خودا حکومەتی دامەزراند
لە ڕۆما 13:1-7 پۆڵسی نێردراو، لەژێر ئیلهامی ڕۆحی پیرۆزدا، فێرکردنێکی ڕوونی دەربارەی حکومەتەکان دا: ئەوان لەلایەن خوداوە دیاریکراون. مرۆڤ ڕەنگە بە پرۆسەی هەڵبژاردندا تێپەڕێت، بەڵام خودا سەرکردەکانی هەڵبژاردەی خۆی دادەنێت. بۆیە، خودا دەیەوێت «هەموو گیانێک ملکەچی دەسەڵاتدارانی فەرمانڕەوا بێت» (ئایەتی 1). خودا، بێگومان، بە تەواوی پیرۆز و ڕاستودروستە. دەزگای حکومەت ڕەنگە گەندەڵ و نادادپەروەر بێت، بەڵام خودا ڕێگەی پێدان لە دەسەڵاتدا بن بۆ مەبەستەکانی خۆی. ئێمەی مەسیحی متمانەمان بە حکومەت نییە، بەڵکو بە خودای زانا و بەتوانا – خودای هەموو زانا و هەموو بەتوانا. ئەو کارەکان ڕێکدەخات بۆ جێبەجێکردنی مەبەستەکانی و ویستی تەواو و پیرۆزی خۆی.
خودا حکومەتی لەسەر زەوی دامەزراند بۆ پاراستنی ڕێکخستن و، لە ئەنجامدا، ڕێگەدان بە خەڵک بۆ ژیان بە ئاشتی. ئەگەر باوەڕدارێک بەرگری لە دەسەڵاتدارانی دامەزراو بکات، ئەوا بەرگری لە فەرمانەکانی خودا دەکات (ئایەتی 2). هەر حکومەتێک بە شێوەیەکی دروست دامەزرابێت، بەپێی مەبەستەکانی خودا کار دەکات. ستایشی ئەو هاوڵاتیانە دەکات کە باش و سزای ئەو کەسانە دەدات کە خراپ و شەیتانین، بە ڕاستی ترسێکیان بۆ دروست دەکات. حکومەت بۆ ڕێگریکردن لە تاوانە، لە کاتێکدا سەلامەتی و ئاشتی دابین دەکات. کاتێک دەسەڵاتداران ستایشی ڕەفتاری باش دەکەن، ئەوان هاندەری ئەوەن کە ڕاستە. لە ئەنجامدا، ڕەفتاری باش دەتوانێت زۆر بێت. فەرمانڕەواکان خزمەتکارانی خودان بۆ جێبەجێکردنی ویستی ئەو، و حکومەت شمشێر بە فیڕۆ نادات؛ دەسەڵات و هێزی هەیە کە لەلایەن خوداوە پێدراوە.
زۆرێک لە حکومەتەکان گەندەڵن، بەڵام هێشتا پێمان دەوترێت ملکەچیان بین. نامەکەی نێردراو هانمان دەدات باج و گومرگ بدەین (ئایەتەکانی 6-7)، و پاشان وەک مەسیحییەک دەمانباتە ئاستێکی بەرزتر: دەبێت ڕێز لەوانە بگرین کە لە دەسەڵاتدان. خەڵکی جیهان بێڕێزی بە دەسەڵاتداران دەکەن، ناوی ناشرینیان لێدەنێن. ناوزڕاندیان دەکەن و گوێڕایەڵی یاساکان ناکەن چونکە پێیان وایە نادادپەروەرن، بەڵام خودا مەسیحییەکەی لە پێگەیەکی جیاوازدا داناوە. ئەو دەیەوێت ویژدانمان لەبەردەمیدا پاک بێت (ئایەتی 5). ئەمە بابەتێک نییە بۆ خۆدزینەوە لە توڕەیی حکومەت، بەڵکو بۆ ئەوەیە ویژدانێکی پاکمان لەبەردەم خودادا هەبێت بە جێبەجێکردنی ویستی ئەو لە ملکەچبوون بۆ ئەو دەسەڵاتدارانەی کە ئەو دامەزراندوونی. کاتێک گوێڕایەڵی ووشەی خودا دەکەین، حکومەت سەرنجمان دەدات.
پەیمانی کۆن پشتڕاستی دەکاتەوە کە خودا حکومەتەکان دادەمەزرێنێت. کاتێک دانیال سوپاسی خودای دەکرد بۆ ئاشکراکردنی خەونەکەی پاشا نەبووخەدنەسەر بۆی لە بینینێکی شەوانەدا، وتی: «ناو و ناوبانگی خودا بۆ هەتاهەتایە پیرۆز بێت، چونکە دانایی و هێز هی ئەوە. ئەو کات و وەرزەکان دەگۆڕێت: پاشاکان لادەبات و پاشاکان بەرز دەکاتەوە» (دانیال 2:20-21). مرۆڤ ڕەنگە وا بیر بکاتەوە کە ئەو خەڵک دەخاتە دەسەڵاتەوە، بەڵام ئەو وانییە. خودای گەورە ئەوان دادەنێت.
ملکەچبوون بۆ حکومەت
نەک تەنها دەبێت دان بەوەدا بنێین کە حکومەتەکان لەلایەن خوداوە دامەزراون، بەڵکو دەبێت ملکەچی ئەو دەسەڵاتدارانەش بین کە ئەو خستوونیەتە سەر کار. «بۆیە خۆتان ملکەچی هەموو فەرمانێکی مرۆڤ بکەن لە پێناوی خودا، جا بۆ پاشا بێت وەک باڵاترین، یان بۆ حاکمەکان، وەک ئەوانەی کە لەلایەن ئەوەوە نێردراون بۆ سزادانی خراپەکاران و بۆ ستایشی ئەوانەی چاکە دەکەن» (1 پەترۆس 2:13-14). پۆڵس و پەترۆس هاوڕان: حکومەت دامەزراوە بۆ پاراستنی ڕێکخستن لە جیهاندا. پەترۆس زیادی کرد: «چونکە ئەمە ویستی خودایە، کە بە چاکەکردن بتوانن بێئاگایی پیاوانی گەمژە بێدەنگ بکەن» (ئایەتی 15). ئەو ویستی خودای هێنایە ناوەوە. کاتێک ملکەچی دەسەڵاتداران دەبین، ئەوانە بێدەنگ دەکەین کە بێئاگاییان هەیە دەربارەی ڕێگاکانی خودا و ووشەی خودا. ئەمە بە ڕاستی ڕێگرییان لێدەکات لە وتنی شتێکی خراپ دەربارەی باوەڕداران سەبارەت بە دوژمنایەتی دەسەڵاتداران. بەم شێوەیە، خودا شکۆدار دەکرێت کاتێک ئێمە کەسایەتییەکی مەسیحییانە نیشان دەدەین.
ملکەچبوون لە گوێڕایەڵیدا بۆ خودا بۆ هەموو دەسەڵاتدارانمان دەگرێتەوە، تەنانەت لە کارەکانماندا. دەبێت لە کاتی خۆیدا بچینە سەر کار، کارێکی ڕۆژانەی ڕاستگۆیانە بکەین و خۆمان لەگەڵ گۆڕانکارییەکاندا بگونجێنین. بیرم دێت کاتێک سەرپەرشتیارەکەم دەیویست وانەی جیاواز بڵێمەوە و لەگەڵ کەسێک کار بکەم کە زۆر باش نەمناسیبوو. دەمتوانی بە پرۆسەی سکاڵادا بڕۆم و ڕەنگە براوە بم، بەڵام بڕیارم دا وا نەکەم. لەگەڵ هاوکارەکەم کارم کرد و شایەتی بووم بۆی. ئەو مەسیحی قبوڵ نەکرد، بەڵام بەوانی تری وت دەربارەی ڕۆیشتنم لەگەڵیدا. خودا ڕێگەی بە بارودۆخەکە دا، و من ملکەچ بووم. کارێکی ئاسان نەبوو، بەڵام خودا کاری دەکرد.
بێگومان بارودۆخی جددیتر هەن کە پێویستیان بە ڕاهێنانی ڕۆحی زۆرە. بابەتەکانی تر ئەوەندە قێزەون یان ئاشکران کە ڕەنگە تەنها پێویستیان بە گوێڕایەڵیکردنی دەسەڵاتی باڵا و قبوڵکردنی دەرئەنجامەکان بێت. بە هەر شێوەیەک بێت، خودا توانای هەیە. بەڵام وەک بنەمایەک، خودا دەیەوێت ملکەچی هەموو ئەوانە بین کە لە دەسەڵاتدان.
نوێژ بۆ حکومەت بکە
یەکەم تیمۆتێوس 2:1-4 ڕوون، جوان و فێرکەرە: «بۆیە یەکەم جار داوا دەکەم کە پاڕانەوە، نوێژ، نێوەندگیری، و سوپاسگوزاری بۆ هەموو خەڵک بکرێت، بۆ پاشاکان و هەموو ئەوانەی لە دەسەڵاتدان، بۆ ئەوەی بتوانین ژیانێکی ئارام و ئاشتییانە بژین لە هەموو خوداپەرستی و ڕێزدا. چونکە ئەمە باش و پەسەندە لەبەرچاوی خودای ڕزگارکەرمان، کە دەیەوێت هەموو خەڵک ڕزگار ببن و بێنە زانینی ڕاستی.» مەسیحییەکان هان نادرێن بۆ یاخیبوون لە حکومەت یان بەرگری لە دەسەڵاتداران لە ڕێگەی ناڕەزایەتییەوە. تەنانەت هان نادرێین بۆ دەنگدان بە باشترین کاندید. ئەوەی بە ڕوونی دیارە ئەوەیە کە پێمان دەوترێت نوێژ بۆ حکومەت بکەن! خودا دەیەوێت مەسیحییەکان ژیانێکی ئارام و ئاشتییانە بژین، و دەیەوێت هەموو خەڵک، لەوانەش بەرپرسانی حکومەت، لە ڕێگەی خودا و ڕزگارکەرمان عیسای مەسیحەوە بێنە ڕزگاری. نیعمەتی خودا سەرسوڕهێنەرە، و ئەو دەیەوێت پاشاکان، شاژنەکان، سەرۆکەکان، سەرۆک وەزیرانەکان، حاکمەکان و هەموو بەرپرسانی تر ڕزگار بکات!
سەیرە کە پۆڵسی نێردراو چوار وشەی جیاوازی بۆ نوێژ بەکارهێناوە. ئەو جەختی لەسەر پێویستی باوەڕداران کردەوە بۆ نوێژکردن بۆ حکومەت. «نوێژکردن» واتە بە ڕێزەوە قسەکردن لەگەڵ خودا. ئەو وشەی «پاڕانەوە»شی بەکارهێنا، کە بە مانای داواکردنی شتێک بە پەرۆشی یان بە کزی دێت. لە عیبرانییەکان 5 خودا بە پاڕانەوەی بەهێز و گریانەوە نوێژی بۆ ئەوە کرد کە دەیتوانی لە مردن ڕزگاری بکات (ئایەتی 7). ئایا ئێمە بۆ حکومەتەکانمان دەپاڕێینەوە؟ ئایا لەسەر ئەژنۆکانمان دادەنیشین و لە خودا دەپاڕێینەوە بۆ ئەوەی کار بکەن تا بتوانین ژیانێکی ئارام و ئاشتییانە بژین؟ ئێمە لەگەڵ هەموو سیاسەتەکانی مرۆڤدا هاوڕا نین؛ هەرگیز هاوڕا نابین. بەڵام، دەتوانین حکومەت لەبەردەم تەختی نیعمەتدا ڕابگرین.
«نێوەندگیری» بریتییە لە کردەی دەستێوەردان لەبری کەسێکی تر. خودا دەیەوێت ئێمە لە ڕێگەی نوێژەوە دەستێوەردان بۆ حکومەت بکەین، نەک کردارە ناخوداییەکان. با هەڵچوونەکان دژی دەسەڵاتداران بۆ جیهان جێبهێڵین. ئێمە قەشەیەکی باڵای گەورەمان هەیە کە نێوەندگیریمان بۆ دەکات (4:14-16)؛ لەم چوارچێوەیەدا، هان دەدرێین بۆ نێوەندگیری بۆ دەسەڵاتداران. لە کۆتاییدا، وشەی «سوپاسگوزاری» بەکارهاتووە. دەتوانین سوپاسی خودا بکەین بۆ پاراستنمان تەنانەت لە کاتە سەختەکاندا لەگەڵ حکومەتە گەندەڵەکان. هەروەها، دەتوانین سوپاسی خودا بکەین بۆ حکومەتەکانمان – نەک لەبەر ئەوەی تەواو یان تەنانەت باشن، بەڵکو لەبەر ئەوەی ئەو دامەزراندوونی.
دانی باج بە حکومەت
نزیکەی بێ گومانە کە باوەڕداران دەبێت باجەکانیان بدەن. ڕەنگە حەزمان لە شێوازی خەرجکردنی پارەی باجەکانمان نەبێت، و ڕەنگە تەنانەت لەگەڵ بڕی باجەکانماندا هاوڕا نەبین کە دەبێت بیدەین. بەڵام، فەرمانمان پێکراوە کە بیدەین. خودا عیسای مەسیح نموونەی تەواوی ئێمەیە. دوو جار لەسەر بابەتی باجەکان پرسیاری لێکرا. لە کەفەرناحوم ئەوانەی باجی پەرستگایان کۆدەکردەوە نزیک بوونەوە لە پەترۆس دەربارەی پارەدانی خودا. خودا بۆ پەترۆسی ڕوون کردەوە کە بەهۆی ئەوەی کوڕی خودایە، لە دانی ئەو باجە بەخشراوە. بەڵام، بۆ ئەوەی نەبێتە هۆی سەرپێچی، پەترۆسی نارد بۆ ماسیگرتن. دراوەکە لە دەمی ماسییەکەدا کە پەترۆس گرتی، بڕی تەواو بوو بۆ دانی باجەکانی پەترۆس و خودا (مەتتا 17:24-27). لە مەتتا 22:15-21 فەریسییەکان، هیرۆدییەکان و قوتابییەکانیان هەوڵیان دا خودا بەکاربهێنن و لە قسەکانیدا تێوەی بگلێنن. بێگومان خودا، کە هەموو زانایە، زانی چییان دەکرد بە پرسیارە فێڵبازەکەیان. وەڵامە سەرسوڕهێنەرەکەی کە شتەکانی قەیسەر بداتەوە بە قەیسەر و شتەکانی خودا بداتەوە بە خودا، هەموو شتێک دەڵێت: مەسیحییەکان دەبێت باجەکانیان بدەن. گرنگتر، پێویستە شتەکانی خودا بدەینەوە بە خودا، وەک پەرستن، گوێڕایەڵی و دڵسۆزی.
باڵاترین دەسەڵات
پەترۆسی نێردراو پێی وتووین کە خودا عیسای مەسیح چۆتە ئاسمان و لە دەستی ڕاستی خودادایە. فریشتەکان، دەسەڵاتداران و هێزەکان ملکەچی ئەو کراون (1 پەترۆس 3:22). بە ڕاستی، باڵاترین دەسەڵات لەسەر هەموو دەسەڵاتدارانە؛ ئەوان ملکەچی ئەون. ئەو بە ڕاستی لەسەر حکومەتەکانی زەوییە. جیهان ئەمە ناناسێت، بەڵام مەسیحییەکان ئەمە بە چاوی باوەڕەوە دەبینن. لە ڕۆژێکی نزیکدا دەردەکەوێت. «چونکە لەوەدا کە هەموو شتێکی خستە ژێر دەسەڵاتی خۆی، هیچ شتێکی نەهێشت کە نەخرابێتە ژێر دەسەڵاتی. بەڵام ئێستا هێشتا هەموو شتێکمان نەبینیوە کە خراوەتە ژێر دەسەڵاتی. بەڵام عیسا دەبینین، کە کەمێک لە فریشتەکان نزمتر کرایەوە، بۆ ئازارچەشتنی مردن بە شکۆ و ڕێزەوە تاجدار کرا، بۆ ئەوەی ئەو، بە نیعمەتی خودا، مردن بۆ هەمووان بچێژێت» (عیبرانییەکان 2:8-9). دەبێت ملکەچی حکومەت بین چونکە باڵاترین دەسەڵات چاودێرییان دەکات و لەسەریانە.
کاتێک یاساکانی حکومەت لەگەڵ خودادا ناکۆک دەبن، دەبێت گوێڕایەڵی خودا بکەم. مەسیحییەکان نابێت بۆ بەرگری کردن بەرگری بکەن، بەڵام کاتێک پێویست بوو دەبێت بڕیار بدەین گوێڕایەڵی دەسەڵاتداران نەکەین بۆ ئەوەی ملکەچی باڵاترین دەسەڵات بین. دوو نموونەی ڕوون لە کتێبی پیرۆزدا هەن. بۆ تێوەگلاندنی دانیال، حاکمەکان و کارگێڕانی تری شانشینی داریوشی پاشای میدیا و فارس کارێکیان کرد بۆ یاسایەک دژی نوێژکردن بۆ خودا. دانیال 6:10 دەڵێت: «کاتێک دانیال زانی کە نووسینەکە واژۆ کراوە، چوو بۆ ماڵەوە. و لە ژووری سەرەوەی خۆیدا، لەگەڵ پەنجەرە کراوەکان بەرەو ئۆرشەلیم، سێ جار لەو ڕۆژەدا لەسەر ئەژنۆکانی دانیشت، و نوێژی کرد و سوپاسی خودای خۆی کرد، وەک نەریتەکەی بوو لە ڕۆژانی سەرەتاییەوە.» دانیال نوێژی کرد چونکە گوێڕایەڵی خودای دەکرد. ئەو بە کردنەوەی پەنجەرەکەی ناڕەزایەتی نەدەردەبڕی؛ ئەو بەپێی ڕێنماییەکانی ناو کتێبی پیرۆز نوێژی دەکرد. یەکەم پاشاکان 8:47-48 دەڵێت پاشا سولەیمان لە نوێژەکەیدا وتی کاتێک پەرستگاکەی بۆ خودا تەرخان دەکرد کە کاتێک خەڵک وەک دیل دەبرێنە وڵاتێکی بیانی دەبێت بەرەو ئۆرشەلیم نوێژ بکەن. دانیال ئامادە بوو دەرئەنجامەکانی گوێڕایەڵیکردن قبوڵ بکات، چونکە باوەڕێکی زۆری بە خودا هەبوو.
کاتێک پەترۆس و یۆحەننا هەڕەشەیان لێکرا، پێیان وترا کە قسە نەکەن یان فێر نەکەن بە ناوی عیساوە، وتیان باشترە گوێڕایەڵی خودا بین نەک مرۆڤ (کردارەکان 4:18-21). ئەوانیش ئامادە بوون دەرئەنجامەکان قبوڵ بکەن. ئەگەر هەر کاتێک لە پێگەیەکدا دانراین کە گوێڕایەڵی حکومەت نەکەین بە ملکەچبوون بۆ خودا، دەبێت متمانەمان بەو بێت بۆ نیعمەت بۆ بەرگەگرتنی دەرئەنجامەکان.
دەرئەنجام
کاتێک نوح لە کەشتییەکە هاتە دەرەوە و قوربانی پێشکەش کرد، زەوی بۆ خودا داوا کرد. ئەمە سەرەتای حکومەت بوو. زۆری پێنەچوو، نوح ڕەزێکی چاند و سەرخۆش بوو. حکومەتی مرۆڤ شکستی هێنابوو (پیدایش 8:18-22، 9:1-24). حکومەت شکستی هێناوە و شکست دەهێنێت تا کاتێک لەسەر شانی مەسیح بێت. لەم نێوەندەدا، مەسیحییەکان بانگکراون بۆ ملکەچبوون و نوێژکردن لە کاتێکدا چاوەڕێی فەرمانڕەوایی ئەوین.
هیچ چەکێک کە دژی تۆ ئامادە کرابێت سەرناکەوێت؛ و هەر زمانێک کە لە دادگاییدا دژی تۆ هەڵسێت، تۆ سزای دەدەیت. ئەمە میراتی خزمەتکارانی یەهۆڤایە؛ و ڕاستودروستی ئەوان هی منە، یەهۆڤا دەفەرموێت. —ئیشایا 54:17 JND
چ بەڵێنە دڵخۆشکەرانەمان پێدراوە لەم ئایەتەدا! زۆر جار لەوە دەترسین کە لە دەوروبەرمان دەیبینین و دەیبیستین، بەڵام خودا دەیەوێت بیرمان بێت کە ئەو کۆنترۆڵی دەکات. هیچ چەکێک، جا هی پیاوان بێت یان هی دوژمنی گیانمان، ناتوانێت دژمان سەرکەوێت. تەنها بیری لێبکەرەوە! لە چی بترسین؟ تەنانەت ئەو زمانەش کە حوکممان بەسەردا دەدات، سزای دەدەین. پاشان قسەیەکی زۆر بەنرخ لە دەمی خوداوە دێت، «ئەمە میراتی خزمەتکارانی یەهۆڤایە.» ئەمە ئەوەیە کە خودا پێمان دەدات! وشەیەکی دڵنیاکەرتر ناتوانرێت وێنا بکرێت؛ ئەمە میراتی ئێمەیە. کێ دەتوانێت ئەوە لێمان بسێنێتەوە؟ و پاشان دەخوێنینەوە: «ڕاستودروستی ئەوان هی منە.» سوپاس بۆ خودا بۆ ئەوە! ڕاستودروستی ئێمە پشت بە ئێمە نابەستێت؛ هەمووی هی خودایە! ئایا هیچ شتێک هەیە دڵنیاتر بێت لەم بەڵێنانە؟ —گلێن باڵسیگەر
