جەژنی پەسخە چی فێری خێزانەکان دەکات
دیمەنەکە
دیمەنەکە لە هەر ماڵێکی ئایینی جوولەکەدا وێنا بکە. بەڕاستی، دیمەنەکە لەو ژوورە سەرەوە ئامادەکراوەی ئۆرشەلیم وێنا بکە کە عیسای خاوەن شکۆ لەگەڵ قوتابییەکانی بۆ ژەمی جەژنی پەسخە پاڵکەوتبوو، کە ئێستا پێی دەڵێین «شێوی کۆتایی.»
دوای ئەوەی یەکەم پەرداخ تێپەڕ دەبێت، بچووکترین ئەندامی خێزانەکە دەپرسێت: «بۆچی ئەم شەوە لە هەموو شەوانی تر جیاوازە؟ چونکە لە هەموو شەوانی تردا نانی هەویرترش یان نانی بێ هەویرترش دەخۆین، بەڵام لەم شەوەدا تەنها نانی بێ هەویرترش؟ لە هەموو شەوانی تردا هەر جۆرە سەوزەیەک دەخۆین، بەڵام لەم شەوەدا تەنها سەوزەی تاڵ؟ لە شەوانی تردا گۆشتی برژاو، شلە یان کوڵاو دەخۆین، بەڵام لەم شەوەدا تەنها برژاو؟ لە هەموو شەوانی تردا سەوزەکان تەنها یەک جار نوقم دەکەین، بەڵام لەم شەوەدا دوو جار نوقمیان دەکەین؟» 1
ڕێنماییە ڕەسەنەکە کە بە مووسا درا لە ساڵی 1491 پ.ز دەڵێت:
«کاتێک منداڵەکانتان لێتان دەپرسن، ‘مەبەستتان چییە لەم خزمەتە؟’ ئێوەش دەڵێن، ‘ئەمە قوربانی جەژنی پەسخەی یەزدانە، کە بەسەر ماڵەکانی نەوەی ئیسرائیلدا تێپەڕی لە میسر، کاتێک میسرییەکانی لێدا و ماڵەکانی ئێمەی ڕزگار کرد’» (دەرچوون 12:26-27 KJV).
لە کاتێکدا پەرەسەندنی ڕێوڕەسمی وردی ژەمی پەسخە لەوانەیە هەندێک لە واتاکانی پەسخەی مەسیحی ڕاستەقینە بشارێتەوە (1 کۆرنسۆس 5:7-8)، شتی تریش هەن کە باشە ئاماژەیان پێبدەین. ئێمە خێزانێکی گەورە پێکەوە بۆ ژەمەکە دەبینین، لەگەڵ منداڵە بچووکەکان کە هان دەدرێن پرسیار لە گەورەکانیان بکەن. لەمەوە دەتوانین چەندین دەرئەنجام دەربکەین: خێزانەکان دەبێت پێکەوە نان بخۆن، لانیکەم هەفتانە وەک ژەمی شەممە پێشنیار کراوە؛ ژەمەکە دەبێت بۆنەیەکی کۆمەڵایەتی بێت کە ئەندامانی خێزان پێکەوە قسە بکەن؛ منداڵان دەبێت هان بدرێن پرسیار بکەن؛ و گەورەکان دەبێت وەڵامیان بدەنەوە و لە گفتوگۆدا بەشدارییان پێبکەن.
پێکەوە نان خواردن
کاتێک خێزانێک (تەنانەت خێزانە گەورەکەش) بۆ ژەمێک پێکەوە کۆدەبنەوە، دەبێت بۆنەیەکی خۆش بێت، کاتێک بۆ بەستنی پەیوەندی. بەڵام ئەمڕۆ خێزانەکان زیاتر و زیاتر پارچە پارچە دەبن. زۆرێک لە خێزانەکان پێکەوە نان ناخۆن. لەبری ئەوە، منداڵان و گەورەکان لە دەوری تەلەفزیۆن دادەنیشن و قاپەکانیان لەسەر ئەژنۆیانە. ئەمە ئەندامانی خێزان لە یەکتر جیا دەکاتەوە و تەلەفزیۆن دەکاتە ناوەندی ژەمەکە و سەرچاوەی کات بەسەربردن. کاریگەری زیانبەخشی تەلەفزیۆن لەلایەن نیل پۆستمانەوە لە کتێبەکەیدا بە ناوی، «خۆمان سەرقاڵ دەکەین تا مردن،» باس کراوە، کتێبێک کە دەبێت هەموو دایک و باوکێک بیخوێننەوە.2
خێزانەکان پێویستە ڕووبەڕوو پێکەوە بن. هەروەها باشە کە هەموو نەوەکان بگرێتەوە. باپیر و داپیرە ڕۆڵێکی بەنرخیان لە خێزانێکدا هەیە. ئەوان سەرمایەیەکین کە لە مەترسی لەدەستدانیداین.؟ ئێمە سکاڵا لەسەر فراوانبوونی جیاوازی نەوەکان دەکەین، بەڵام کەمێک بۆ ڕاستکردنەوەی ئەمە دەکەین و سەرچاوەیەکی گرنگ لەدەست دەدەین.
کەنیسەکان دەتوانن یارمەتی ئەم کێشە گەشەسەندووەی پارچەپارچەبوون بدەن بە میوانداریکردن و چێژوەرگرتن لە ژەمە هاوبەشییەکان پێکەوە. کەنیسەی ناوخۆیی، لە کۆتاییدا، شێوەیەکە لە خێزانە گەورەکە و ئەمە دەبێت هان بدرێت (1 تیمۆساوس 5:1-3). کەنیسەیەک کە هەندێک جار بۆ ژەمەکان پێکەوە کۆنابنەوە، ڕێگایەک بۆ بنیاتنانی هاوبەشی، هاندانی دۆستایەتی و پێشوازیکردن لە دەرەوەییەکان بۆ ناو خێزانی کەنیسە لەدەست دەدات. بەپێی ئیدەرسهایم، لە پەسخەی سەدەی یەکەمدا باو بوو کە خێزانەکان هەمیشە شوێن بۆ هەژاران و ئەوانەی کە خێزانیان نەبوو بۆ پێشوازیکردنیان دابین بکەن.3
پێکەوە گفتوگۆکردن
ساڵانێک لەمەوبەر، وەک ڕاهێنانێکی فێربوون لە قوتابخانەیەک کە کاری تێدا دەکردم، وامان لە منداڵانی تەمەن 11 ساڵ کرد کە نانی نیوەڕۆ لەسەر مێزێک دوور لە هاوڕێکانیان بخۆن. هەموویان لەگەڵ کەسانی نامۆ دانیشتن. دواتر، لێمان پرسین کە چییان لەبارەی تاقیکردنەوەکە دەربارەی بیرکردنەوەیان. وتیان سەیر و ناخۆش بوو. ئامانجمان ئەوە بوو فێریان بکەین کە کاتی ژەم بۆنەیەکی کۆمەڵایەتی و دەرفەتێکە بۆ دروستکردنی هاوڕێی نوێ.
هەروەها ئەفسەری پۆلیسی ناوچەکەمان بانگهێشت کرد بۆ ئەوەی هەموو هەفتەیەک لەگەڵ گروپێکی جیاوازی قوتابیان نانی نیوەڕۆ بخوات. ویستمان هەڵوێستی گەنجان بەرامبەر پۆلیس بگۆڕین، و دۆستایەتی و متمانە بنیات بنێین لەبری گومان و دوژمنایەتی. چەند ساڵێک دواتر، کوڕی ئەو ئەفسەرەم لە کۆلێژێکی ناوخۆیی فێر دەکرد. پێی وتم کە باوکی ئەو کاتەی لەگەڵ منداڵەکان بە نرخ دەزانی.
پێکەوە نان خواردن یارمەتی بنیاتنانی پەیوەندییە کۆن و نوێیەکان دەدات، هانی ئاڵوگۆڕی بۆچوونەکان دەدات و دەبێتە هۆی گفتوگۆی قووڵتر و متمانەی هاوبەش. وشە دڵخوازەکانی هەندێک لە دایک و باوکان لە کاتی ژەمدا ئەمانەن، «بێدەنگ بن و خواردنەکەتان بخۆن.» هەڵوێستێکی لەم شێوەیە دژە بەرهەمە.
منداڵان دەیانەوێت چیرۆکی ئەزموونەکانیان بۆ باس بکەن، و دەیانەوێت یارمەتییان بدرێت بۆ تێگەیشتن لەو ئاڵۆزییەی کە لە دەوروبەریانە. پێش ئەوەی فێری قسەکردن ببن، شتەکان دەگرن، لێیان دەدەن، دەیانلەقێنن و هەموو جۆرە تاقیکردنەوەیەک ئەنجام دەدەن کاتێک فێر دەبن لە جیهانەکەیان تێبگەن. ئەوان پێشتر هەڵوێست و بەهاکان پەرە پێدەدەن.
لەگەڵ قسەکردندا، ئارەزووی گێڕانەوەی هەموو ئەزموونە ورووژێنەر، ترسناک، خۆش یان ئازاربەخشەکانی ئەو ڕۆژەیان بۆ هەر کەسێک کە گوێیان لێبگرێت دێت. ئەم گفتوگۆیە تازە کردم:
«باپیرە! ئەمڕۆ کەوتم، قاچم ئازاری هەبوو، و خوێنی لێهات.»
«ئەی چی ڕوویدا؟»
«مامۆستا بردمی بۆ ژووری فریاگوزاری سەرەتایی.»
کاتێک منداڵان گوێی گەورەکانیان دەبێت، پرسیاری زیاتر دەکەن وەک، «بۆچی خوێنمان لێدێت؟ بۆچی خوێن سوورە؟» و ئەمەش لەوانەیە ببێتە دەرفەتێک بۆ قسەکردن لەگەڵیان دەربارەی ڕزگارکەرەکەمان.؟
نکوڵیکردن لە منداڵان لە گرنگیپێدان و سەرنجی ئێمە، نکوڵیکردنە لە خۆشەویستی و وەڵامدانەوەی سروشتییەکان کە خودا لە ناویاندا دروستی کردووە. و ئەمەش لەوانەیە گەشەی فیکری، سۆزداری و ڕۆحییان پەک بخات.
وەک دایک و باوک، باپیر و داپیرە، مامۆستایانی قوتابخانەی یەکشەممە، پیران و خزمەتکاران لە کەنیسەی ناوخۆیی، با هەوڵ بدەین پرسیارکردن، فێربوون و فێرکردن بۆ هەموو ئەوانەی لە ژێر چاودێریماندان ورووژێنەر بکەین. ئەمە ئەوەیە کە ژەمی پەسخە فێرمان دەکات.
خوێندنەوەی پێشنیارکراو
- ئەلفرێد ئیدەرسهایم، «وێنەکانی ژیانی کۆمەڵایەتی جوولەکە لە سەردەمی عیسای خاوەن شکۆ.»
- نیل پۆستمان، «خۆمان سەرقاڵ دەکەین تا مردن؟»
- ئەلفرێد ئیدەرسهایم، «ژیان و سەردەمەکانی عیسای مەسیح.»
