وانەکان کە پێویستە لە پەرتووکی ئەیوبەوە فێربین
ڕەنگە کۆنترین پەرتووک بێت لە کتێبی پیرۆزدا، ڕەنگە ئەیوب لە نزیکەی سەردەمی موسا نووسرابێت. زۆر پەرتووک دەربارەی ئەیوب نووسراون؛ یەکێک لە کتێبخانەکەمدا نزیکەی ٥٠٠ لاپەڕەیە. بیرم دێت کەسێک دەستی بە خوێندنەوەی کتێبی پیرۆز کرد، سەیری ناوەڕۆکی کرد، پاشان بڕیاری دا بە ئەیوب دەست پێبکات بەهۆی ناونیشانە کورتەکەیەوە. بەڵام، ئەیوب ئاسانترین پەرتووکی کتێبی پیرۆز نییە بۆ خوێندنەوە، و تەنانەت تێگەیشتن لێی قورسترە.
لە زۆربەی دەستنووسە عیبرییەکاندا، ناوی ئەیوب ٥٦ (٧×٨) جار لەو پەرتووکەدا هاتووە کە ناوی ئەوی هەڵگرتووە، و دوو جار لە یەحزقێلدا (١٤:١٤،٢٠). ئەم دێڕەی دوایی ئەیوب لەگەڵ نوح و دانیال دادەنێت، ئەو ناوانەی کە بە ڕێککەوت واتای “حەوانەوە” و “خودا دادوەرەکەمە” دەگەیەنن. جا ئەگەر پەیوەندی بە ڕۆژانی نوحەوە بێت پێش دادگاییکردنی جیهانی خودا بە لافاو (پیدایشی ٦-٨)، یان ڕۆژانی دانیال و دیلێتی بابل (دانیال ١)، نووسینە پیرۆزەکان کۆنترۆڵی تەواوی خودا نیشان دەدەن، لەکاتێکدا هەرگیز بەرپرسیارێتی مرۆڤ پشتگوێ ناخات. وشەی خودا هەروەها دڵسۆزی خۆی بۆ دروستکراوەکانی و بۆ گەلەکەی نیشان دەدات، لە هەر شوێنێک بن یان هەرچییەک پێویستیان بێت، سەرەڕای شکستەکانیان.
پەرتووکی ئەیوب باس لەوە دەکات کە خودا قسە لەگەڵ شەیتان دەکات، ئاماژە بە ئەیوب دەکات وەک “خزمەتکارەکەم.” ئەم دەربڕینە ئەیوب بە موساوە دەبەستێتەوە، کە بە هەمان نازناو ڕێزی لێگیراوە (مەلاخی ٤:٤). هەروەها بۆ مەسیحیش بەکارهاتووە، کە پێی دەوترێت “خزمەتکارەکەم لقەکە” (زەکەریا ٣:٨ NASB95).
یاقوب ئارامگریی ئەیوب و “ئەوەی کە خودا پڕە لە بەزەیی و میهرەبانە” (یاقوب ٥:١١) بەرز دەنرخێنێت. وشەی خودا ئارامگریی ئەیوب وەک نموونەیەک بۆ هەموو باوەڕداران، تەنانەت ئەوانەش کە لە کاتی تاقیکردنەوەکانی تەنگانەی گەورەی داهاتوودا باوەڕ دەهێنن (مەتتا ٢٤:١٥-٣٠) وەسف دەکات.
چەند وردەکارییەکی گرنگ
ئەیوب ١:١ هەندێک زانیاری گرنگمان پێدەدات: “پیاوێک هەبوو لە خاکی عوز کە ناوی ئەیوب بوو؛ و ئەو پیاوە بێ کەموکوڕی بوو، ڕاستگۆ بوو، لە خودا دەترسا و لە خراپە دوور دەکەوتەوە.” با چەند خاڵێک لەم ئایەتەدا تاوتوێ بکەین:
یەکەم وشەکانی ئەم ئایەتە ئەیوب وەک “پیاوێک” دەناسێنن. لە کۆمەڵگەی ئێستاماندا زۆر گفتوگۆ لەسەر ئەم بابەتە هەیە، بەڵام کتێبی پیرۆز زۆر ڕوونە لەسەری (سەیری پیدایشی ١-٢ بکە). نابێت شەرم بکەین لە پشتڕاستکردنەوەی ئەوەی کە پیاوین یان ژن، چونکە هیچ بژاردەیەکی تر نییە.
- ئەیوب لە خاکی عوز دەژیا، ناوچەیەک کە دواتر هی ئەدۆم بوو (شین و ڕۆمان ٤:٢١). عوز بۆ یەکەمجار لە پیدایشی ١٠:٢٣ باس کراوە، لە لیستی ٧٠ نەتەوەدا کە لە ڕۆژانی ئەبرامدا هەبوون. بە شێوەیەکی سەرنجڕاکێش، ئەو نەتەوانە ڕۆڵیان دەبێت لە ڕووداوە پێشبینییەکاندا کە بە درێژایی وشەی خودا بە وردی باس کراون.
- ناوی ئەیوب ڕەنگە واتای “هاوارێکی ناخۆش” یان “ئەو هاوار دەکات” بێت. ئەگەر ئەم واتایە قبوڵ بکەین، دەتوانین بڵێین کە تایبەتمەندییەکی هاوبەشە لە هەموو مرۆڤێکدا لەو ساتەوەی لەدایک دەبێت. بەڵام، پەرتووکی ئەیوب نیشان دەدات کە چۆن فێربوو گوێ لە دەنگی خودا بگرێت لە دۆخی کەسی خۆیدا. ئەزموونەکانی ئەیوب وای لێکرد خۆی لە ڕووناکی خودادا ببینێت (ئەیوب ٤٢:١-٦). دوای گۆڕانکاری و گەڕاندنەوەی، ئەیوب بوو بە بەرەکەتێک بۆ هاوڕێکانی (ئایەتەکانی ٧-١٠) و تەنانەت زیاتر بۆ ژنە گەڕێندراوەکەی، کە لەگەڵیدا حەوت کوڕ و سێ کچی هەبوو جگە لە دە منداڵەکەیان کە لە سەرەتای تاقیکردنەوەکانیاندا مردبوون. خێزانە گەورەکەی ئەیوب بە شێوەیەکی جوان وەڵامی گەڕاندنەوەکەیان دایەوە (ئایەتەکانی ١١).
- لە چوار سیفەتە نایابەکەی ئەیوب، یەکەمینیان، “بێ کەموکوڕی”، حەوت جار لە پەرتووکەکەدا هاتووە (١:١،٨، ٢:٣، ٨:٢٠، ٩:٢٠،٢١،٢٢ NKJV). زاراوەکە، تەم لە عیبریدا، بە واتای “تەواو” دێت. بۆ یەکەمجار لە پیدایشی ٢٥:٢٧ هاتووە، کە ئاماژە بە یاقوب دەکات و وەک “سادە” (KJV) یان “ئاشتیخواز” (NASB95) وەرگێڕدراوە. بەپێی چوارچێوەکە، دەتوانرێت وەک “تەواو”، “ساغ”، “ڕێک” یان “بێدەنگ” وەرگێڕدرێت. لە هەندێک حاڵەتدا، عیبرییەکە تەم بەشێکە لە وشە یان ناوە لێکدراوەکان.
- سیفەتی داهاتوو کە ئەیوبی پێ ناسراوە ئەوەیە کە ئەو “ڕاستگۆ” یان “ڕاست” بوو، لە وشەی عیبری یاشارەوە هاتووە. پێچەوانەی خوار و خێچە. ڕاستگۆیی زۆرجار لە پەیوەندیدا بە دڵسۆزی لە خزمەتی خودادا باس دەکرێت. ئەم زاراوەیە جەخت لەوە دەکاتەوە کە ئەیوب لە قسە و کردارەکانیدا ڕاست یان دادپەروەر بوو. ئەمە ئەوەیە کە خودا لە گەلەکەی دەوێت دوای ئەوەی فەرمانەکانی دەبیستن (سەیری دەرچوون ١٥:٢٦ بکە).
- دەستەواژەی کورتکراوەی داهاتوو ئەوە زیاد دەکات کە ئەیوب “لە خودا دەترسا.” ئەمە بەو واتایە نییە کە ئەیوب لە خودا دەترسا، بەڵکو ئەوەیە کە زۆر ڕێزی لێدەگرت و شکۆی پێدەبەخشی، و دەیویست گوێڕایەڵی بێت بەهۆی خۆشەویستییەکەی بۆ خودا. ئەوانەی لە خودا دەترسن، بە واتای ڕۆحی، سەر بە خێزانی یاقوبن (زەبوور ٢٢:٢٣-٢٤)، کە لە ڕێگەی کارێکی سەرسوڕهێنەری ڕۆحی خوداوە گۆڕدرا. ئەمە حاڵەتی هەموو نەوەکانی یاقوب نییە (سەیری ڕۆما ٩:٦ بکە)، بەڵام ڕاستە بۆ ئەوانەی کە کارێکی هاوشێوەی خودا تێیاندا ڕوویداوە یان لە داهاتوودا ڕوودەدات.
- ترساندنی ئەیوب لە خودا بەو واتایە بوو کە ئەو لە خراپە دوور دەکەوتەوە، هەر کاتێک و بە هەر شێوەیەک خۆی نیشان بدایە. ئەیوب هەوڵی سازشی نەدا. بە پێچەوانەوە، خۆشەویستی و ترسی خودایی ئەم باوکسالارەی ناچار کرد کە خۆی لە خراپە دوور بخاتەوە.
- خاڵەکانی سەرەوە لە ئەیوبدا تایبەتمەندییەکن کە خودا حەز دەکات لە هەموو باوەڕداران ببینێت،
شتەکان کە لە پشت پەردەوە ڕوودەدەن و چی دێت دواتر
وردەکارییەکان سەبارەت بە پاکی کەسیی ئەیوب بە وەسفێکی کورت لە دە منداڵەکەی (ئەیوب ١:٢)، موڵک و خزمەتکارە زۆرەکانی (ئایەتی ٣)، و حەوت کوڕەکەی کە پێکەوە جەژنیان دەکرد و سێ خوشکەکەیان بانگهێشت دەکرد (ئایەتی ٤) بەدوادا دێت. ئایەتی ٥ پاکی و لەخواترسیی ئەیوب وەسف دەکات، جەخت لە نیگەرانی و گرنگیدانی بۆ منداڵەکانی دەکاتەوە. چ نموونەیەک!
شەیتان تۆمەتبارکەری برایانە، و زۆر چالاکە (سەیری وەرگێڕان ١٢ بکە). ئەیوب نەیدەزانی ئەوەی ئێستا ئێمە لە ڕێگەی وشەی خوداوە دەیزانین دەربارەی ئەوەی لە پشت پەردەوە ڕوویدا، بەتایبەتی چالاکییەکانی شەیتان و ڕێگەپێدانی خودا بۆ هێرشکردنە سەری (ئەیوب ١:٦-١٢). لێرەدا نموونەیەکی تری کۆنترۆڵی خودامان هەیە، کە سنوورێکی ڕوون بۆ ئەوە دادەنێت کە ڕێگە بە شەیتان دەدات بیکات. ئایەتەکانی ١٣-١٩ چوار هێرش وەسف دەکەن کە شەیتان ڕێکی خستن، لە ئەنجامدا ئەیوب موڵکەکانی و دە منداڵەکەی لەدەست دا. سەرەڕای ئەم ناخۆشییە بێئەندازانە، ئەیوب پەرستشی کرد (ئایەتی ٢٠) و وتی کە خودا داویەتی و بردوویەتی. ئەیوب بەوە کۆتایی پێهێنا و وتی، “پیرۆز بێت ناوی خودا” (ئایەتی ٢١).
دوای ئەم کارەساتانە، خودا ڕێگەی بە شەیتان دا کە بە نەخۆشییەکی سەخت هێرش بکاتە سەر تەندروستی ئەیوب (٢:١-٨). ئەم هێرشە پێنجەم و بێئەنداز سەختە بەدوایدا هێرشێکی شەشەم دێت، کە بریتییە لەوەی ژنی ئەیوب داوای لێدەکات “نەفرەت لە خودا بکە و بمرە” (ئایەتی ٩). ئەم هێرشانە تاقیکردنەوە بوون کە خودا ڕێگەی پێدا، و بەدوایدا ئەیوب نەفرەتی لە ڕۆژی لەدایکبوونی کرد (ئەیوب ٣).
پێش ئەوەی ئەیوب دەست بە قسەکردن بکات، دەربارەی سێ هاوڕێکەی ئەیوب دەخوێنینەوە کە هاتبوون بۆ دڵدانەوەی، بەڵام بۆ ماوەی حەوت ڕۆژ بێدەنگ بوون (٢:١١-١٣). پێشنیار دەکەم کە ئەوان حەوتەمین تاقیکردنەوەی ئەیوب بوون، چونکە سەرەڕای نیازە باشەکانیان و زۆر قسەی باش، تێدەگەین کە مامەڵەکردن لەگەڵ ئەوان بۆ ئەیوب قورستر بوو وەک لەوەی پێشتر ئەزموونی کردبوو. لە کۆتاییدا، تەنانەت ئەو شتانەش لەلایەن خوداوە بەکارهێنران بۆ ئەوەی پێکەوە بۆ خێری ئەیوب کار بکەن (سەیری ڕۆما ٨:٢٨ بکە). لە کۆتاییدا، ئەیوب هەموو شتەکانی لە ڕوانگەی خوداوە بینی و توانی ستایشی خودا بکات (ئەیوب ١:٢١، ٤٢:١-٦). ئەیوب دانی نا بەوەدا کە “شتە سەرسوڕهێنەرەکانی” وتووە (ئایەتی ٣).
یەکەمجار ئەم زاراوە تایبەتە لە کتێبی پیرۆزدا بەکارهات لە پرسیاری خودا لە ئیبراهیم، ئایا “هیچ شتێک زۆر قورسە” (پیدایشی ١٨:١٤)، یان بە واتای وشەیی “زۆر سەرسوڕهێنەرە”، بۆ خودا. ئەو خودای سەرسوڕهێنەرە کە سەرسوڕهێنەرەکان دەکات تەنانەت لە دادگاییشدا (دەرچوون ٣:٢٠) و بە ڕزگارکردنی ئیسرائیل لە میسر، کە موسا ستایشی کرد (١٥:١١). خودا خۆی پابەند کرد بە ئەنجامدانی سەرسوڕهێنەرەکان، پەرجووەکان و موعجیزەکان بۆ خێری گەلەکەی (٣٤:١٠).
دەگەڕێینەوە سەر هاوڕێکانی ئەیوب، دەخوێنینەوە کە ئەوان هاتبوون بۆ دڵدانەوەی (ئەیوب ٢:١١-١٣). دوای حەوت ڕۆژ چاوەڕوانی و پاشان ئەیوب نەفرەتی لە ڕۆژی لەدایکبوونی کرد، ئەم هاوڕێیانە زۆر شتیان باس کرد کە ڕاست بوون، بەڵام ئەوان بە هاوبەشییەکی ڕاستەقینە لەگەڵ خودادا نەیانکرد. لەبری ئەوە، بە پشتبەستن بە بۆچوونەکانی خۆیان، ئەوان هەڵسەنگاندنیان بۆ ئەوە کرد کە بەسەر ئەیوبدا هاتبوو و چارەسەرەکانی خۆیان پێشکەش کرد، جا لە ئەزموونەوە بێت (ئەلیفاز)، یان لە نەریتەوە (بیلدا)، یان لە هەستەوە (زۆفار). ئەوان ئەیوبیان تۆمەتبار کرد بە ئەنجامدانی گوناهێکی گەورە، کە ئەیوب نکۆڵی لێکرد و ڕەتیکردەوە، چونکە ئەو بە خودای ڕزگارکەری خۆیەوە گرتبوو (١٩:٢٥) و پێداگری دەکرد کە بێتاوانە. وەڵامی ئەیوب وای لە هاوڕێکانی کرد کە زیاتر هێرش بکەنە سەری، لەکاتێکدا ئەیوب بەردەوام بوو لە بانگەشەکردنی بێتاوانی خۆی (ئەیوب ٢٧). هەموو ئەمانە لە زنجیرەیەک لە سێ خولدا قسە کران و تۆمار کران کە هەر یەکێکیان تەواوی کرد.
ئەیوب پاشان زۆر تایبەتمەندی سەرسوڕهێنەری دانایی ڕاستەقینەی بەرز نرخاند، لەکاتێکدا ستایشی خودای دەکرد (ئەیوب ٢٨). بەڵام، ئەیوب بە شانازییەکی خۆبەزلزانانە ئەمەی کرد، بە خۆی ڕازی بوو (ئەیوب ٢٩). دان بەوەدا دەنێین کە سیفەتەکانی نایاب بوون، هەرچەندە گلەیی لە دۆخی خۆی دەکرد (ئەیوب ٣٠). ئەم گلەییانە لە ڕوانگەی مرۆڤەوە تێگەیشتنیان بۆ هەیە: ئێمە لە کوێ و چۆن دەبووین لە دۆخێکی ئەوەندە سەختدا وەک ئەوەی ئەیوب ئەزموونی کرد؟ بە متمانەیەکی ئاشکرا بە خۆی، ئەیوب قسەکانی خۆپارێزیی خۆی بە پێداچوونەوەیەک بە پاکی، سیفەتە نایابەکان و کردارە سەرسوڕهێنەرەکانی تەواو کرد (ئەیوب ٣١). ئەم پێداچوونەوەیە بۆ ڕەخنەگرتن لە ئەیوب نەنوسراوە، بەڵکو بۆ تاوتوێکردنی ئەو وردەکارییانەیە کە وشەی خودا بۆ فێربوونی ئێمە لەگەڵماندا هاوبەشی دەکات (ڕۆما ١٥:٤).
هاوڕێکەی ئەیوب ئیلیهو دەستوەردان دەکات
دوای کۆتاییهاتنی قسەکانی ئەیوب (٣١:٤٠)، گۆڕانکارییەکی چاوەڕواننەکراو لە هاوڕێی چوارەم، ئیلیهو، هات. ئەو لە سێ هاوڕێکەی تر گەنجتر بوو و بۆیەش هێشتا هیچ قسەیەکی نەکردبوو. بەڵام، توڕەیی ئیلیهو لە ئەیوب گڕی گرت، کە خۆی بە ڕاستودروست دەزانی کاتێک خۆی لەبەردەم خودادا پاساو دەدا (٣٢:١-٢). ئیلیهو ڕوونی کردەوە کە ئەویش لە سێ هاوڕێکە توڕە بوو چونکە ئەوان ئەیوبیان بێ هیچ هۆکارێکی دروست تاوانبار کردبوو (ئایەتەکانی ٣-٥). جگە لەوەش، ئیلیهو خودای لە قسە و کردارەکانیدا پاساو دا (٣٢:١١-٢٢). ئەمە وانەیەکی پراکتیکییە بۆ هەموومان، واتە، بۆ ئەوەی تێبگەین کە خودا هەمیشە ڕاستە و، دووەم، کە دەبێت بە وریاییەوە گوێ لەوانی تر بگرین و چاوەڕێ بکەین پێش ئەوەی قسە بکەین.
ئیلیهو داوای لە ئەیوب کرد کە بە جددی گوێ لەوە بگرێت کە دەیویست بیڵێت (٣٣:١-٧). ئەو بە ڕێزێکی زۆرەوە باسی گەورەیی خودای کرد (٣٣:١٢)، کە تەنها ئەو کەسەیە کە پێویست ناکات لێپرسینەوەی لێبکرێت (ئایەتی ١٣). ئیلیهو ویستێکی ڕاستگۆیانەی هەبوو بۆ ئەوەی ئەیوب بە تەواوی لەگەڵ خودادا بگەڕێنرێتەوە (ئایەتەکانی ٣١-٣٣)، و هاوڕێکانیشی دوای ئەوەی بە درۆ ئەیوبیان تۆمەتبار کردبوو، بگەڕێنرێنەوە. کاتێک ئیلیهو قسەی دەکرد، پشتڕاستی کردەوە کە خودا هەمیشە ڕاستە و ناتوانێت ناڕەوا بێت (٣٤:١٠-١٥). ئەو بە تەواوی کۆنترۆڵی هەیە و هەموو شتێک دەزانێت، وەک چۆن بە ڕاستی مامەڵە لەگەڵ هەموو شتێکدا دەکات (ئایەتەکانی ٢٥-٢٦).
لە چوارەمین وتاریدا (ئەیوب ٣٦) ئیلیهو نیشانی دا کە خودا چەند گەورەیە، کە سەروەرە، و کەس ناتوانێت وەک ئەو فێر بکات (ئایەتەکانی ٢٢-٢٣). لە کۆتاییدا، ئیلیهو ئەیوبی هاندا کە سێ شت بکات: گوێ بگرێت، بوەستێت و بیر لە سەرسوڕهێنەرەکانی خودا بکاتەوە (٣٧:١٤). ئەم ئایەتە ئاماژەیە بۆ ئاستەنگەکان بۆ هەموومان.
دەستوەردانی کۆتایی خودا
دوای شەش بەشەکە (ئەیوب ٣٢-٣٧) لە چوار وتارە ئاستەنگکەرەکەی ئیلیهو، سەرنجمان بۆ خودا ڕادەکێشرێت، کە لە گێژەڵوکە یان زریانێکدا قسە لەگەڵ ئەیوب دەکات. گەورەیی سەرسوڕهێنەری خودا، و بۆ ئێمە دانایی تێنەگەیشتوو، لەم گەردوونە فراوانەدا و لە زۆر موعجیزەی سروشتدا نیشان دەدرێت (٣٨:٢٢-٣٩:٣٠). ئەو ئەیوبی هاندا کە لەگەڵ خودای گشتگیردا ململانێ بکات (٤٠:١-٢)، دوای ئەوە ئەیوب دانی نا بە بێبایەخی خۆی و ئەوەی کە چیتر لەگەڵ خودادا ململانێ ناکات (ئایەتەکانی ٣-٥).
پاشان خودا بۆ جاری دووەم لەناو گێژەڵوکەکەدا قسەی لەگەڵ ئەیوب کرد (ئایەتی ٦). چەند جدییە قسەکردنی؛ چەند شکۆدارە هێزی نیشاندراوی لە گەردوونەکەیدا، جا لە فراوانیی تێنەگەیشتووی یان لە وردترین وردەکارییەکانیدا بێت؛ سەرسوڕهێنەرە! ئێمە بۆ هەمیشە وەک خودای گەورەی دروستکەرمان دەپەرستین (بینین ٤:١١). لە دووەمین وتاریدا (ئەیوب ٤٠:٦-٤١:٣٤)، خودا ئەیوبی هاندا کە خۆی ئامادە بکات و قسەی لەگەڵدا بکات، دوای ئەوە خودا بەردەوام دەبێت (٤٠:٦-١٤). پاشان خودا وردەکارییەکانی دەربارەی بەهێمۆتی بەهێز کە لەسەر ئەم زەوییە دای نا، بە ئەیوب دا (٤٠:١٥-٢٤)، کە نوێنەرایەتی یەکەمین ڕێگاکانی خودا دەکات (ئایەتی ١٩). دوای ئەمە، خودا ئەیوبی هاندا کە بیر لەوە بکاتەوە ئایا دەتوانێت ئەو ئاژەڵە بەهێزە کۆنترۆڵ بکات. و چی دەربارەی لێڤیاتانی بەهێز، پاشای دەریا کە خودا لە ئەیوب ٤١:١-٣٤ وەسفی کردووە؟ سەیر نییە ئەیوب دانی نا بەوەدا کە ئەم شتانە “زۆر سەرسوڕهێنەر” بوون (٤٢:٣). پاشان ئەیوب بە شێوەیەکی زۆر سەرنجڕاکێش تۆبەی کرد (ئایەتی ٦).
تێبینی کۆتایی
با وردەکارییەکانی بەشی ٤٢ تاوتوێ بکەین. ئەیوب دەهێنرێتە سەر تۆبە، و ئەویش “لە خۆڵ و خۆڵەمێشدا” ئەمە دەکات (ئایەتی ٦). دوای ئەمە، خودا قسەی لەگەڵ سێ هاوڕێکەی ئەیوب کرد چونکە ئەوان بە دروستی دەربارەی ئەو قسەیان نەکردبوو وەک چۆن خزمەتکارەکەی ئەیوب کردبووی (ئایەتی ٧). خودا فەرمانی پێدان کە قوربانییەک بۆ خۆیان و هەروەها بۆ خزمەتکارەکەی ئەیوب پێشکەش بکەن بۆ ئەوەی ئەیوب بتوانێت نوێژ بۆ ئەوان بکات (ئایەتی ٨). ئەوان بەپێی فەرمانەکە ڕەفتاریان کرد و خودا ئەوانی و هەروەها ئەیوبی قبوڵ کرد (ئایەتی ٩). ئەمە خاڵێکی وەرچەرخان بوو، و ئەیوب نوێژی بۆ هاوڕێکانی کرد (ئایەتی ١٠).
هەمان ئایەت پێمان دەڵێت کە خودا دوو هێندەی ئەو سامانەی بە ئەیوب بەخشی کە پێش دەستپێکردنی ناخۆشییەکانی هەبووی. دوای ئەم گەڕاندنەوە گرنگە، دەخوێنینەوە کە هەموو برا و خوشک و ناسیاوەکانی هاتن بۆ سەردانی ئەیوب، و دڵیان دایەوە، لەکاتێکدا دیاری تایبەتیان پێدا (ئایەتی ١١). وەک کۆتایی، باس لەوە کراوە کە خودا ڕۆژانی دواتری ئەیوبی زیاتر لە سەرەتای ژیانی بەرەکەتدار کرد، چونکە خودا دوو هێندەی ژمارەی ئاژەڵەکانی بە ئەیوب بەخشی بە بەراورد بەوەی کە پێش ناخۆشییەکانی هەبووی (ئایەتی ١٢).
خودا حەوت کوڕ و سێ کچیشی بە ئەیوب بەخشی، کە واتای دوو هێندەی تر دەگەیەنێت (ئایەتی ١٣)، بە تێگەیشتن لە جیاوازییە بنەڕەتییەکانی نێوان ئاژەڵ و مرۆڤ چونکە ڕۆحی مرۆڤ نەمرییە. هەرچەندە جەستەمان دەمرێت، بەڵام ڕۆحمان نەمرییە، لەکاتێکدا ئاژەڵەکان بە تەواوی لەناو دەچن کاتێک دەمرن. سێ کچەکەی ئەیوب بە ناوەکانیانەوە باس کراون و وەک جوانترین ژنان وەسف کراون. ئەوانیش میراتێکی یەکسانیان لەگەڵ براکانیاندا وەرگرت (ئایەتەکانی ١٤-١٥). ئایەتی ١٦ پێمان دەڵێت کە ئەیوب ١٤٠ ساڵی تر ژیا، وەک ڕۆژانی ئیبراهیم و خێزانەکەی. ئەیوب منداڵ و نەوە و نەوەزاکانی بینی – چوار نەوە (ئایەتی ١٦). ئەو بە پیری و “پڕ لە ڕۆژگار” مرد (ئایەتی ١٧).
زۆر وانە دەتوانرێت لە چیرۆکی ئەیوب و پەرتووکەکەوە فێر بکرێت: دڵسۆزی، ڕاستگۆیی و پابەندبوونی بە ژن و خێزانەکەی؛ گرنگیدانی بە هەژاران؛ و لە هەمووی گرنگتر، ڕێزگرتنی لە خودا لە سەرەتاوە تا کۆتایی. ساتەکانی گومان و تەنانەت تۆمەتبارکردنیشی لە دژی خودا هەبوون، بەڵام ئەیوب لە پابەندبوونیدا بە خودا بەردەوام بوو، سەرەڕای داواکارییەکانی ژن و هاوڕێکانی بۆ وازهێنان.
با ئێمە، ئەمڕۆ و تا ئەو دێت، لە لاوازی و کەموکوڕییەکانماندا بە خوداوەند عیساوە بگرین، چونکە ئەو دڵسۆز و پڕ لە بەزەییە. جگە لەوەش، ئەو وتوویەتی، “من هەمیشە لەگەڵتانم، تەنانەت تا کۆتایی سەردەم” (مەتتا ٢٨:٢٠).
تێبینی کۆتایی
- هەندێک پێیان وایە بەهێمۆت دایناسۆرێکە یان تەنانەت تیرانۆسۆر ڕێکس. زانایان کە لێکۆڵینەوەیان لەسەر ئەم بابەتە کردووە، بۆیان دەرکەوتووە کە ئەم ئاژەڵانە دەتوانن نزیکەی ٣٥ تۆن کێشیان بێت.
ئەیوب هەمیشە بە خوداوە گرتبوو، هەمیشە سەیری خودای دەکرد، بەڵام بە کردەوە وتی، “ناتوانم بیدۆزمەوە؛ ئەو منی دەرکردووە، بەم ئازارەی کە تێیدا دەژیم سەرقاڵی کردووم، بۆیە ناتوانم پێی بگەم. دەزانم ئەگەر بتوانم تەنها بگەمە ئەوێ، چاکە و بەزەیی دەدۆزمەوە.” بێگومان زۆر ناتەبا بوو؛ بەڵام ئەمە هەمیشە حاڵەتی مرۆڤی هەژارە کاتێک لە ئامادەبوونی خودادا نییە. ئەیوب، بۆ پیاوێکی باوەڕدار، زۆر لەسەر ڕای باشی خەڵکی تر و هەروەها لەسەر ڕای باشی خۆی دەژیا. لێرەدا ئەو زۆر هەڵە بوو، و لێرەدا مەسیح و مەسیحییەت ئێمە لە شوێنی ڕاستەقینەی خۆمان دادەنێت ئەگەر دڵسۆز بین. ئێمە ڕووبەڕووی جیهانێکی دوژمنکار دەبینەوە. ڕەنگە تەنانەت ناچار بین ڕووبەڕووی هاوڕێ مەسیحییەکانمان ببینەوە، کە ئەگەر دڵسۆز نەبن، لە دژی هەر کەسێکن کە دڵسۆزە، چونکە ئەوە خۆیان سەرزەنشت دەکات. ئەمانە ئەو شتانەن کە دەبێت بەرگەیان بگرین، چونکە ئەوە ئازارچەشتنە لەگەڵ مەسیحدا. ئەوەیە کە مەسیح ئازاری چەشت. شوێنی مەسیحی چییە؟ ئەو هی جیهان نییە. تا چەند هی جیهان نییە؟ باشە، وەک مەسیح. مەسیح چی لەگەڵ جیهاندا کرد؟ مەسیح کەی یەک تۆزیشی بەوە بەخشی کە جیهان حەزی لێیە و بەهای پێدەدات؟ مەسیح وەک بێسوودترین پیاو بۆ جیهان دەرکەوت. هەرگیز کەسێک بە تەواوی لە دەرەوەی جیهان نەبووە لەکاتێکدا تێیدا تێپەڕیوە. ئەوە شوێنی مەسیحییە. —ویلیام کێلی، “یازدە وتار لەسەر پەرتووکی ئەیوب” (گۆڕدراو).
