چەند ئایەتی یەکەمی بەشی ٨ی نامەی ڕۆماکان پوختەی ئەو ڕاستیانەن کە لە سێ بەشی پێشووی ئەو نامەیەدا خراونەتەڕوو، و ئەنجامی ئەم ڕاستیانە لەم وشانە شکۆمەندانەدا دەردەکەوێت—
«کەواتە، ئێستا هیچ ئیدانەکردنێک نییە بۆ ئەوانەی لە عیسای مەسیحدان» (ڕۆما ٨:١).
دوو هۆکار بۆ ئەم لێدوانە خراونەتەڕوو: یەکەم، لەسەر بنەمای فێرکاریی بەشی ٦؛ دووەم، لەسەر بنەمای فێرکاریی بەشی ٧. خودا «کەواتە»ی خۆی هەیە بۆ ئاسایشی گەلەکەی، و ئەوە مافی ئەوانە کە ئاگاداری بن و ببینن کە «کەواتە»ی ئەوان هی خودایە.
هۆکاری ١.
«چونکە یاسای ڕۆحی ژیان، کە لە عیسای مەسیحدایە، منی لە یاسای گوناه و مردن ئازاد کردووە.»
یاسای گوناه و مردن چییە؟ ئێمە باسی یاساکانی سروشت دەکەین کە بەهۆیەوە، بۆ نموونە، خۆر دەدرەوشێتەوە و هاوین دەڕوات، و بەهۆی ئەو یاسایانەوە جیهانی سروشتی بەردەوامە لە ڕێڕەوی خۆیدا. وەک چۆن یاسایەکی حوکمڕان لە سروشتدا هەیە، بە هەمان شێوە، بە واتای ڕۆحی، یەکێک بەسەر مرۆڤدا هەیە، و ئەوەش «یاسای گوناه و مردنە.» خودا مرۆڤی نەکردە ژێردەستەی ئەمە؛ ئەو مرۆڤی بێتاوان لە گوناه دروست کرد، و لە ژێر پێویستیی مردندا نەبوو؛ بەڵام لە دوای کەوتن، یاسای گوناه و مردن بەسەر مرۆڤدا حوکمڕانی دەکات.
مرۆڤ بێدەسەڵاتە بۆ گۆڕینی ئەو یاسایەی کە خۆی تێیدا دەبینێتەوە. وەک چۆن ماسی، کە لە کاتی نزیکبوونەوەی مەترسیدا، بەسەر شەپۆلەکاندا دەفڕێت، مرۆڤ ڕەنگە هەوڵ بدات لە گوناه ڕزگاری بێت، بەڵام هەوڵەکانی تەنها بێتوانایی خۆی بۆ ڕزگارکردنی خۆی دەردەخەن. فڕینە کورتەکانی ماسی ئەوانی ناگۆڕێت بۆ باڵندە یان لە یاسای بوونیان ڕزگاریان ناکات، و زۆری پێنەچێت دیسانەوە دەگەڕێنەوە ناو ژینگەی ڕەسەنی خۆیان؛ و مرۆڤ ناتوانێت خۆی لە خۆی بەرز بکاتەوە. هەروەها، بە هەوڵدان بۆ بەرزبوونەوە لەسەر خۆی، لەو یاسایە ڕزگاری نابێت کە لە ژێر ئەودا لەدایک بووە.
ئیدانەکردن بەم بنەمای حوکمڕانیی گوناه و مردنەوە بەستراوەتەوە. مرۆڤ بەرەو وێرانبوون دەچێت، وەک چۆن سێوێک دەکەوێتە سەر زەوی. مرۆڤ بەرز نابێتەوە بۆ شکۆمەندی، وەک چۆن گڕێک بەرز دەبێتەوە. لە بوونی مرۆڤدا نییە کە ڕێڕەوی خۆی بەرەو خودا و بەهەشت ئاراستە بکات؛ بەداخەوە، سروشتی ئەوەیە کە تا دەکرێت لە خودا دوور بکەوێتەوە، و بە ڕێگای فراواندا بڕوات.
قەبارەی ئەم یاسا ترسناکەی گوناه و مردن بەقەد بازنەیەکە کە یاسای ڕۆحی ژیان لە عیسای مەسیحدا تێیدا نییە. لە هەموو شوێنێک لە دەرەوەی مەسیح، مرۆڤ لە ژێر دەسەڵاتی ئەودایە، و لە هەر شوێنێک بێت، لە بتپەرستی، مەسیحییەت، بازنە ئەخلاقی و ئایینییەکان، یان لەوانەی کە خراپ و بێڕێزن، گرنگ نییە.
با وا دابنێین لە وەرزی زستانداین لە ناوچە جەمسەرییەکان. خۆر دیار نییە، و شەو بۆ چەندین مانگ بەردەوامە. تاکە ڕێگا بۆ ڕزگاربوون لە شەوی درێژ و درێژ ئەوە دەبێت کە ناوچە جەمسەرییەکان جێبهێڵین و بەرەو باشوور بڕۆین، کە یاسای ڕۆژانەی خۆرهەڵاتن و خۆرئاوابوون تێیدا حوکمڕانی دەکات. داگیرساندنی مۆمێک لە شەوی جەمسەریدا سروشتی تاریکیی درێژ ناگۆڕێت، و گەڕانی مرۆڤ بەدوای ڕووناکیدا، لە بەرزترین ئاستیدا، هیچی تر نییە جگە لە ڕووناککردنەوەی شەوی خۆی؛ هیچ هەوڵێکی ئەو خۆر دروست ناکات یان لە تاریکیی سروشتەوە نایهێنێتە ناو ڕووناکیی سەرسوڕهێنەری خودا.
بەڵام ئێمە لە یاسای گوناه و مردن ئازاد کراوین. خودا بە ڕۆحی خۆی ژیانێکی نوێی پێ بەخشیوین. ڕۆحی ژیان کە لە عیسای مەسیحدایە لە دۆخی بێدەسەڵات و ئیدانەکراوی ئێمەدا پێمان گەیشتووە، و، لە مەسیحدا بوون، کە هەستاوەتەوە، ئێمە لە دۆخی پێشوومان بەرز کراوینەتەوە. مەسیحی لە ژینگەیەکی تردا دەژی لەوەی کە سروشتی بوو بۆی، و ژیانی تەنها لە عیسای مەسیحدا بوونی هەیە.دەتوانین بۆ ڕوونکردنەوەی یاسای ژیان، کە لە مەسیحدایە و باوەڕدار لە ئیدانەکردن ئازاد دەکات، ئەو بوونەوەرە بەکاربهێنین کە نموونەی هەستانەوەیە—پەپوولە. و کێ، بەبێ زانینی مێژووی سەرسوڕهێنەری، دەیتوانی باوەڕ بکات کە کرمۆکەی خاو و خشۆک، دەبێتە پەپوولەی خێرا و باڵدار و شکۆمەند؟ لە نێو گەڵاکاندا دەخزا و دەخوارد تا کاتی ئازادبوون لە دۆخی یەکەمی گەیشت. پاشان مرد بۆ دۆخی یەکەمی و بەم شێوەیە چووە ناو دۆخی کریسالیسەکەی. مردن کۆتایی بە بوونی پێشووی و مێژووی یەکەمی هێنا، و لە مردنەوە وەک بوونەوەرێکی جوان هەستایەوە بۆ ژیانێکی نوێ، بۆ خواردنی خواردنێکی جیاواز، و بۆ فڕین بەناو تیشکی خۆردا.
هێشتا گۆڕانکارییەکی ئەخلاقی زۆر سەرسوڕهێنەرترە، گۆڕانکاری لە شێوازی ژیان، ئاراستەی بیرکردنەوە، وزەی مێشک، بەڵێ، هەموو بوونی ئەو کەسەی کە خودا بە ڕاستی گۆڕیویەتی. بەڵگەکان بێ هەڵەن، و تەنانەت ڕێزی ئەوانەش بەدەست دەهێنێت کە لە عیسای مەسیحدا نین. نموونەیەکی لەو جۆرە ئێستا لەبەردەمماندایە. پیاوێک، کە هەموو ژیانی نزیکەی چل ساڵ لە دوای هەموو جۆرە خراپەیەکدا بەسەر بردبوو کە دەیتوانی سەرقاڵی بکات، لەناکاو لە ژێر وتارەکەی مەسیحدا گەڕایەوە لای خودا. خەڵکی شارەکەی دان بە ڕاستیی بێ هەڵەی ژیانی نوێی دەنێن، هاوڕێ کۆنەکانی لەبەردەمیدا سەریان دادەنەوێنن، و ماڵەکەی شایەتی بۆ دەدات. موعجیزەی سروشتیی ژیانی نوێ، لە کرمۆکەوە بۆ پەپوولە، بەراورد ناکرێت بەم موعجیزەیەی نیعمەتی خودا، کە سەرکردەیەکی خراپەکاری گۆڕیوە بۆ نموونەیەکی لەخواترسی و نەرمونیانی.
مەسیحی لەگەڵ مەسیحدا مردووە بۆ دۆخی پێشووی، و لە مردنی مەسیحەوە، بە هێزی هەستانەوەی، ژیانێکی نوێی هەیە، و بەم شێوەیە لە یاسای حوکمڕانیی کۆنی گوناه و مردن ئازاد کراوە. ڕۆحی ژیان، کە تەنها لە مەسیحدا بوونی هەیە، ڕزگارکردنی باوەڕداری ئەنجام داوە. ئەو سەر بە دۆخی کۆن و حوکمدراو نییە، و لە مەسیحدا بوون، «کەواتە، ئێستا هیچ ئیدانەکردنێک نییە.»
هۆکاری ٢.
«چونکە ئەوەی یاساکە نەیدەتوانی بیکات، لەبەر ئەوەی بەهۆی جەستەوە لاواز بوو، خودا، بە ناردنی کوڕی خۆی، بە شێوەی جەستەی گوناهبار، و بۆ گوناه، گوناهی لە جەستەدا ئیدانە کرد.»
یاساکەی کە موسا بە مرۆڤی دا، بەهۆی بێتوانایی بوونی ئەخلاقی مرۆڤ بۆ گوێڕایەڵیکردنی فەرمانەکانی، بۆ بەرهەمهێنانی ڕاستودروستی لە مرۆڤدا بێکاریگەر کرا. بەهۆی جەستەوە لاواز بوو. باشترین یاساکان مرۆڤ باش ناکەن. «جەستە،» وەک خوێندکارێکی سەرکەش و بێئومێدانە گەمژە، هیچ ئەنجامێکی بە فەرمانەکانی «مامۆستا» نەدا. و ئەمە بەردەوام بوو تا کاتی، یان تا، مەسیح. (غەلاتییەکان ٣:٢٤.) پاشان خودا، کە یاساکەی دا، کوڕی خۆی ناردە جیهان بە شێوەی جەستەی گوناهبار، نەک بۆ تەواوکردنی کاری یاساکە، نەک بۆ زیادکردن لە فێرکارییەکانی یان بەردەوامبوون لە هەوڵەکانی بۆ بەرهەمهێنانی چاکە لە مرۆڤەوە، بەڵکو بۆ مردن لە جێگەی خوێندکارە سەرکەش و فێرنەکراوەکە: مرۆڤ. خودا کوڕی خۆی ناردە جیهان بۆ پرسی گوناه. یاساکە پەیوەندی بە گوناهەوە هەبوو. قەدەغەی گوناهی دەکرد. مەسیح هات و پرسیارەکەی هەڵگرت و یەکلایی کردەوە. بە جێهێشتنی ئەو کە کوڕی خۆی بوو لەسەر خاچ، خودا گوناهی لە جەستەدا ئیدانە کرد، و ئەمەی خودا کرد بۆ ڕزگارکردنی ئێمە، بۆ ئەوەی، لە عیسای مەسیحدا بوون، و ژیانێکی نوێ، و هێزێکی نوێ لە ئەودا هەبێت، داواکارییە ڕاستودروستەکانی یاساکە لە ئێمەدا جێبەجێ بکرێن، کە بەدوای جەستەدا ناڕۆین، بەڵکو بەدوای ڕۆحدا دەڕۆین.
