داگیرکردنەکانی یەشوع و جەنگی ڕۆحیی مەسیحییەکە

لە چۆڵەوانیدا

مردوو شەڕ ناکات. ناتوانێت. بە پێچەوانەوە، زیندووەکان دوژمنیان هەیە کە دەبێت شەڕیان لەگەڵدا بکرێت. لە جیهانی سروشتیدا ئەم نەیارانە بەکتریا، ڤایرۆس و زیندەوەرە نەخۆشییەکانی تر دەگرێتەوە. لەسەر ئاستێکی زۆر گەورەتر سوپایەک دەبینین کە شەڕی یەکتر دەکەن. هەر یەکێکیان ئامانجی سەرەکیی بەدەستهێنانی دەسەڵاتە لەسەر حسابی تەندروستی کەسێک یان خۆشگوزەرانی نەتەوەیەک. کاتێک ململانێیەک دەکرێت، دەبێتە هۆی وێرانکاری و مردن.

دۆمەینی ڕۆحی هاوشێوەیە بەڵام جیاوازە. لە سروشتدا، ژیان یەکەم دێت و مردن دوای دێت. لە بواری ڕۆحیدا، یەکێک بە مردوویی دەست پێدەکات و زیندوو دەکرێتەوە: «ئێوەی زیندوو کردەوە، کە بەهۆی سەرپێچی و گوناهەکانتانەوە مردوو بوون» (ئەفەسۆس ٢:١). لە هەردوو بوارەکەدا کەسێک دەبێت زیندوو بێت بۆ شەڕکردن، و هەرچەندە تەندروستتر یان بەهێزتر بێت، ئەگەری بردنەوە زیاترە. بە هەمان شێوە لە ڕووی ڕۆحییەوە: مەسیحییە بەهێزەکە لە دۆخێکی باشتردایە بۆ بەرگەگرتنی هێرشە سەختەکان و شەڕێکی بەردەوام.

لە کتێبی پیرۆزدا زۆرجار ڕووداوە مێژووییەکان بەکاردەهێنرێن بۆ فێرکردنی وانە ئەخلاقی یان ڕۆحییەکان. ڕۆما ١٥:٤ دەڵێت: «چونکە هەرچی پێشتر نووسراوە، بۆ فێرکردنی ئێمە نووسراوە، تاکو بەهۆی ئارامگری و دڵنەوایی نووسینەکانەوە هیوامان هەبێت.» بەم تێگەیشتنەوە، داگیرکردنە کەسییەکانی یەشوع وانەی گرنگن بۆ ئێمە. بۆ گونجاندنی ئەزموونەکانی بە شێوەیەکی گونجاو، دەبێت ئەمە لەسەر بنەمای ئەفەسۆس ٦:١٢ بکەین: «چونکە ئێمە لەگەڵ گۆشت و خوێندا زۆرانبازی ناکەین، بەڵکو لەگەڵ میرنشینەکان، لەگەڵ دەسەڵاتەکان، لەگەڵ فەرمانڕەواکانی تاریکیی ئەم سەردەمە، لەگەڵ سوپای ڕۆحیی خراپەکاریدا لە شوێنە ئاسمانییەکان.»

یەکەم داگیرکردن هی خۆی نەبوو

لە ڕووی ڕۆحییەوە، یەکەم داگیرکردن بۆ باوەڕدار هی خۆی نییە، بەڵکو ئەوەیە کە لەسەر خاچ لە جیاتی ئەو ئەنجامدراوە، بۆ ئەوەی لە مەسیحدا زیندوو بکرێتەوە. گەورەمان عیسای مەسیح سەرکەوتووە بەسەر مردندا، و هەموو ئەوانەی بە باوەڕ دێنە لای، ژیانی نوێ وەردەگرن، وەک لە پەیمانی نوێدا وەسف کراوە، «لە نوێوە لەدایکبوون» (یۆحەننا ٣:٣).

وەک پیاوێکی باوەڕ، یەشوع باوەڕدارێکی پەیمانی کۆن بوو. لە ڕووی مێژووییەوە کاری ڕزگارکەر لەسەر خاچ دوای ئەو کاتە بوو کە یەشوع تێیدا ژیا، بەڵام بەهای ئەو کارە لەلای خودا زانراو بوو (ڕۆما ٣:٢٥). سەرکەوتنی مەسیح بەسەر مردندا ڕێگەی بە یەشوع دا کە چێژ لە بەرەکەتەکانی ئەو ژیانە ببینێت کە ئەمڕۆ پێمان دەبەخشێت. لە ژیانی جەستەیی یەشوعدا، بە شێوەیەکی نموونەیی، ململانێ بەردەوامەکانی باوەڕدار دەبینین. ئەمەش یەکەم جار دەگرێتەوە کە لە دەرچوون ١٧دا دەربارەی یەشوع دەخوێنینەوە، کاتێک موسا فەرمانی پێکرد کە شەڕی عەمالیق بکات.

ململانێ لەگەڵ عەمالیق

عەمالیق نەوەی عیسۆ بوو. عەمالیقییەکان لە دەرەوەی خێزانی خودا بوون و لە کتێبی پیرۆزدا وەک جۆرێک لە «جەستە» سەیر دەکرێن. جەستە دوژمنایەتی خودایە: «جەستە ئارەزووی دژی ڕۆح دەکات، و ڕۆحیش دژی جەستە» (غەلاتییەکان ٥:١٧).

شەڕی عەمالیق لە چۆڵەوانی بوو پێش ئەوەی گەلی خودا بچنە خاکی بەڵێندراو. ململانێکە ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە باوەڕدار دەبێت لە سەرانسەری گەشتەکەیدا لەم جیهانەدا، لە ڕۆژی ڕزگاربوونەوە تاوەکو بردن بۆ بەهەشت، شەڕی بکات.

با دەرچوون ١٧:٨-١٣ تاوتوێ بکەین و چەند خاڵێک دەربهێنین لە کاتی تێپەڕینمان بەسەر ئایەتەکاندا.

«ئێستا عەمالیق هات و لە ڕەفیدیم لەگەڵ ئیسرائیل شەڕی کرد» (دەرچوون ١٧:٨). چاوەڕوان دەکرێت کە جەستە هێرش بکاتە سەر باوەڕدار. «موسا بە یەشوعی گوت: «پیاومان بۆ هەڵبژێرە و بڕۆ، شەڕ لەگەڵ عەمالیق بکە. سبەینێ من لەسەر لووتکەی گردەکە دەوەستم و گۆچانی خودام بە دەستەوە دەبێت» (دەرچوون ١٧:٩). مەسیحییەکە فەرمانی پێکراوە کە شەڕ بکات. بەڵام، ململانێکە ناتوانرێت تەنها لەلایەن باوەڕدارەوە بکرێت. هێزی شەڕەکە لە سەرەوە دێت، وەک موسا بە گۆچانی خودا لەسەر لووتکەی گردەکە نوێنەرایەتی دەکات. «یەشوعیش وەک موسا پێی گوت، کردی و شەڕی عەمالیقی کرد. موسا و هارون و حوریش چوونە سەر لووتکەی گردەکە» (دەرچوون ١٧:١٠). شەڕی دژی جەستە ڕاستییە – ئەمە هێرشی شەیتان نییە، بەڵکو هێرشێکە لە ناوەوەی خۆمانەوە، کە بە ئارەزووی بەدەستهێنانی ئەوەی کە دەمانەوێت کاتێک دەمانەوێت، خۆراکی پێدەدرێت.١ ئەوە کرداری جەستەیە! «جا کاتێک موسا دەستی بەرز دەکردەوە، ئیسرائیل زاڵ دەبوو؛ و کاتێک دەستی دادەنا، عەمالیق زاڵ دەبوو» (دەرچوون ١٧:١١). دەبێت تێبینی ئەوە بکەین کە جۆرە مرۆییەکان، لەوانەش موسا، ناتەواون بە بەراورد لەگەڵ دژەجۆرەکە،٢ یان ئەوەی کە نوێنەرایەتی دەکەن – لەم حاڵەتەدا گەورەمان عیسا. «بەڵام دەستەکانی موسا قورس بوون؛ بۆیە بەردێکیان هێنا و خستیانە ژێری، و لەسەری دانیشت. هارون و حوریش دەستەکانیان گرت، یەکێکیان لە یەک لاوە، و ئەوی تریان لە لایەکی ترەوە؛ و دەستەکانی جێگیر بوون تاوەکو خۆر ئاوا بوو» (دەرچوون ١٧:١٢). چوار کەس لەم شەڕەدا لە لای خوداوە ناویان هاتووە، هەر یەکێکیان لایەنێکی بەشەکی کاری گەورەمان عیسای مەسیح جێبەجێ دەکات. مامۆستای کتێبی پیرۆز ل. م. گرانت٣ ئاماژەی بەوە کردووە کە یەشوع جۆرێکە لە مەسیح لە ئێوەدا، هیوای شکۆمەندی (کۆلۆسی 1:27). تەنها ئەو دەتوانێت، بە هێزی ڕۆحی خودا، بەسەر خراپەدا زاڵ بێت. موسا لەسەر لووتکەی گردەکە بە گۆچانی خودا لە دەستیدا نموونەی مەسیحە لە شکۆمەندیدا، نێوەنگیرە گەورەکە بۆ گەلەکەی. ئەمە مەسیح نییە لە ئێمەدا بەڵکو مەسیحە لەسەرووی ئێمەوە، نێوەنگیرمانە لەبەردەم خودا. هارون، سەرۆکی کاهینان، نموونەی مەسیحیشە، کە سەرۆکی کاهینانە و نێوەنگیرمانە بۆ پاراستنمان لە گوناه و شکست کە لەوانەیە تاقیمان بکاتەوە (عیبرانییەکان 2:17-18). لە کۆتاییدا، حور، بە واتای «سپی»، نموونەی «عیسای مەسیحی ڕاستودروست»ە، کە پارێزەرمانە لەلای باوک کاتێک گوناه دەکەین (1 یۆحەننا 2:1). «جا یەشوع عەمالیق و گەلەکەی بە لێواری شمشێر تێکشکاند» (دەرچوون 17:13). ئەمجارە شەڕەکە لەلایەن یەشوعەوە براوە، بەڵام سێ شت تێبینی بکە. یەکەم، چوار پیاوەکە، کە هەموویان بە جۆرێک نموونەی مەسیحن، پێویستن بۆ ئەوەی لانیکەم وێنەیەکی کاڵ لە کاری سەرسوڕهێنەری ئەو لە جیاتی ئێمە لە ڕووبەڕووبوونەوەی دوژمنی ناو دڵمان – ئارەزووەکانی جەستە – بدەن. بۆیە، دەتوانین بە تەواوی پشت بە تەواوێتی تەواوی گەورەمان عیسا ببەستین بۆ ئەوەی توانامان پێبدات بۆ زاڵبوون بەسەر ئەم دوژمنە نەگریسەی ناو خۆماندا. سەرکەوتنەکە هی ئەو دەبێت، نەک هی ئێمە. دووەم، شەڕی جەستە هەرگیز کۆتایی نایەت – عەمالیقییەکان دووبارە لە کەنعان دەدۆزرێنەوە؛ بە بەردەوامی شەڕی گەلی خودا دەکەن (دادوەران ٦:٣؛ ١ ساموێل ١٤:٤٨؛ ١ کتێبی مێژوو ٤:٤٣). سێیەم، تۆمار کراوە کە یەشوع عەمالیق و گەلەکەی تێکشکاند. ئەمە ئاماژە بەوە دەکات کە شەڕی جەستە دەبێت لە چەندین بەرەوە بکرێت. ژمارەیەک ئارەزوو یان تەڵەکە لە ناو سروشتی کۆنی باوەڕداردا هەیە کە دەبێت سەرکەوتنیان بەسەردا بێت.

• یەشوع، پیاوێکی باوەڕ، نەک تەنها لەم ململانێیەدا سەرکەوتوو بوو، بەڵکو لە سەرانسەری ژیانیدا بەردەوام بوو لە سەرکەوتن. وادیارە هیچ باسێک لە شکستی کەسی لە سەرانسەری ئەو کتێبەدا نییە کە ناوی ئەو هەڵدەگرێت. بۆیە، هەموو مەسیحییەکان دەتوانن دڵنیا بن کە مەسیح لە ئێمەدا، مەسیح لەسەرووی ئێمەوە، ئەو مەسیحەی کە هەردووکی سەرۆکی کاهینان و پارێزەرە، ئەو کەسەیە کە دەتوانێت جەستە لە ژیانماندا تێکبشکێنێت (بڕوانە ڕۆما ٧:١٨-٢٥).

فشاری هاوڕێیان

لەسەر سنووری خاکی بەڵێندراو، موسا ١٢ پیاوی هەڵبژارد بۆ سیخوڕیکردن بەسەر هەموو خاکی کەنعاندا، کە ئۆشیا کوڕی نون – یەشوع – یەکێک بوو لەوان (ژمارەکان ١٣:٨ KJV). ئەم ناوە بە واتای «لە لایەن خوداوە ڕزگارکراو» و «لە لایەن خوداوە یارمەتیدراو» دێت.٤ ئەم دەستەواژانە ڕێگایەک وەسف دەکەن کە دەبێت لەلایەن هەموو کەسێکەوە بگیرێتەبەر کە دەبێتە باوەڕدار. ڕزگاری تەنها لە خودا و بە خوداوەیە، و پاشان هێزی ژیانی مەسیحی تەنها لە یارمەتی خودادا دەدۆزرێتەوە.

دوای ئەوەی بۆ ئەو ئەرکە هەڵیبژارد، موسا ناوی گۆڕی بۆ یەهۆشوع (ژمارەکان ١٣:١٦)، یان یەشوع، کە بە واتای «یەهوە ڕزگارییە» دێت. وادیارە ئەمە بووە دروشمی یەشوع، نەک تەنها بۆ شەڕەکانی کەنعان بەڵکو پێشتر بۆ ململانێ لەگەڵ عەمالیق، و بۆ ئەوەی کە چاوەڕێی دەکرد لە گەڕانەوەیدا بۆ ئۆردوگای ئیسرائیلییەکان دوای سیخوڕیکردن بەسەر کەنعاندا.

لە ڕاپۆرتکردنی دۆزینەوەکانی گەشتی سیخوڕیی ٤٠ ڕۆژەیاندا، دە لە سیخوڕەکان بانگەشەی ئەوەیان کرد کە زۆر مەترسیدارە بۆ ئەنجامدانی داگیرکردنی خاکی بەڵێندراو. فشاری هاوڕێیان دەیتوانی باوەڕی دوو سیخوڕەکەی تر سەرکوت بکات ئەگەر بیانویستایە ڕێککەوتنی خۆیان لەگەڵ جەماوەردا نیشان بدەن. بەڵام، یەشوع و کالێب ڕاپۆرتێکی کەمینەیان پێشکەش کرد چونکە باوەڕیان بە بەڵێنەکانی خودا هەبوو. بە یارمەتی خودا بۆ ئەوەی ملکەچی فشاری ڕای گشتی نەبن، ئەویان وەک ڕزگاری و هێزی خۆیان دۆزییەوە بۆ ئەوەی لە پێناویدا بوەستن. بەم کارە، لەلایەن خوداوە بەرەکەتدار کران. سەبارەت بە سیخوڕەکانی تر، خودا لە سزای خۆیدا کوشتیانی (ژمارەکان ١٤:٣٦-٣٨).

خودا ڕزگارییە لە هەموو بارودۆخێکدا و لە هەموو کاتێکدا، هەم بۆ یەشوع و هەم بۆ باوەڕدار ئەمڕۆ!

کۆتایی قسەکان

ململانێکانی یەشوع دەتوانن چەند ڕاستییەکی گرنگی دۆمەینی ڕۆحیمان فێر بکەن:

هەموو کەسێک لە ڕووی ڕۆحییەوە مردوو دەست پێدەکات، بۆیە هەر تاکێک دەبێت زیندوو بکرێتەوە بۆ ئەوەی لە خودا بژی. ئەمە تەنها دەتوانرێت لە ڕێگەی کاری مەسیحەوە ئەنجام بدرێت، کە تەنها ئەو دەتوانێت ژیانی نوێ دروست بکات. یەکەم کۆرنسۆس ١٥:٢٢ دەڵێت: «چونکە وەک لە ئادەمدا هەمووان دەمرن، بە هەمان شێوە لە مەسیحدا هەمووان زیندوو دەکرێنەوە» (NKJV). ئەفەسۆس زیاد دەکات: «ئێوەی زیندوو کردەوە، کە بەهۆی سەرپێچی و گوناهەکانتانەوە مردوو بوون» (ئەفەسۆس ٢:١).

• ململانێی جەستە – هێرشەکان لە ناوەوەی خۆمانەوە – ناتوانرێت بە هێزی خۆمان ببرێتەوە. لێرەشدا، ئەمە کاری ڕۆحی مەسیحە. مەسیحییەکە دەبێت لە «خۆ» بەتاڵ بێت بۆ ئەوەی ڕێگە بەو بدات هێزی شەڕەکە دابین بکات.
• سیفەتەکانی خودا، وەک لە ناوەکانی یەشوعدا ئاشکرا کراون، بۆ هەموو باوەڕدارێک بەردەستن. لە سەرانسەری گەشتی چۆڵەوانی مەسیحییەکەدا، ئەو بە ڕاستی تەنها یەکێکە کە بە شێوەیەکی هەمیشەیی ڕزگار دەکات، یارمەتیدەرە لە هەموو لایەنێکی ململانێی جەستەی باوەڕداردا، و ڕزگارکەرە لە هێزی گوناه و سزاکەی.
• تێبینییەکان

1. لێدوان لەسەر کتێبی دەرچوون لە لایەن لێسلی م. گرانت، ل. ٧٤.
2. ئەوەی کە پێشوەختە ئاماژەی پێکراوە یان لەگەڵ هێمایەک یان جۆرێکی پێشتردا ناسێنراوە (فەرهەنگی ئێوە).
3. لێدوان لەسەر کتێبی دەرچوون لە لایەن لێسلی م. گرانت، ل. ٧٤.
4. هەموو لێکدانەوەکانی ناوەکان لە واتای ناوەوە وەرگیراون.

مەسیح وەڵامی هەموو خەباتەکانمانە دژی گوناه. تەنها لە ئەودا ئەو هێزە هەیە کە بۆ سەرکەوتن پێویستمانە. چەندە ئاسوودەیی لە ناخۆشییەکانمانەوە بەدەست دەهێنین، چەندە سەرکەوتن ئەزموون دەکەین کاتێک بە تەواوی خۆمان ڕادەستی ئەو دەکەین بۆ ئەوەی بە هێزی خۆی لە کۆیلایەتی گوناه ڕزگارمان بکات! «چونکە یاسای ڕۆحی ژیان لە عیسای مەسیحدا منی لە یاسای گوناه و مردن ئازاد کردووە. چونکە ئەوەی یاساکە نەیدەتوانی بیکات لەبەر ئەوەی بەهۆی جەستەوە لاواز بوو، خودا کردی بە ناردنی کوڕی خۆی بە شێوەی جەستەی گوناهبار، لەبەر گوناه: گوناهی لە جەستەدا مەحکوم کرد، بۆ ئەوەی داواکاری ڕاستودروستی یاساکە لە ئێمەدا جێبەجێ بکرێت کە بەپێی جەستە ناڕۆین بەڵکو بەپێی ڕۆح» (ڕۆما ٨:٢-٤ NKJV). تا کاتێک بە هەر متمانەیەک بە خۆمانەوە دەنووسێین و بە هێزی خۆمان خەبات دەکەین، تەنها ڕێگری لەو دەکەین کە بە هێزەوە بە ڕۆحی خۆی لە ژیانماندا کار بکات. مەسیحییەکە هیچ هێزێکی نییە لە خۆیدا بۆ بەرهەمهێنانی میوە، هەرچەندە لە سروشتی نوێدا ئارەزووی ئەوە دەکات. هەموو خەباتەکانی بە هێزی خۆی تەنها بە شکستی ناخۆش کۆتایی دێت. بەڵام کاتێک بێهێزی خۆی تێدەگات، دەستبەرداری خەباتەکە دەبێت و سەیری خودا دەکات، هێز لەو دەڕژێت بە ڕۆحی پیرۆز بۆ بەخشینی سەرکەوتن بەسەر گوناهدا و بەرهەمهێنانی میوە لە ژیانیدا، بەمەش خۆشی و ئاشتی دەهێنێت. —ئی. سی. هادلی، وەرگیراوە لە دوو سروشتی باوەڕدار، کتێبۆکەیەک کە لە فەزڵ و ڕاستی بەردەستە.