خەم، تاوان، تۆبەکردن و لێخۆشبوون
گرنگە بۆ ئێمە کە تێبگەین لە واتای ئەو وشانەی کە لە کتێبی پیرۆزدا بەکارهاتوون. ئەگەر ئەمە بکەین، تێگەیشتنێکی باشترمان دەبێت لە بیرکردنەوەکانی خودا بەرامبەر بە ئێمە و ئەوەی کە ئەو لە ئێمە دەیەوێت.
یەزدان ئێمەی بە هەندێک تایبەتمەندی دروستکردووە کە سروشتی مرۆڤن. بۆ نموونە، خودا هەستەکانی پێداوین بۆ ئەوەی خەم یان ماتەمینی لەسەر شتێک کە ڕوویداوە هەست پێبکەین. ویژدانمان پێدراوە کە وا دەکات هەست بە تاوان بکەین کاتێک شتێکی هەڵە دەکەین. ئەو مێشکی پێداوین بۆ ئەوەی بتوانین چەمکەکان تێبگەین. خودا لەوانەیە ئەوەی کە پێیداوین بەکاری بهێنێت بۆ قسەکردن لەگەڵمان و فێرکردنمان، بەڵام وشەکەی و ڕێنمایی ڕۆحی پیرۆزە کە یارمەتیمان دەدات خەمی ڕاستەقینە، تۆبەکردنی ڕاستەقینە و لێخۆشبوونی خودا بزانین.
چوار وشەی ناونیشانەکەمان – «خەم، تاوان، تۆبەکردن و لێخۆشبوون» – هەموویان دەتوانن بۆ پەیوەندییە تاکەکەسییەکانمان لەگەڵ کەسانی تردا بەکاربهێنرێن. با سەیری ئەوە بکەین کە ئەم وشانە لە ڕوانگەی خوداوە چ واتایەکیان هەیە و چۆن لە پەیوەندیماندا لەگەڵ ئەودا بەشدارن، و پاشان چۆن ئەمە کاریگەری لەسەر پەیوەندییەکانمان لەگەڵ کەسانی تردا دەبێت.
خەم
لە کتێبی پیرۆزدا، خەم دەتوانێت چەند واتایەکی جیاواز بدات، وەک «ئازار» یان «کارکردن». خودا بە حەوای گوت کە ئەو «خەمەکەی [خۆی] زۆر دەکات» لە کاتی منداڵبووندا، و بە ئادەمی گوت کە ئەو خەمی دەبێت لە کارکردنی زەویدا دوای ئەوەی خودا «نەفرەتی» لێکردبوو (پەیدابوون 3:16-18 KJV). بەڵام زۆرجار کاتێک وشەی «خەم» لە کتێبی پیرۆزدا بەکاردێت، واتای «ماتەمینی» یان «ناڕەحەتی» دەدات. کەسەکە هەستی زۆر ناخۆشی هەبوو لەسەر شتێک. کاتێک بچووکترین کوڕی یاقوب، بنیامین، بۆ یەکەم جار لەگەڵ براکانی چوو بۆ میسر، یاقوب بە کوڕەکانی گوت کە چاودێری بنیامین بکەن. ئەو لانیکەم دوو جار گوتی کە ئەگەر شتێک بەسەر بنیامیندا بێت، ئەوان «قژە سپییەکانی [یاقوب] بە خەمەوە بۆ گۆڕ دەهێنن» (پەیدابوون 42:38، سەیری پەیدابوون 43:14 بکە). مەبەستی ئەوە بوو کە ئەو بۆ بنیامین ماتەمینی دەگێڕێت بۆ هەموو ژیانی.
هەروەها لە پەیمانی نوێدا دەربارەی خەم دەخوێنینەوە، زۆربەی ئاماژەکان لە یۆحەننا 16دان. مەسیح بۆ قوتابییەکانی ڕوونی کردبووەوە کە ئەو دەڕوات و ئەوان چەوساندنەوەیان بەسەردا دێت. پاشان پێیانی گوت، «خەم دڵتانی پڕکردووە» (یۆحەننا 16:6)، بەڵام «خەمەکەتان دەگۆڕێت بۆ خۆشی» (یۆحەننا 16:20). ئەوان خەم ئەزموون دەکەن، بەڵام خۆشی دواتر دێت کاتێک ئەویان زیندووکرایەوە دەبینن.
دووەم کۆرنسۆس زۆرترین جار وشەی «خەم»ی تێدا بەکارهاتووە لە پەیمانی نوێدا. لە 1 کۆرنسۆسدا پۆڵسی نێردراو ڕێنمایی دابوو دەربارەی چۆنیەتی مامەڵەکردن لەگەڵ دۆخێکی گوناهباردا. لە نامەی دووەمیدا بۆ کەنیسەی کۆرنسۆس ڕوونی کردەوە چۆن مامەڵە لەگەڵ ئەو خەمەدا بکەن کە هەموویان ئەزموونیان کردبوو. ئەو هەندێک فێرکاری ڕوونی دا دەربارەی سوودەکانی خەمی خودایی لە بەشی 7دا. دەبینین کە پۆڵس دڵخۆش بوو کە ئەوان خەمبار بوون دوای خوێندنەوەی نامەی یەکەمی چونکە وای لێکردن تۆبە بکەن (2 کۆرنسۆس 7:9). لە ئایەتی 10دا نووسیویەتی کە خەمی خودایی دەگەیەنێتە تۆبەکردن، بەڵام خەمی دنیایی مردن بەرهەم دەهێنێت. خەمی خودایی کە ئەوان هەیانبوو وای لێکردن تووڕەیی و وزەیەکی ڕاستودروستیان هەبێت بۆ چاککردنی ئەوەی کە هەڵە بوو (2 کۆرنسۆس 7:11). ئەم بڕگەیە لە 2 کۆرنسۆسدا نیشانمان دەدات کە کاتێک شتێکی هەڵە دەکەین، دەتوانین خەممان هەبێت یان هەست بە ناخۆشی بکەین لەسەری. تەنها ئەوکاتە دەتوانین بڕیارێک بدەین دەربارەی چۆنیەتی مامەڵەکردنمان لەگەڵیدا.
بیرتە پێشتر باسم لە یاقوب کرد؟ یەکێکی تر لە کوڕەکانی، یوسف، لەلایەن براکانیەوە فڕێدرابووە ناو چاڵێکەوە (پەیدابوون 37). کاتێک ڕوبێنی برای گەورەی گەڕایەوە بۆ دەرهێنانی یوسف لە چاڵەکە، براکانی تر وەک کۆیلە فرۆشتبوویان بە بازرگانانی میدیانی کە بەوێدا تێدەپەڕین. لە ئایەتی 29دا دەڵێت کە ڕوبێن خەمی هەبوو و هەستی بە ناخۆشی دەکرد لەسەر ئەوەی ڕوویدابوو: «جلەکانی دڕاند.» بەڵام، هیچ شتێکی نەکرد. تەنها هەستی بە ناخۆشی دەکرد لەسەر هەمووی.
بیر لە چیرۆکی یەهودا بکەرەوە کە خیانەتی لە عیسای مەسیح کرد. لە مەتتا 27دا دەخوێنینەوە کە کاتێک یەهودا زانی کە عیسا حوکم دراوە، «خۆی پەشیمان کردەوە» (مەتتا 27:3). گەڕایەوە بۆ سەرۆک کاهینەکان و پیرەکان و گوتی، «من خوێنی بێتاوانم خیانەت لێکردووە» (مەتتا 27:4). یەهودا پەشیمان بوو لەوەی کردبووی؛ ئەو خەمی هەبوو، بەڵام ئێمە ناخوێنینەوە کە ئەو هەرگیز تۆبەکردنی خودایی هەبووبێت. ئەو هەرگیز داوای لێخۆشبوونی مەسیحی نەکرد. ئەو تەنها بیر لەوە دەکردەوە کە چی کردبوو لە پەیوەندیدا بە خۆیەوە. یەهودا بینیبووی کە مەسیح لێخۆشبوونی لە زۆر کەس کردووە و ئەو دەیزانی کە مەسیح بەخشندە و لێخۆشبووە، بەڵام ئەو هەرگیز ڕووی لە مەسیح نەکرد. یەهودا نموونەی خەمی دنیاییە.
ئێستا یەهودا بەراورد بکە بە پەترۆس، کە لە مەتتا 26:69-75دا نکۆڵی لە مەسیح کرد. دەبینین کە پەترۆسیش خەمی هەبوو لەسەر ئەوەی کردبووی، چونکە «بە تاڵی گریا» (مەتتا 26:75). دواتر دەبینین کە پەترۆس و مەسیح بەیەکەوە کۆبوونەوە و تۆبەکردنی ڕاستەقینە هەبوو. پەیوەندییەکە نوێ کرایەوە، و مەسیح توانی پەترۆس بەکاربهێنێت بۆ ئەنجامدانی کاری زۆرتر بۆ ئەو. ئەمە نموونەی خەمی خوداییە.
دووەم کۆرنسۆس 7 نیشانمان دەدات کە هەموومان دەتوانین ماتەمینی لەسەر گوناهکردن ئەزموون بکەین، بەڵام ئەوەی کە لەگەڵ ئەو خەمەدا دەیکەین زۆر گرنگە. دوای نامەی یەکەمی پۆڵس، کۆرنسۆسییەکان دەیانویست تێڕوانینێکی ڕاستیان هەبێت بۆ گوناهەکەیان دژی خودا و کێشەکان بە شێوەیەکی ڕاست چارەسەر بکەن. کاتێک گوناه دەکەین، ئایا خەمی خوداییمان هەیە، کە دەمانگەیەنێتە تۆبەکردن؟ یان، تەنها هەست بە ناخۆشی دەکەین کە شکستمان هێنا – بەبێ ئەوەی هەستێکی ڕاستەقینەمان هەبێت بە گوناهەکەمان و نەگەڕێین بەدوای ئاشتبوونەوە لەگەڵ مەسیحدا؟
تاوان
بە هەندێک شێوە «تاوان» وشەیەکی بەهێزترە لە «خەم». کەسێک تاوانبارە کاتێک شتێکی هەڵەی کردووە، جا ئەوە بزانێت یان نا. بۆ نموونە، کەسێک دەتوانێت بلیتێکی خێرایی لێخوڕین وەربگرێت بەبێ ئەوەی بزانێت کە خێرایی لێخوڕیوە. هەرچەندە ئاگادار نەبووە کە خێرایی لێخوڕیوە، بەڵام هێشتا تاوانبارە بە خێرایی لێخوڕین ئەگەر لە سنووری خێرایی زیاتر لێی خوڕیبێت. ئێمە تاوانبارین چونکە یاساکەمان شکاندووە. کاتێک یاسایەکی خودا دەشکێنین، تاوانبارین بە گوناه جا ئەوەمان بوێت یان نا. هەندێک جار دانی بە تاوانەکەماندا دەنێین و لە کاتەکانی تردا نایدەین. براکانی یوسف زانییان کە تاوانبارن لە چۆنیەتی مامەڵەکردنیان لەگەڵ براکەیاندا و دانیان پێدانا: «ئێمە بە ڕاستی تاوانبارین دەربارەی براکەمان» (پەیدابوون 42:21).
کتێبی پیرۆز پێمان دەڵێت کە ئێمە «هەموومان گوناهبارین» و «لەبەردەم خودادا تاوانبارین» (ڕۆما 3:23، ڕۆما 3:19). کاتێک هەست بە تاوان دەکەین لە ویژدانماندا، ناتوانین ئاشتی ڕاستەقینەمان هەبێت تاوەکو چارەسەری نەکەین. دەبێت دان بەوەدا بنێین کە لەبەردەم خودادا تاوانبارین. ئەو چارەسەرێکی بۆ گوناه و تاوانەکەمان دابین کردووە لە کەسی کوڕەکەیدا، عیسای مەسیح. عیسای مەسیح ئەو کەسەیە کە سزای گوناهەکانمانی هەڵگرت، و تەنها ئەو وای لێدەکات کە بتوانین «ڕاستودروست» بین لەبەردەم خودادا (ڕۆما 5:1).
کتێبی پیرۆز فێرمان دەکات کە هەندێک هەنگاو هەن کە دەگەیەننە ڕاستودروستکردن و لێخۆشبوون. دوای ئەوەی دانمان بەوەدا نا کە تاوانبارین بە گوناهکردن دژی خودا، پێویستە تۆبە بکەین.
تۆبەکردن
کاتێک دانمان بەوەدا نا کە تاوانبارین بە گوناهکردن دژی خودا، دەتوانین یەکێک لەم دوو شتە بکەین:
تۆبە بکەین، یان
- بەردەوام بین لە ژیانمان لە تاواندا، بە زانینی ئەوەی کە سزایەکمان بەسەردا دێت.
- پێشتر فێربووین کە خەمی خودایی دەمانگەیەنێتە تۆبەکردن. کەواتە، تۆبەکردن واتای چییە؟ ئایا تەنها پەشیمانبوونەوەیە لە گوناهەکانمان؟ ئایا واتای ئەوەیە تۆ بڕیار دەدەیت کە بە ئاراستەیەکی جیاوازدا بڕۆیت، چیتر گوناه نەکەیت – کە تۆ دەست دەکەیت بە ژیان بۆ خودا؟
با پرسیارێک لە خۆمان بکەین، «خودا چی دەربارەی گوناهەکەمان بیر دەکاتەوە؟» لە ئیشایادا، خودا بە «پیرۆز، پیرۆز، پیرۆز» ناودەبرێت (ئیشایا 6:3). یەکێک لە تایبەتمەندییەکانی گوناه ئەوەیە کە پێچەوانەی ئەوەیە کە خودا چییە. گوناه وەک تاریکی، بارێک، قەرزێک، برین، و شتێک کە ئێمە لە خودا جیا دەکاتەوە وەسف دەکرێت (ئیشایا 59:2). بۆ خودا ترسناکە، و هەر بۆیەش کوڕەکەی خۆی بەخشی. کتێبی پیرۆز پێمان دەڵێت خودا کوڕەکەی خۆی، عیسای، ناردە جیهان چونکە «خۆشی دەویستین» (یۆحەننا 3:16). خودا کوڕەکەی خۆی، عیسای، «کردە گوناه بۆ ئێمە» (2 کۆرنسۆس 5:21). ئەو گوناهەکەمان لە کەسی کوڕەکەی خۆیدا سزادا. گوناه وای لە کوڕی خودا کرد کە لەسەر خاچ ئازار بچێژێت و لەلایەن خوداوە وازی لێبهێنرێت کاتێک سزاکەمان هەڵگرت (مەتتا 27:46).
پێت وایە خودا چەند ڕقی لە گوناهە؟ ئێمە چەند ڕقمان لە گوناهە؟ ئایا تێدەگەین کە گوناهی ئێمە بوو کە عیسای مەسیحی خستە سەر خاچ؟ گوناهەکانمان شتێکن کە خودا ڕقی لێیانە، و ئەو سزای دان بە سزادانی کوڕەکەی خۆی. دەبێت ڕقمان لە دۆخی خەم و تاوانەکەمان بێت، و لە ڕوانگەی خوداوە سەیری بکەین. چەند زیاتر ئەیوب، کە وەک ڕاستودروستترین پیاو لە جیهاندا وەسف کرابوو (ئەیوب 1:8)، لە پیرۆزی خودا تێگەیشت، هێندە زیاتر لە دۆخی گوناهکاری خۆی تێگەیشت. لە کۆتایی ئەیوبدا گوتی، «من ڕقم لە خۆمە، و لە خۆڵ و خۆڵەمێشدا تۆبە دەکەم» (ئەیوب 42:6). دوای ئەوەی تێگەیشتنێکی هەبوو لەوەی خودا چەند پیرۆزە، ئەوکاتە هەستێکی هەبوو بەوەی چەند دوور کەوتبووەوە.
لە کردارەکان 20:21دا پێمان دەڵێن کە پێویستمان بە «تۆبەکردن بەرەو خودا، و باوەڕ بەرەو عیسای مەسیح» هەیە. لە چیرۆکی کوڕە بەفیڕۆچووەکە، یان ونبووەکە، لە لۆقا 15دا دەبینین چی ڕوودەدات کاتێک کەسێک بە ڕاستی تۆبەکارە و باوەڕی هەیە بۆ هاتنە لای خودا. کوڕەکە «هاتە سەر خۆی» (لۆقا 15:17). ئەو لە دۆخی خۆی تێگەیشت کاتێک لەگەڵ بەرازەکاندا دەژیا. بە برسێتی مردن، ئەو دەیزانی، دەرئەنجامی گوناهی خۆی بوو. بەڵام، ئەو باوەڕی هەبوو کە هەستێت و بچێتە لای باوکی. کوڕەکە دانی بەوەدا نا کە کێشەیەکی هەیە کە ناتوانێت چارەسەری بکات و خۆی وەک ئەوەی کە بە ڕاستی بوو بینی: لە دۆخێکی بێهیوادا. تەنها ئەوکاتە ڕووی کردە لای باوکی، نەک لێی دوورکەوتەوە، چونکە ئەو لە چاکەی باوکی دەیزانی.
لە ڕۆما 2:4دا پێمان دەڵێن کە «چاکەی خودا»یە کە دەمانگەیەنێتە تۆبەکردن. کاتێک لە دۆخی ترسناکی خۆمان تێدەگەین و لەگەڵ خودادا ڕێکدەکەوین دەربارەی دۆخەکەمان، ئەوکاتە لە چاکەی خوداش تێدەگەین. بە دانپێدانان و خۆسزادانەوە دێینە لای مەسیح. باوکەکە بەرەو ئێمە ڕادەکات و دەیەوێت پێشوازیمان لێبکات، کە ئەمەش دەمانگەیەنێتە دوایین وشە لە ناونیشانەکەماندا.
لێخۆشبوون
شتێکی نایابە کە بزانین دەتوانین بە تەواوی لە هەموو گوناهەکانمان ڕزگار بین و لێمان خۆش بێت. هەموو تاوانەکەمان دەتوانرێت لاببرێت لە ڕێگەی کاری عیسای مەسیحەوە. لۆقا 24:46-47 پێمان دەڵێت مەسیح پێویست بوو «ئازار بچێژێت» و «هەڵسێتەوە»، و «تۆبەکردن و لێخۆشبوونی گوناهەکان دەبێت ڕابگەیەنرێت.»
کاتێک لە گوناهەکانماندا ون ببووین، خودا لە دۆخەکەماندا دەستێوەردانی کرد بە دیاری کوڕەکەی. پاشان دانمان بە گوناهەکەماندا نا و بەرەو خودا تۆبەمان کرد لە ڕێگەی باوەڕەوە بە مەسیح (کردارەکان 20:21). مردن و زیندووبوونەوەی مەسیح وای لێکرد کە بتوانین لێخۆشبوون، یان لێبوردن، لە گوناهەکانمان هەبێت. تێچوویەکی زۆر گەورە هەبوو بۆ ئەوەی گوناهەکانمان لێخۆش بێت و ڕزگار بین: مردنی مەسیح و ڕشتنی خوێنی (ئەفەسۆس 1:7؛ کۆلۆسی 1:14).
لێخۆشبوونی خودا زۆر جیاوازە لەو شێوەیەی کە ئێمە یەکتر دەبەخشین. لەوانەیە ئێمە کەسێک لەسەر شتێک ببەخشین، بەڵام لەوانەیە هێشتا ئەوەی کە کردیان لەبیر نەکەین. خودا نەک تەنها لێمان خۆش دەبێت بەڵکو چیتر گوناهەکەمان بیر ناکەوێتەوە (یەرمیا 31:34). ئەو گوناهەکەمان لێمان دوورخستووەتەوە «هێندەی ڕۆژهەڵات لە ڕۆژئاواوە دوورە» (زەبوور 103:12). میخا گوتی خودا گوناهەکانمان فڕێدەداتە ناو قووڵترین دەریاوە (میخا 7:19). چەند نایابە کە خودا لێخۆشبوونێکی تەواو و لابردنی هەموو تاوانەکانمان بۆ هەتاهەتایە پێشکەش دەکات! ئێمە ڕزگاربوونێکی تەواومان هەیە لە گوناهەکەمان، و بە شێوەیەکی سەرسوڕهێنەر ئەنجامدرا.
مەسیح بە ناڕەحەتی لێخۆش نابێت، بەڵکو لە لۆقا 15دا نموونەی هەڵوێستی ئەومان بەرامبەر بە خۆمان دەبینین کاتێک لێمان خۆش دەبێت. شوانەکە دڵخۆش بوو کاتێک مەڕە ونبووەکەی دۆزییەوە. باوکەکە بەرەو کوڕە بەفیڕۆچووەکە ڕایکرد کاتێک بینی دێت. ژنەکە بە پەرۆشەوە بەدوای دراوە ونبووەکەیدا گەڕا. مەسیح دڵخۆشە بە لێخۆشبوونمان. هەموو شتێکی تێچوو، بەڵام ئەو بە ئازادی و بە ویستەوە لێمان خۆش دەبێت.
گرنگە بیرمان بێت کە لێخۆشبوون تەنها لە کاتی ڕزگاربووندا بۆ ئێمە بەکارنایەت. دوای ئەوەی ڕزگار دەبین، هێشتا کێشەی بنەڕەتی گوناه لە ناوماندا دەژی. هەرچەندە ئێمە هی مەسیحین، هێشتا گوناه دەکەین. فێردەبین کە «لە جەستەمدا ... هیچ شتێکی باش ناژی» (ڕۆما 7:18). تەنها عیسای مەسیح دەتوانێت لە سروشتی گوناهکارمان ڕزگارمان بکات (ڕۆما 7:24-25). ئێمە خۆمان بە مردوو دەبینین (ڕۆما 6:11) بەڵام «لەگەڵ مەسیحدا هەستاوینەتەوە» (کۆلۆسی 3:1). ئێستا سەرنجمان لەسەر ئەو شتانەیە کە پەیوەندییان بە مەسیحەوە هەیە نەک لەسەر شتەکانی ئەم زەوییە. لە ڕێگەی ئەمەوە ڕزگاریمان هەیە لە هێزی گوناه. هێشتا دەتوانین خۆمان بدۆزینەوە کە دووبارە گوناه دەکەین بەڵام بەڵێنمان پێدراوە، «ئەگەر دان بە گوناهەکانماندا بنێین، ئەو دڵسۆز و دادپەروەرە کە لێمان خۆش بێت لە گوناهەکانمان، و لە هەموو ناڕاستودروستییەک پاکمان بکاتەوە» (1 یۆحەننا 1:9).
دەرئەنجام
ئەم وتارە تەنها سەرەتایەکی کورتە لەسەر ئەم بابەتە نایابانە. دەتوانیت چیرۆکی یوسف و براکانی لە پەیدابوون 37–50 بخوێنیتەوە. بە وریاییەوە بەدوای نموونەکانی خەم، تاوان، تۆبەکردن و لێخۆشبووندا بگەڕێ. چیرۆکی کوڕە بەفیڕۆچووەکە لە لۆقا 15دا نموونەی ئەم چوار وشەیەش دەدات.
خودا ئەوەندە خۆشی دەوێین کە وای لێکردووین بتوانین وەک باوکمان بیناسین و بمانکاتە منداڵی خۆی (سەیری 1 یۆحەننا 3:1-2 بکە). چارەسەرێک هەیە بۆ خەم، تاوان و دۆخی ونبوومان. کاتێک بیر لە هەموو ئەو شتانە دەکەینەوە کە خودا بۆمان کردووە، یارمەتیمان دەدات کە دڵسۆز بین بۆ ئەو لەکاتێکدا لەم جیهانەداین کە دژی ئەوە.
خەڵک ستانداردێکی باش دادەنێن کە دەتوانن پێی بگەن، و ستانداردێکی خراپ بۆ دوورخستنەوەی خۆیان. پاشان پیرۆزبایی لە خۆیان دەکەن بۆ ئەوەی خراپەیان نەکردووە کە کەسانی تر کردوویانە. هەموو ئەمە ئەوە دەسەلمێنێت کە پیاوان تەنها خۆیان بەوە دەپێون کە گونجاوە بۆیان. بەڵام ستانداردێک هەیە کە هەمووان بەراورد دەکرێن و دادوەری دەکرێن، چونکە هەمووان کورت دێنن. ئەمە ستانداردێکی ڕاستودروستییە – ڕاستودروستی خودا. کاتێک کەسێک دەست دەکات بە بەراوردکردنی خۆی لەگەڵ خودا، ویژدانی بەئاگا دێتەوە بۆ بیرکردنەوە لە گوناه وەک لەبەردەم خودادا. خۆی بە تاوانبار و وێرانکراو دەبینێت، و هەوڵ نادات خۆی ڕاستودروست بکات. کەسەکە پەرۆش دەبێت بۆ ئەوەی بزانێت ئایا گونجاوە کە خودا، کە لەبەردەمیدا خۆی بە حوکمدراو دەزانێت، بتوانێت لێی خۆش بێت یان لێی ببورێت. «منیش حوکمت نادەم؛ بڕۆ و چیتر گوناه مەکە» پەیامی بەخشندەییە کە لەلایەن دادوەرەوە بۆ گوناهباری وێرانکراو ڕاگەیەنراوە، کە بە ئاگاییەوە لەبەردەمیدا حوکم دراوە. ئەگەر دەتەوێت لێخۆشبوونی تەواو و ئازادی خودات هەبێت، دەبێت سەرەتا وەک گوناهباری، خۆسزادراو بە تەنها لەگەڵ عیسادا بوەستیت. —جۆن ئێن. داربی (وەرگیراوە لە لێدوانەکانی لەسەر یۆحەننا 8:1-11)
