وانەکان لە چیرۆکی نەعمانەوە
یەزدان عیسا، کاتێک لە ناسرەوت فێری دەکرد، ئاماژەی بەوە دا کە چی بەسەر نەعماندا هات لە ڕۆژانی ئەلیشەی پێغەمبەردا (لۆقا ٤:٢٧، بڕوانە ٢ پاشایان ٥:١-١٤). لە ٢ پاشایان ٢، «ئەلییاس بە ئەلیشەی وت، داوا بکە چی بۆت بکەم، پێش ئەوەی لێت دوور بخرێمەوە. ئەلیشەش وتی، داوات لێ دەکەم، با دوو بەش لە ڕۆحی تۆ لەسەر من بێت. ئەویش وتی، شتێکی سەختت داوا کردووە: بەڵام، ئەگەر منت بینی کاتێک لێت دوور دەخرێمەوە، وای لێ دێت؛ بەڵام ئەگەر نا، وای لێ نایەت» (ئایەتەکانی ٩-١٠). ماوەیەکی کەم دواتر، ئەلیشە بینی ئەلییاس بۆ ئاسمان بەرز کرایەوە. «کیسوەکەی ئەلییاسی هەڵگرت کە لێی کەوتبووە خوارەوە ... و وتی، خودای ئەلییاس لە کوێیە؟» (ئایەتی ١٤). لەو کاتەوە، زۆر شت لە ڕێگەی خزمەتی ئەلیشەوە ڕووی دا.
لە ٢ پاشایان ٥ دەگەینە چیرۆکی نەعمان، فەرماندەیەکی سوپای پاشای سوریا. ئەو پیاوێکی گەورە بوو، ڕێزدار و ئازا – یەکێک بوو کە یەزدان سەرکەوتنی پێ بەخشیبوو (ئایەتی ١). خودا دەتوانێت ئەمە تەنانەت لە ڕێگەی پیاوێکەوە بکات کە گولی بوو!
کچێکی دیلکراو
لە کاتی هێرشەکانی دژی باکووری ئیسرائیل، ئەو و سوپاکەی ژمارەیەک دیلیان هێنایەوە. یەکێک لەوانە کچێکی گەنجی زیرەک بوو، کە خزمەتی ژنی نەعمانی دەکرد. ئەم کچە بچووکە باوەڕی بە خودای ئیسرائیل هەبوو و باوەڕی وابوو کە ئەلیشە پێغەمبەری ئەوە. ئەویش نیگەران بوو بۆ خێزانی ئەو ژنەی کە خزمەتی دەکرد، وتی، «خۆزگە گەورەکەم لەگەڵ ئەو پێغەمبەرە بووایە کە لە سامیرەیە! چونکە ئەو [نەعمان] لە گولییەکەی چاک دەکردەوە» (ئایەتی ٣). کاتێک ژنەکەی پێی وت دەربارەی قسەکانی کچە کۆیلە دیلکراوەکە، نەعمان گوێی گرت. چەند گرنگە بۆ ئێمە، و تەنانەت بۆ پیاوە گەورەکانیش، کە قسەکانی بچووک و بێفیزەکان لەبەرچاو بگرین.
نەعمان ڕۆیشت و بە پاشای وت چی لە کچە گەنجەکەوە بیسترا. هیوایەک بۆ چاکبوونەوە هەبوو، هەرچەندە ناوی پێغەمبەرەکە لای ئەوان نەناسراو بوو. پاشای سوریا نەعمانی لەگەڵ نامەیەکدا بۆ پاشای ئیسرائیل نارد (ئایەتی ٦).
ئەلیشەی پێغەمبەر
کاتێک پاشای ئیسرائیل نامەکەی وەرگرت، نەیزانی چی بکات. جلەکانی دڕاند و وتی، «ئایا من خودام، بۆ کوشتن و زیندووکردنەوە، کە ئەم پیاوە بۆم دەنێرێت بۆ چاککردنەوەی پیاوێک لە گولییەکەی؟ بۆیە، داوات لێ دەکەم، بیر بکەرەوە و ببینە چۆن دەیەوێت شەڕم لەگەڵدا بکات» (ئایەتی ٧). بێگومان، کچەکە ئاماژەی بە پاشا نەدەکرد بەڵکو بە پێغەمبەرەکە، کە ئێمە دەزانین ئەلیشەیە. ئەم پیاوەی خودا، کاتێک بیستی دەربارەی پاشا سەرلێشێواوەکە، پەیامێکی نارد و وتی پیاوەکە دەبێت «ئێستا بێتە لام، و ئەو دەزانێت کە پێغەمبەرێک لە ئیسرائیلدا هەیە» (ئایەتی ٨). لەو کاتەدا باوەڕێکی زۆر لە نەتەوەکەدا نەبوو.
نەعمان هاتە ماڵی ئەلیشە و لە دەرگاکەدا وەستا. ئەلیشە نەهات و بەخێرهاتنی نەکرد. لەبری ئەوە، پەیامبەرێکی نارد بۆ ئەوەی بە نەعمان بڵێت «بڕۆ و حەوت جار لە [ڕووباری] ئوردون خۆت بشۆ، و گۆشتەکەت وەک خۆی لێ دێتەوە، و پاک دەبیتەوە» (ئایەتی ١٠). بەڵام، نەعمان ئەمەی بە زۆر سادە و ساکار زانی، و تووڕە بوو! ڕووباری ئوردون پیس بوو، لە کاتێکدا ڕووبارەکانی سوریا باشتر بوون. نەعمان وای بیر دەکردەوە کە ئەلیشە دێتە دەرەوە، ناوی یەزدان بانگ دەکات و چاکی دەکاتەوە، بەڵام ئەوە پلانی خودا نەبوو. چەند جار چاوەڕێی ئەوە دەکەین خودا بە شێوازێکی دیاریکراو کار بکات بەڵام پاشان ئەو شتێکی تر دەکات؟
خۆشبەختانە، نەعمان خزمەتکارانی هەبوو کە بەسۆز بوون بۆ ئەوەی قایل ببن بەوەی کە ئەلیشە وتی. بۆیە، ئەو ڕۆیشت و «حەوت جار خۆی لە ئوردون نوقم کرد، بەپێی فەرمایشتی پیاوی خودا: و گۆشتەکەی وەک گۆشتی منداڵێکی بچووک لێ هاتەوە، و پاک بوو» (ئایەتی ١٤).
نەعمان کە چاک بووەوە، گەڕایەوە لای ئەلیشە لەگەڵ ئەو دیارییانەی کە هێنابووی، بەڵام نەعمان دەبوو فێر بێت کە چاکەی خودا بۆ فرۆشتن نییە. ئەو گوێڕایەڵی فەرمانی پێغەمبەرەکە بوو و بەرەکەتدار کرا. ئەوە دیارییەک بوو لە خوداوە – نەک بۆ ئەوەی پارەی بۆ بدرێت بەڵکو بۆ ئەوەی بە خۆڕایی وەربگیرێت. ڕەنگە کەسێک وای بیر بکردایەتەوە کە ئەلیشە دەیتوانی دیارییەکان قبوڵ بکات و بەکاریان بهێنێت بۆ یارمەتیدانی ئەوانەی پێویستیان هەیە، بەڵام ئەوە مەبەستی خودا نەبوو.
لە ئەنجامی ئەم ئەزموونەدا، نەعمان بوو بە پەرستکارێکی خودای ئیسرائیل. داوای دوو باری وڵاغی خاکی ئیسرائیلی کرد بۆ ئەوەی لەگەڵ خۆی بیباتەوە ماڵەوە، چونکە بەڕاستی قایل بوو کە خودای ئیسرائیل ئێستا خودای ئەوە. ئێمە تێدەگەین کە نەعمان ئەم خاکەی برد بۆ ئەوەی شوێنێکی گونجاو بۆ پەرستنی یەزدان لە ڕێگەی قوربانی سووتاندن و قوربانییەوە دابین بکات. چ شایەتییەک بۆ ژنەکەی و چ هاندانێک دەبوو بۆ کچە کۆیلە دیلکراوەکە.
هێشتا، نەعمان کێشەیەکی هەبوو. ئەرکی ئەو بوو کە یارمەتی پاشای سوریا بدات کاتێک پەرستشی ڕیمۆن، خوداکەی، دەکرد. داوای لە ئەلیشە کرد کە لێی خۆش بێت، و ئەلیشە پێی وت، «بە ئاشتی بڕۆ» (ئایەتی ١٩). نەعمان گۆڕاوێکی ڕاستەقینە بوو بۆ خودای ئیسرائیل.
خزمەتکاری ئەلیشە
گەحازی، خزمەتکاری ئەلیشە، هەمان بیرکردنەوەی گەورەکەی نەبوو، چونکە ئەو باوەڕی وابوو کە ئەلیشە دەبوو دیارییەکەی لە نەعمان وەرگرتبایە. بۆیە، گەحازی بەدوای پیاوە چاکبووەوەکەدا ڕۆیشت بۆ ئەوەی شتێکی لێ وەربگرێت، تەنانەت درۆی لەسەر داواکارییەکە کرد. نەعمان زیاتر لەوەی داوا کرابوو بە گەحازی دا، و گەحازی ئەو شتانەی برد و لە ماڵەکەی خۆیدا شاردنییەوە. کاتێک گەڕایەوە سەر کارەکەی لە خزمەتی ئەلیشەدا، پێغەمبەرەکە لێی پرسی بۆ کوێ چووبوو. گەحازی دووبارە درۆی کرد و وتی بۆ هیچ شوێنێک نەچووە.
ئەلیشە وەڵامی دایەوە، «دڵم لەگەڵت نەبوو، کاتێک پیاوەکە لە گالیسکەکەیەوە گەڕایەوە بۆ ئەوەی چاوت پێ بکەوێت؟ ئایا کاتی وەرگرتنی پارە، و وەرگرتنی جلوبەرگ، و زەیتوونستان، و ڕەز، و مەڕ، و گا، و خزمەتکاری نێر، و خزمەتکاری مێیە؟» (ئایەتی ٢٦). دەبێت ئێمەش هەمان بنەما بگرین، چونکە ئێمە گەلێکی ئاسمانیین. کاتی ئەوە نییە کە سەرنجی خۆمان لەسەر بەدەستهێنانی شتەکانی ئەم جیهانە چڕ بکەینەوە. لە کۆتاییدا، لەم جیهانە خراپەدا چیمان دەوێت؟
لە سزاداندا، گەحازی گولییەکەی نەعمانی گرت. عیسا فەرمووی هیچ گولییەکی ئیسرائیل لە سەردەمی ئەلیشەدا پاک نەکراونەتەوە (لۆقا ٤:٢٧)، بۆیە گەحازی دەبێت تا مردنی گولی بووبێت. چاوچنۆکی، ئارەزووی هەبوونی شتەکان، کێشەی ئەو بوو. مەسیحی و خزمەتکاری یەزدان، وریابە کە ئەمە نەبێتە کێشەی تۆش.
ئایا دەبێت بڕۆم، و بە دەستی بەتاڵ، بەم شێوەیە ڕزگارکەرە خۆشەویستەکەم ببینم؟ تەنانەت یەک ڕۆژیش خزمەتی نەکەم، هیچ خەڵاتێک لە پێیەکانی دانەنێم؟ ئۆهـ ئەو ساڵانەی لە گوناهدا بەفیڕۆ چوون، خۆزگە ئێستا دەمتوانی بیانگەڕێنمەوە. دەیاندام بە ڕزگارکەرەکەم، بە ئارەزووی ئەو بە خۆشحاڵییەوە سەرم دادەنواند. ئۆهـ ئێوە پیرۆزەکان، هەستن، بە جۆش بن، هەستن و کار بکەن لە کاتێکدا هێشتا ڕۆژە؛ پێش ئەوەی شەوی مردن بەسەرتاندا بێت، بۆ گیانەکان تێبکۆشن لە کاتێکدا هێشتا دەتوانن. —چارڵز سی. لوتەر (١٨٤٧–١٩٢٤)
