، چونکە هیچ کەسێک حەزی لە ئازار چەشتن نییە، بەڵام تەنها کۆتاییەکەی کە خودا لەبەرچاوە لەدەست دەدەین. ئەو دەیەوێت تایبەتمەندییە ئەخلاقییەکانی عیسای مەسیحمان تێدا بچێنێت، کە دڵخۆشی دەهێنێتە دڵی.

خودا ڕێگەی بە یوسف دا ئازار بچێژێت بۆ ئەوەی ئازارەکانی ببێتە هۆی ژیانێکی بەرهەمدار و خزمەتکردن بە براکانی و بە میسر. خودا هەروەها ئازار بەکاردەهێنێت بۆ ئەوەی لە ڕێگەی ناڕەزاییەوە بمانهێنێتەوە بۆ ڕێگەی . زەبووربێژ گوتی، «پێش ئەوەی ئازار بچێژم گومڕا بووم، بەڵام ئێستا وشەکەت دەپارێزم» ().

هاندان لە ئازاردا

بەداخەوە، خەم و ئازاری دەروونی ئەیوب بە حوکمەکانی سێ هاوڕێکەی زیاتر بوو، کە هیوای قسەی دڵنەوایی و ئارامکردنەوەی لێیان هەبوو. لەبری ئەوە، ئەوان تۆمەتباریان کرد بە گوناهی گەورە، کە گوتیان بەسەریدا هاتووە. ئەو داوای بەزەیی لێیان کرد: «بۆ ئەوەی ئازاری چەشتووە، دەبێت هاوڕێکەی میهرەبانی پێشان بدات» (). دواتر پاڕایەوە، «بەزەییتان پێمدا بێتەوە، بەزەییتان پێمدا بێتەوە، ئەی هاوڕێیانم، چونکە دەستی خودا لێی دام!» (). بەڵام هەموو ئەوەی پێدرا قسەی توند و دڵڕەق بوو لەلایەن «دڵنەوایی کەرە بەدبەختەکانی» ().

دڵنەوایی خودا زۆر جیاوازە. ئەو دەیەوێت ئەوانەی دڵنەوایی ئەویان لە ئازاردا کردووە بەکاریان بهێنێت بۆ دڵنەوایی ئەوانەی ئازار دەچێژن. دووەم کۆرنسۆس ١:٣-٤ پێمان دەڵێت، «پیرۆز بێت خودا و باوکی یەزدانمان عیسای ، باوکی بەزەییەکان، و خودای هەموو دڵنەوایی، کە لە هەموو تەنگانەکانماندا دڵنەواییمان دەکات، بۆ ئەوەی بتوانین دڵنەوایی ئەوانە بکەین کە لە هەر کێشەیەکدان، بەو دڵنەواییەی کە خۆمان لەلایەن خوداوە دڵنەوایی پێدەکرێین.» لە ئازارەکانماندا سەرەتا بناسینەوە دەستی باوکی خۆشەویستمان، کە «هەرگیز فرمێسکێکی بێ پێویست بە منداڵەکەی نادات» (ویلیام فریمان لۆید، ١٧٩١–١٨٥٣). دووەم، « ئەوانەی بەپێی ویستی خودا ئازار دەچێژن ڕۆحەکانیان بسپێرن بەو لە کردنی چاکەدا، وەک بە دروستکەرێکی دڵسۆز» (). سێیەم، یاقوب نووسی: «ئایا هیچ کەسێک لە نێوانتاندا ئازار دەچێژێت؟ نوێژ بکات» (). چوارەم، پشت بەستن بە وشەی خودا: «ڕۆحم بۆ ڕزگارییەکەت بێهێز دەبێت، بەڵام هیوام بە وشەکەتە» (). جگە لەوەش، نووسەرەکە زیادیکرد: «وشەکەت بە خزمەتکارەکەت بیر بهێنەوە، کە تۆ منت هێنایە سەر هیوا. ئەمە دڵنەوایی منە لە تەنگانەکەمدا» (ئایەتەکانی ٤٩-٥٠). خودا دڵسۆزە بە وشەکەی؛ و دەتوانرێت متمانەی پێبکرێت، چونکە ئەو بە ئەندازەی وشەکەی باشە.

بۆ هاوڕێیانم لە ئازار و تەنگانەدا، متمانە بە خۆشەویستی و دڵسۆزی خودامان بکەین. ئەو گوتی، «مەترسە، چونکە من لەگەڵ تۆم؛ خەمبار مەبە، چونکە من خودای تۆم. بەهێزت دەکەم، بەڵێ، یارمەتیت دەدەم، بە دەستی ڕاستودروستم پشتگیریت دەکەم» (). لە کۆتاییدا، بیرتان بێت، کە یەزدان، بەڕاستی، «زۆر بە بەزەیی و میهرەبانە» (یاقوب ٥:١١). ئازارەکانمان تەنها بۆ کاتێکن، چونکە «گریان بۆ شەو بمێنێتەوە، بەڵام خۆشی لە بەیانیدا دێت» (). ئەیوب بەڵگەیە.

و یەزدان، ئەو کەسەیە کە لەپێش تۆوە دەڕوات. ئەو لەگەڵ تۆ دەبێت، جێت ناهێڵێت و وازت لێ ناهێنێت؛ مەترسە و خەمبار مەبە. — NKJV

من بە پاڵ دەکەوم و دەخەوم؛ چونکە تەنها تۆ، ئەی یەزدان، وادەکەیت بە سەلامەتی بژیم. —

ئایا دوو بە پارەیەکی فرۆشراون؟ و هیچ یەکێکیان ناکەوێتە سەر بەبێ ویستی باوکتان. بەڵام هەموو مووەکانی سەرتان ژمێردراون. بۆیە مەترسن؛ ئێوە بەنرخترن لە چەندین . —

وتارە پەیوەندیدارەکان

لە بنەڕەتدا لە GTPress بڵاوکراوەتەوە. بە زیریرەکی دەستکرد وەرگێڕدراوە، لەگەڵ ئاماژەکانی کتێبی پیرۆز — هەر ئاماژەیەک بکەرەوە بۆ خوێندنەوەی لە كوردی سۆرانی ستانده‌رد.

Holy Bible, Kurdi Sorani Standard™ 1998, 2011, 2016, 2020 by Biblica, Inc. Kurdish Bible 2020. © 2020 Biblica, Inc. Used by permission. All rights reserved.

وێنە لەلایەن Headway لە Unsplash (https://unsplash.com/photos/time-lapse-photography-of-burning-wood-xvYNf3a6LmM)