فێربوون لە خێزانی مەرتا، مریەم و لازاروس
هەبوونی هاوڕێیەکی نزیک شتێکی نایابە. بەڵام هەبوونی خێزانێکی دۆستانە کە بتوانیت پشووی تێدا بدەیت و پێکەوە باسی کێشە و نیگەرانییەکان بکەن، باشترە. گەورەمان عیسا خێزانێکی وای هەبوو کە دەیتوانی لە فشارەکانی خزمەتە نائاساییەکەی پشووی تێدا بدات – ماڵی مەرتا، مریەم و لازاروس. ئەم سێ خوشک و برایە بە ئەگەری زۆرەوە لەنێو ١٢٠ قوتابییە ڕاستەقینەکەی گەورەمان بوون لە ئۆرشەلیم (کردارەکان ١:١٥). ئەو متمانەی پێیان هەبوو و چێژی لە میوانداری و هاوڕێیەتییان دەبینی.
ئەوان لە بێتانی دەژیان، کەمتر لە دوو میل لە ئۆرشەلیمەوە دوور بوو. باوک و دایکیان باس نەکراون، بۆیە وا گومان دەبەین کە ئەوان لە ژیاندا نەماون، و ئەم سێ کەسە گەورەتر بوون و هاوسەرگیرییان نەکردبوو. یەکێک لە گێڕانەوەکان دەڵێت مەرتا ماڵەکەی بۆ گەورەمان کردەوە (لۆقا ١٠:٣٨-٤٢)، ئەمەش ئەوە دەگەیەنێت کە ئەو خوشکە گەورەکە و دایکی خێزانەکە بووە لە ماڵەکەدا.
مەرتا
لۆقا ١٠ تیشکێک دەخاتە سەر ژیانی ئەو ماڵە، کە عیسا میوان بووە. مەرتا گەورەمان بانگهێشت کردبوو بۆ سەردان و ئامادەکاری بۆ ژەمێک دەکرد. ئێمە وەک خوشکە گەورەکە دەیبینین کە زۆر ڕێکخراو بوو و دەیویست هەموو شتێک بە باشی ئەنجام بدات. دوازدە قوتابییەکەش بە ئەگەری زۆرەوە بۆ نانی نیوەڕۆ لەوێ بوون، بۆیە تەنها ژەمێکی سووک نەبوو، بەڵکو زیاتر وەک ژەمێکی تەواو بوو بۆ پیاوانی برسی.
مەرتا سەرقاڵ و بێزار بوو چونکە مریەم یارمەتی نەدەدا، سکاڵای کرد: «گەورەم، گرنگی نادەیت کە خوشکەکەم بە تەنها جێی هێشتووم کارەکان بکەم. پێی بڵێ یارمەتیم بدات!» وەڵامەکەی گەورەمان سەرسامی کرد و وەک جیاوازییەک لە خزمەتی دڵسۆزانە و پەرستنی دڵسۆزانە بەبیر دەهێنرێتەوە: «مەرتا، مەرتا... تۆ نیگەران و بێزار بوویت لە زۆر شت، بەڵام تەنها یەک شت پێویستە. مریەم ئەوەی باشترە هەڵیبژاردووە، و لێی وەرناگیرێتەوە» (لۆقا ١٠:٤١-٤٢).
هیچ شتێکی هەڵە نەبوو لەوەی مەرتا سەرقاڵی ژەمەکە بێت – دەبوو کەسێک بیکات. زۆر کار هەیە کە ئێمە بە شتێکی ئاسایی وەریدەگرین کە بۆ خۆشگوزەرانی خێزان و میوانانیش پێویستن. مەرتا ڕێکخەرێک بوو بە دڵێکی خزمەتگوزار، و ئەوە شایەنی ستایش بوو. مەرتاکان ئەمڕۆ لە هەموو کڵێسایەکی ناوخۆییدا پێویستن. میوانداری خزمەتێکی گرنگە و هەموو خێزانێک دەبێت میوانداری میوانان بکات. ماڵێکی بەخێرهاتن دەتوانێت پاداشتێکی باش بێت کاتێک خزمەتی پێداویستییەکانی ئەوانی تر دەکەین. بەڵام میوانداریش کارێکی دەوێت کە دەبێت بە ئارەزوومەندانە لەلایەن ئەندامانی تری خێزانەوە هاوبەش بکرێت.
پۆڵس ستایشی زۆر کەسی کرد کە سەردانی ماڵەکانیانی کردبوو، و بە چەندین شێوە یارمەتییان دابوو (ڕۆما ١٦:٣-١٦). یۆحەن ستایشی گایۆسی کرد وەک کەسێک کە میوانداری دەکرد، نەک تەنها بە هەبوونی باوەڕدارانی سەردانکەر لە ماڵەکەیدا، بەڵکو بە یارمەتیدانیشیان بە شێوەیەکی کرداری لە گەشتەکانیاندا (٣ یۆحەن ٥-٨). پۆڵسیش ستایشی گایۆسی کرد، کە میواندارییەکەی مایەی بەرەکەت بوو بۆ ئەو و بۆ هەموو کڵێساکە (ڕۆما ١٦:٢٣).
زۆر کار هەیە کە دەبێت لە کڵێسایەکی ناوخۆییدا ئەنجام بدرێن و بە گشتی تەنها چەند کەسێک ئامادەن ئەو بەرپرسیارێتییانە بگرنە ئەستۆ. هەندێک پێیان وایە کە تەنها خزمەتی بەنرخ وتار و کاری شوانکارەیە. ئەوان پێیان وایە زۆر شتی تر کە پێویستە بکرێن بۆ هەر کەسێکی ترن جگە لە خۆیان. بەڵام، وەک چۆن هەموو کەسێک لە خێزانەکەدا دەبێت بەشی خۆی بکات بۆ ئەوەی خێزانەکە دڵخۆش و بەرهەمدار بێت، هەمان شت بۆ خێزانی کڵێساش ڕاستە کاتێک تێدەگەین کە هەر ئەندامێک گرنگە بۆ ئەنجامدانی بەشێک بۆ خێر و خۆشی هەمووان (ئەفەسۆس ٤:١٥-١٦).
هەندێک جار مەرتا بەهۆی سەرقاڵی و نیگەرانییەکەیەوە سەرزەنشت دەکەین، بەڵام نابێت زۆر ڕەخنەگر بین – کارەکە دەبوو لەلایەن کەسێکەوە بکرێت. هەڵوێستەکەی و ڕەخنەگرتن لە خوشکەکەی کێشەکە بوو. مەرتا پێویست بوو واز لە نیگەرانی خزمەتکردن بهێنێت و سەرنجی لەسەر گەورەمان بێت کە سوود لە چالاکییەکەی وەردەگرێت. لۆقا وەک «سەرقاڵ» وەسفی کرد (لۆقا ١٠:٤٠). مەبەست لە خزمەتەکەی لە سەرقاڵی ساتەکەدا ون ببوو. ڕەنگە مەرتا دەبوو بۆ چەند خولەکێک بوەستایە بۆ ئەوەی چێژ لە سەردانەکە ببینێت و گوێ لە گەورەکەی بگرێت.
دەتوانین بکەوینە هەمان شێوازی بیرکردنەوەی مەرتا. لە کاتێکدا کە ئێمە گەورەمانمان خۆشدەوێت و دەمانەوێت خزمەتی بکەین، دەتوانین ئەوەندە سەرقاڵی ئەوە بین کە دەیکەین کە سکاڵا بکەین کە ئەوانی تر یارمەتی نادەن. سەرنجەکەمان لەدەست دەدەین و لەبیرمان دەچێت کە کارەکە هی گەورەمانە و ئێمە بۆ ئەو دەیکەین. کاتێک ئەمە ڕوودەدات، گرنگترین شت لەدەست دەدەین، و کاتەکانی هاوبەشیمان لە پێیەکانی گەورەمان تەنها دەبنە ڕاهێنانێکی پەرستن کاتێک بە پەلە ڕۆژانە کارەکان دەکەین. بەهۆی بیرکردنەوە لەوەی کە پێویستە بکرێت سەرقاڵ دەبین و لە کۆتاییدا چێژ لە گەورەمان نابینین یان زۆر شت لە خوێندنەوەی کتێبی پیرۆز و کاتی نوێژمان وەرناگرین. ئەنجامەکەی خزمەتێکی بێ بەرهەمە. ئەگەر میوانداری لە ماڵەکەمان یان کڵێساکەدا پێشکەش بکەین، پێویستە دڵسۆزی مەرتا هەبێت، بەڵام پێشینەکانمان ڕێک بخەین بۆ ئەوەی ئەوەی دەیکەین بە هێزی ئەو و بۆ شکۆمەندی ئەو بێت.
مریەم
هەندێک ڕەنگە پێیان وابێت کە مریەم تەمەڵ بوو، یان بێباک بوو بە پێداویستییە جەستەییەکانی میوانەکانی. بەڵام ئەمە وا نەبوو. سەرقاڵبوونی بە گەورەکەیەوە بووە هۆی بەرەکەتێکی بەرهەمدار وەک ئەوەی دواتر وەک پەرستکارێک دەیبینین، کە عەترە گرانبەهاکەی لەسەر پێیەکانی گەورەمان ڕژاند (یۆحەن ١٢:١-٣). بەنرخترین موڵکی مریەم بەهای مووچەی ساڵێک بوو (یۆحەن ١٢:٥). ئەو باشترین شتی خۆی لە کردارێکی پەرستندا بەخشی. گەورەمان ستایشی کرد بۆ ئەم کردارە خۆشەویستییە لە کاتێکدا یەهودا، ناپاکەکە، بە «بەفیڕۆدان» ناوی برد. بیانووی ئەو ئەوە بوو کە دەتوانرا بۆ یارمەتیدانی هەژاران بەکاربهێنرێت (مەرقۆس ١٤:٤-٥).
عیسا فەرمووی کە مریەم ئەوەی باشترە هەڵیبژاردووە – کات بەسەربردن لە پێیەکانی، گوێگرتن لێی و پەرستن. ئایا ڕۆژانە کات تەرخان دەکەین بۆ ئەوەی لە ئامادەبوونی ئەودا بین؟ ئەگەر هەرگیز وشەکەی نەخوێنینەوە، هەرگیز بە ڕاستی نایناسین. عیسا بە هاونیشتمانییەکانی فەرموو، «ئەمە ئەو نووسراوانەیە کە شایەتی لەسەر من دەدەن» (یۆحەن ٥:٣٩).
کاتێک نووسراوە پیرۆزەکان دەخوێنینەوە، دڵسۆزیمان بۆ گەورەمان بەهێز دەبێت بۆ ئەوەی پەرستنەکەمان واتادارتر و بۆنخۆشتر بێت، نەک تەنها دڵەکانمان پڕ بکات، بەڵکو بۆ تەختی خوداش بەرز بێتەوە. «چوار بوونەوەرە زیندووەکە و بیست و چوار پیرەکە لەبەردەم بەرخەکە کەوتن... ئەوان کاسەی زێڕینیان بەدەستەوە بوو پڕ لە بخوور، کە نوێژەکانی پیرۆزەکانن. و گۆرانییەکی نوێیان وت: 'تۆ شایانیت... بە خوێنی خۆت پیاوانت بۆ خودا کڕی'» (بینین ٥:٨-٩). پەرستن و ستایش عەترێکی بۆنخۆشن بۆ خودا.
لازاروس
هەموو خێزانەکان تاقیکردنەوەیان هەبووە، و ئەم خێزانەش جیاواز نەبوو. مەرتا و مریەم پەیامێکی بەپەلەیان سەبارەت بە براکەیان لازاروس بۆ عیسا نارد: «گەورەم، ئەوەی تۆ خۆشتدەوێت نەخۆشە» (یۆحەن ١١:٣). لە کاتێکدا کە بۆ خوشکەکان جددی دەردەکەوت، عیسا بە قوتابییەکانی فەرموو کە نەخۆشییەکە بە مردن کۆتایی نایەت، کە هەمووی بۆ شکۆمەندی خودا دەبێت (یۆحەن ١١:١-٤٤). عیسا ئەم خێزانەی خۆشدەویست، بەڵام لەبری ئەوەی پەلە بکات بۆ چاککردنەوەی هاوڕێکەی، دوو ڕۆژی تر چاوەڕێی کرد پێش ئەوەی بچێتە بێتانی.
گەورەمان دیسانەوە لێدوانێکی سەرسوڕهێنەری دا: «هاوڕێکەمان لازاروس خەوتووە؛ بەڵام من دەچم بۆ ئەوەی بێداری بکەمەوە» (یۆحەن ١١:١١). قوتابییەکان لە واتاکەی تێنەگەیشتن، وایان بیر دەکردەوە کە لازاروس لە پرۆسەی باشتربووندا بوو. بۆیە عیسا ڕوونی کردەوە: «لازاروس مردووە، و لەبەر ئێوە دڵخۆشم کە لەوێ نەبووم، بۆ ئەوەی باوەڕ بهێنن» (یۆحەن ١١:١٤). کاتێک عیسا گەیشتە بێتانی، چاوی بە مەرتا کەوت کە وتی: «گەورەم... ئەگەر تۆ لێرە بوویتایە براکەم نەدەمرت. بەڵام دەزانم کە ئێستاش خودا هەرچییەک داوا بکەیت پێت دەدات» (یۆحەن ١١:٢١-٢٢). مەرتا باوەڕ و تێگەیشتنی هەبوو.
کاتێک گەورەمان پێی وت کە لازاروس دیسانەوە هەڵدەستێتەوە، ئەو بیری لە داهاتوو کردەوە کاتێک ڕاستودروستەکان هەڵدەستێنرێن بۆ ئەوەی لەبەردەم خودا بوەستن. پاشان عیسا ئەو وشانەی فەرموو کە زۆر جار لە پرسەکاندا دەوترێن: «من هەستانەوە و ژیانم. ئەوەی باوەڕم پێ بهێنێت، ئەگەرچی بمرێت، دەژی؛ و هەرکەسێک بژی و باوەڕم پێ بهێنێت، هەرگیز نامرێت. ئایا تۆ باوەڕت بەمە هەیە؟» وەڵامەکەی مەرتا نیشانی دا کە ئەو دەیزانی عیسا بە ڕاستی کێیە: «بەڵێ، گەورەم... من باوەڕم وایە کە تۆ مەسیحیت، کوڕی خودا، کە دەبوو بێتە جیهان» (یۆحەن ١١:٢٧).
بە لەبەرچاوگرتنی ئەم وشانە، مەرتا گەڕایەوە ماڵەوە و لەگەڵ مریەم چوونە گۆڕی لازاروس کە عیسا لەگەڵیاندا گریا. کتێبی پیرۆز پێمان دەڵێت کە، وەک قەشە گەورەکەمان، عیسا تێدەگات کاتێک خەمبار دەبین، و ئەو لە ئامادەبوونی خودادا بۆمان نێوەندگیری دەکات (عیبرانییەکان ٤:١٤-١٦؛ ٧:٢٤-٢٦). هێزەکەی دەرکەوت کاتێک لازاروسی لە گۆڕەکە بانگ کرد. و لازاروس، بە جلوبەرگی گۆڕەوە پێچراو، هاتە دەرەوە بۆ خۆشی ئەوانەی عیسا زۆر خۆشی دەویستن.
ئێمە
ئەزموونەکانی ئەم خێزانە دەتوانن زۆر شتمان لەسەر گەورەمان فێر بکەن:
- ئەو وەڵامی نوێژەکانمان دەداتەوە لە کاتی خۆیدا و بە شێوازی خۆی (یۆحەن ١١:٦).
- ئەو فێرمان دەکات کە ژیانێک هەیە دوای مردن (٢ کۆرنسۆس ٥:٨).
- ئەو مەبەستێکی هەیە بۆ ڕێگەدان بە تاقیکردنەوەکان لە ژیانماندا (یاقوب ١:٢-٤؛ ١ پەترۆس ١:٦-٧).
- ئەو هەستانەوە و ژیانە (یۆحەن ١١:٢٥؛ ١٤:١-٤).
- ئەو ژەهری مردنی لێسەندۆتەوە (١ کۆرنسۆس ١٥:٥٥-٥٨).
- ئەو پەرستنمان خۆشدەوێت و ئارەزوو دەکات لە پێیەکانی دابنیشین (لۆقا ١٠:٣٩-٤٢).
- ئەو بە هەمان شێوەی ئەم خێزانە گرنگی بە ژیانمان دەدات (یۆحەن ١٧:١٤-٢٠).
بە چەندین شێوە ئەم خێزانە زۆر وەک هی تۆ و من بوو. لەبەر ئەمە دەتوانین هیوا و ئاسوودەیی بدۆزینەوە کاتێک وەڵامی ئامادەبوونی گەورەمان لە خێزانەکەماندا دەدەینەوە.





