ڕۆما ٨ – سەرکەوتنی خودا و بەرەکەتەکانمان
کاتێک سەیری ڕۆما ٨ دەکەم، هەست دەکەم لەبەردەم زەریایەکدا وەستاوم، کە فراوان و قووڵە. ئەمە بەم شێوەیەیە لەگەڵ ئەو بەشە سەرسوڕهێنەرەی وشەی خودا. بیرم دێت کاتێک منداڵێکی بچووک بووم، پێم لە ئاودا بوو لە کەنار دەریاکەی دەریای باکوور. ئەزموونێکی سەرسوڕهێنەر بوو، لە هەمان کاتدا سەرنجڕاکێش و ترسناک بوو. دواتر لە ژیانمدا، خوێندمەوە دەربارەی کوڕێک کە لەسەر لێواری زەریا وەستابوو، بە گۆزەیەکی بچووکەوە لە دەستیدا، بە باوکی دەگوت: «من دەچم زەریاکە بە گۆزەکەم بەتاڵ دەکەمەوە.» ئەم ئەزموونانە تا ڕادەیەک هەستەکانی من نیشان دەدەن کاتێک ڕۆما ٨ دەخوێنمەوە. بەڕاستی، سەرسوڕهێنەر، گەورە و مێشک داگیرکەرە، بەڵام ئەم بەشە دەستبەجێ خوێنەر بانگهێشت دەکات بۆ ئاشنابوون پێی بەم لێدوانە نایابە: «کەواتە ئێستا هیچ سزایەک نییە بۆ ئەوانەی لە مەسیحی عیسادان» (ئایەتی ١).
چۆن دەگەینە خاڵی گرنگی ئاماژەپێکراو لەم ئایەتەدا؟ خودا ئامێرێکی تایبەت ئامادەکراوی بەکارهێنا بۆ گەیاندنی ئەم پەیامە گرنگە. پەیمانی نوێ حەوت بەشی تێدایە دەربارەی ڕزگاری و بانگهێشتی شاول لە تارسوس، کە بوو بە پۆڵسی نێردراو (کردارەکان ٩:١-٣٠، ٢٢:١-٢١، ٢٦:١-٢٣؛ گالاتییەکان ١:١١–٢:١٠؛ فیلیپییەکان ٣:١-١٤؛ ١ تیمۆتێئۆس ١:١٣-١٥؛ ٢ تیمۆتێئۆس ١:١١). من هانی هەموو خوێنەرێک دەدەم کە ئەم بەشانە بخوێنێتەوە، کە بۆ سوودی ڕۆحیی ئێمە دراون.
«چی بڵێین؟» حەوت جار لە ڕۆما پرسیاری لێکراوە. هەر جارێک بابەتێکی نوێ، پرسیارێک یان دەرئەنجامێک دەناسێنێت، کە بۆ گەشەی ڕۆحیی ئێمە تۆمارکراوە:
«ئایا خودا ناڕاستودروستە؟» (٣:٥). ئیبراهیم چی دۆزییەوە؟ (٤:١). «ئایا بەردەوام بین لە گوناه؟» (٦:١). «ئایا یاسا گوناهە؟» (٧:٧). «ئەگەر خودا لەگەڵمان بێت، کێ دەتوانێت دژمان بێت؟» (٨:٣١). «ئایا ناڕاستودروستی لەگەڵ خودادایە؟» (٩:١٤). ئایا ناجولەکەکان بە باوەڕ ڕاستودروستییان بەدەست هێناوە؟ (ئایەتی ٣٠).
نامەی ڕۆما دەوڵەمەند، قووڵ و دژوارە، بەڵام بە گشتی نایابە. تەوەری سەرەکییەکەی «ڕاستودروستی»یە، یان «چۆن لەگەڵ خودا ڕاستودروست بین.» پیاوانی گوناهکار پێویستیان بەم ڕاستودروستییە هەیە (١:١٨–٣:٢٠). خودا دابینی دەکات (٣:٢١-٢٦)؛ باوەڕ وەری دەگرێت و ئەزموونی دەکات (٥:١–٨:١٧)، لە کاتێکدا خودا دەیکاتە بەرەکەتێکی هەمیشەیی (٨:١٨-٣٩). وەک نەتەوەیەک، ئیسرائیل هێشتا ڕەتی دەکاتەوە (ڕۆما ٩–١٠)، بەڵام خودا ڕاستودروستیی خۆی لە ژیانی باوەڕداران نیشان دەدات، جا لە نێو جولەکەکان یان ناجولەکەکانەوە بن (ڕۆما ١١–١٦).
ڕۆما ٨ بەشێکی جوانە کە ناونیشانی جۆراوجۆری پێدراوە. یەکێک لەوانە زۆر سەرنجڕاکێشە: «گۆرانییەک بۆ ڕزگاری و سەرکەوتن.» بێگومان، عیسای مەسیح دەیەوێت هەموو باوەڕداران سەرکەوتووی ڕاستەقینە بن، سەرکەوتوو بەسەر هێزی شەیتان، گوناه، مردن، جەستە، یاسا و زیاتر. بەڕاستی، ڕۆما ٨ دەتوانرێت ناوبنرێت «گۆرانیی سەرکەوتوو» – بەتایبەتی کاتێک لەبەرچاو دەگرین کە چۆن بەشی ٧ بە پرسیارێکی زۆر ئاڵۆز کۆتایی دێت: «کێ لەم جەستەی مردنە ڕزگارم دەکات؟» (ئایەتی ٢٤). سەرنج بدە چۆن ئەم پرسیارە، کە هاوارێکی بێئومێدییە، بە ڕاگەیاندنی سەرکەوتن وەڵام دەدرێتەوە. لەبری شکست، ئایەتی ٢٥ دەڵێت: «سوپاس بۆ خودا لە ڕێگەی عیسای مەسیحی پەروەردگارمانەوە!» چۆن ئەمە دەکرێت؟
ڕۆما ١–٨ ڕێگەی خودا نیشان دەدات بۆ گوناهکاران بۆ ئەوەی ڕزگار ببن و ببنە بەشێک لە خێزانی خودا بۆ کات و هەتاهەتایە، بەپێی ویستی ئەو (٨:٢٧). بە شێوەیەکی سەرسوڕهێنەر، «خۆشەویستی خودا بەهۆی ڕۆحی پیرۆزەوە کە پێمان دراوە، ڕژاوەتە دڵمانەوە» (٥:٥). هیچ شتێک ناتوانێت لە «خۆشەویستی مەسیح» و «خودا» جیاوازمان بکاتەوە (٨:٣٥، ٣٩).
ئەو خۆشەویستییە پەیوەندی بە «نوێبوونی ژیان»ەوە هەیە کە کاتێک دەبینە باوەڕدار وەری دەگرین (٦:٤، سەیری ٧:٦ بکە). با هەوڵ بدەین شتێک لەم نوێبوونە تێبگەین بە خوێندنەوەی ئەم کورتەیەی ڕۆما ٨. بێگومان، کورتەی جیاواز بۆ ئەم بەشە دەتوانرێت بدرێت.
پێگەی نوێمان – ئازادی لە سزاوە؛ ئەنجام: هیچ سزایەک نییە (ئایەتەکانی ١-٤).
- ژیانی نوێمان – ئازادی لە شکست؛ ئەنجام: سەرکەوتن و هیچ شکستێک نییە (ئایەتەکانی ٥-١٣).
- پەیوەندیی نوێمان – ئازادی لە ترس؛ ئەنجام: ئازادی و نزیکی وەک کوڕان (ئایەتەکانی ١٤-١٧).
- هیوای نوێمان – ئازادی لە بێئومێدی؛ ئەنجام: هیچ بێهیواییەک نییە (ئایەتەکانی ١٨-٢٥).
- یارمەتیی نوێمان – ئازادی لە بێدەسەڵاتی؛ ئەنجام: هیچ کارەساتێک نییە (ئایەتەکانی ٢٦-٢٧).
- زانستی نوێمان – ئازادی لە دوژمنمان؛ ئەنجام: متمانە (ئایەتەکانی ٢٨-٣٠).
- دڵنیایی نوێمان – ئازادی لە نیگەرانی؛ ئەنجام: هیچ جیاکردنەوەیەک نییە (ئایەتەکانی ٣١-٣٩).
- دەستەواژەی «لە مەسیحی عیسادا» ٤٩ (٧×٧) جار لە پەیمانی نوێدا هاتووە (JND). ئەمە پەیوەندییەکی نایاب نیشان دەدات کە هەر باوەڕدارێک دەتوانێت ئێستا و بۆ هەتاهەتایە چێژی لێ ببینێت. «مەسیح» زاراوەیەکی یۆنانییە بۆ «مەسیح»ی عیبری («مەشیاخ»، «دەستنیشانکراو») و «عیسا» جوانترین ناوە کە هەیە (یۆنانی «ئیسۆس»، لە عیبری «یەشوع»). ئەم ناوە واتای ئەوەیە کە ئەو یەهوە، یان یەهۆڤایە. لە کاتی هاتنی بۆ ئەم جیهانە (مەتتا ١؛ لۆقا ١-٢)، ئەو بە تەواوی مرۆڤ بووە و هێشتاش وایە. ئەمە نهێنییەکی گەورەیە (١ تیمۆتێئۆس ٣:١٦) کە هەرگیز کۆتایی نایەت، و پەیوەندییەکی نزیکی بە نهێنییەکی گەورەی ترەوە هەیە، واتە، کتێبی پیرۆزی ئیلهامپێدراو لەلایەن خوداوە (٢ تیمۆتێئۆس ٣:١٦).
لەم خوارەوەدا دەقی ڕۆما ٨ لە وەرگێڕانی داربی هاتووە. ئێمە ناونیشانەکان لە سەرچاوەیەکی ترەوە دەخەینە ڕوو، کە بە خەتی قەڵەو چاپکراون. ئەوان بەشێک نین لە وشەی ئیلهامپێدراو.
ئەوانەی لە مەسیحدان لە سزا ئازادن
١کەواتە ئێستا هیچ سزایەک نییە بۆ ئەوانەی لە مەسیحی عیسادان. ٢چونکە یاسای ڕۆحی ژیان لە مەسیحی عیسادا منی لە یاسای گوناه و مردن ئازاد کردووە. ٣چونکە ئەوەی یاسا نەیتوانی بیکات، لەبەر ئەوەی بەهۆی جەستەوە لاواز بوو، خودا، کوڕی خۆی نارد، بە شێوەی جەستەی گوناه، و بۆ گوناه، گوناهی لە جەستەدا مەحکوم کرد، ٤بۆ ئەوەی داواکاریی ڕاستودروستی یاسا لە ئێمەدا جێبەجێ بکرێت، کە بەپێی جەستە ناڕۆین بەڵکو بەپێی ڕۆح.
چی زیانێک لە جەستەوە دێت
٥چونکە ئەوانەی بەپێی جەستەن، بیر لە شتەکانی جەستە دەکەنەوە؛ و ئەوانەی بەپێی ڕۆحن، بیر لە شتەکانی ڕۆح دەکەنەوە. ٦چونکە بیری جەستە مردنە؛ بەڵام بیری ڕۆح ژیان و ئاشتییە. ٧چونکە بیری جەستە دوژمنایەتییە دژی خودا: چونکە ملکەچی یاسای خودا نییە؛ چونکە بەڕاستی ناتوانێت بێت: ٨و ئەوانەی لە جەستەدان ناتوانن خودا ڕازی بکەن.
٩بەڵام ئێوە لە جەستەدا نین بەڵکو لە ڕۆحدان، ئەگەر بەڕاستی ڕۆحی خودا لە ئێوەدا نیشتەجێ بێت؛ بەڵام ئەگەر کەسێک ڕۆحی مەسیحی نەبێت، ئەو هی ئەو نییە: ١٠بەڵام ئەگەر مەسیح لە ئێوەدا بێت، جەستە مردووە لەبەر گوناه، بەڵام ڕۆح ژیانە لەبەر ڕاستودروستی. ١١بەڵام ئەگەر ڕۆحی ئەوەی کە عیسای لە مردووان هەڵستاندەوە لە ئێوەدا نیشتەجێ بێت، ئەوەی کە مەسیحی لە مردووان هەڵستاندەوە، جەستە فانییەکانی ئێوەش زیندوو دەکاتەوە لەبەر ڕۆحەکەی کە لە ئێوەدا نیشتەجێیە.
١٢کەواتە، برایان، ئێمە قەرزدارین، نەک بە جەستە، بۆ ئەوەی بەپێی جەستە بژین؛
و چی سوودێک لە ڕۆحەوە دێت
١٣چونکە ئەگەر بەپێی جەستە بژین، نزیکە بمرن؛ بەڵام ئەگەر، بە ڕۆح، کردەوەکانی جەستە بکوژن، دەژین: ١٤چونکە هەموو ئەوانەی کە بە ڕۆحی خودا ڕێنمایی دەکرێن، ئەمانە کوڕانی خودان. ١٥چونکە ئێوە ڕۆحی کۆیلایەتیتان وەرنەگرتووە دیسانەوە بۆ ترس، بەڵکو ڕۆحی کوڕایەتیتان وەرگرتووە، کە بەهۆیەوە هاوار دەکەین، ئاببا، باوک. ١٦ڕۆح خۆی شایەتی دەدات لەگەڵ ڕۆحمان، کە ئێمە منداڵانی خوداین. ١٧و ئەگەر منداڵ بین، میراتگرینیش: میراتگرانی خودا، و هاوبەشی میراتگرانی مەسیح؛ ئەگەر بەڕاستی لەگەڵیدا ئازار بچێژین، بۆ ئەوەی لەگەڵیدا شکۆدار بین.
١٨چونکە من پێم وایە کە ئازارەکانی ئەم کاتە ئێستایە شایستەی بەراوردکردن نین لەگەڵ شکۆی داهاتوو کە بۆمان ئاشکرا دەبێت.
ڕزگاریی شکۆمەند کە هەموو شتێک ئارەزووی دەکات
١٩چونکە چاوەڕوانیی پەرۆشی دروستکراو چاوەڕێی ئاشکراکردنی کوڕانی خودایە: ٢٠چونکە دروستکراو ملکەچی بێهوودەیی کراوە، نەک بە ویستی خۆی، بەڵکو بەهۆی ئەوەی کە ملکەچی کردووە، بە هیوای ٢١ئەوەی کە خودی دروستکراویش لە کۆیلایەتیی گەندەڵی ئازاد دەکرێت بۆ ئازادیی شکۆی منداڵانی خودا. ٢٢چونکە دەزانین کە هەموو دروستکراو پێکەوە دەناڵێنێت و پێکەوە ئازار دەچێژێت تا ئێستا. ٢٣و نەک تەنها ئەوە، بەڵکو خودی ئێمەش، کە یەکەم بەرهەمەکانی ڕۆحمان هەیە، ئێمەش خۆمان لە ناخماندا دەناڵێنین، چاوەڕێی کوڕایەتی دەکەین، واتە کڕینەوەی جەستەمان. ٢٤چونکە ئێمە بە هیوا ڕزگار کراوین؛ بەڵام هیوای بینراو هیوا نییە؛ چونکە ئەوەی کەسێک دەیبینێت، بۆچی هیوای پێ دەخوازێت؟ ٢٥بەڵام ئەگەر ئەوەی کە نایبینین هیوای پێ بخوازین، بە ئارامگرتن چاوەڕێی دەکەین.
٢٦و بە هەمان شێوە ڕۆحیش یارمەتیی لاوازیی ئێمە دەدات؛ چونکە نازانین چی داوا بکەین وەک پێویستە، بەڵام ڕۆح خۆی نێوەندگیری دەکات بە ناڵینێک کە ناتوانرێت دەرببڕدرێت. ٢٧بەڵام ئەوەی کە دڵەکان دەپشکنێت دەزانێت بیری ڕۆح چییە، چونکە ئەو بۆ پیرۆزان نێوەندگیری دەکات بەپێی خودا.
٢٨بەڵام ئێمە دەزانین کە هەموو شتێک پێکەوە کار دەکات بۆ چاکە بۆ ئەوانەی کە خودایان خۆش دەوێت، بۆ ئەوانەی کە بەپێی مەبەست بانگهێشت کراون.
پێشتر لەلایەن خوداوە بڕیاری لەسەر درابوو
٢٩چونکە ئەوانەی کە پێشتر ناسیوونی، ئەویش پێشتر بڕیاری لەسەر داون بۆ ئەوەی لەسەر وێنەی کوڕەکەی بن، بۆ ئەوەی ئەو یەکەم لەدایکبوو بێت لە نێو زۆر برایاندا. ٣٠بەڵام ئەوانەی کە پێشتر بڕیاری لەسەر داون، ئەوانیش بانگهێشتی کردوون؛ و ئەوانەی کە بانگهێشتی کردوون، ئەوانیش ڕاستودروستی کردوون؛ بەڵام ئەوانەی کە ڕاستودروستی کردوون، ئەوانیش شکۆداری کردوون.
٣١کەواتە چی بڵێین دەربارەی ئەم شتانە؟ ئەگەر خودا لەگەڵمان بێت، کێ دژمانە؟ ٣٢ئەوەی کە، بەڵێ، کوڕی خۆی نەپاراست، بەڵکو بۆ هەموومان ڕادەستی کرد، چۆن لەگەڵیدا هەموو شتێکمان پێ نادات؟ ٣٣کێ دەتوانێت تۆمەت بخاتە پاڵ هەڵبژێردراوانی خودا؟ خودایە کە ڕاستودروست دەکات: ٣٤کێیە ئەوەی کە سزا دەدات؟ مەسیحە کە مردووە، بەڵکو هەڵیشیستاوەتەوە؛ کە لە دەستە ڕاستی خوداشدایە؛ کە بۆ ئێمەش نێوەندگیری دەکات. ٣٥کێ دەتوانێت لە خۆشەویستی مەسیح جیاوازمان بکاتەوە؟ تەنگانە یان ناڕەحەتی، یان چەوساندنەوە، یان برسێتی، یان ڕووتی، یان مەترسی، یان شمشێر؟ ٣٦وەک نووسراوە، لەبەر تۆ هەموو ڕۆژێک دەکوژرێین؛ وەک مەڕ بۆ سەربڕین دانراوین.
٣٧بەڵام لە هەموو ئەم شتانەدا ئێمە زیاتر لە سەرکەوتووین لە ڕێگەی ئەوەوە کە خۆشی ویستووین.
هیچ شتێک ناتوانێت لە خۆشەویستیی ئەو جیاوازمان بکاتەوە
٣٨چونکە دڵنیام کە نە مردن، نە ژیان، نە فریشتەکان، نە دەسەڵاتەکان، نە شتەکانی ئێستا، نە شتەکانی داهاتوو، نە هێزەکان، ٣٩نە بەرزایی، نە قووڵایی، نە هیچ دروستکراوێکی تر، ناتوانن لە خۆشەویستی خودا جیاوازمان بکەنەوە، کە لە مەسیحی عیسای پەروەردگارماندایە.
وەک دەرئەنجامێک بۆ ئەم بابەتە
پێگەی نایابمان لە مەسیحی عیسادا، بەپێی ڕۆما ٨ و کتێبی پیرۆزی تر، و هەروەها بەرەکەتەکانی پەیوەست بەوە، هەرگیز کۆتایی نایەت. ئەمەش ڕاستە دەربارەی مافەکانمان وەک کوڕانی هەڵگیراوی خودا. خۆشگوزەرانیمان لەلایەن ڕۆحی خوداوە دڵنیا کراوە کە لە ئێمەدا نیشتەجێیە و بۆ هەتاهەتایە لە ئێمەدا دەمێنێتەوە (یۆحەننا ١٤:١٦-١٧).
بیر لەوە بکەرەوە: بەرەکەتە هەتاهەتاییەکان کە بۆ هەتاهەتایە چێژیان لێ وەردەگرین، پێشتر هی ئێمەن، بۆ ئەوەی ئێستا و بۆ هەتاهەتایە چێژیان لێ وەربگرین. سوپاس بۆ خودا!
