چاوەڕوانی خودا بکە — ئەو کار دەکات!
هەرچەندە کتێبی پیرۆز هانمان دەدات و ئامۆژگاریمان دەکات کە چاوەڕوانی یەزدان بکەین، بەڵام یەکێکە لە سەختترین کارەکان! لە زەبوورەکان ٢٧:١٤ داود دەڵێت: «چاوەڕوانی یەزدان بکە؛ دڵسۆز بە، و ئەو دڵت بەهێز دەکات؛ دەڵێم، چاوەڕوانی یەزدان بکە!» (NKJV). ڕستەی کۆتایی، «دەڵێم، چاوەڕوانی یەزدان بکە!» جەخت لەسەر دەکاتەوە! داود دڵی مرۆڤی دەناسی – دڵی خۆی. ئێمە بێسەبرین. بۆ زۆرێک لە مەسیحییەکان سەختە چاوەڕوانی ئەوە بکەن کە یەزدان لە جیاتی ئەوان کار بکات – بۆ ئەوەی «بوەستن و ڕزگاری یەزدان ببینن» (دەرچوون ١٤:١٣). «پیاوە کۆنەکەمان»، «سروشتی ئادەمی» دەیەوێت شتێک بکات بۆ باشترکردنی دۆخەکەمان ئێستا.
یوسف نموونەیەکی باشە بۆ کەسێک کە فێربوو چاوەڕوانی یەزدان بکات. پێشکەوتنەکەی جێگیر بوو لە چاڵەکەوە بۆ کۆشک. با توانای فێربوونی یوسف دڵمان هان بدات بۆ چاوەڕوانی ئەو.
چاڵەکەی یوسف هەڵەی ئێمەیە
یوسف لە سەرەتای ٣٠:٢٢-٢٤ بە ئێمە دەناسێنرێت، بەڵام ئێمە لەسەر ژیانی لە بەشەکانی ٣٧-٥٠ دەخوێنینەوە. ئەو کوڕی خۆشەویستی باوکی بوو، یاقوب، و لە ئەنجامدا لەلایەن براکانیەوە ڕقی لێدەگیرایەوە (سەرەتا ٣٧:٣-٤). یوسف گرنگی بە ناوبانگی باوکی لە خاکەکەدا دەدا و بە دڵنیاییەوە بە کەسایەتی باوکی لەبەردەم خودا. ئەو ڕاپۆرتێکی خراپی لەسەر براکانی بۆ باوکی هێنا – و لەگەڵ هاوبەشیکردنی بێتاوانی خەونەکانی و خۆشەویستی ئاشکرای باوکی بۆی، یوسف کەوتە چاڵێکەوە.
لە سەرەتای ٣٧:١٤ یاقوب یوسفی نارد بۆ گەڕان بەدوای خۆشگوزەرانی براکانی. لە ئایەتی ١٩ بە گاڵتەجاڕی لەلایەن براکانیەوە بە «خەونبین» ناودەبرێت و لە ئایەتی ٢٤دا فڕێدەدرێتە چاڵێکەوە. یوسف، کە تەمەنی تەنها ١٧ ساڵ بوو، ئێستا لە دۆخێکی ترسناکدا بوو – براکانی خۆی پیلانیان گێڕابوو بۆ کوشتنی، جلە ڕەنگاوڕەنگەکانیان لێکردبووەوە و فڕێیان دابووە چاڵێکەوە. ئەمە جۆرێکە لە دۆخێک کە کەسێکی خوداپەرست و ڕاستودروست، تەنانەت باوەڕدارێکی پێگەیشتوو، ڕەنگە چاوەڕوانی ئەوە بکات کە خودا دەستبەجێ کار بکات!
خودا دەیتوانی ڕێگری لە براکانی بکات لە فڕێدانی بۆ چاڵەکە یان دەیتوانی یوسف دەستبەجێ لە چاڵەکە ڕزگار بکات. بەڵام ئێمە سەروەرییەکەی دەبینین لە بەکارهێنانی ڕوبێن بۆ ڕزگارکردنی ژیانی (سەرەتا ٣٧:٢١-٢٢) چونکە ئەو پلانێکی گەورەتری بۆ یوسف هەبوو.
زۆرجار ئێمە چاوەڕوانی ئەوە دەکەین کە خودا ڕزگارمان بکات لە دۆخێکدا کاتێک ئەو پلانەکانی هەیە بۆ ڕزگارکردنمان لەم ڕێگەیەوە . ئێمە بیرۆکەی سەخت بەڵام دڵخۆشکەری ڕزگاربوون لە دۆخێکدا لە ئیشایا ٤٣:٢-٣ دەخوێنینەوە:
«کاتێک بەناو ئاودا تێدەپەڕیت، من لەگەڵت دەبم؛ و بەناو ڕووبارەکاندا، ئەوان لێت ناڕژێن. کاتێک بەناو ئاگردا دەڕۆیت، ناسوتێیت، و گڕەکەش ناتسوتێنێت. چونکە من یەزدانی خودای تۆم، پیرۆزی ئیسرائیل، ڕزگارکەری تۆم.» (ئیشایا ٤٣:٢-٣)
یوسف لە چاڵەکەدا لە ئازاردا بوو؛ ئەو لە براکانی پاڕایەوە بۆ ئەوەی ئازادی بکەن، بەڵام ئەوان نەیانکرد. کاتێک براکانی هاتنە میسر بۆ کڕینی دانەوێڵە، ئازارەکەیان بیرکەوتەوە:
«ئەوان بە یەکتر گوت، «ئێمە بەڕاستی تاوانبارین لەبارەی براکەمانەوە، چونکە ئێمە ئازاری ڕۆحی ئەومان بینی کاتێک لە ئێمە پاڕایەوە، و ئێمە گوێمان لێ نەگرت؛ بۆیە ئەم ناڕەحەتییە بەسەرماندا هاتووە»» (سەرەتا ٤٢:٢١)
ئەگەر یوسف بتوانایە لە چاڵەکە بێتە دەرەوە بۆ ڕزگارکردنی خۆی، ئەوا کاری دەکرد. ئەو هاواری لە براکانی کرد بەڵام بێسوود بوو. ئەو دەبوو چاوەڕوانی ئەوە بکات کە خودا کار بکات – و ئێمەش بە هەمان شێوە! چاڵەکەی یوسف هەڵەی ئێمەیە. زۆرجار ئێمە هەوڵ دەدەین لە جیاتی خۆمان کار بکەین یان هاوار بۆ یارمەتی لە کەسانی تر بکەین کاتێک دەبێت چاوەڕوانی ئەوە بکەین کە خودا کار بکات.
شوێنی پۆتیفار
خودا یوسفی لە چاڵەکە ڕزگار کرد – ئەو بە بیست شاقل زیو بە بازرگانانی میدیانی فرۆشرا (سەرەتا ٣٧:٢٨). یوسف گەیشتە میسر، لەگەڵ پۆتیفار کە ئەفسەرێکی فیرعەون بوو، سەرۆکی پاسەوانان (سەرەتا ٣٩:١). خودا بە دڵنیاییەوە کاری دەکرد بەڵام یوسف نەیبینی. ئەو بە میلەها دوور بوو لە ماڵەوە و لە دۆخێکی سەختدا بوو. بەڵام یەزدان ڕێگەی پێدا کە لەلای پۆتیفار پەسەند بێت. لە ڕاستیدا، ئەو ماڵی پۆتیفاری بۆ یوسف بەرەکەتدار کرد! لێهاتووییەکانی یوسف لە بەڕێوەبردن لەگەڵ بەرەکەتی خودا ڕێگەی بە گەورەکەی دا کە هەموو شتێکی پێ بسپێرێت (سەرەتا ٣٩:٤-٦). پۆتیفار زانی کە یەزدان لەگەڵ یوسفە. ئەمە نیشان دەدات کە تەنانەت لە تاقیکردنەوەیەکیشدا باوەڕدارێکی گوێڕایەڵ دەتوانێت بەرەکەت بێت بۆ کەسانی تر – نیشاندانی ڕەزامەندی خودا بۆ خۆی لە سەختترین دۆخەکاندا. ڕەفتارمان دەتوانێت خودا شکۆدار بکات و لە هەمان کاتدا شایەتی بێت بۆ جیهان.
پۆتیفار، کە هەموو ماڵەکەی بە یوسف سپاردبوو، تەنها کەس نەبوو کە چاودێری دەکرد. ژنی پۆتیفاریش چاودێری یوسفی دەکرد (سەرەتا ٣٩:٧)، دەیویست بە خراپە لەگەڵی کار بکات. ئەو لە شێوە و دەرکەوتندا جوان بوو و ئەویش لە پێشنیارەکانیدا بێوچان بوو (سەرەتا ٣٩:٦-١٦). بەڵام یوسف دڵسۆز بوو بۆ خودا و مەبەستی بوو خۆی پاک ڕابگرێت. ئەو ئارەزووەکانی ژنی گەورەکەی ڕەتکردەوە و دوای ئەوەی ئەو پیلانی بۆ دانا، لە ماڵەکە هەڵهات (سەرەتا ٣٨:١٢). شتێکی باشە کە دووری بخەینە نێوان خۆمان و گوناه! هەرچەندە ئەو دڵسۆز بوو کە گوناه لە دژی خودا نەکات و بێڕێزی بە پۆتیفار نەکات، خودا لە پشت پەردەوە کاری دەکرد بۆ گەیاندنی یوسف بۆ زیندان. گرنگە ئاماژە بەوە بکەین کە خودا نابێتە هۆی ئەوەی ژنی پۆتیفار گوناه بکات. بەڵکو ئەو ڕێگە بە ڕەفتاری بێئەخلاقی ئەو دەدات کە یوسف بخاتە زیندان. یوسف ڕەنگە چاوەڕوانی خودا بووبێت کە بیگەڕێنێتەوە بۆ خێزانەکەی لە کەنعان، بەڵام خودا پلانێکی تری هەبوو: ئەو دەیویست یوسف چاوی بە خزمەتکارێک بکەوێت. با خۆمان لە یەزداندا هان بدەین کە تەنانەت لە سەختترین دۆخیشدا خودا لە جیاتی ئێمە کار دەکات. سەرنج بدە کە یوسف گلەیی نەکرد.
زیندانەکە
یوسف، وەک یەزدانی پیرۆزمان عیسای مەسیح، لە پێناوی ڕاستودروستیدا ئازاری چەشت کاتێک کەوتە زیندان – ئەو شوێنەی کە خودا دەیویست. ئەو لەو زیندانەدا بوو کە زیندانییەکانی پاشا تێیدا بەند کرابوون. بیرت بێت کە ئێمە یوسف نادۆزینەوە کە گلەیی بکات. ئایا ئەو وانەیەکی لە چاڵەکەوە یان لە ڕووداوەکەی ماڵی پۆتیفارەوە فێر ببوو؟ ئەزموونەکانمان لەگەڵ یەزدان دەبێت فێرمان بکەن کە متمانە بەو بکەین.
یوسف خزمەتکارێکی دڵخۆش دەردەکەوت. ڕەزامەندی خودا لەسەری بوو و لێهاتووییەکانی لە بەڕێوەبردن بێ کەموکوڕی بوون [بێ هەڵە]. پاسەوانی زیندانەکە سەرنجی دا و یوسفی کردە بەرپرسیار (سەرەتا ٣٩:٢١-٢٣). ژیانی یوسف فێرمان دەکات کە تەنانەت لە ناوەڕاستی دۆخە ترسناکەکانیشدا دەتوانین تواناکان و بەهرە خودا پێدراوەکانمان بەکار بهێنین بۆ شکۆدارکردنی ئەو. هەڵوێستی ئەو وەک نموونەیەک خزمەتمان دەکات کاتێک لە خزمەتکار و نانەواکەی پرسی بۆچی خەمبارن (سەرەتا ٤٠:٧).
یوسف، کە هۆکاری خەمباربوونی هەبوو، دڵخۆش بوو. ئێمە هان دەدرێین کە لە یەزداندا دڵخۆش بین بەبێ لەبەرچاوگرتنی دۆخەکانمان (فیلیپی ٤:٤). دۆخەکانمان ڕەنگە ترسناک بن، بەڵام دەتوانین لە خۆشەویستی، بەزەیی، میهرەبانی، چاکە و نیعمەتی یەزداندا دڵخۆش بین! لە کۆتاییدا، یوسف خەونەکانی هاوزیندانییەکانی لێکدایەوە و داوای لە سەرۆکی خزمەتکارەکە کرد کە بیری بێت (سەرەتا ٤٠:١٤-١٥). ئێمە پاشەکشەیەکی بچووک لە یوسفدا دەبینین کاتێک داوای خۆی کرد و چاوەڕوانی ڕزگاری لە فیرعەون بوو. ڕەنگە ئێمەش هەمان شتمان بکردایە.
کۆشکەکە
ژیانی یوسف لە چوارچێوەی ئەم وتارە تێدەپەڕێت، بەڵام بۆ مەبەستەکانمان ئەم لێکۆڵینەوەیە لە بەشی ٤١ کۆتایی پێدەهێنین کە فیرعەون خەونێکی ناڕەحەتی بینی کە جادووگەرەکانی نەیانتوانی لێکی بدەنەوە. ئەم دۆخە بووە هۆی ئەوەی سەرۆکی خزمەتکارەکە «بیری» یوسف بکەوێتەوە. دوای ئەوەی لە زیندانەوە بانگ کرا، یوسف خەونەکەی لێکدایەوە دوای ئەوەی سەرەتا خودای شکۆدار کرد بە گوتنی، «من نیم؛ خودا وەڵامێکی ئاشتی بە فیرعەون دەدات» (سەرەتا ٤١:١٦). لە هەمان ڕۆژدا فیرعەون یوسفی بەرز کردەوە بۆ پلەی حاکمی میسر. یوسف پاشان بە ژیرانە دانەوێڵەی لە کاتی حەوت ساڵی پڕییدا کۆ کردەوە. ڕەنگە ئێستا یوسف بتوانێت ببینێت کە خودا لە سەرەتاوە لە جیاتی ئەو کاری دەکرد. ئایا لێرەدا بوو کە یوسف زانی کە خودا لە ژیانیدا کاری دەکرد بۆ ئەوەی ئەو بتوانێت لە کۆتاییدا ژیان ڕزگار بکات؟
وانەیەک لە ناونانی کوڕەکانی هەیە: مەنەشە (لەبیرکەرەوە) و ئەفرایم (بەرهەمدار). لە کاتێکدا بیری خێزانەکەی دەکرد، هەندێک لە ئازارەکانی کە براکانی پێی گەیاندبوو، لەبیر کرد. و بەڵێ، خودا ڕێگەی پێدا کە مامەڵەیان لەگەڵ بکات. بەڵام یوسف وێنە گەورەکەی بینی. ئەو بەڕاستی لە خاکی ناڕەحەتییەکەیدا بەرهەمدار بوو. خودا لە جیاتی ئەو کار دەکرد و جیهان سوودی لێ وەرگرت.
دەرئەنجام
ئێمە بە ڕوونی دەبینین کە خودا لە جیاتی یوسف کار دەکات کاتێک لە دۆخێکەوە بۆ دۆخێکی تر دەگوازرایەوە. چاڵەکە بووە هۆی ماڵی پۆتیفار. ماڵی پۆتیفار بووە هۆی زیندان. زیندان بووە هۆی کۆشک. هەموو کات خودا کاری دەکرد بۆ ئەنجامدانی ویستی تەواوی خۆی. یوسف ئەوەی لە کۆتاییدا بینی کاتێک لەگەڵ براکانی قسەی دەکرد و ئەو لێدوانە سەرسوڕهێنەرەی دا،
«بەڵام ئێستا، بۆیە خەمبار یان تووڕە مەبن لە خۆتان چونکە ئێوە منتان لێرە فرۆشت؛ چونکە خودا منی پێش ئێوە نارد بۆ پاراستنی ژیان» (سەرەتا ٤٥:٥)
پرسیارەکە بۆ ئێمە ئەوەیە، «کەی دەبینین کە خودا لە ژیانماندا کار دەکات؟» ڕەنگە لە کۆتایی گەشتەکەدا ڕوون بێت کە یەزدان هەموو دۆخ و بارودۆخێکی بۆ مەبەستەکانی خۆی ڕێکخستووە، بەڵام ئایا دەتوانین لە ڕێگادا ببینین و تێبگەین کە خودا کار دەکات؟ ئەگەر وامان کرد، ئەوا هێندە گلەیی ناکەین – و ڕەنگە تەنانەت دڵخۆش بین بەوەی کە یەزدان بۆ شکۆمەندی خۆی و قازانجی ئێمە دەیکات. یەزدان و ڕزگارکەری پیرۆزمان، عیسای مەسیح، نموونەی تەواوی ئێمەیە. ئەو لە باخچەکەدا گوتی،
«باوکە، ئەگەر ویستی تۆیە، ئەم جامە لە من دوور بخەرەوە؛ بەڵام نەک ویستی من، بەڵکو ویستی تۆ، با بکرێت» (لۆقا ٢٢:٤٢)
ئایا دەمانەوێت خودا کار بکات و ویستی تەواوی خۆی لە ژیانماندا بەدی بهێنێت؟ ئەو لەگەڵ یوسفدا کردی!
