کاتێک گەورەکە لە نموونەکەی عیسادا تالەنتەکانی دایە خزمەتکارەکانی و ڕۆیشت، دووان خەریکی زۆرکردنی پارەی گەورەکەیان بوون، و یەکێکیان تالەنتەکەی لەناو خاکدا شاردەوە. شتێکی هاوشێوە دەتوانێت ڕووبدات کاتێک خەڵک وەک ئێمە لەبارەی ڕێکوپێکی خوداوە دەبیستن.
لە لایەکەوە، کەم دۆکترین هەن کە ئارەزووی پیرۆزی زیاتریان لە دڵی گەلی خودادا داگیرساندبێت. کاتێک هەندێک دەبیستن کە خودا فەرمانڕەوای گەلەئەستێرەکان و حکومەتەکانە، بەسەر با و شەپۆلەکاندا، و بەسەر هەموو وردەکارییەک لە ژیانە بچووکەکانماندا (ئەفەسۆس 1:11)، خەریکی ئەنجامدانی چاکە دەبن. مەسیحییەکان کە بە ڕێکوپێکییەوە گیرۆدە بوون، نەخۆشخانەیان دروست کردووە، کۆیلایەتییان کۆتایی پێهێناوە، خانەی بێسەرپەرشتیاریان دامەزراندووە، چاکسازییان دەستپێکردووە، و تاریکی گەلانی نەگەیشتوویان بڕیوە.
لە لایەکی ترەوە، کەم دۆکترین هەن کە زۆرتر بەکار هێنراون بۆ پاساو هێنانەوە بۆ بێدەنگی، تەمبەڵی، و سەروەری دۆخی ئێستا. کاتێک هەندێک دەبیستن کە خودا بەسەر هەموو شتێکدا فەرمانڕەوایە، دەست بۆ کۆنتڕۆڵ دەبەن، قاچەکانیان بەرز دەکەنەوە، گوناه کەمێک کەمتر بە جددی وەردەگرن، تالەنتەکانیان شەش پێ لە ژێر زەویدا دەشارنەوە. ڕەنگە چاکە بکەن کاتێک دەرفەتێک دێتە پێش، کاتێک خشتەکە ڕێگە دەدات، بەڵام بە دەگمەن گەڕان بۆ چاکە دەکەن بۆ ئەنجامدان.
چۆن دەتوانێت ڕێکوپێکی خودا کە هەموو شتێک دەگرێتەوە، هەندێک کەس وزەدار بکات و هەندێکی تر بێجوڵە بکات؟ چۆن دەتوانێت وا لە هەندێک بکات بە بوێرییەوە بچنە ناو نادیار، و هەندێکی تر بەسەر ڕێگاکانی ماندوویەتی پێشوودا بڕۆن، بە دەگمەن خەون ببینن، هەرگیز مەترسی نەکەن؟
چاوەڕێی دەرگایەکی کراوە
کاتێک ویلیام کاری، میسیۆنەری پێشەنگ بۆ هیندستان، بۆ یەکەم جار بیرۆکەی ناردنی مەسیحییەکانی بۆ شوێنە نەگەیشتووەکان پێشنیار کرد، قەشەیەکی بەتەمەن گوایە ناڕەزایی دەربڕی،
«دانیشە، گەنج، دانیشە و بێدەنگ بە. کاتێک خودا بیەوێت بتپەرستەکان بگۆڕێت، ئەو بەبێ ڕاوێژکردن بە تۆ یان من ئەوە دەکات.» بەکارهێنانی لەم جۆرە بۆ ڕێکوپێکی خودا سادە، نا-کتێبی پیرۆزی، بێبەرپرسیارانەیە — و لە هەمان کاتدا تێگەیشتنیشی بۆ هەیە. هەرچەندە زۆربەی ئێمە هەرگیز لێدوانێکی لەم جۆرە نادەین، بەڵام ڕێگای خۆمان هەیە بۆ ڕێگەدان بە ڕێکوپێکی بۆ ئەوەی بێدەنگیمان لێ بکەوێتەوە. زمانی باوی چاوەڕێکردن یان نوێژکردن بۆ «دەرگایەکی کراوە» لەبەرچاو بگرە.
دەستەواژەی «دەرگای کراوە» لە پۆڵسی نێردراوەوە هاتووە (کۆلۆسییەکان 4:3-4)، بەڵام زۆربەی ئێمە دەستەواژەکە بە شێوازێک بەکار دەهێنین کە نێردراوەکە بەکاری نەهێناوە. پۆڵس نوێژی بۆ دەرگای کراوە دەکرد، بەڵێ، بەڵام پاشان بە توندی دەست بە دەسکەکاندا دەگرت (بەراورد بکە 1 کۆرنسۆس 16:8-9 لەگەڵ کردارەکان 19:1-10). زۆربەی ئێمە، لە لایەکی ترەوە، لە هۆڵی ژیاندا دادەنیشین، چاوەڕێ دەکەین تا دەستێکی ئیلاهی دەرگایەک بکاتەوە و پاڵمان پێوە بنێت بۆ ئەوەی تێیدا بڕۆین.
زۆرجار، بە وتنی، «دەرگایەکی کراوە نەبوو،» مەبەستمان ئەوەیە کە هیچ ڕێکخستنێکی دیار و ئیلاهی بۆ ڕووداوەکان نەبوو کە ڕێگاکەمان بێ گومان بکات.
«من مزگێنییەکەم بڵاو نەکردەوە چونکە کەسێک ئارەزووی نەبوو.» «من ئەو گفتوگۆ سەختەم نەکرد چونکە هەرگیز یەکترمان نەبینی.» «من ئەو گوناهەم دانپێدانەنا چونکە کاتێکی باش نەبوو.» ڕێکوپێکی، ئەگەر شێوێنرابێت، دەتوانێت پاساومان بۆ بهێنێتەوە لە هەموو جۆرە ئەرکێکی ناخۆش.
کاتێک ویلیام کاری سەیری هیندستانی دەکرد، ئەوەی نەبینی کە ئێمە پێی دەڵێین دەرگایەکی کراوە: پەنجا ملیۆن موسڵمان و هیندۆس کە نیوەی جیهان و دوو زەریا دوور بوون. بۆیە وەڵامی قەشەکە. بەڵام کاری هەر ڕۆیشت، بە باوەڕبوون بەوەی کە خودا، لە ڕێکوپێکییەکەیدا، دەتوانێت ڕێگایەک دروست بکات لەو شوێنەی کە وا دیار بوو هیچ ڕێگایەک نییە. و هیندستان هێشتا بەرهەمی باوەڕەکەی دەدات.
بۆ کاتێکی وەک ئەمە
کاری ئیلهامی خۆی، بێگومان، لە دەیان پیاو و ژن لە کتێبی پیرۆزدا دۆزییەوە کە بە هێزی ڕێکوپێکی خودا چوونە ناو ناڕەحەتی و مەترسییەوە.
یۆناتان چۆن بوێری ئەوەی دۆزییەوە کە بە تەنها لەگەڵ هەڵگری زرێپۆشەکەی هێرش بکاتە سەر سوپایەک؟ ڕێکوپێکی:
«وەرە، . . . ڕەنگە یەزدان بۆمان کار بکات، چونکە هیچ شتێک ناتوانێت ڕێگری لە یەزدان بکات لە ڕزگارکردن بە زۆر یان بە کەم» (1 ساموئیل 14:6).
ئێستێر چۆن بوێری ئەوەی کۆکردەوە کە مەترسی توڕەیی پاشا بکات؟ ڕێکوپێکی:
«کێ دەزانێت ئایا تۆ بۆ کاتێکی وەک ئەمە نەهاتوویەتە شانشینەکە؟» (ئێستێر 4:14).
داود بۆچی بە تەنها بە قەپانێک و پێنج بەردەوە بەرەو گۆلیا ڕۆیشت؟ ڕێکوپێکی:
«یەزدان کە منی لە چنگی شێر و لە چنگی ورچ ڕزگار کرد، منی لە دەستی ئەم فەلەستینییە ڕزگار دەکات» (1 ساموئیل 17:37).
هەندێک دەبیستن، «خودا بەسەر هەموو شتێکدا فەرمانڕەوایە،» و بیر دەکەنەوە، «کەواتە هەوڵی من چ جیاوازییەک دروست دەکات؟» ئەوانی تر، وەک یۆناتان، ئێستێر، و داود، بیستیان، «خودا بەسەر هەموو شتێکدا فەرمانڕەوایە،» و بیریان کردەوە، «کەواتە خودا دەتوانێت تەنانەت هەوڵی منیش بەکار بهێنێت، هەرچەندە بچووکیش بێت.» و بەم شێوەیە، دوای بیرکردنەوە، کێشکردن، و نوێژکردن، چوونە پێشەوە — هەمیشە دڵنیا نەبوون کە خودا پلانەکانیان سەرکەوتوو دەکات، بەڵام بە قووڵی دڵنیا بوون کە، ئەگەر بیەوێت، هیچ هێزێک لە ئاسمان یان لەسەر زەوی ناتوانێت ڕێگری لێ بکات.
بە واتایەکی تر، ئەوان دەیانزانی خودایان لە ئاسماندا فەرمانڕەوایە. پێویستییەکیان لەسەر زەوی بینی. و بە «شانشینەکەت بێت» کە بەناو ژوورەکانی دڵیاندا دەسووتایەوە (مەتتا 6:10)، شتێکی نوێیان بۆ خاتری ناوی ئەو خەیاڵ کرد. }
