دوا ووشە باشەکان لە پیاوێکی زۆر خراپەوە
دوا ووشەکانی کەسێک کە نزیکە لە مردن گرنگن، بە تایبەتی کاتێک لە کتێبی پیرۆزدا تۆمار کراون. دەبێت بە وریاییەوە سەرنج بدرێتە سەر ئەوەی کە وتراوە نەک وەڵام بدرێتەوە، «کێ گرنگی پێ دەدات؟» یان، «ئەوە چییە بۆ ئێمە؟» (مەتیۆس ٢٧:٤ KJV). هەندێک کەس ئەم لێدوانەیان دا دوای بیستنی دوا ووشە باشەکانی پیاوێکی زۆر خراپ!
هەموو کتێبی پیرۆز بەنرخە، و دەبێت وردەکارییەکان – «کێ، کەی، چی، بۆچی و چۆن» – لەوەی کە تێیدا تۆمار کراوە، تاوتوێ بکەین. پاشان دەبێت بپرسین، «چ جێبەجێکردن یان داناییەک بۆ ئێمە هەیە؟» بە لەبەرچاوگرتنی ئەمە، با سەیری هەندێک ڕاستی پەیوەندیدار بە یەک قوتابی دیاریکراو بکەین تەنها پێش خاچکردنی خودا عیسای مەسیح.
کێ
دوا ووشەکان کە وەڵامە سەیرەکەی سەرەوەیان لێ کەوتەوە، لەلایەن یەهودا ئەسخەریوتییەوە وتراون، کە خراپترین و بەدناوترینی کتێبی پیرۆزە. ئەم پیاوە تاکە کەس بوو کە خودا عیسا دەربارەی ڕایگەیاند، «باشتر بوو بۆ ئەو پیاوە ئەگەر لەدایک نەبووایە» (مەتیۆس ٢٦:٢٤).
وەڵامدانەوەی یەهودا، «ئەوە چییە بۆ ئێمە،» لەلایەن سەرۆک کاهینەکان و پیرانی جولەکە (مەتیۆس ٢٧:٣) وترا، کە هیچ ویژدانێکیان نەبوو دەربارەی کردارەکانی خۆی یان هی ئەوان.
کەی
یەهودا دوا ووشەکانی خۆی وەک لە کتێبی پیرۆزدا تۆمار کراوە، دوای ئەوەی بیستی کە ئەو کەسەی خیانەتی لێ کردبوو، حوکمی مردنی بەسەردا دراوە (مەتیۆس ٢٧:٣).
چی
دوا ووشە باشەکانی ئەم پیاوە زۆر خراپە بریتی بوون لە «من گوناهبارم» (ئایەتی ٤). بۆ ئەمە، لە هەمان ئایەتدا، دانپێدانانی تاوانە تایبەتەکەی زیاد کرا: «من خوێنی بێتاوانم بە خەیانەت فرۆشت.»
بۆچی
یەهودا زانی کە خودا حوکمی مردنی بەسەردا دراوە لەلایەن دادگای نایاسایی دەسەڵاتدارانی جولەکەوە. دانپێدانانی گوناهەکە هات چونکە «پەشیمان بووەوە» (ئایەتی ٣)، یان «پەشیمان بوو» (NKJV)، دوای ئەوەی زیانەکانی کردارەکەی بینی.
چۆن
ڕەنگە بپرسین، «چۆن دەتوانین لەوە تێبگەین کە ئەم دوا ووشانە – دانپێدانانی گوناهێک – دەربڕدراون و هێشتا ئەو کەسەی دەری بڕیون خۆی هەڵواسی (مەتیۆس ٢٧:٥) و دەستبەجێ حوکمی دۆزەخی بەسەردا درا؟» ووشەکانی خودا «باشتر بوو بۆ ئەو پیاوە ئەگەر لەدایک نەبووایە» (مەتیۆس ٢٦:٢٤ KJV) و ئاماژەکردنی بە یەهودا وەک «کوڕی لەناوچوون» (یۆحەننا ١٧:١٢)، بە واتای «کەسێک کە حوکمی دۆزەخی بەسەردا دراوە،» حوکمەکەی پشتڕاست دەکەنەوە.
پرسیارێکی تر کە ڕەنگە بیکەین ئەوەیە، «ئایا دانپێدانان و تۆبە ڕێگایەک نییە بۆ ڕزگاری؟» ئەم پرسیارانە بە باشی لەلایەن ڕیک پۆرتەرەوە وەڵام دراونەتەوە، کە قەشەیەک بوو لە خزمەتی چاپی شۆفێرانی بارهەڵگر (لەگەڵ هەندێک دەستکاریکردن بۆ ڕوونکردنەوە):
کتێبی پیرۆز یەهودا وەک «کوڕی لەناوچوون» لە یۆحەننا ١٧:١٢دا پێشکەش دەکات، بە واتای کەسێک کە حوکمی لەناوچوونی بەسەردا دراوە. عیسا دەیزانی کە خیانەتی لێ دەکرێت و، لە ڕاستیدا، لەبەردەم قوتابییەکانی لە ژووری سەرەوە ڕایگەیاند (مەتیۆس ٢٦:٢٠-٢٥). بە شێوەیەکی کاریگەر، یەهودا وتی، «بێگومان من نیم،» و عیسا وەڵامی دایەوە، «بەڵێ، تۆیت.» ئەگەر یەهودا ویستبای تۆبە بکات و داوای لێخۆشبوون بکات بۆ ڕزگاری، ئەوا لەو کاتەدا دەبوو. بەڵام، ئەو نەی کرد، و عیسا پاشان پێی وت بڕوات و ئەوە بکات کە دەیویست بیکات. یۆحەننا ١٣:٢٦-٢٧ ڕووناکیی زیاتر دەدات. وەک یۆحەننا ڕایگەیاند، شەیتان چووە ناو یەهودا کاتێک نانەکەی وەرگرت کە عیسا پێشکەشی کرد. دوای ئەمە، هەموو باقی خیانەتەکە ڕوویدا. یەهودا، پاشان ئەنجامەکەی بینی، زۆر خەمبار بوو تا ڕادەی نائومێدی پەشیمانی. چارەسەری یەهودا خۆکوشتن بوو.
بە پێچەوانەوە، سەرنج بدە لەوەی پیتەر چی کرد دوای نکۆڵیکردنی لە عیسا، کە ئەویش لەلایەن عیساوە پێش ڕوودانی ڕاگەیەندرا (لۆقا ٢٢:٥٤-٦٢). پیتەر بە تاڵی گریا، تێگەیشت کە ڕۆحی ئامادەیە بەڵام جەستەی لاوازە، هەر وەک عیسا فەرمووی (مەتیۆس ٢٦:٤١).
جیاوازی نێوان دوو قوتابییەکە چییە؟ پیتەر تۆبەی کرد؛ یەهودا پەشیمان بوو. دەتوانین بڵێین پیتەر ڕزگار کرا و [نکۆڵی لە خودا کرد کاتێک] لاواز بوو؛ یەهودا ڕزگار نەکرابوو، یان لەدایک نەبووبووەوە، و خیانەتی لە خوێنی بێتاوان کرد.
کێشەیەکی تر لەگەڵ دانپێدانانی یەهودا ئەوەیە کە بۆ دەسەڵاتدارانی ئایینی کرابوو نەک بۆ خودا، کە دژی ئەو گوناهی کردبوو. کاتێک پاشا داود لە کردەوەی داوێنپیسی و دواتر کوشتنەکەیدا گوناهی کرد، گوناهەکەی بۆ خودا دانپیانا، «دژ بە تۆ، تەنها تۆ، من گوناهبارم، و ئەم خراپەیەم لەبەرچاوی تۆدا کردووە» (زەبووری ٥١:٤ nkjv). دانپێدانانی ڕاستەقینە کە دەبێتە هۆی لێخۆشبوون لە خودا دەبێت ئاراستەی ئەو بکرێت، نەک بۆ مرۆڤ.
دوو جێبەجێکردن
دانپێدانانی «من گوناهبارم» زۆر گرنگە. ئەمە شتێکە کە هەموو تاکێک دەبێت دانپیانێت. ناتوانێت لە پەشیمانییەکی سادە یان خەمبارییەوە بێت – تەنها پاککردنەوەی ویژدانێکی خراپ. دانپێدانانەکە دەبێت لە دڵەوە بێت! هەروەها گرنگە کە دان بەوەدا بنێین و دانپیانێین کە بە سروشت گوناهبارین، حاڵەتێک کە لە ڕێگەی گوناهی ڕەسەنی ئادەمەوە بۆمان ماوەتەوە (ڕۆما ٥:١٢). دانپێدانانی ڕاستەقینە تەنها لە ڕێگەی تۆبەی ڕاستەقینەوە دێت، کە بریتییە لە دوورکەوتنەوە لە گوناه، وەستاندنی هەموو کردارە خراپەکان و گۆڕانکارییەکی گرنگ لە خراپەوە بۆ باش، یان «لە تاریکییەوە بۆ ڕووناکی» (کردارەکانی نێردراوان ٢٦:١٨). ئەمە چاکسازییەکی تەواوی ژیانە – ژیانێکی نوێ کە ناتوانرێت بە ویستی خود یان هەوڵ بەدەست بهێنرێت بەڵکو بە کاری خودا (ئەفەسۆس ٢:١-٥).
جێبەجێکردنێکی تر لەبەرچاو بگرە. دانپێدانانی گوناهەکان شتێکە کە باوەڕدار دەبێت ئەنجامی بدات. هیچ گوناهێک ناتوانێت ببێتە هۆی ئەوەی باوەڕدارێکی ڕاستەقینە ڕزگارییەکەی لەدەست بدات، بەڵام هەموو گوناهێک ڕۆحی پیرۆز خەمبار دەکات و ڕێگر دەبێت لە هاوبەشی لەگەڵ خودا. بۆ گەڕاندنەوەی نزیکی شکاو لەگەڵ مەسیح، دانپێدانانی گوناه پێویستە. ئەمە ڕێگای مەسیحییە بۆ گەڕاندنەوەی هاوڕێیەتی لەگەڵ خودا عیسا: «ئەگەر دان بە گوناهەکانماندا بنێین، ئەو دڵسۆز و دادپەروەرە بۆ ئەوەی گوناهەکانمان لێ خۆش بێت و لە هەموو ناڕاستییەک پاکمان بکاتەوە» (١ یۆحەننا ١:٩). پیتەر ڕزگارییەکەی لەدەست نەدا کاتێک نکۆڵی لە خوداکەی کرد، بەڵام دەبوو مامەڵە لەگەڵ نکۆڵیکردنەکەیدا بکرێت، و ڕەنگە لە یەکەم دیداری لەگەڵ مەسیحی زیندووبووەوەدا بووبێت (لۆقا ٢٤:٣٤). پێمان ناڵێن ناوەڕۆکی ئەو دیدارە چی بوو؛ تەنها لە نێوان پیتەر و خودادا بوو.
شتەکان بۆ لەبەرچاوگرتن
ئەگەر تۆ هەمان ئەو ووشە باشانەی کۆتایی پیاوێکی زۆر خراپ، یەهودا، بڵێیت، کە تەنها کەمێک پەشیمانی هەبوو و تەنها یەک گوناهی دانپیانا، ئەوا تۆ نەگۆڕاویت. وەرە بۆ لای خودا بە تۆبە و دانپێدانانی ڕاستەقینە، قبوڵکردنی پێشنیاری ڕزگاری ئەو لە ڕێگەی باوەڕەوە، و ئەمڕۆ ڕزگار بە! «سەیرکە، ئێستا کاتی قبوڵکراوە؛ سەیرکە، ئێستا ڕۆژی ڕزگارییە» (٢ کۆرنسۆس ٦:٢). لە کاتێکدا هیچ نوێژێکی دیاریکراوی دانپێدانان و تۆبە نییە، یەکێک ڕەنگە بەم شێوەیە بێت: «خودا عیسا، من دان بە گوناه و بێدەسەڵاتی خۆمدا دەنێم. تۆ لە پێناومدا مردیت بۆ ئەوەی سزای گوناهەکانم لێخۆش بێت. تکایە پاکم بکەرەوە و توانام پێ ببەخشە بۆ ئەوەی ژیانێک بژیم کە تۆ دڵخۆش بکات. من باوەڕم پێتە و سوپاست دەکەم بۆ ڕزگارکردنم.»
بۆ باوەڕداران، ژمێریارییەکی کورت لەگەڵ ڕزگارکەردا بهێڵنەوە. هاوڕێیەتی خۆتان لەگەڵیدا بگەڕێننەوە هەر زوو کە تێگەیشتن گوناهتان کردووە، بە دانپێدانانێکی ڕاستەقینە لە دڵێکی شکاو و خەمبارەوە. ئەو دڵسۆز و دادپەروەرە بۆ ئەوەی لێمان خۆش بێت و پاکمان بکاتەوە.
