گەڕانەوە بۆ وتارەکان

نامەی غەلاتییەکان: چوارچێوە، وانە بۆ باوەڕداران ئەمڕۆ

نادیار
٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢
٢٠ کەمترین خوێندنەوە

چەند ساڵێک گۆڕانی (کردارەکان ٩)، ئەو، کە ئەوکات بە ناسرابوو، و بەرناباس گەشتیان کرد بۆ بەشەکانی باشووری پارێزگای ڕۆمانی غەلاتییە، لە تورکیای ئێستا. لەوێ مزگێنیی نیعمەتی خودایان بڵاوکردەوە، و زۆر کەس ڕوویان لە خودا کرد بۆ ئەوەی ڕزگار ببن و شوێنی بکەون. چەندین کۆبوونەوە دامەزرێنران لە کاتێکدا خودا لە ئاسمانەوە خزمەتکارەکانی ڕێنمایی دەکرد. بەڵام، ، بەرناباس و باوەڕدارە نوێیەکان ڕووبەڕووی دژایەتییەکی بەهێز بوونەوە، بەشێکی لەلایەن هەندێک سەرکردەی جوولەکە (کردارەکان ١٣–١٤).

ئەوەی نێردراوەکان ناوچەکەیان جێهێشت، بەرگری بە شێوەی ناسکتر بەردەوام بوو، بەتایبەتی لەلایەن مامۆستایانی جۆراوجۆری جوولەکەگەرایی کە هەوڵیان دەدا کاریگەری لەسەر ئەوانە بکەن کە خودا عیسایان وەک ڕزگارکەری خۆیان قبوڵ کردبوو (غەلاتییەکان ٣:١، ٤:١٠-١١). ئەم نەیارانە – مامۆستا درۆزنەکان – هەوڵیان دەدا باوەڕدارە جوولەکەکان بگەڕێننەوە بۆ جوولەکەگەرایی یان باوەڕە تازەکەیان گەندەڵ بکەن. ئەوانی تر هەوڵیان دەدا باوەڕدارە ناجوولەکەکان بخەنە ژێر باری . هەندێک لە جوولەکەگەراییەکان بوون (غەلاتییەکان ٢:٤) لە کاتێکدا ئەوانی تر لەنێو باوەڕدارانی ئۆرشەلیمەوە هاتبوون.

ئەم دژایەتییەی بە خەمیرێک بەراورد کرد کە کاریگەری لەسەر هەمووان هەیە (غەلاتییەکان ٤:٩، ٥:٩). ئەمە بۆ ناوچەکانی تریش درێژبووەوە و کاریگەری لەسەر چەندین بابەتی فێرکاری هەبوو (کردارەکان ١٥:١،٥). یەعقوب، برای نیوەی خودا، ڕۆڵێکی دیاری لەنێو باوەڕدارانی ئۆرشەلیمدا هەبوو. ئەو بە ڕوونی ئەم فێرکارییە هەڵانەی ڕەتکردەوە، هەرچەندە هەندێک جار بە هەڵە وەک بەرگریکارێکی یاساییەت سەیر دەکرێت. نەیارەکان هەموو ڕێگاکەیان بۆ غەلاتییە بڕی، بە درۆ بانگەشەی ئەوەیان دەکرد کە پشتیوانی یەعقوب و نێردراوەکانیان هەیە. ئەم بانگەشانە یارمەتیدەر بوون بۆ پەرەپێدانی کارنامە هەڵەکەیان (غەلاتییەکان ٥:٧-٨).

بۆ ناشرینکردنی و بەرناباس و کارەکانیان، ئەم دوژمنانە پێشنیاریان کرد کە وەک نێردراوەکەی ئۆرشەلیم دەردەکەوێت بەڵام نێردراوێکی پلە نزمترە. دەسەڵاتی نێردراوەکە لەلایەن خودای زیندووبووەوەوە دامەزرابوو، و یەعقوبیش لەگەڵیاندا بوو. بەڵام، نێردراویەتی پلەیەکی بەرزتر بوو, چونکە ڕاستەوخۆ لە خودا لە ئاسمانەوە هاتبوو. بە هیچ شێوەیەک لە ناکۆکیدا نەبوو لەگەڵ نێردراوەکە، چونکە ئەوان بە نزیکەوە لەگەڵ کاریان دەکرد و قبوڵیان کردبوو. ئەو نێردراوێکی خۆسەپێن نەبوو، وەک هەندێک دەیانگوت، لە کاتێکدا جوولەکەگەراییەکان خۆیان دەستنیشان کردبوو (کردارەکان ١٥:٢٤).

سەیری ئەو بەڵگانە بکە کە بەکاری هێنا بۆ ئاشکراکردنی ئەوانەی کێشەیان دروست دەکرد لەنێو باوەڕدارە نوێیەکان لە غەلاتییە:

نێردراوەکە دەستێوەردانی سەروەری خودای لە گۆڕان، پێکهێنان و ڕاهێنانی خۆیدا لە قوتابخانەی خودا، و هەروەها لە کاری میسیۆنەری دواتردا وەسف کرد.

  • بانگەوازە ئاسمانییەکەی، پشت بە خودا دەبەست نەک مرۆڤ، و چالاکییەکانی سەلماندی کە ئەو لە هارمۆنیایەکی ڕاستەقینەدایە لەگەڵ بانگەوازەکەی و خودا (غەلاتییەکان ١:٦-٢٣).
  • گێڕانەوەی کەسیی سەرنجڕاکێشی (غەلاتییەکان ١–٢) لەگەڵ ئەو فێرکارییەدا دەگونجێت کە خودا بە پۆڵسی دا بۆ فێرکردن (غەلاتییەکان ٣–٤)، کە بووە هۆی ئەنجامی زۆر پراکتیکی بۆ سوودی باوەڕداران و بۆ شکۆمەندی خودا (غەلاتییەکان ٥–٦).
  • بۆ بەرژەوەندی ئێوە، کورتەیەک لە نامەکەی بۆ غەلاتییەکان لە لاپەڕە ٧دایە.

کورتەی غەلاتییەکان

یەکەم. (غەلاتییەکان ١:١-٥)

دووەم. کێشەکە (غەلاتییەکان ١:٦-١٠)

سێیەم. بەڵگەی ژیاننامەیی: وەحییەکی سەربەخۆ (غەلاتییەکان ١:١١–٢:٢١) ئەی. سەربەخۆ لە فێرکاری مرۆڤ (غەلاتییەکان ١:١١-١٧) بی. سەربەخۆ لە کۆبوونەوەکانی یەهودا (غەلاتییەکان ١:١٨-٢٤) سی. سەربەخۆ لە جوولەکەگەراییەکان (غەلاتییەکان ٢:١-١٠) دی. سەربەخۆ لە فشاری نێردراوەکان (غەلاتییەکان ٢:١١-١٨) ئی. سەربەخۆ لە بەرژەوەندی خۆپەرستی (غەلاتییەکان ٢:١٩-٢١)

چوارەم. بەڵگەی فێرکاری: شکستی یاساییەت (غەلاتییەکان ٣:١–٤:٣١) ئەی. لە ئەزموونە کەسییەکانەوە (غەلاتییەکان ٣:١-٥) بی. لە فێرکاری پەیمانی کۆنەوە (غەلاتییەکان ٣:٦-١٤) سی. لە پێشینەی بەڵێن بەسەر یاسادا (غەلاتییەکان ٣:١٥-٢٢) دی. لە باڵادەستی باوەڕی پێگەیشتوو (غەلاتییەکان ٣:٢٣–٤:٧) ئی. لە مەترسی کاردانەوە (غەلاتییەکان ٤:٨-١١) ئێف. لە جیاوازی هۆکارەکان (غەلاتییەکان ٤:١٢-٢٠) جی. لە جیاوازی کۆیلایەتی (هاجەر) و ئازادی () (غەلاتییەکان ٤:٢١-٣١)

پێنجەم. بەڵگەی پراکتیکی: کاریگەرییەکانی ئازادی (غەلاتییەکان ٥:١–٦:١٠) ئەی. (غەلاتییەکان ٥:١) بی. دەرئەنجامەکانی ئازادی (غەلاتییەکان ٥:٢-١٢) سی. پێناسەی ئازادی (غەلاتییەکان ٥:١٣-١٥) دی. پراکتیکی تاکەکەسی (غەلاتییەکان ٥:١٦-٢٤) ئی. پراکتیکی کۆمەڵایەتی (غەلاتییەکان ٥:٢٥–٦:١٠)

شەشەم. دەرئەنجام (غەلاتییەکان ٦:١١-١٨) ئەی. هۆکاری ئازادی (غەلاتییەکان ٦:١١-١٦) بی. نرخی ئازادی (غەلاتییەکان ٦:١٧) سی. بەرەکەتەکانی ئازادی (غەلاتییەکان ٦:١٨)

کاری زیاتر لە غەلاتییە پێویستە بکرێت

لە کاتی یەکەم گەشتی پۆڵسدا، زۆر کەس لە غەلاتییە ڕزگار کران و بوونە قوتابی خودا – نەک . باوەڕدارە نوێیەکان پێویستیان بە چاودێرییەکی بوو چونکە ڕووبەڕووی زۆر ئاستەنگ بوونەوە لە کاتی خزمەتکردنی خودای شکۆمەند (کردارەکان ١٤:٢٠-٢٣). نێردراوەکە شوانێکی بوو بۆ ئەم باوەڕدارە نوێیانە: ئەو سەرنجێکی زۆری دایە ئەم مێگەلە (کردارەکان ٢٠:٢٨). لەبەر ئەم هۆکارە، پێش دەستپێکردنی گەشتی گەڕانەوەیان، و بەرناباس چاودێری گونجاویان دابین کرد، «ڕۆحی قوتابییەکانیان بەهێز دەکرد» (کردارەکان ١٤:٢٢ NKJV). ئەمە خزمەتێکی ئامۆژگاری، هاندان و دڵنەوایی٢ی لەخۆگرتبوو – شتێک کە هەموو باوەڕداران پێویستیان پێیەتی. نێردراوەکان خۆیان خستە پاڵ باوەڕداران، یارمەتییان بۆ بەردەوامبوون لە ڕێگای ڕاستدا. خزمەتەکەیان فێرکاری و ئامۆژگاری دابین کرد، باوەڕدارانی هان دەدا بۆ ئەوەی لە باوەڕدا بەردەوام بن کۆتایی. هەر بۆیەش باوەڕدارانیان هاندا بۆ ئەوەی لەو ڕێگایەدا بەردەوام بن کە بەرەو شانشینی خودا دەچێت، کە خودا بە ئاشکرا دای دەمەزرێنێت. ئەمە ناکۆک نییە لەگەڵ ئەو زۆر دەقەی کە دەڵێن ئێمە پێشتر لە شانشینی خوداداین، دەبێت ڕێز لە مافەکانی ئەو بگرین بەسەر ژیانماندا و ملکەچی دەسەڵاتی خودا بین. دەبێت ئێستا ئەمە بکەین، هەرچەندە ئەو لەم جیهانەدا و لەلایەن ئەم جیهانەوە ڕەتکراوەتەوە.٣

نزیکەی ٢٠ ساڵ گەشتەکەی لەگەڵ بەرناباس بەناو بەشەکانی غەلاتییە و ناوچەکانی تردا، دەربارەی ئەزموونەکانی لە ئەنتیاکیا، و نووسی (٢ تیمۆساوس ٣). گەشتی دووەم نێردراوەکەی، لەگەڵ سیلاس، گەڕاندەوە بۆ غەلاتییە بۆ بەهێزکردنی قوتابییەکان (کردارەکان ١٥:٤٠–١٦:٦).

تیمۆساوسی گەنجی لەگەڵ خۆی برد، کە زۆری لێ فێر بوو و بەردەوام بوو لە شوێنکەوتنی نموونەکەی سەرەڕای ئەو دژایەتییەی هەردووکیان ئەزموونیان کرد. نێردراوەکە چەندین تایبەتمەندی خستەڕوو کە وەک قوتابییەکی ڕاستەقینە نیشانی دابوو، کە تیمۆساوس دەبوو شوێنی بکەوێت: فێرکارییەکەم، ڕەفتارم، مەبەستم، باوەڕم (دڵسۆزی)، خۆڕاگریم (بەرگەگرتن)، خۆشەویستیم، ئارامگریم (جێگیری یان بەردەوامبوون)، چەوساندنەوە و ئازارەکانم (٢ تیمۆساوس ٣:١٠-١١). ئەم تایبەتمەندییانە وەک نۆ میوەکەی ڕۆحی پیرۆزن (غەلاتییەکان ٥:٢٢-٢٣) – زۆر پێویستن بە لەبەرچاوگرتنی کارێک بۆ خودا لە کاتێکدا ڕووبەڕووی دژایەتی دەبینەوە. ئەو چاکانەی لە و خزمەتەکەیدا نیشان دابوو، سەرەڕای چەوساندنەوەی توند، وەک نموونەیەکی بۆ هەموو باوەڕداران (١ کۆرنسۆس ١١:١؛ فیلیپییەکان ٣:١٧).

چەوساندنەوە هۆکارێکی زیادە بوو بۆ بۆ ئەوەی هەموو شانازییەکە بداتە خودا لە ئاسماندا، و گوتی، «لە هەموویان خودا ڕزگاری کردم» (٢ تیمۆساوس ٣:١١). خودا هەموو کارەکەی دەکرد، بەڵام ئەو حەز دەکات خەڵکەکەی تێوەگلێنێت، بۆ ئەوەی بتوانن لەگەڵیدا کار بکەن و فێر ببن و چێژ لە هاوڕێیەتییەکەی وەرگرن تەنانەت لە کاتی چەوساندنەوەشدا. هەموو باوەڕداران کە بە پارێزگاری دەژین، بە دڵسۆزی ڕاستەقینە بۆ ، تووشی چەوساندنەوە دەبن (بڕوانە ٢ تیمۆساوس ٣:١٢)، لە کاتێکدا چاودێرییەکەیان بەردەوام دەبێت گەڕانەوەی (سەیری ٢ تیمۆساوس ٤:١٧-١٨ بکە).

ئەی ئێمە ئەمڕۆ چی؟

چۆن دەگەینە ئامانجی مەبەست و دەگەینە شانشینی داهاتوو؟ ئێمە دەگەینە دوا وێستگەی خۆمان «لەلایەن زۆر تەنگانەوە» ٤ – ناخۆشی، تەنگەژە، کێشە و سەختی، بەبێ هیچ ڕێگایەک بۆ دەرچوون. ئەم تاقیکردنەوانە بەخێرهاتن ناکرێن، بەڵام لە ڕێگەی ئەم ئەزموونانەوە خودا ئێمە بەرەو شکۆمەندی دەبات (ڕۆما ٥:٣-٤؛ ٢ کۆرنسۆس ٤:١٧). «دەبێت لە ڕێگەی زۆر تەنگانەوە بچینە ناو شانشینی خودا» (کردارەکان ١٤:٢٢) – ئامۆژگارییەک کە و بەرناباس بە هەموو باوەڕدارانی غەلاتییەیان دا.

دواتر، ئەم خاڵەی بۆ باوەڕدارانی تەسەلۆنیکی پشتڕاست کردەوە، «کەس نابێت بەم ناخۆشییانە بلەرزێت؛ چونکە ئێوە٥ خۆتان دەزانن کە ئێمە بۆ ئەمە دەستنیشان کراوین» (١ تەسەلۆنیکی ٣:٣)، کە یەکسانە بە گوتن، «دەبێت بەرگەیان بگرین.» هیچ ڕێگایەکی تر نییە، چونکە ئەمە بەرنامەی خودایە بۆ ئێمە، جا پێمان خۆش بێت یان نا. ئەمە ئاماژەیە بۆ پێویستیی گونجاندن لەگەڵ خودا ، بۆ ئەوەی وەک ئەو بین و ڕەنگدانەوەی ئەو بین (بڕوانە ١ یۆحەننا ٣:١-٣).

سەرەڕای ئەوەش، خودا قوتابییەکانی وەک هەتیو جێ نەهێشت کاتێک ئەم دیمەنەی جێهێشت، چونکە یارمەتیدەرێکی تری پێدان، یان دڵنەوایی کەر (KJV): ڕۆحی پیرۆز (یۆحەننا ١٤–١٦ بخوێنەوە). لە بەرژەوەندی ئەوان بوو کە خودا جێی دەهێشتن، چونکە ئەم دڵنەوایی کەرە نوێیەیان لەگەڵ دەبوو لەسەر لە کاتێکدا ئەو دڵنەوایی کەرەکەیان دەبوو لە ئاسماندا. بە هەمان شێوە ئەمڕۆ ئێمە دەتوانین بەردەوام بین بە پشت بەستن بە چاودێری ئەم دوو دڵنەوایی کەرە.

بابەتی لە غەلاتییە

دانایی خودایی لە دابینکردنی زیادەی و بەرناباس بۆ کۆبوونەوە ناوخۆییەکانی غەلاتییە بینرا. لەسەر ناوی دڵنەوایی کەرە گەورەکە لە و بە ڕێنمایی دڵنەوایی کەرەکە لەسەر ، بە بەکارهێنانی دەسەڵاتی کە پێی دابوون، ئەوان پیرانیان هەڵبژارد (سەرنجی فرەیی بدە) لەناو و بۆ هەموو کۆبوونەوە یان کڵێسایەکی ناوخۆیی (کردارەکان ١٤:٢٣). ناتوانین دەرئەنجام بدەین کە ئەمەی لە هەموو کڵێسایەکدا و لە گەشتە میسیۆنەرییەکانی دواتردا دەکرد. لە ڕاستیدا، ئەمە بە هیچ شێوەیەک نادۆزینەوە، جگە لەوەی کە فەرمانی بە نوێنەرەکەی لە کریت کرد کە ئەمە بکات، و نامەی بۆ تیمۆساوس نووسی بۆ پاراستنی ستانداردەکانی خودا – کە هێشتا ئەمڕۆش کاریگەرن – بۆ لە ئەفەسۆس (١ تیمۆساوس ٣:١-٦).

ڕۆحی پیرۆز دەبێت هۆکاری تایبەتی هەبووبێت بۆ ئەوەی و بەرناباس لە کۆبوونەوەکانی غەلاتییە دابمەزرێنن. لەم کاتەدا پەیمانی نوێ هێشتا نەنووسرابووەوە بە ڕێنمایی ورد بۆ کارکردنی شایەتییە ناوخۆییەکان، بەڵام دوژمن هێرشی دەکرد (غەلاتییەکان ١:٦، ٣:١). لە ڕێگەی ئەم خزمەتە نێردراوییەی دامەزراندنی پیرانەوە، خودا دابینکارییەکی تایبەتی کرد بۆ خۆشگوزەرانی و بەڕێوەبردنی هەموو کۆبوونەوەیەک لەو ناوچەیەدا لەو کاتەدا.

ئەمڕۆ ئێمە نێردراومان نییە بۆ هەڵبژاردنی٦ یان دەستنیشانکردنی ، بەڵام ڕۆحی پیرۆز هێشتا لەگەڵ باوەڕدارانە لەسەر و دڵنەوایی کەرەکە لە ئاسمانەوەش چاودێریمان دەکات. بۆیە، فەرمانمان پێکراوە کە پیرانی دابینکراو لەلایەن هەردوو دڵنەوایی کەرەکەوە بناسینەوە، و دەسەڵاتی ئەخلاقییان لە کارەکانیاندا قبوڵ بکەین (١ تەسەلۆنیکی ٥:١٢؛ ١ کۆرنسۆس ١٦:١٨؛ ١ تیمۆساوس ٣:١-١٣). جگە لە بابەتی ، هەموومان دەبێت پابەند بین بە خودا، بە پشت بەستن بەو لە ڕێگەی نوێژ و ڕۆژووەوە (کردارەکان ١٤:٢٣).

ئەرکەکە جێبەجێ کرا – نیعمەتی خودا

بە چەند وشەیەک لوقا گەشتی گەڕانەوەی نێردراوەکانی وەسف کرد، لە کاتێکدا چاودێری شوانییان دابین دەکرد (کردارەکان ١٤:٢٠-٢٣). دێربەیان جێهێشت و گەشتیان کرد بەناو ، و ئەنتیاکیا، هەموو ڕێگاکە بەناو و ، بە وەستانێک لە پێرگا. کاتێک چوونە ناو ئەم خاکە، یۆحەننا مارک جێی هێشتبوون بۆ گەڕانەوە بۆ ئۆرشەلیم، لە کاتێکدا و بەرناباس بەردەوام بوون لە گەشتە پڕ ڕووداوەکەیان. ئێستا لە ڕێگای گەڕانەوەیاندا، دەبوو چاوەڕێی کەشتییەک بکەن بۆ ئەوەی لە ئەتالیاوە بیانبات بۆ ئەنتیاکیا لە سوریا. لەم خاڵەدا لوقا ئەم وشانە پڕ واتایانەی زیاد کرد: «لەوێ ئەوان سپێردرابوون بە نیعمەتی خودا بۆ ئەو کارەی کە تەواویان کردبوو» (کردارەکان ١٤:٢٦ NKJV).

«نیعمەتی خودا» تایبەتمەندی نووسینەکانی لوقایە (کردارەکان ١١:٢٣، ١٣:٤٣) و خزمەتی پۆڵسە (کردارەکان ٢٠:٢٤؛ ١ کۆرنسۆس ٣:١٠، ١٥:١٠؛ ٢ کۆرنسۆس ١:١٢؛ ئەفەسۆس ٣:٢،٧). ئەم زاراوەیە ئاماژەشە بۆ سەردەمی ئێستای نیعمەت ( ٢:١١). پێشتر، نیعمەتی خودا لە خزمەتی گشتی خودادا و هەروەها لەو شێوازەی کە ئەو لە گۆلگۆتادا کرد، بە ئەنجامی نایاب بۆ ئێمە لە ڕێگەی زیندووبوونەوەیەوە (عیبرانییەکان ٢:٩-١٠) دەرکەوتبوو. ئەمڕۆ ئەم نیعمەتە خۆراکی ڕۆحی ئێمەیە بۆ بەردەوامبوونمان (عیبرانییەکان ١٢:١٥). پیتەر پشتڕاستی کردەوە کە نیعمەتی خودا تایبەتمەندی کاتی ئێستایە لە کاتێکدا سەرچاوە پێویستەکان بۆ پێداویستییەکانمان دابین دەکات. بەم شێوەیە، پیتەر ئێمەی سپارد بە خودای هەموو نیعمەتێک کە ئێمە بەهێز دەکات، بۆ ئەوەی بتوانین لە نیعمەتی خودادا جێگیر بین (١ پیتەر ٥:١٠،١٢).

کۆبوونەوەی ئەنتیاکیا لە سەرەتاوە بە نیعمەتی خودا دیار بوو (کردارەکان ١١:٢٣). دواتر، بەرناباس و سپێردرابوون (بە واتای وشە: ڕادەست کرابوون)٧ بە نیعمەتی خودا بۆ یەکەم گەشتیان (کردارەکان ١٤:٢٦)، لەوانەش ناوچەی غەلاتییە. گەڕانەوەیان، کۆبوونەوەکەیان کۆکردەوە و هەموو شتەکانیان ڕاپۆرت کرد – هەموو جۆرە شتێک، هەرچییەک بووبن – کە خودا لەگەڵیان و لە ڕێگەی ئەوانەوە کردبووی. ئەوان سەرنجیان بۆ خۆیان نەدەویست بەڵکو بۆ خودای نیعمەت. کتێبی پیرۆز نیشان دەدات کە کارێکی خودا هەیە بۆ و لەناو ئێمەدا پێش ئەوەی بتوانێت کارێک لەگەڵ ئێمەدا دەست پێ بکات.

بەردەوامبوون لە غەلاتییەکان

ئامۆژگاری، یان هانی، باوەڕدارانی غەلاتییەی دا بۆ ئەوەی لەو ئازادییەدا جێگیر بن کە پێی دابوون (غەلاتییەکان ٥:١)، بۆ ئەوەی بە ڕۆح بڕۆن (غەلاتییەکان ٥:١٦) و نۆ «میوەی ڕۆح [کە] خۆشەویستی، خۆشی، ، خۆڕاگری، ، چاکە، باوەڕ، بێفیزبوون، خۆگرتنە» (غەلاتییەکان ٥:٢٢-٢٣) بەرهەم بهێنن. پاشان ئەوانی هاندا، «ئەگەر بە ڕۆح دەژین، بە ڕۆحیش بڕۆین» (غەلاتییەکان ٥:٢٥). ئێمە هان دەدرێین کە بە گونجاندن لەگەڵ ڕۆحدا بڕۆین بە چاوەکانمان لەسەر خودای شکۆمەند جێگیر بکەین (عیبرانییەکان ١٢:١-٢) و پێکەوە بە ڕێکوپێکی خودا بڕۆین (غەلاتییەکان ٥:٢٥، ٦:١٦).

ئایا لەنێو باوەڕدارە جوولەکەکاندا ئەمەیان لەبەرچاو بوو کاتێک ئارەزووی خۆیان دەربڕی کە هەمووان ببینن بە ڕێکوپێکی دەڕوات (کردارەکان ٢١:٢٤)؟ لە ڕێنماییەکانی بۆ غەلاتییەکان، نزیکەی دە ساڵ پێش ئەوەی لە ئۆرشەلیم دەستگیر بکرێت، نێردراوەکە نووسی: «لە عیسادا نە و نە خەتەنەنەکردن هیچ سوودێکی نییە، بەڵکو دروستکردنێکی نوێ. هەرچەندە بەپێی ئەم یاسایە بڕۆن، و ڕەحمەت لەسەریان بێت، و لەسەر خودا» (غەلاتییەکان ٦:١٥-١٦). هەمان کردار بۆ ڕۆیشتن بە گونجاندن لەگەڵ یاسایەکدا بەکاردێت. بەپێی چوارچێوەکە، ئەم یاسایە «یاسای٨ مەسیحە» (غەلاتییەکان ٦:٢) کە سەر بە دروستکردنی نوێی خودایە. ئایا جوولەکە باوەڕدارەکان ئەمەیان بەرز نرخاند؟ ئایا ئێمە بەرز دەنرخێنین؟

جوولەکەگەرایی، وەک ڕەتکردنەوەی ، مافەکانی خودای نەناسی. بۆیە، قوتابییە ڕاستەقینەکانی دەبوو خۆیان لەو سیستەمە ڕزگار بکەن، بەڵام ئەمە کاتی دەویست، وەک خودا لە نموونەکانیدا ڕایگەیاند (لوقا ٥:٣٦-٣٩). غەلاتییەکان فێر دەکات کە هاجەر سیستەمێکی یاساییەت نوێنەرایەتی دەکات کە پەیوەستە بە مرۆڤ لە جەستەدا و نەیدەتوانی دایکێکی ڕاستەقینە بێت بۆ باوەڕدارە نوێیەکان. لەبری ئەوە، ئەوان پێویستیان بەوە بوو بخرێنە ژێر کاریگەری ، کە نوێنەرایەتی نیعمەتی خودا و ئازادی ڕاستەقینە دەکات (غەلاتییەکان ٤:٢٢–٥:١).

ئەمە بەو واتایەیە کە هەموو باوەڕداران دەبێت شوێنی نموونەی بکەون و وانەکانی جێبەجێ بکەن، کە ئەوەی لە جەستەیە لادەبات (غەلاتییەکان ٢:١٩-٢٠، ٥:٢٤، ٦:١٤). بەم کارە ئێمە وەک جاشکەکە دەبین کە کرایەوە، یان کرا، بۆ هەڵگرتنی خودا (مەرقۆس ١١:٢). لە ژیانماندا دانپێدانانی گشتی دەبێت: «ئەگەر کەسێک بە ئێوە بڵێت، «بۆچی ئەمە دەکەن؟» بڵێن، «خودا پێویستی پێیەتی»» (مەرقۆس ١١:٣). مافەکانی خودا لەلایەن ئەوانەوە ڕێزی لێ گیرا کە بە ئازادی ڕێگەیان بە جاشکەکە دا بڕوات (مەرقۆس ١١:٣-٦)، کە بردیان بۆ لای بۆ ئەوەی لەسەری دابنیشێت، و کە جل و لقەکانیان لەسەر ڕێگا دانا بۆ ڕێزگرتن لێی (مەرقۆس ١١:٨). هەندێک پێش کەوتن و ئەوانی تر شوێنیان کەوتن (مەرقۆس ١١:٩) – ئەوانەی لەو ڕۆژانەدا دەژیان پێش کەوتن، لە کاتێکدا ئەمڕۆ ئێمە دێین، لەگەڵ خودا وەک ناوەندی ڕاستەقینە. خەڵکەکە دانپێدانانیان بە کرد (مەرقۆس ١١:٩؛ بڕوانە ڕۆما ١٠:٨ سەبارەت بە باوەڕداران)؛ بەڵام ئایا ئەوان پێویستی خۆیان بە یارمەتی خودا زانی؟

«» واتە «ڕزگاری بدە.» « لە بەرزاییدا» ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە شکۆ و ڕێز بدرێت بەو (؛ سەیری بکە) هەرچەندە ڕەتکرایەوە (). قوتابییە ڕاستەقینەکان خۆیان لەگەڵ خزمەتکاری ڕاستەقینەی خودا دەناسێنن ()، کە هەموو مافەکانی هەیە (). ئایا ئێمە ڕێگە بە دەدەین کە بە شێوەیەکی ڕەوا داوای ئێمە بکات بۆ خۆی لە کاتی ڕەتکردنەوەیدا؟

جاشکەکە ملکەچی سەرکردایەتییەکەی بوو و هەڵیگرت. ئەگەر ئێمە ملکەچی سەروەرییەکەی بین، لەوانەیە لە شایەتیدا هەڵیبگرین، هەروەک چۆن کاهینەکان سندوقی شایەتییان لەسەر شانیان هەڵگرت (1 پاشاکان ). لەم سەردەمی نیعمەتەدا، ڕەتکراوەتەوە هەرچەندە هەموو دەسەڵاتێکی هەیە ( ؛ 1 پەترۆس ). بەڵام، ئەو مافەکانی خۆی ناسەپێنێت. لەبری ئەوە، ئەو بەدوای دڵە ئارەزوومەندەکان و وەڵامێکی دڵە خۆشەویستەکاندا دەگەڕێت، وەک کاتێک سەری و پێیەکانی چەور کرد (). وەڵامێکی هاوشێوە لە ()ەوە هات کاتێک بینی مەسیحی ڕەتکراوە کێیە – هەروەک چۆن بارتیمای کوێر عیسای بینی کە چاکیکردبوو (). لەو ساتەوە، بارتیمای بەدوایدا ڕۆیشت لە ڕێگادا وەک کردی (سەیری فیلیپییەکان بکە)، شوێنی ڕاستەقینەی مەسیحی پێدا و لە شایەتیدا بۆ جولەکە و ناجولەکەکان هەڵیگرت. بابەتی سەرەکیی ئەوەیە کە مەسیحی ڕەتکراوە لە ئاسماندا بەرز کراوەتەوە و لە شایەتیدا لەلایەن قوتابییەکانییەوە لەسەر «هەڵگیراوە». و لە ئەوەیان کردبوو.

دەفرێک بۆ گەورەکە

نامەکەی بۆ گالاتییەکان هەموو باوەڕدارێک لە ڕۆژی نیعمەتدا ئامادە دەکات بۆ ئەوەی ببێتە دەفرێک بۆ بەکارهێنانی گەورەکە (سەیری 2 بکە). ئیسرائیل وەک نەتەوەیەک لەو دەکەن ( ) و دەڵێن، «پیرۆز بێت ئەو کە بە ناوی یەزدانەوە دێت» (). ئەوان دان بەوەدا دەنێن کە ئەو و مەسیحی ئەوانە، کە ڕەتیان کردبووەوە (؛ ، ).

باوەڕداران ئەمڕۆ، کە لە نێو جولەکەکانەوە (؛ گالاتییەکان ) و ناجولەکەکانەوە وەرگیراون، دەتوانن ڕێزی لێبگرن وەک سەری (کەنیسە). ئەو سەرەتایە، یەکەمین لە مردووان، «بۆ ئەوەی لە هەموو شتێکدا ئەو پێشەنگی هەبێت» (کۆلۆسییەکان ). ئەم ئایەتە گەورەیی وەک سەری کۆمەڵ و پەیوەندییەکەی لەگەڵیدا نیشان دەدات، چونکە هەموو مەسیحییە ڕاستەقینەکان لەبەردەم خودادا «لە خۆشەویستەکەدا قبوڵکراون» (). بەهۆی کاری تەواوکراوی لەسەر ، مردن و هەستانەوەی (1 کۆرنسۆس )، ئێمە پەیوەستین بەو کە سەری دروستکراوی نوێیە. گەورەی شکۆدار و بەرزکراوەمان ڕۆحی پیرۆزی لە ئاسمانەوە نارد بۆ پێکهێنانی ئەم یەک جەستەیە: «بە یەک ڕۆح هەموومان لە یەک جەستەدا لە هەڵکێشراین – جا جولەکە بین یان یۆنانی، جا کۆیلە بین یان – و هەموومان لە یەک ڕۆحدا خواردوومانە» (1 کۆرنسۆس ).

پەترۆس لە کاتی قسەکردنی لەگەڵ هاوباوەڕە جولەکەکانی دەربارەی ئەوەی کە بەسەر و ماڵەکەیدا هاتبوو، پەیوەندییە نزیکەکەی نیشاندا لە نێوان ئەوەی لە 2دا ڕوویدابوو و باوەڕدارە نوێیەکان لە نێو ناجولەکەکاندا کە لە کەنیسەدا جێگیر کرابوون. «کاتێک دەستم بە قسەکردن کرد، ڕۆحی پیرۆز بەسەریاندا هات، وەک لە سەرەتادا بەسەر ئێمەدا هات. ئینجا وشەی یەزدانم بیرکەوتەوە، چۆن فەرمووی، 'یۆحەننا بە لە هەڵکێشا، بەڵام ئێوە بە ڕۆحی پیرۆز لە هەڵدەکێشرێن'» ( ). فێرکاری ئەم لە هەڵکێشانە لە نامەکاندا هەیە (سەیری ؛ کۆلۆسییەکان ).9 کاتێک دەرگای باوەڕ و نیعمەتیان کردەوە، باوەڕدارانی خرایە ناو ئەم یەک جەستەیە. سوپاس بۆ خودا!

ڕۆڵی ڕۆحی پیرۆز لە پێکهێنانی کەنیسەکان لە

«ئەو من شکۆدار دەکات، چونکە لەوەی هی منە وەردەگرێت و بۆ ئێوەی ڕادەگەیەنێت» (یۆحەننا ). پێش ئەوەی ئەم زەوییە بەجێبهێڵێت، گەورە باسی دڵنەواییکەرێکی دیکەی کرد و پێداچوونەوەی بە ئەرک و کاری ڕۆحی پیرۆزدا کرد بۆ ماوەی نیعمەت. ئەم ڕێکخستنە نوێیەی شتەکان پەیوەندی بە پیاوێکی نوێوە هەیە، پیاوی دووەم، کە لە ئاسمانەوەیە و ئادەمی کۆتاییە – گەورە عیسامان (1 کۆرنسۆس ). بۆچی؟ خودا لەوێ لەسەرەوە شکۆداری کردووە ئەوەی لە خوارەوە شکۆداری خودای کرد (یۆحەننا ).

یۆحەننا پەیوەندی نێوان مەسیحی شکۆدار و هاتنی ڕۆحی پیرۆز نیشان دەدات، کە خودا ناردوویەتی بۆ شکۆدارکردنی لەبەردەم چاوە سەرسوڕهێنەرەکانی باوەڕداران کە لە ڕێگەی باوەڕەوە دەیبینن (). ڕۆحی ، دەستنیشانکراوی خودا، شکۆمەندییەکانی بۆ باوەڕداران پێشکەش دەکات، چاکە و سیفەتەکانی لەبەردەمیاندا دادەنێت. ئەو بە ڕۆحی عیساش ناودەبرێت ( JND)، چونکە لە باوەڕداران سیفەتەکانی ئەم ناسیرییە بێفیزە دووبارە دەکاتەوە. ئەم کارە سەرنج دەخاتە سەر ئەنجامەکان لە ئێمەدا:

ڕۆحی پیرۆز ئەوەی لە ژیانماندا هەڵەیە لادەبات، وای لێدەکات لەگەڵ ڕاستودروستی خودادا بگونجێین.

  • ئەو لە ژیانماندا کار دەکات بۆ گۆڕینمان بۆ وێنەی .
  • هەردوو چالاکییەکە شکۆدار دەکەن (یۆحەننا )، چونکە ئەو دەدات لەسەر بەرزکراوەکە بۆ ئێمە و لە ئێمەدا دروست دەکات.

نیگەرانی بۆ باوەڕدارانی ئەوە بوو کە لەواندا دروست بکرێت (سەیری گالاتییەکان )، تەنانەت لە کاتی هێرشی دوژمندا. ئەو هانی دان بۆ گەشەکردن و پێگەیشتن. هەموو باوەڕداران دەبێت شایەتییەک بن، پێکەوە بەستراون وەک ئەندام، یەکگرتوو لەگەڵ کوڕی مرۆڤ لە ئاسماندا. ئەم کارە نوێیە لە ڕۆژی پەنجاهەمیندا دەستی پێکرد، لە ڕێگەی دەستنیشانکردنەوە لەلایەن ڕۆحی پیرۆزەوە، هەرچەندە باوەڕداران هێشتا نەیاندەزانی چی ڕوویدابوو. ئەی ئێمە؟ ئایا ئێمە لەگەڵ ئەرکی ڕۆحدا هاوئاهەنگین؟

تێبینییەکان

  1. ئەم کردارە (یۆنانی: episterizo) واتە «دامەزراندن، ، بەهێزکردن» ( ، ،41، ).
  2. ئەم وشانە وەرگێڕانی کردارەکەن parakaleo (بە واتای وشەیی: بانگکردن لە تەنیشت) و ناوەکەی paraklesis. کردار و ناو، پێکەوە، 35 (یان 5x7) جار لە نووسینەکانی لۆقادا ڕوویانداوە (کردارەکە 29 جار و ناوەکە 6 جار).
  3. ئێمە لە شانشینی خوداداین ( ، ، ، ، ،31؛ ؛ 1 کۆرنسۆس ؛ ؛ کۆلۆسییەکان ، ؛ بینین ). لە کاتێکدا دەژین لە ئەم جیهانەدا، ئێمە چیتر لێی نین (یۆحەننا ). لایەنەکانی ئێستا و داهاتووی شانشینەکە هەندێک جار پێکەوە تێکەڵ دەکرێن.
  4. وشەی «تەنگانە» (یۆنانی: thlipsis) واتە «فشار، پێکەوە گوشین» و 45 جار لە پەیمانی نوێی یۆنانیدا ڕووی داوە، کە پێنجیان لە کردەوەکاندایە (، ، ، ). ئەمە ئاماژەیە بۆ ئازارێک کە بەهۆی بارودۆخی ناخۆش، کێشە (سەیری ) یان تەنگانە () دروست دەبێت. وشەکە بۆ تەنگانەی گەورەی داهاتوو بەکاردێت ( ؛ بینین ).
  5. «ئێوە» ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە دەقی یۆنانی کۆمەڵە، کە لە ئینگلیزیدا نابینرێت.
  6. کرداری «هەڵبژاردن» یان «دەستنیشانکردن» (یۆنانی: cheirotoneo) تەنها لە و 2 کۆرنسۆس ڕووی داوە. لە حاڵەتی دووەمدا، کۆمەڵەکان کە بەشدارییان لە کۆکردنەوەی یارمەتی بۆ لە ئۆرشەلیم کرد، برایانیان هەڵبژارد بۆ ئەوەی یاوەری بکەن. ئەمە پەیوەست بوو بە بەڕێوەبردنی پارە، وەک لەگەڵ خزمەتکارەکە لە 6. ناتوانین ئەم نموونانە بەکاربهێنین بۆ دامەزراندنی بنەمایەک کە ئێستا، لە هەموو شوێنێکدا، کەنیسەکان پێویستە پیرەکانی خۆیان هەڵبژێرن یان دەستنیشان بکەن. چوارچێوەکە جیاوازە. فێرکاری دەسەڵاتدار لەسەر ئەم و بابەتەکانی دیکە دواتر دەدرێت، بە تایبەتی لە نامەکاندا، بەڵام نەک لە کردەوەکاندا، کە تەنها ڕاپۆرتدەدات.
  7. ئەم کردارە (یۆنانی: paradidomi) زۆرجار لە پەیمانی نوێدا ڕوودەدات. بەڵام لە گالاتییەکاندا، تەنها لە گالاتییەکان 2:20دایە: «... خۆی بەخشی لە پێناوی مندا.»
  8. ئێمەی لە کۆیلایەتی ڕزگار کردووە. ئێستا ئێمە لەژێر یاسایەکی بەرزترداین، یاسای . «یاسای ڕۆحی » ئێمەی «لە یاسای گوناه و مردن» ڕزگار کردووە (). یاسای یاسایەکە کە دەمانەوێت بین، لە خۆشەویستی بۆ خودا (). «خۆشەویستی لە دڵێکی پاکەوە، لە ویژدانێکی باشەوە و لە باوەڕێکی ڕاستگۆیانەوە» (1 ) هاوتایە لەگەڵ «یاسای شاهانە» () و «یاسای ئازادی» (). نەک تەنها ئارەزووی ڕازیکردنی یەزدانمان پێدەدات، بەڵکو توانای ئەوەشمان پێدەدات. ئازادی مەسیحی هەرگیز بۆ ڕازیکردنی نییە، بەڵکو بە واتای ئەوە دێت کە «لە ڕێگەی خۆشەویستییەوە [ئێمە] خزمەتی یەکتر دەکەین (گالاتییەکان ).
  9. ئەم لە هەڵکێشانە تایبەتمەندی ڕۆژی نیعمەتە: هەموو باوەڕداران بە لە ڕۆژانی 2ەوە هەڵگیران (1 تەسەلۆنیکی ) یەک جەستەن (یۆحەننا ، سەیری یۆحەننا بکە)، یەکگرتوو لەگەڵ مەسیحی شکۆداردا (یۆحەننا ). ڕۆحی پیرۆز بۆ هەمیشە لەگەڵیان بەردەوام دەبێت (یۆحەننا )، و ئەو پشتیوانی و نوێیان دەکات وەک ئەندامانی (1 کۆرنسۆس ).

گالاتییەکان وازیان لە نەهێنابوو سەبارەت بە کەسایەتی و نە لەو باوەڕەی کە خاوەندارێتی دەکات؛ بەڵام دەستیان لە بنەمای باوەڕ هەڵگرتبوو. ئەوان باوەڕیان کاری نەبوو بەبێ زیادکردنی پابەندبوون بە . ئەم گەندەڵییە لە کەنیسەدایە، کە دەڵێت کارەکان بۆ ڕەواکردن پێویستن، و بەرەکەت لە ڕێگەی ڕێوڕەسمەکانەوە بەدەست دێت. جیاوازییەکە بنەڕەتییە. —جۆن ن. داربی (گۆڕدراو)

وتارە پەیوەندیدارەکان

لە بنەڕەتدا لە GTPress بڵاوکراوەتەوە. بە زیریرەکی دەستکرد وەرگێڕدراوە، لەگەڵ ئاماژەکانی کتێبی پیرۆز — هەر ئاماژەیەک بکەرەوە بۆ خوێندنەوەی لە كوردی سۆرانی ستانده‌رد.

Holy Bible, Kurdi Sorani Standard™ 1998, 2011, 2016, 2020 by Biblica, Inc. Kurdish Bible 2020. © 2020 Biblica, Inc. Used by permission. All rights reserved.