لەلایەن: بی. ئێف. پینکەرتۆن
[تێبینی سەرنوسەر: ئەم وتارە کورتە وەک وەڵامێک بۆ ئەوە نووسراوە کە وادیارە ناکۆکییەک هەیە لە کاتە جیاوازەکاندا کە لە گێڕانەوەی خاچکردندا لە ئینجیلەکاندا دیاریکراون.]
پێمان وایە هیچ گومانێک نییە، جگە لەوەی کە کاتی ڕۆمانی وەک کاتی ئێمە ئێستا هەژمار کراوە. ئەوەی کە ڕەنگە وەک ناکۆکییەک دەربکەوێت سەبارەت بە کاتژمێرەکانی خاچکردن، لە تەواوی هاوئاهەنگیدایە، بەو پێیەی یۆحەننا کاتی ڕۆمانی و ئەوانی تر کاتی جوولەکە بەکاردەهێنن. لە ڕاستیدا، زۆر شت هەیە کە پشتگیری لەو بیرۆکەیە دەکات کە یۆحەننا بەزۆری کاتی ڕۆمانی بەکارهێناوە. لە یۆحەننا 4:6، "کاتژمێری شەشەم،" یان 12:00 نیوەڕۆ، کاتێکی زۆر ناڕوون دەبێت، بەڵام 6:00 ئێوارە (کاتی ڕۆمانی) زۆر زیاتر ئەگەری هەیە.
پاشان لە ئایەتی 52، ئەگەر ئەمە 1:00 پ.م. (کاتی جوولەکە) بووایە، کات هەبوو بۆ ئەوەی پیاوە بەڕێزەکە لە قاناوە بگەڕێتەوە بۆ کَفَرناحوم. بەڵام ئەگەر 7:00 پ.م. (کاتی ڕۆمانی) بووایە، ئەمە هۆکاری مانەوەی پیاوە بەڕێزەکەیە بە درێژایی شەو.
ئەگەر یۆحەننا، کە ئینجیلەکەی زۆر دواتر لەوانی تر نووسی، کاتی ڕۆمانی بەکارهێنا، ئەوا دۆخەکە بەم شێوەیەیە: دادگاییکردنی گەورەی پیرۆزمان نزیکەی کاتژمێری شەشەم – 6:00 ب.ن. (کاتی ڕۆمانی و کاتی ئێمە؛ یۆحەننا 19:14) کۆتایی هات. ئەو لە کاتژمێری سێیەمدا خاچ درا، کاتی جوولەکە – کاتی ئێمە دەبێتە 9:00 ب.ن. (مەرقۆس 15:25). تاریکی بەسەر زەویدا هات لە کاتژمێری شەشەمەوە تا کاتژمێری نۆیەم (کاتی جوولەکە)، یان لە 12:00 نیوەڕۆوە تا 3:00 پ.م. (کاتی ئێمە)، وەک لە مەرقۆس 15:33–34، مەتتا 27:45، و لۆقا 23:44 تۆمارکراوە. بەم شێوەیە، دادگاییکردنەکە نزیکەی 6:00 ب.ن. کۆتایی هات؛ خاچکردنەکە لە 9:00 ب.ن. بوو؛ تاریکییەکە لە 12:00 نیوەڕۆوە تا 3:00 پ.م. بوو.
ئەوە نەخراوەتەڕوو کە چی ڕوویدا لە 6:00 ب.ن. تا 9:00 ب.ن.، بەڵام ئەگەر یۆحەننا 18:28 لەگەڵ 19:14 بەراورد بکەین، وادیارە گەورەی پیرۆزمان چاوەڕێی خاچکردن بوو لە کاتێکدا جوولەکەکان جەژنی پەسخەیان دەگێڕا کە ئاماژەی پێدەکرد! بەڕاستی ئەوان نەیاندەزانی چی دەکەن.
