هەرزەکاری و ئەو مەترسییانەی کە دەبێت خۆتی لێ بەدوور بگریت
هەرزەکاری تەمەنی گۆڕانکارییە، و گشتگیرە لەوەی کە هەمووان بەم قۆناغەی گەشەسەندن تێدەپەڕن بۆ چوونە ناو تەمەنی پێگەیشتوویی. ئەم قۆناغە کاتێکی لاوازە، بەتایبەتی لە نێوان تەمەنی 13 بۆ 19 ساڵیدا. ئەمە قۆناغێکی ئاسان نییە بۆ هەرزەکاران و دایک و باوکیان بەهۆی گۆڕانکاری و مەترسییە جۆراوجۆرەکانەوە، بەڵام دەتوانێت کاتێکی گەشەسەندنی خودایی بێت.
هەندێک گۆڕانکاری و مەترسییە ئەگەرییەکانی هەرزەکاری
زۆرێک لە تاقیکردنەوەی فریودەر و مەترسیدار هەن کە هەرزەکاران ڕەنگە تووشی ببن. با هەندێکیان لیست بکەین:
ئالودەبوون بە تەلەفۆن، ئینتەرنێت، جیهانی ئەلیکترۆنی، سۆشیال میدیا، یاری و هاوشێوەکانیان.
- گۆڕانکاری لە ئاستی هۆرمۆنەکاندا ڕەنگە ببێتە هۆی سەرقاڵبوون بە شێوەی جەستە.
- ئارەزووی ئەوەی شتەکان بە شێوازی خۆیان بێت لەبری شێوازێکی خودایی، دەتوانێت ببێتە هۆی کێشەی ڕەفتاری و تەحەدای دەسەڵاتی دایک و باوک.
- ملکەچبوون بۆ فشاری هاوڕێیان یان بۆ دۆزینەوەی قبوڵکردن دەتوانێت ببێتە هۆی ڕەفتاری مەترسیدار و دەرئەنجامەکانی، وەک خواردنەوەی کحول، جگەرەکێشان، بەکارهێنانی ماددە هۆشبەرەکان، سێکس و نەخۆشی.
- سەرلێشێوان لە تەواوکردنی ئەرک و ئامانجە پەروەردەییەکان.
- قەیرانی ناسنامە لەگەڵ هەستکردن بە سەرلێشێوان، نائارامی و هەستە تێکەڵەکان.
- هەڵبژاردنی هەڵە سەبارەت بەوەی لەگەڵ چ کۆمەڵێکدا بێت.
- بەڵام، تەنانەت لەم مەترسییانەشدا هەرزەکاران دەتوانن سەرکەوتن بەدەست بهێنن بەسەر تاقیکردنەوەکاندا لە ڕێگەی پەیوەندییەکەوە لەگەڵ عیسای مەسیح، کە دەبێتە هۆی هاوبەشییەکی نزیک لەگەڵیدا. «سوپاس بۆ خودا، کە سەرکەوتنمان پێدەبەخشێت لە ڕێگەی گەورەمان عیسای مەسیحەوە» (1 کۆرنسۆس 15:57 NKJV).
هەندێک پێشنیار بۆ دوورکەوتنەوە لەم مەترسییانە
• خۆت بەدوور بگرە لە ڕەفتارە ئالودەبوونەکان.
تۆ دەتوانیت بۆ عیسا بوەستیت لە هێز و توانای ئەودا. «بەهێز بن لە یەزداندا و لە هێزی توانای ئەودا. هەموو زرێپۆشی خودا لەبەر بکەن، بۆ ئەوەی بتوانن لە دژی فێڵەکانی شەیتان بوەستن» (ئەفەسۆس 6:10-11). دەبێت شتەکانی وەک مۆبایل، ئینتەرنێت و جیهانی ئەلیکترۆنی تەنها بۆ خزمەتگوزارییە پێویستەکان بەکاربهێنیت؛ کات بە سەیرکردنی شتە گوناهبار و سەرنجڕاکێشەکانی جەستە بەسەر مەبە. جەستە، مێشک و ویستی خۆت بدە بە یەزدان عیسا (ڕۆما 12:1-2). ئەگەر تۆ پێشتر لەگەڵ ئالودەبووندا خەبات دەکەیت، هیوایەک هەیە بۆ تۆ لە عیسای مەسیحدا. گوناهەکانت بۆ ئەو ئاشکرا بکە، گوناهەکانت دەرببڕە، و گوناهەکانت دەربکە. «ئەوەی گوناهەکانی خۆی دادەپۆشێت سەرکەوتوو نابێت، بەڵام هەرکەسێک دان بە گوناهەکانیدا بنێت و وازیان لێبهێنێت، ڕەحمەتی پێدەکرێت» (پەندەکان 28:13). «کەواتە ئەگەر کوڕەکە ئازادتان بکات، بەڕاستی ئازاد دەبن» (یۆحەننا 8:36). هەروەها، دایک و باوکت ئاگادار بکەرەوە لە خەباتەکەت و ئەگەر پێویست بوو یارمەتی پیشەیی وەربگرە.
• خۆت بەدوور بگرە لە قەیرانی ناسنامە.
خودا تۆ دەناسێت و مەبەستێکی هەیە بۆ ژیانت. ئەو بە یەرمیا فەرمووی، «پێش ئەوەی لە سکی دایکتا دروستت بکەم، تۆم دەناسی؛ پێش ئەوەی لەدایک بیت، پیرۆزت کردم؛ تۆم وەک پێغەمبەرێک بۆ نەتەوەکان دەستنیشان کرد» (یەرمیا 1:5). کەواتە، واز لە سەرقاڵبوون بە ناسنامە و هەستەکانی سەرلێشێوان، هەستە تێکەڵەکان و نائارامی بهێنە. لەبری ئەوە، باوەڕت بە خودا هەبێت و، وەک پاشا داود، بڵێ، «ستایشت دەکەم، چونکە بە شێوەیەکی سەرسوڕهێنەر و نایاب دروستکراوم» (زەبور 139:14). ئەو تۆ دەناسێت، خۆشی دەوێیت، گرنگی پێت دەدات، قبوڵت دەکات، و بەهای تۆ دەزانێت (یۆحەننا 1:12، 3:16؛ غەڵاتییەکان 2:20؛ ئەفەسۆس 1:6).
• خۆت بەدوور بگرە لە تێکەڵکردنی ئارەزوو لەگەڵ خۆشەویستیدا.
تۆ لەلایەن گەورەترین خۆشەویستەوە خۆشت دەوێیت – خودا خۆی! خۆشەویستی ئەو بۆ تۆ کاڵ نابێتەوە، لەرزۆک نابێت، شکست ناهێنێت، کۆتایی نایەت (یۆحەننا 3:16؛ 1 کۆرنسۆس 13:4-8؛ یۆحەننا 13:1). کەواتە، «بەڵێ» بڵێ بۆ خۆشەویستی ڕاستەقینە لە عیسادا، و «نەخێر» بڵێ بۆ ئارەزوو.
ئارەزووکردن بریتییە لە ویستنی شتێک کە هی تۆ نییە. ئارەزوو تۆ فریو دەدات و پاشان کۆیلەت دەکات. بەڵام، تۆ زیاتر لە سەرکەوتوویت لە ڕێگەی مەسیحەوە کە تۆی خۆشویست (ڕۆما 8:37). لە ڕێگەی مەسیحەوە، هێزی ڕۆحی پیرۆز، و نوێژکردن و باوەڕهێنان بە وشەی خودا، دەتوانیت بەرگری لە سۆزی ئارەزوو، سەرنجڕاکێشی ئارەزوو، و ئارەزووی ئارەزوو بکەیت. ئەمانە هەمیشە سەرنجڕاکێشن بۆ ڕازیکردنی جەستەیی، چونکە لەلایەن شەیتانەوە دەدرێن. خودا فەرمووی، «خۆشەویستی جیهان یان شتەکانی ناو جیهان مەکەن [سیستەمی جیهان کە شەیتان سەرۆکایەتی دەکات] ... چونکە هەموو ئەوەی لە جیهاندایە – ئارەزووی جەستە، ئارەزووی چاوەکان، و شانازی ژیان – هی باوک نییە بەڵکو هی جیهانە» (1 یۆحەننا 2:15-16).
• خۆت بەدوور بگرە لە ملکەچبوون بۆ فشاری هاوڕێیان.
کاتێک تۆ ملکەچی خودا دەبیت، پێویست ناکات بترسیت لە فشاری نەرێنی هاوڕێیان بۆ پیسکردنی خۆت. هەرچەندە ئەوانی تر بەشدارییان لە خواردنە خۆشەکانی پاشادا دەکرد، «دانیال لە دڵی خۆیدا بڕیاری دا کە خۆی پیس نەکات بە بەشی خواردنە خۆشەکانی پاشا، یان بە شەراب» (دانیال 1:8).
هەروەها، پاشا نەبوخەدنەسەر فەرمانی بە هەموو خەڵک کرد کە بکەونە سەر زەوی و کڕنۆش بۆ وێنەی زێڕینێک ببەن کە ئەو دایمەزراندبوو. بەڵام سێ گەنج، شەدرەخ، میشاخ و عەبەدنەگۆ، ڕەتیان کردەوە کە کڕنۆش بۆ داواکاری پاشا ببەن بۆ پەرستنی وێنەکەی، و ڕەتیان کردەوە کە لەژێر فشاری هەموو خەڵکدا چەمێنەوە. خودا دڵنیای کردەوە کە ئەم سێ گەنجە لە ئاگردا نەسوتێن. لەبری ئەوە، وەک لە دانیال 3 دەخوێنینەوە، ئەوان ئازادی و هاوبەشییان لەگەڵ مەسیحی پێش جەستەبووندا هەبوو!
فشار ڕەت بکەرەوە بۆ بەشداریکردن لە چێژە گوناهبارەکاندا، لەوانەش ئاهەنگگێڕان لەگەڵ مۆسیقای ناخودایی، بەکارهێنانی ماددە هۆشبەرەکان، و چالاکیی سێکسی. هەڵبژاردە بە و هاوڕێیانێک هەڵبژێرە کە تۆ بنیات دەنێن بەبێ ئەوەی لە کەسایەتیتدا و لە خۆشەویستیت بۆ یەزدان عیسا و بۆ دایک و باوکت تێکتبدەن. هەڵبژاردەی ژیرانە بکە تەنانەت وەک موسا، «هەڵبژاردنی ئەوەی کە لەگەڵ گەلی خودادا تووشی ناخۆشی ببێت لەبری چێژوەرگرتن لە چێژە کاتییەکانی گوناه» (عیبرانییەکان 11:25).
نموونەی هەندێک هەرزەکاری مەسیحی
هەندێک هەرزەکار هەن کە لەناو ئەم گۆڕانکاری، تەحەدا و مەترسییانەدا وەک دیل ملکەچ نابن، بەڵکو «زیاتر لە سەرکەوتوون» لە ڕێگەی مەسیحەوە کە خۆشیان دەوێت (ڕۆما 8:37). لەم جیهانەدا کە گوناه لەلایەن میدیاوە جوان دەکرێت، ئەم هەرزەکارانە جیاوازی دروست دەکەن بە وەستان و قسەکردن بۆ ڕاستی لە مەسیحدا لە کەمپەکان و لە قوتابخانەکاندا. ئەوان کاریگەری لەسەر ئەوانی تر دروست دەکەن بە گوێڕایەڵیکردنی دایک و باوکیان لە یەزداندا؛ بە گەیاندنی ڕاستی لە خۆشەویستیدا؛ بە ڕەفتاری میهرەبانیان؛ بە متمانەیان بە خودا؛ و بە پابەندبوونیان بە ژیانێکی پاک لە کۆمەڵگایەکی ژێر فشار و پیسدا. وەک پۆڵسی نێردراو تیمۆساوسی هاندا، «با کەس گەنجێتی تۆ بە کەم نەزانێت، بەڵکو ببە بە نموونەیەک بۆ باوەڕداران لە قسەدا، لە ڕەفتاردا، لە خۆشەویستیدا، لە ڕۆحدا، لە باوەڕدا، لە پاکیدا» (1 تیمۆساوس 4:12؛ ئەفەسۆس 6:1 لەبەرچاو بگرە). بەم شێوەیە، سەلامەتی لە نەبوونی مەترسیدا نییە بۆ هەرزەکار، بەڵکو لە بوونی عیسا، ڕزگارکەردا دەدۆزرێتەوە.
