پێشخستنی شتە سەرەکییەکان
ئەو ڕیزبەندییەی کە پیاوێک شتەکانی تێدا ڕێکدەخات لە ژیانیدا نیشانەیەکی وردی باری ڕۆحییەتی. نموونەی گەمژە دەوڵەمەندەکە لە لۆقا 12 چیرۆکی پیاوێک دەگێڕێتەوە کە بە کردارەکانی، بەڵگەی ئەوەی دا کە چی گرنگترین شت بوو بۆی. ئەو دەیویست گەنجینەی گەورەتر دروست بکات بۆ هەڵگرتنی موڵکەکانی و پاشان بە ئاسوودەیی بژی کاتێک خانەنشین دەبێت. خۆپەرستی و بیرکردنەوەی کورتخایەنی وەک هۆشدارییەک بۆ هەمووان تۆمار کراوە. ئەو بە خۆی وت، ««ئەمە دەکەم: گەنجینەکانم دەڕووخێنم و گەورەتر دروست دەکەم، و لەوێ هەموو بەرهەم و کاڵاکانم هەڵدەگرم. و بە گیانم دەڵێم، «گیان، تۆ زۆر کاڵات بۆ چەندین ساڵ کۆکردووەتەوە؛ ئاسوودە بە؛ بخۆ، بخۆرەوە، و دڵخۆش بە.»» بەڵام خودا پێی وت، «گەمژە! ئەم شەوە گیانت داوات لێدەکرێتەوە؛ ئەی ئەوکات ئەو شتانە هیی کێ دەبن کە تۆ دابینت کردوون؟»» (لۆقا 12:18-21 NKJV).
ئەمە بەو مانایە نییە کە پلاندانان بۆ خانەنشینی هەڵەیە. بەڵام، شکستی پیاوەکە لە دانانی سەلامەتی و ڕزگاری گیانی وەک یەکەمایەتییەکەی، بووە هۆی لەدەستدانێکی نەگەڕاوە. «چ سوودێک بۆ پیاوێک هەیە ئەگەر هەموو جیهان بەدەست بهێنێت، و گیانی خۆی لەدەست بدات؟» (مەرقۆس 8:36).
جیهان شتە کاتی و ماددییەکان بە گرنگی سەرەکی دەبینێت، لە کاتێکدا مەسیحییەکان بە پلەی دووەم دەیانبینن. بۆ باوەڕدار، شتە ڕۆحییەکان دەبێت یەکەم بن، هەرچەندە جیهان وەک دوا شت مامەڵەیان لەگەڵ دەکات. ئەم بۆچوونە دژبەرانە لەسەر دوو سیستەمی بەهای تەواو جیاواز دامەزراون. فێرکارییەکانی گەورەمان جەخت لەسەر پێویستی ڕێکخستنی شتەکان بە ڕیزبەندی دروستیان دەکاتەوە. بە لەبەرچاوگرتنی ئەمە، با چەند نموونەیەک تاوتوێ بکەین.
سەرەتا لەگەڵ براکەت ئاشت ببەوە، و پاشان وەرە و دیارییەکەت پێشکەش بکە. — مەتتا 5:24
خودا لە جولەکەکان باشترین بەرهەمیانی داوا دەکرد. بۆیە، جولەکە دیارییەکەی دەهێنا بۆ کاهین، کە پاشان لەبری ئەو پێشکەشی گەورەمان دەکرد. ئەمە دەربڕینی ستایشی پیاوەکە بوو بۆ گەورەمان لەبەر چاکەی. بەڵام، هەندێک جار هەبوو، کاتێک نزیک دەبووەوە لە کاهین، پیاوەکە لەگەڵ قوربانییەکەیدا بیری دەهاتەوە کە شتێکی وتووە یان کردووە کە جولەکەیەکی تری تووڕە کردووە. لەو حاڵەتەدا دەبوو چی بکات؟
خودا داوای دەکرد کە ئەوانەی نزیک دەبنەوە لێی دەبێت لە حاڵەتێکی ڕەوشتی ڕاست و دروستدا بن. «کێ دەتوانێت سەر بکەوێت بۆ گردی یەزدان؟ یان کێ دەتوانێت لە شوێنە پیرۆزەکەیدا بوەستێت؟ ئەو کەسەی دەستی پاکە و دڵێکی بێگەردی هەیە، کە گیانی خۆی بۆ بتێک بەرز نەکردووەتەوە، و بە درۆ سوێندی نەخواردووە» (زەبوور 24:3-4). خوداش بە کردارەکەی تووڕە کرابوو، و پێویست بوو هەڵەکە ڕاست بکرێتەوە. بۆیە، گەورەمان فەرمانی کرد، «دیارییەکەت لەوێ لەبەردەم قوربانگاکەدا جێبهێڵە، و بڕۆ. سەرەتا لەگەڵ براکەت ئاشت ببەوە، و پاشان وەرە و دیارییەکەت پێشکەش بکە» (مەتتا 5:24).
ئەم بنەمایە گرنگە بە هەمان شێوە بۆ مەسیحییەکانی ئەمڕۆش جێبەجێ دەبێت، کە لەم ڕۆژگاری نیعمەتەدا دەژین. پۆڵس بۆ کڵێسای ئەفەسۆس نووسی: «ڕۆحی پیرۆزی خودا خەمبار مەکەن، کە بەهۆی ئەوەوە مۆر کراون بۆ ڕۆژی ڕزگاربوون. با هەموو تاڵی، تووڕەیی، قین، دەنگەدەنگ، و قسەی خراپ لە ئێوە دوور بخرێتەوە، لەگەڵ هەموو خراپەکاری. و دڵسۆز بن بۆ یەکتر، دڵنەرم، یەکتر ببەخشن، وەک چۆن خودا لە مەسیحدا لێتان خۆش بوو» (ئەفەسۆس 4:30-32). یاقوب وتی، «دان بە هەڵەکانتاندا بنێن بۆ یەکتر، و نوێژ بۆ یەکتر بکەن، بۆ ئەوەی چاک ببنەوە» (یاقوب 5:16 KJV). کاتێک ئاگادارین کە بووینەتە هۆی تووڕەیی بەڵام هیچ هەوڵێکی دڵسۆزانە بۆ ئاشتەوایی نادەین، ئەوا بێڕێزییە بۆ گەورەمان کە دابنیشین و نان بشکێنین. نابێت هەستەکانی ئەوانەی کە بریندارمان کردوون پشتگوێ بخەین یان وا نیشان بدەین کە هیچ شتێک ڕووی نەداوە.
پەیوەست بەمە، گەورەمان بارودۆخێکی هێنایە ئاراوە کاتێک کەسێک تۆی تووڕە کردووە. «هەروەها ئەگەر براکەت گوناهی بەرامبەر کردیت، بڕۆ و هەڵەکەی پێ بڵێ لە نێوان خۆت و ئەودا بە تەنها. ئەگەر گوێی لێگرتیت، ئەوا براکەتت بەدەست هێناوە» (مەتتا 18:15 NKJV). ئەمە دەبێت بە ڕۆحی خۆبەزلنەزانین بکرێت (غەلاتییەکان 6:1). زۆرجار، مەیلی ئەوە هەیە کە سەرەتا تووڕەییەکە بۆ هەموو کەسێکی تر بڵاو بکرێتەوە؛ بەڵام کاتێک فەرمانەکانی گەورەمان جێبەجێ دەکرێن، ڕەنگە بابەتەکە «لە نێوان خۆت و ئەودا بە تەنها» یەکلایی بکرێتەوە. ئاشتەوایی دوو لایەنی تێدایە: تاوانبارەکە کە دەڵێت، «داوای لێبوردن دەکەم»؛ و تووڕەکراوەکە کە دەڵێت، «لێت خۆش دەبم.»
سەرەتا بەدوای شانشینی خودا و ڕاستودروستییەکەیدا بگەڕێن، و هەموو ئەم شتانە بۆ ئێوە زیاد دەکرێن. — مەتتا 6:33
گەورەمان لە مەتتا 6دا باسی چەند بابەتێکی کرد: بەخشین، نوێژکردن، لێخۆشبوون، ڕۆژووگرتن، کۆکردنەوەی گەنجینە، خزمەتکردن، و نیگەرانی دەربارەی پێداویستییە کاتییەکان. کەسێک نووسیویەتی: «نیگەرانی وەک دانیشتنە لەسەر کورسییەکی لەرزۆک، شتێکمان پێدەدات بۆ ئەوەی بیکەین، بەڵام هیچمان پێناگەیەنێت.» نیگەرانی بارێکی قورسە کە زۆر کەس بە درێژایی ژیانیان هەڵی دەگرن. وزەی ڕۆحییان دەمژێت و تەنانەت دەتوانێت ببێتە هۆی نەخۆشی جەستەیی وەک برینی گەدە، بەرزی پەستانی خوێن و نەخۆشییەکانی تر. ئەم نیگەرانییە گەورەمان هاندا کە قوتابییەکانی فێر بکات کە چونکە باوکی ئاسمانییان پێداویستییەکانیان دەزانێت، نابێت نیگەران بن دەربارەی ئەوەی چی بخۆن یان بخۆنەوە، چونکە ئەو بۆیان دابین دەکات. بەڵام، هەندێک شت هەبوون کە دەبێت لە ژیانیاندا پێشایەتییان پێبدرێت: «شانشینی خودا، و ڕاستودروستییەکەی.» بە گەڕان بەدوای ئەمانەدا، شتە بچووکترەکان دابین دەکرێن.
کاتێک نوێژ دەکەین، دەبەخشین و بە ڕاستودروستی دەژین، یارمەتی پێشخستنی شانشینی ئەودا دەدەین. ئەم ڕێکخستنەوەی یەکەمایەتییەکانمان پێویستی بە گوێڕایەڵی و هەروەها باوەڕ بە خودایەکی دڵسۆز هەیە. کاتێک بە قسەکەی دەکەین، ئەو بە دڵنیاییەوە بەڵێنەکانی دەپارێزێت. نموونەیەک لە فێرکارییە گرنگە کتێبییەکە کە هەندێک شت دەبێت پێشایەتییان پێبدرێت بەسەر ئەوانی تردا لە کتێبی پاشاکاندا دەدۆزرێتەوە. ئەمە پەیوەندی بە پێغەمبەر ئیلیا و بێوەژنەکەی زارەفاتەوە هەیە. ئەو لە کاتی قحتییەکدا لەگەڵ تاکە کوڕەکەیدا دەژیا. بە مشتێک ئارد و کەمێک ڕۆنەوە خەریک بوو دوا ژەمەکەیان دروست بکات و بمرێت. پاشان ئیلیای پێغەمبەر هات و داوای کەمێک ئاو و پارچەیەک نانی لێکرد. وەڵامەکەی نیشانی دا کە کەسێک بوو کە خۆی بۆ مردن تەسلیم کردبوو: «بە یەزدانی خودات، نانم نییە، تەنها مشتێک ئارد لە سەتڵێکدا، و کەمێک ڕۆن لە گۆزەیەکدا؛ و بڕوانە، من چەند دارێک کۆدەکەمەوە بۆ ئەوەی بڕۆم و بۆ خۆم و کوڕەکەم ئامادەی بکەم، بۆ ئەوەی بیخۆین، و بمرین» (1 پاشایان 17:12). ئیلیا پێی وت: «مەترسە؛ بڕۆ و وەک چۆن وتت بیکە، بەڵام سەرەتا کێکێکی بچووکم بۆ دروست بکە ... و پاشان بۆ خۆت و کوڕەکەت دروست بکە» (ئایەتی 13).
تۆ یان من چیمان دەکرد؟ سەرەڕای بارودۆخە سەختەکەی، بێوەژنەکە گوێڕایەڵی فەرمانەکانی ئیلیا بوو بەوەی سەرەتا کێکێکی بۆ دروست کرد لە سەرچاوە کەمەکانی. ئەنجامەکەی ئەوە بوو کە «ئەو و ئەو و ماڵەکەی بۆ چەندین ڕۆژ خواردیان. سەتڵی ئاردەکە تەواو نەبوو، و گۆزەی ڕۆنەکەش وشک نەبوو» (ئایەتەکانی 15-16). خودا قەرزاری هیچ کەسێک نییە. کاتێک ئێمە ئەو پێش دەخەین، ئەو چاودێری هەموو پێداویستییەکانمان دەکات.
سەرەتا تەختەکە لە چاوی خۆت دەربێنە، و پاشان بە ڕوونی دەبینیت بۆ ئەوەی خاڵەکە لە چاوی براکەت دەربێنیت. —مەتتا 7:5
ڕۆحێکی ڕەخنەگر و حوکمدەر زیانێکی زۆری بە کڵێسا، خێزان و شوێنی کار گەیاندووە. گەورەمان بانگهێشت کرابوو بۆ ژەمێک لە ماڵی شیمۆن، کە فەریسییەک بوو. ژنێک، کە لەشفرۆش بوو، هاتە ژوورەوە و بە فرمێسکەکانی کە بەسەر ڕوخساریدا دەهاتنە خوارەوە لە پشت گەورەمانەوە چۆکی دادا و دەستی کرد بە شوشتنی پێیەکانی بە فرمێسک و وشککردنەوەیان بە قژی. کاتێک شیمۆن ئەوەی بینی، لە دڵی خۆیدا وتی، «ئەم پیاوە، ئەگەر پێغەمبەر بووایە، دەیزانی ئەم ژنە کێیە و چ جۆرە ژنێکە کە دەستی لێدەدات، چونکە ئەو گوناهبارە» (لۆقا 7:39). ئەخلاقی ئەم چیرۆکە ئەوەیە کە لە کاتێکدا شیمۆن ڕەخنەی لێدەگرت، ئاگاداری مایەپووچبوونی ڕۆحی خۆی نەبوو. خۆڕاستودروستییەکەی چاوەکانی کوێر کردبوو.
«تەختەیەک» نیشانەی ناتەباییەکی دیارە لەو کەسەی ڕەخنە دەگرێت، لە کاتێکدا «خاڵەکە» شتێکی ئەوەندە بچووکە کە دەبێت زۆر بە وردی سەیری بکەیت بۆ ئەوەی بیبینیت. ئەمە بەزۆری حاڵەتی کەسێکی ڕەخنەگر و حوکمدەرە. ئەم هەڵوێستە نەرێنییە هاوسەرگیرییەکانی وێران کردووە، زیانێکی زۆری بە منداڵان گەیاندووە، و بووەتە هۆی کەوتن بۆ زۆر کەس لە کڵێسادا؛ و ئەگەر سەرەتا حوکم نەدرێت، گەورەمان حوکمی ئەوانە دەدات کە بەم شێوەیە ڕەفتار دەکەن. بۆیە ئامۆژگارییەکە: «حوکم مەدەن، بۆ ئەوەی حوکم نەدرێن» (مەتتا 7:1).
عیسا بە «دووڕوو» ناوی دەبات ئەو کەسەی حوکمی «خاڵەکە» لە چاوی براکەیدا دەدات و ناتوانێت «تەختەکە» لە چاوی خۆیدا بناسێتەوە. کاتێک ئەم بنەمایە جێبەجێ دەکرێت کە سەرەتا تەختەکە لە چاوی خۆی دەربێنێت، ئەوا دەتوانێت بە ڕوونی ببینێت بۆ ئەوەی خاڵەکە لە چاوی براکەی دەربێنێت. با گەورەمان یارمەتی من و تۆ بدات کە سەرەتا بە خۆبەزلنەزانین و خۆحوکمدانەوە ڕەفتار بکەین لە پەیوەندییەکانماندا لەگەڵ یەکتر.
کامیان لە ئێوە، کە دەیەوێت بورجێک دروست بکات، سەرەتا دانانیشێت و تێچووەکەی ناهێڵێتەوە، ئایا بەشی هەیە بۆ تەواوکردنی. — لۆقا 14:28
هەر کارێک کە دەیەوێت بۆ گەورەمان بیکەین دەبێت بە هەژمارکردنی تێچووەکەی دەست پێبکات. ئەمە بریتی دەبێت لە دەستبەرداربوون لە زۆر شت؛ و بە واتای بەکارهێنانی کات، وزە و سەرچاوەکانمان دێت. دەبێت ئامادە بین بۆ هەر شتێک کە دێت – جا بێهیواکردن بێت، ڕەخنە بێت یان سەختی. بەڵام، ئەگەر لەگەڵ پەسەندکردنی خودادا بێت، دەتوانین بە متمانەوە بەرەو پێشەوە بڕۆین. خەڵکی نەوەی نوح وازیان لە دروستکردنی بورجی بابل هێنا چونکە خودا پەسەندی ئەوەی نەدەکرد کە دەیانکرد.
شوێنکەوتنی مەسیح وەک دروستکردنی بورجێکە – گرانە – و کاتێک دەست پێدەکەین نابێت سەیری دواوە بکەین. عیسا فەرمووی، «هیچ کەسێک، کە دەستی خستبێتە سەر گاسن، و سەیری دواوە بکات، شیاوی شانشینی خودا نییە» (9:62).
بۆچی دەبێت سەیری دواوە بکەین کاتێک مەسیح لە پێشەوەیە؟ وەک پۆڵس، با «بەرەو ئامانجەکە بڕۆین بۆ خەڵاتی بانگەوازی خودا لە مەسیح عیسادا» (فیلیپی 3:14)، لە کاتێکدا «سەیری عیسا دەکەین، نووسەر و تەواوکەری باوەڕمان» (عیبرانییەکان 12:2). ئەو نموونە و پێشەنگمانە. ئەو تێچووی ڕزگاربوونی هەژمار کرد، بەڵام «لەبەر ئەو خۆشییەی کە لەبەردەمیدا دانرابوو، خاچەکەی بەرگە گرت، شەرمەزارییەکەی بە کەم زانی، و لە دەستی ڕاستی تەختی خودا دانیشتووە» (ئایەتی 2). ئەو تاکە کەسێکە کە دەیتوانی بە باوک بڵێت، «کارەکەم تەواو کرد کە تۆ پێم دابوو بیکەم» (یۆحەننا 17:4). پۆڵس، وەک خزمەتکارێکی دڵسۆزی مەسیح، تەنها دەیتوانی بڵێت، «پێشبڕکێکەم تەواو کرد» (2 تیمۆساوس 4:7).
سەرەتا خۆیان بە گەورەمان بەخشی، و پاشان بە ئێمە بە ویستی خودا. — 2 کۆرنسۆس 8:5
قوربانی کڵێسا لێقەوماو و هەژارەکانی مەقدۆنیا لە بەخشین بۆ کەمکردنەوەی پێداویستییەکانی براکانیان شەرمەزارمان دەکات. لە دەربڕینی خۆشەویستی و هاوڕێیەتییاندا، ئەوان تەنانەت لە توانای خۆشیان زیاتریان بەخشی. پۆڵس وەک نموونەیەک بەکاری هێنا بۆ تاقیکردنەوەی دڵسۆزی خۆشەویستی کۆرنسۆسییەکان، کە بە ڕواڵەت هێواش بوون لە ناردنی دیارییەکانیان بۆ قەشە لێقەوماوەکانی ئۆرشەلیم. لە کاتێکدا نموونەی قەشە مەقدۆنییەکان سەرنجڕاکێشە، بەڵام لە چاو نموونەی گەورەمان عیسادا کاڵ دەبێتەوە، کە «هەرچەندە دەوڵەمەند بوو، بەڵام لەبەر ئێوە هەژار بوو، بۆ ئەوەی ئێوە بە هەژارییەکەی ئەو دەوڵەمەند ببن» (ئایەتی 9). با ئێمەش، وەک مەقدۆنییەکان، سەرەتا خۆمان بە گەورەمان ببەخشین. ئەو سەرەتا دڵی ئێمەی دەوێت.
پێش ئەوەی داوا لە شیمۆن پەترۆس بکات کە بەرخەکانی و مەڕەکانی بەخێو بکات، گەورەمان پرسیاری لێکرد، «شیمۆن، کوڕی یۆنا، ئایا منت خۆش دەوێت؟» (یۆحەننا 21:16). لە وەرگێڕانی 2دا گەورەمان ستایشی ئەفەسۆسییەکانی کرد بۆ کارەکانیان، بەڵام پێی وتن، «بەڵام ئەمەم لە دژتان هەیە، کە خۆشەویستی یەکەمینتان جێهێشتووە» (ئایەتی 4). واتە، خۆشەویستییان بۆ ئەو، کە لە سەرەتادا زۆر گەرم بوو، سارد دەبووەوە. کاتێک ئەو یەکەم بێت لە خۆشەویستییەکانماندا، خزمەتەکەمان نابێت نیوەدڵ یان میکانیکی بێت.
دوو نموونەی تر بەس دەبن بۆ جەختکردنەوە لەسەر ئەوەی کە هەندێک شت هەن، بەهۆی گرنگییانەوە، دەبێت لە پێشەوەی ژیانماندا دابنرێن. کاتێک پۆڵس ڕێنمایی تیمۆساوسی کرد دەربارەی ڕەفتاری دروست لە کڵێسادا، دەربارەی خزمەتکاران وتی، «بەڵام با ئەمانەش سەرەتا تاقی بکرێنەوە؛ پاشان با وەک خزمەتکار خزمەت بکەن» (1 تیمۆساوس 3:10). دواتر، لەسەر بابەتی بێوەژنان، پۆڵس وتی، «بەڵام ئەگەر هەر بێوەژنێک منداڵ، یان نەوەی هەبێت، با سەرەتا فێر ببن کە لە ماڵەوە پارێزگاری لە خودا بکەن و قەرزی دایک و باوکیان بدەنەوە؛ چونکە ئەمە باشە و پەسەندکراوە لەبەردەم خودادا» (5:4).
دەرئەنجام
لە فێرکاری گشتی کتێبی پیرۆزدا ڕوونە کە گەورەمان دەیەوێت یەکەمایەتییەکانمان ڕێکبخەین و شتە سەرەکییەکان پێش بخەین. بەم کارە نیشانی جیهانی دەوروبەرمان دەدەین کە بە کۆمەڵێک بەهای جیاواز دەژین.
