مەترسییەکان بۆ هەرزەکاران
ئەم جیهانە پڕە لە مەترسی! سەرباری تەمەن، هەموومان ڕووبەڕووی شتانێک دەبینەوە کە دەتوانن زیانمان پێبگەیەنن. گرنگە سەیری کتێبی پیرۆز بکەین بۆ ئەوەی بزانین مەترسییەکان چین و چۆن خۆمان لێیان بەدوور بگرین، و کتێبی پیرۆز فێرمان دەکات چۆن مامەڵە بکەین کاتێک خۆمان لە مەترسیدا دەبینینەوە. ئێمە زۆرجار بە شێوەیەکی جەستەیی بیر لەمە دەکەینەوە، بەڵام بە پلەی یەکەم مامەڵە لەگەڵ ئەوەدا دەکەین کە دەتوانێت زیان بە پەیوەندییەکانمان لەگەڵ خودا و ئەوانی تردا بگەیەنێت. لە کاتێکدا ناونیشانەکە ئاماژە بە هەرزەکاران دەکات – ئەوانەی لە منداڵییەوە بۆ پێگەیشتوویی دەگۆڕێن – ئەم ڕاستییانە بۆ هەموومانن.
دەمانەوێت سەرنج بخەینە سەر چوار کەس: موسا، یوسف، دانیال و تیمۆساوس. با بزانین چی لەم گەنجانە فێردەبین.
موسا
لە میسر، موسا لە خێزانێکی ئیسرائیلی لەدایک بوو (دەرچوون 2:1-10)، بەڵام وەک کوڕی کچی فیرعەون گەورە بوو. ئەمە بەو مانایەیە کە ئەو لە ژینگەیەکدا گەورە بوو کە زۆر شتی ماددی لە دەوروبەریدا هەبوو، لەوانەش جلوبەرگ، پارە و خوێندن – هەر شتێک کە شازادەیەک دەستی پێی ڕادەگەیشت. بەڵام، ئەو دەیزانی کە ئیسرائیلییە؛ هەرگیز لەبیری نەدەکرد کە هی کێیە.
موسا بیرمان دەهێنێتەوە لە باوەڕدارێک کە لەم جیهانەدا گەورە دەبێت و دەستی بە زۆر شت ڕادەگات. بەڵام، وەک باوەڕداران دەبێت هەمیشە لەبیرمان بێت کە ئێمە هی خوداین. چی لە موسا فێردەبین؟ عیبرانییەکان 11:23-29 ئاماژەمان پێدەدات سەبارەت بە هەندێک لەو مەترسییانەی کە ئەو ئەزموونی کردوون.
مەترسی خوێندن.
موسا هەموو دەرفەتێکی بۆ خوێندن هەبوو. ئەو لە کۆشکی فیرعەون گەورە بوو و دەستی بە باشترین فێرکردن ڕادەگەیشت. بەڵام، ئەمە فێرکردنی جیهان دەبوو، کە دەتوانێت مەترسیدار بێت. زۆربەمان دەبێت بچینە قوتابخانە، و زۆر شتمان فێردەکرێت کە دژی وشەی خودان. کتێبی پیرۆز فێرمان دەکات کە پێویستمان بە داناییە (پەندەکان 10:1، 15:20)، بەڵام دەبێت وریابین سەبارەت بە تەنها فێربوون. لە 2 تیمۆساوس 3:7 دەخوێنینەوە کە دەتوانین هەمیشە فێربین بەڵام هەرگیز نەگەینە ئەو زانیارییەی کە پێویستمانە.
کەواتە، بەتەواوی چی فێردەبین؟ ئایا دانایی خودا وەردەگرین؟ ئەو داناییە (ڕۆما 11:33)، و ئەو سەرچاوەی داناییە بۆ ئێمە (پەندەکان 9:10). دانایی خودا ڕێگامان پێدەدات بزانین چۆن لەم جیهانەدا بژین. مەترسی بۆ باوەڕداران ئەوەیە کە خوێندنی دنیایی زۆرجار دژی کتێبی پیرۆزە. هاندەری ئێمە بۆ خوێندن زۆرجار دەتوانێت پێشکەوتن بێت لەم جیهانەدا. کتێبی پیرۆز فێرمان دەکات کە دابینکاری بۆ خێزانەکەمان بکەین (1 تیمۆساوس 5:8)، و ڕەنگە پێویست بێت پیشەیەک یان شارەزاییەک فێربین بۆ ئەوەی ئەمە بکەین. هێشتا، دەبێت هەوڵبدەین لە وشەی خودادا پەروەردە بین و سەرنج بخەینە سەر فێربوونی ڕۆحیمان.
مەترسی سامان.
مەترسییەکی تر بۆ هەموومان تێڕوانینمانە بۆ پارە یان سامان. موسا بڕیاری دا کە دەوڵەمەند نەبێت (عیبرانییەکان 11:24-26). ئەو دەوڵەمەند بوو و وازی لێهێنا! ئەگەر تۆ دەوڵەمەند بوویتایە، پێتوایە ئاسان دەبوو وازی لێبهێنیت؟ بە باوەڕداران وتراوە کە هەوڵ نەدەن دەوڵەمەند بن (پەندەکان 23:4-5)، و نابێت سامان لەسەر زەوی کۆبکەینەوە بەڵکو لە ئاسماندا (مەتتا 6:19-21). ئەگەر بمانەوێت دەوڵەمەند بین تووشی کێشەی جۆراوجۆر دەبین (1 تیمۆساوس 6:9). لە کاتێکدا موسا لەگەڵ پارەدا گەورە بوو، ئەو دەیزانی کە سامان کاتییە، و خزمەتکردنی خودای کردە گرنگترین بەشی ژیانی. ئەو نموونەیەک بوو لە کۆکردنەوەی گەنجینە لە ئاسماندا نەک لەسەر زەوی.
سامان بەردەوام نابێت؛ بە شێوەیەکی گشتی دەبێتە هۆی کێشە. مەسیحییە سەرەتاییەکان سامانەکانیان دەبەخشییەوە لەبری ئەوەی بیانپارێزن (کردارەکان 4:34). پێمان وتراوە کە «خۆشەویستی پارە ڕەگی هەموو خراپەیەکە» (1 تیمۆساوس 6:10 KJV). تێڕوانینمان بۆ پارە یان سامان چییە؟ ئایا ئارەزوومان کۆکردنەوەیە یان بەخشینەوە؟ خودا فێری کردین کە بەخشین باشترە (مەتتا 19:21).
یوسف
مەترسی بێڕەوشتی سێکسی.
لە سەرەتای دروستبوونەوە، جیهان پڕ بووە لە بێڕەوشتی سێکسی. یوسف نموونەیەکی باشە بۆ کەسێک کە ڕووبەڕووی ئەو جۆرە تاقیکردنەوانە بووەوە و لەبری ئەوە هەڵیبژارد کە ڕێز لە خودا بگرێت.
بێڕەوشتی سێکسی مەترسییەکە بۆ هەموو گەنجێک. بەڵام، تەنها بەوانەوە سنووردار نییە. گوناهە تەنانەت کاتێک بێڕەوشتییەکە تەنها لە بیرکردنەوەکانماندایە. لەبیرت بێت خودا فەرمووی کە سەیری کەسێک کردن و بیرکردنەوەی خراپ هەمان شتە وەک کردارەکە (مەتتا 5:28). ئێمە لە جیهانێکی «سەیرکردن»دا دەژین؛ تەکنەلۆژیا زۆر ئاسانی کردووە بۆ «سەیرکردن».
لە پەندەکان 7:26-27 دەخوێنینەوە کە بێڕەوشتی سێکسی پیاوانی بەهێزی ڕووخاندووە. کەواتە یوسف چۆن بە سەرکەوتوویی مامەڵەی لەگەڵ تاقیکردنەوە سێکسییەکاندا کرد؟ بە خوێندنەوەی سەرەتای دروستبوون 39:1-21 دەبینین یوسف وەک کۆیلەیەک لە میسر فرۆشرابوو و لە ماڵی پۆتیفار کۆتایی هات، لەوێ لە پۆستەکەیدا گەشەی کرد. ژنی پۆتیفار داوای لە یوسف کرد کە گوناهی سێکسی لەگەڵیدا بکات، بەڵام یوسف ڕەتی کردەوە. ئەو بەرگری لە تاقیکردنەوەکە کرد چونکە دەیزانی ئەگەر نەکات ئەوا گوناه دژی خودا دەکات! ئەو هەروەها گوناه دژی مێردەکەی و خۆی دەکرد، هەرچەندە ئەگەری گوناهکردن دژی خودا نیگەرانییەکی سەرەکی بوو.
بە هەمان شێوە، کاتێک گوناهی سێکسی دەکەین – جا لە کرداردا بێت یان لە بیرکردنەوەدا – ئێمە بە پلەی یەکەم گوناه دژی خودا دەکەین. لە 1 کۆرنسۆس 6:18-20 پێمان وتراوە کە جەستەمان پەرستگای ڕۆحی پیرۆزە و دەبێت خودا لە جەستەماندا شکۆدار بکەین. دەبێت جەستەمان بەکاربهێنین بۆ شکۆدارکردنی خودا.
یوسف تێگەیشت کە پێویستە لە ژنی پۆتیفار دوور بکەوێتەوە. کتێبی پیرۆز دەڵێت ئەو هەموو شتێکی کرد بۆ ئەوەی خۆی لێ بەدوور بگرێت (سەرەتای دروستبوون 39:10). ئەو بەربەستی دانا یان ڕێکخستنی کرد بۆ ئەوەی تاقینەکرێتەوە. ئایا ئێمە ئەوە دەکەین؟ ڕەنگە هەموو ڕۆژێک ڕووبەڕووی هەمان تاقیکردنەوە ببینەوە وەک یوسف لەگەڵ ژنی پۆتیفاردا. وەک ئەو، پێویستە بەربەست دابنێین بۆ ئەوەی بتوانین خۆمان بەدوور بگرین لە تەنانەت بوون لە ئامادەیی شتێک یان کەسێک کە بە شێوەیەکی سێکسی تاقیمان دەکاتەوە.
دانیال و هاوڕێکانی
وەک یوسف، دانیال گەنجێک بوو کە لە ماڵەکەی دوورخرایەوە و خرایە وڵاتێکی نوێوە. بەڵام، کاتێک دوورخرایەوە، سێ لە هاوڕێکانی لەگەڵیدا بران: حەنەنیا، میشائیل و عەزەریا. هەموویان ناوی نوێیان پێدرا و چاوەڕوان دەکرا کە پابەند بن بە دابونەریتەکانی ئەو وڵاتەی کە تێیدا گیرابوون (دانیال 1:7)، لەوێ ڕووبەڕووی زۆر مەترسی بوونەوە.
مەترسی گونجاندن لەگەڵ جیهاندا.
دانیال و هاوڕێکانی لە وڵاتێکدا بوون کە دژی خودا بوو. دەبوو بڕیار بدەن کە ئایا گوێڕایەڵی ئەو دەبن تێیدا. ئەمە تاقیکردنەوەیەکە کە گەنجان بەتایبەتی ڕووبەڕووی دەبنەوە کاتێک بە تەنها لە شوێنی نوێدان. ئایا لەگەڵ فشارەکانی دەوروبەریاندا دەگونجێن؟
ئەم چوار گەنجە دەبوو ژەمەکان لە گۆشتی پاشا بخۆن و بەشداری لە شەرابی پاشادا بکەن. بێگومان، پاشا و ئەوانەی بۆی کاریان دەکرد، وایان دەزانی کە دانیال و هاوڕێکانیان شتێکی باشیان پێدەدەن. بەڵام ئەم چوارە دەیزانی کە یاسای دیاریکراو هەیە سەبارەت بە جۆرەکانی گۆشت کە دەتوانن بیخۆن (لێڤییەکان 7، 11)؛ گۆشتی پاشا پیسیان دەکرد.
خاڵی گرنگ ئەوەیە کە دانیال پێویست بوو بڕیارێک بدات. ئەو دەیتوانی خواردنەکە بخوات و کەس لە ماڵەوە نەیدەزانی؛ یان دەیتوانی، وەک پیاوان دەڵێن، مەترسی بکات سەبارەت بەوەی خەڵکی پاشا چۆن وەڵامی ئەوە دەدەنەوە کە ئەو نایەوێت گۆشتەکەیان بخوات. دانیال پێشتر لە دڵی خۆیدا بڕیاری دابوو کە خۆی پیس ناکات (دانیال 1:8). کەواتە، داوای مۆڵەتی لە پیاوە بەرپرسەکە کرد بۆ خۆی و هاوڕێکانی کە گۆشتەکە نەخۆن، بەڵکو سەوزە و ئاو بخۆن. خودا پاداشتی دانیال و هاوڕێکانی دایەوە بۆ دڵسۆزییان، و هەموویان لە هەموو کەسێکی تر ژیرتر بوون. ئەوان ئامادە بوون کە لەگەڵ دابونەریتەکانی وڵاتە نوێیەکەدا نەگونجێن بۆ ئەوەی بتوانن ئەوە بکەن کە خودا داوای لێکردبوون.
لەگەڵ ئەم جیهانەدا نەگونجێ (ڕۆما 12:2).
مەهێڵە جیهان تۆ بخاتە ناو قاڵبی خۆیەوە. مەترسییەکە ئەوەیە کە ڕەنگە ڕێگە بە جیهان بدەین بڕیار بدات چی بکەین، یان ملکەچی فشاری دەوروبەرمان بین لەبری شوێنکەوتنی وشەی خودا.
مەترسی بتپەرستی.
لە دانیال 3 دەخوێنینەوە سەبارەت بە سێ هاوڕێکەی دانیال، لەو کاتەدا جیا لە دانیال. پاشا بڕیاری دابوو کە هەمووان دەبێت کڕنۆش بۆ وێنەیەکی زێڕینی گەورە ببەن کە ئەو دایمەزراندبوو. ئەمە شتێک بوو کە هاوڕێکانی دانیال نەیاندەتوانی بیکەن، چونکە خودا فەرمانی کردبوو کە نابێت هیچ خودایەکی تریان هەبێت جگە لە ئەو یان کڕنۆش بۆ خوداوەندەکانی تر ببەن (تەسنیە 5:7-9).
بت شتێکە لە ژیانماندا کە جێگەی خودا دەگرێتەوە. لەم حاڵەتەدا وێنەیەکی زێڕینی گەورە بوو. بەڵام، دەتوانێت وێنەیەکی بچووک بێت یان هەر شتێک کە جێگەی خودا لە ژیانماندا بگرێتەوە. لە 1 یۆحەننا 5:21 دەخوێنینەوە: «خۆتان لە بتەکان بپارێزن.» پێویستە وریایان بین. چی دەتوانێت بتێک بێت یان شتێک کە لە خودا گرنگتر بێت بۆ ئێمە؟ دەتوانێت وەرزش بێت، وەرزشکارێک، کەسێکی بەناوبانگ، یان ئەو شتانەی کە هومانن. تەنانەت منداڵەکانمان دەتوانن لە خودا گرنگتر بن بۆ ئێمە. یەکێک لە ڕێگاکانی ناسینەوەی بتێک ئەوەیە کە بپرسین ئایا شتێک هەیە کە ڕێگەم لێدەگرێت لە خوێندنەوەی کتێبی پیرۆز و نوێژکردن. ئایا شتێک هەیە کە ڕێگەم لێدەگرێت لە کۆبوونەوە لەگەڵ گەلی خودا کاتێک دەبێت؟ بتەکان مەترسین!
تیمۆساوس
تیمۆساوس گەنجێک بوو کە لەگەڵ پۆڵسی نێردراو گەشتی دەکرد. نێردراوەکە وەک «کوڕە خۆشەویستەکەم» وەسفی کرد (2 تیمۆساوس 1:2). پۆڵس وتی تیمۆساوس گەنج بوو (1 تیمۆساوس 4:12)، و نێردراوەکە لانیکەم دوو نامەی بۆ نووسی: 1 تیمۆساوس و 2 تیمۆساوس. ئەو لە شەش نامەی تریشیدا ئاماژەی بە تیمۆساوس کرد: 2 کۆرنسۆس، فیلیپییەکان، کۆلۆسییەکان، 1 تسالۆنیکییەکان، 2 تسالۆنیکییەکان و فلیمۆن.
مەترسی قسەکردنی ناخودایی و بێسوود.
پۆڵسی نێردراو دوو جار بە تیمۆساوسی وت کە خۆی بەدوور بگرێت لە «قسەی بێڕێز و بێهوودە» (1 تیمۆساوس 6:20، 2 تیمۆساوس 2:16). «بێڕێز» بە واتای «ناخودایی» دێت، و «قسەی بێهوودە» بریتییە لە «قسەکردنی بێسوود.» یەکێک لەو مەترسییانەی کە مەسیحییەکان ڕووبەڕووی دەبنەوە ئەوەیە کە خەڵک بە سادەیی ئەوە قبوڵ ناکەن کە کتێبی پیرۆز فێری دەکات. لەبری ئەوە، دەیانەوێت بەدوای فێرکردنەکانی تردا بڕۆن. ئەمە ڕەنگە لە کۆتاییدا ببێتە هۆی قسەکردنی بێسوود سەبارەت بە بابەتەکان. هەندێک جار ئێمە لەگەڵ خەڵکدا سەبارەت بە بابەتە کتێبی پیرۆزەکان مشتومڕ دەکەین بەبێ هیچ کۆتایی یان مەبەستێک. خۆمان دەبینینەوە کە بەبێ هیچ هۆکارێک مشتومڕ دەکەین.
لە جیهانی ئەمڕۆدا، لەگەڵ ئینتەرنێتدا، بێگومان زۆر قسەکردنی بێسوود هەیە. ئەمە مەترسییەکە بۆ باوەڕدار لەوەی کە ئێمە شتانێک دەخوێنینەوە کە کتێبی پیرۆز نین، و زیانبەخشە چونکە کاتیش بەفیڕۆ دەدەین. کتێبی پیرۆز پێمان دەڵێت کە «کات بە فیڕۆ نەدەین» (ئەفەسۆس 5:16)، کە بە واتای ئەوە دێت کە وەک شتێکی بەنرخ مامەڵەی لەگەڵدا بکەین یان زۆرترین سوود لە دەرفەتەکانمان وەربگرین. مەترسییەک بۆ هەموومان ئەوەیە کە کات لە قسەکردنی بێسووددا بەفیڕۆ دەدەین.
تەنانەت وەک هەرزەکارێک، دەبێت سوود لەو کاتە وەربگرین کە هومانە بۆ سەرنج خستنە سەر فێربوونی کتێبی پیرۆز و شوێنکەوتنی خودا. مەهێڵە مەترسی قسەکردنی بێسوود ئەو دەرفەتە لێبسێنێتەوە.
مەترسی سووکایەتیکردن بە گەنجێتی خۆمان.
با کەس گەنجێتی تۆ بە کەم نەزانێت؛ بەڵکو تۆ ببە بە نموونەیەک بۆ باوەڕداران، لە قسەدا، لە ڕەفتاردا، لە خۆشەویستیدا، لە ڕۆحدا، لە باوەڕدا، لە پاکیدا (1 تیمۆساوس 4:12).
ئەمە نموونەیەکی باشە، وانییە؟ گەنجێک دەتوانێت بە هەموو ئەم ڕێگایانە نموونەیەک بێت بۆ دەوروبەری، لەوانەش کەسانی بەتەمەن. پێشتر باسمان لە یوسف کرد کە بە ئەگەری زۆرەوە هەرزەکار بوو کاتێک وەک کۆیلەیەک لە میسر فرۆشرا. بەڵام، مەترسییەکە ئەوەیە کە کەسێک سووکایەتی بە گەنجێتی ئێمە بکات.
دەتوانین وا بیر بکەینەوە کە ئێمە زۆر گەنجین بۆ خزمەتکردنی خودا یان بۆ ئەوەی نموونەیەک بین بۆ ئەو. بەڵام، کتێبی پیرۆز پڕە لە گەنجانێک کە بە دڵسۆزی خزمەتی خودایان کرد. چیرۆکەکانیان نووسراونەتەوە بۆ ئەوەی بتوانین لێیان بخوێنینەوە. کچە بچووکەکە لە 2 پاشایان 5، داود لە 1 ساموئیل 17، و کوڕە گەنجەکە لە یۆحەننا 6. میریەم، یەرمیا و ئەستێرەش کاتێک گەنج بوون خزمەتی خودایان کرد، جگە لەوانەی کە تازە لەم وتارەدا باسمان کردن. خودا ئەوەی کە ئەوان کردیان لە وشەکەیدا تۆمار کرد، و ئەو سەرنج لەوە دەدات کە ئێمە چی دەکەین. ڕێگە مەدە خۆت بکەویتە ناو مەترسی بیرکردنەوەی ئەوەی کە چونکە تۆ لە ڕووی جەستەیی یان ڕۆحییەوە گەنجیت، خودا ناتوانێت بەکارت بهێنێت. ئەو دەتوانێت و دەیکات.
دەرئەنجام
باسی هەندێک لەو مەترسییانەمان کرد کە بۆ گەنجان هەن. زۆر زیاتر هەن، و پێویستە تێبگەین کە شەیتان بە دەوروبەردا دەڕوات «وەک شێرێکی غەڕێنەر ... بەدوای ئەوەدا دەگەڕێت کێ قووت بدات» (1 پەترۆس 5:8). دەبێت وریابین و چاودێر بین.
ئەگەر چاومان لەسەر یەزدان عیسا بێت (عیبرانییەکان 12:2)، ئەو یارمەتیمان دەدات کە ئەو کەسانە بین کە بەسەر ئەم مەترسییانەدا زاڵ دەبین. و ئەگەر ملکەچی مەترسییەک بووین، خودا ئەوەیە کە دەتوانێت هەڵمان بگرێتەوە، وەک لە مەتتا 14 دەخوێنینەوە. نوێژ بکەن کە خودا هەموومان لەم شتانە بپارێزێت.
عیسا قوتابییەکانی ناچار کرد بچنە ناو کەشتییەکەوە، و پێش ئەو بچنە لایەکی تر، لە کاتێکدا ئەو خەڵکەکەی ناردەوە. و کاتێک خەڵکەکەی ناردەوە، ئەو چووە سەر کێوێک بە تەنها بۆ نوێژکردن: و کاتێک ئێوارە هات، ئەو لەوێ بە تەنها بوو. بەڵام کەشتییەکە ئێستا لە ناوەڕاستی دەریاکەدا بوو، بە شەپۆلەکان دەهات و دەچوو: چونکە با دژیان بوو. و لە چوارەمین پاسەوانی شەودا عیسا چووە لایان، بەسەر دەریاکەدا دەڕۆیشت. و کاتێک قوتابییەکان بینییان ئەو بەسەر دەریاکەدا دەڕۆیشت، شڵەژان، وتیان، «ڕۆحێکە»؛ و لە ترسا هاواریان کرد. بەڵام عیسا دەستبەجێ قسەی لەگەڵ کردن، وتی، «دڵخۆش بن؛ منم؛ مەترسن.» و پەترۆس وەڵامی دایەوە و وتی، «خودایە، ئەگەر تۆیت، فەرمانم پێبکە بێمە لات لەسەر ئاوەکە.» و ئەو وتی، «وەرە.» و کاتێک پەترۆس لە کەشتییەکە هاتە خوارەوە، بەسەر ئاوەکەدا ڕۆیشت، بۆ ئەوەی بچێتە لای عیسا. بەڵام کاتێک بایی بەهێزی بینی، ترسا؛ و دەستی بە نوقمبوون کرد، هاواری کرد، وتی، «خودایە، ڕزگارم بکە.» و دەستبەجێ عیسا دەستی درێژ کرد، و گرتی، و پێی وت، «ئەی تۆی کەمباوەڕ، بۆچی گومانت کرد؟» و کاتێک ئەوان هاتنە ناو کەشتییەکە، با وەستا. پاشان ئەوانەی لە کەشتییەکەدا بوون هاتن و کڕنۆشیان بۆ برد، وتیان، «بەڕاستی تۆ کوڕی خودایت.» —مەتتا 14:22-33 KJV
