مانگی ڕابردوو دەستمان بە خوێندنی نامەی یاقوب کرد بەوەی سەرەتا کەمێک دەربارەی نووسەرەکەی فێر بووین. پاشان سەیری بەشی ١مان کرد و بۆمان دەرکەوت کە هیچ بیانوویەکی باش نییە بۆ ئەوەی نەبینە جێبەجێکارانی ووشەی خودا. لە بەشی ٢دا بیرمان لەوە کردەوە کە چۆن «خۆشەویستی خودا» و «باوەڕی ڕزگارکەر» دەبێت وای لێ بکات ببینە جێبەجێکارانی ووشەکەی. ئەم مانگە خوێندنە کورتەکەمان کۆتایی پێ دەهێنین بە بینینی چۆن بەشەکانی ماوەی یاقوب هانمان دەدەن کە زیاتر بین لە تەنها گوێگر.
ئایا دانایی خودات هەیە؟ نیشانی بدە! یاقوب ٣
ڕەنگە زۆربەمان هەست بکەین کە بە ئەندازەی پێویست داناین بۆ ژیانێکی ئاسایی. کاتێک گومانمان هەبوو، دەتوانین بانگی شارەزایان بکەین! لە نامەکەیدا، یاقوب دوو جۆر دانایی جیا دەکاتەوە: «داناییەک لە سەرەوە»، و «داناییەک کە لە سەرەوە نییە». ئەم دووەمیان پێی دەوترێت «زەمینی، ناڕۆحی، هی شەیتان» (٣:١٣-١٨).
ئایا وەستاویت بۆ بیرکردنەوە لەوەی چۆن بیر دەکەیتەوە؟ ئایا وەک کەسێکی خوداپەرست یان بێخودا بیر دەکەیتەوە؟ چ جۆرە داناییەک بڕیارەکانی ڕۆژانەت دیاری دەکات؟ لەبەر ئەوەی ئێمەی مەسیحییەکان بە بەردەوامی کتێبی پیرۆز دەخوێنینەوە، مەیلمان هەیە بیر بکەینەوە کە ئێمە بە «دانایی لە سەرەوە» کار دەکەین. یاقوب دەپرسێت: ئایا نیشانی دەدەیت؟ لەم بەشی سێیەمەدا، یاقوب ئاماژە بە دوو بوار دەکات کە «دانایی لە سەرەوە» دەبێت تێیدا دیار بێت:
بەکارهێنانی زمانمان: دانایی لە سەرەوە ڕاستودروستی تیۆلۆژی نییە، نە زانیاری کتێبی پیرۆز، نە زیرەکی فێرکاری. دانایی خودا دەبێتە هۆی پەیوەندییە تەندروستەکان و ژیانێکی ئەرێنی. وەک ئەسپ و کەشتییەکان بە لغاو و سوکانێکی بچووک ئاراستە دەکرێن، بە هەمان شێوە زمانمان – ئەوەی دەیڵێین و چۆن دەیڵێین – ئاراستەی ژیانمان دیاری دەکات. لغاو و سوکان لەلایەن هێزێکی دەرەکییەوە کۆنترۆڵ دەکرێن. بە هەمان شێوە، ڕۆحی پیرۆز ئارەزوو دەکات زمانمان کۆنترۆڵ بکات.
ئایا وشەکان دەڵێیت کە هانی ئەوانی تر دەدەن؟ داوا لە خودا بکە کە زمانت بەکار بهێنێت بۆ بنیاتنانی ئەوانی تر. سەیری شتە باشەکانی دەوروبەرت بکە و بە زارەکی بەهێزیان بکە. سوپاسی هاوسەرەکەت بکە بۆ ئەو ژەمە. ستایشی ئەو منداڵە بکە کە لە قوتابخانەی یەکشەممەدا باش ڕەفتاری کرد. بەو سەرکردەی کەنیسەیە بڵێ چەندە بەهای دڵسۆزییەکەی دەدەیت. بە هاوسەرەکەت بڵێ چەندە سوپاسگوزاری دڵسۆزییەکەی دەکەیت. خودا ئارەزوو دەکات لە هەر یەکێک لە ئێمە «بەرهەمی لێوەکان کە ناوی ئەو دەناسێنن» وەربگرێت (عیبرانییەکان ١٣:١٥). وشەکان لە بیرکردنەوە بەهێزترن.
ڕەفتاری ڕۆژانەمان: دانایی لە سەرەوە وەک «پاک ... ئاشتیخواز، بەڕەچاو، ملکەچ، پڕ لە بەزەیی و بەرهەمی باش، بێلایەن و دڵسۆز» وەسف کراوە (٣:١٧). ئایا ئەم تایبەتمەندییانە تۆ وەسف دەکەن؟ یاقوب سەیری هەر یەکێک لە کۆمەڵەکە دەکات و پاشان دەپرسێت: «کێ لەنێو ئێوەدا دانا و تێگەیشتووە؟ با بە ژیانە باشەکەی، بە کردارەکانی کە بە کزییەوە دەکات کە لە داناییەوە دێت، نیشانی بدات» (٣:١٣). لە جیهانێکدا کە مەیلی ناکۆکی هەیە، ئەوانەی داناییان لە سەرەوە هەیە وەک «ئاشتیخواز» دەناسرێنەوە (٣:١٨).
ئایا تۆ دۆستی خودایت؟ نیشانی بدە! یاقوب ٤
دۆستە باشەکان ژیان خۆش دەکەن. پێویستمان پێیانە. هەرچەندە دۆستایەتی بێبەرامبەرە، بەڵام بۆ هەر یەکێک دەبێت نرخێک بدەین. بە بەکارهێنانی وشەکانی یاقوب «ئایا نازانن کە دۆستایەتی لەگەڵ جیهاندا ڕق لێبوونەوەیە بەرامبەر خودا؟ هەر کەسێک هەڵبژێرێت دۆستی جیهان بێت دەبێتە دوژمنی خودا» (٤:٤). لەم بەشی چوارەمەدا، ژمارەیەک تایبەتمەندی دەدۆزینەوە کە دۆستایەتی باش دروست دەکەن:
دڵسۆزی: دۆستایەتی باش زۆر دوژمنی هەیە، و پەیوەندیمان لەگەڵ خوداش جیاواز نییە. دەتوانین خۆپەرست بین، پاڵنەری هەڵەمان هەبێت یان بەدوای خۆشییەکانی خۆماندا بگەڕێین (٤:٣). دەتوانین بەدوای ناوبانگدا بگەڕێین لە جیهانێکدا کە خودامان ڕەت دەکاتەوە (٤:٤). لەبری بەرگری، دەتوانین شوێن شەیتان بکەوین و هاوکاری بکەین (٤:٧). ئەگەر نەتوانین متمانە بکەین یان متمانەمان پێ بکرێت، دۆستایەتی ناتوانێت گەشە بکات.
پێشینە: دۆستە باشەکان بەهای کۆمپانیاکانی یەکتر دەزانن. ئەوان لەسەر کاتی پێکەوەبوون گەشە دەکەن. ئایا کات بۆ تەنها بوون لەگەڵ خودا تەرخان دەکەیت؟ ئایا فێر بوویت چێژ لە ئامادەیی ئەو وەربگریت؟ ڕێچەتەی یاقوب سادەیە: «ملکەچ بن ... بۆ خودا ... نزیک ببنەوە لە خودا و ئەویش نزیک دەبێتەوە لە ئێوە» (٤:٧،٨). خودا ئارەزووی ئەم هاوبەشییە لەگەڵ تۆدا دەکات. ئەو بانگی کردووین بۆی (١ قۆرینتی ١:٩).
کزی: شانازی زیان بە دۆستایەتی دەگەیەنێت. بۆیە یاقوب هانمان دەدات کە «خۆتان کز بکەن لەبەردەم خودا، و ئەویش بەرزتان دەکاتەوە» (٤:١٠). عیسا بانگمان دەکات کە بێینە لای و «لێم فێر بن، چونکە من نەرم و کزم لە دڵدا» (مەتتا ١١:٢٨،٢٩). لە ڕاستیدا، ئەم کزییە وای لێ دەکات کە بمانەوێت گوێڕایەڵی ئەو بین، و بەبێ گوێڕایەڵی، هیچ دۆستایەتییەکی خودایی بوونی نابێت (یۆحەننا ١٥:١٤).
بەشداریکردن: دۆستە باشەکان لە کاتی دانانی پلانەکانیاندا یەکتر لەبەرچاو دەگرن. دۆستایەتی کاریگەری لەسەر هەڵبژاردن و بڕیارەکان هەیە. یاقوب قسە لەگەڵ ئەوانە دەکات کە دەڵێن، «ئەمڕۆ یان سبەی دەچینە ئەم یان ئەو شارە، ساڵێک لەوێ دەمێنینەوە، بازرگانی دەکەین و پارە پەیدا دەکەین» (٤:١٣). ئەو نایەوێت پلاندانان بێهیوایی بکات. ئەو دەیەوێت هانی پیرۆزان بدات کە خودا لە پلاندانانیاندا لەبەرچاو بگرن (٤:١٥). تا چەند ئەو بەشدارە لە شێوەدان بە خەون و پڕۆژەکانت؟
ئایا باوەڕت بە هاتنەوەی دووەمی هەیە؟ نیشانی بدە! یاقوب ٥
لە کۆتا بەشی ئەم نامەیەدا، یاقوب دوو ئاماژە بە «هاتنەوەی خودا» دەکات (٥:٧-٨). خودا ئەمەی بە قوتابییەکانی ڕوون کردەوە: «لە ماڵی باوکمدا زۆر ژوور هەیە ... من دەچم بۆ ئەوەی شوێنێکتان بۆ ئامادە بکەم ... دەگەڕێمەوە و ئێوە لەگەڵ خۆم دەبەم بۆ ئەوەی ئێوەش لەوێ بن کە من لێم» (یۆحەننا ١٤:٢-٣). ڕەنگە ئەم ئایەتانە لەبەربیت، بەڵام ئایا باوەڕت پێیانە؟ ئایا ئەم چاوەڕوانییە خۆشە دڵت گەرم دەکات؟ ئایا بڕیارەکانت ئاراستە دەکات؟ یاقوب سێ بوار دەخاتە ڕوو کە ئەم هیوایە پیرۆزە دەبێت کاریگەری لەسەر ژیانمان هەبێت.
ڕێکخستن لە ژیانی کەسیدا: شەش ئایەتی یەکەم ئاماژە بە سامان، ژیانی سادە، بەخشندەیی، دارایی کەسی دروست و دادپەروەری دەکەن. ئەگەر نەمانی دەمانەوێت یاقوب دووبارە بڵێت، «ئێوە سامان لەم ڕۆژانەی کۆتاییدا کۆ کردووەتەوە» (٥:٣)، ڕەنگە پێویست بێت هەندێک لە پێشینەکانمان بە جددی ڕێک بخەینەوە. ئایا چاوەڕوانی هاتنەوەی خودا کاریگەری لەسەر شێوازی وەبەرهێنانمان لە سەرچاوەکانماندا هەیە؟
پەیوەندییە باشەکان: ئێمە بانگ کراوین بۆ ئەوەی ئارام بگرین (٥:٧)، بۆ ئەوەی خۆمان لە گلەیی و ناڵە بپارێزین (٥:٩) و بۆ ئەوەی ڕاستی بە یەکتر بڵێین (٥:١٢). وەک دایک و باوک دەزانین چەندە خەمبار دەبین کاتێک منداڵەکانمان دەبینین کە شەڕ دەکەن. ئایا شەرمەزار نابین ئەگەر هاتنەوەی دووەمی خودا ئێمەی لە ناوەڕاستی ناکۆکی و دوژمنایەتیدا بگرێت؟ ئامۆژگاری پۆڵس ئەوەیە، «ئەگەر دەکرێت، تا ئەو ڕادەیەی کە پەیوەندی بە ئێوەوە هەیە، بە ئاشتی لەگەڵ هەموو کەسێک بژین» (ڕۆما ١٢:١٨).
نوێژ، چاودێری، مزگێنیدان: لە هەشت ئایەتی کۆتایی ئەم نامەیەدا حەوت ئاماژە بە نوێژ دەدۆزینەوە، بە شێوەیەکی سەرەکی نوێژی نێوەندگیری. یاقوب هانمان دەدات کە بۆ پێداویستییەکانی خەڵکی تر نوێژ بکەین، و زیاد دەکات کە «نوێژی پیاوی ڕاستودروست بەهێز و کاریگەرە» (٥:١٦). بەڵام پیرۆزێک کە بۆ ئەوانی تر نوێژ دەکات، ئارەزوو دەکات بە شێوەیەک یارمەتی بدات. وەک چۆن هاتنەوەی خودا نزیک دەبێتەوە، دەبێت سەرقاڵی چاودێری شوانکار بین. پیرەکان دەبێت نموونەیەکی باشی سەردانیکردنی ماڵەوە پێشکەش بکەن (٥:١٤)، بەڵام سەردانیکردن دەرفەتێکە بۆ هەموو مەسیحییەکی توانادار (١:٢٧؛ ٥:١٩-٢٠).
یاقوب نامەکەی بە قسەکردن لەگەڵ «هەر کەسێک» کۆتایی پێ دێنێت (٥:٢٠). ئەو هانی هەر یەکێک لە ئێمە دەدات کە پەیامی ڕزگاری بڵاو بکەینەوە. لە کۆتاییدا، «خودا لە جێبەجێکردنی بەڵێنەکەی خاو نییە، وەک هەندێک خاوی تێدەگەن. ئەو لەگەڵ ئێوەدا ئارامگرە، نایەوێت هیچ کەسێک لەناو بچێت، بەڵکو هەموو کەسێک بێتە تۆبە» (٢ پەترۆس ٣:٩). ئایا بە ڕاستی باوەڕت بە هاتنەوەی دووەمی خودا هەیە؟ ئەم بەڵێنە، ئەگەر باوەڕمان پێی بێت، بە ڕوونی پەلە بە ئەرکی بەردەممان دەدات!
دەرئەنجام
یاقوب بە جددی نیگەرانە دەربارەی کارەکان، دەربارەی گۆڕانکاری، دەربارەی کردار لەنێو گەلی خودادا. ئەم نیگەرانییە لەلایەن زۆربەی نووسەرانی ئیلهامبەخشی کتێبی پیرۆزەوە هاوبەشە. بەڵام تێگەیشتنێکی ڕوون لە ڕۆڵی ئەم «کردارانە» توخمێکی سەرەکی پەیامی مزگێنییە: ئێمە کارەکان ناکەین بۆ ئەوەی ببینە شتێک. ئێمە کارەکان دەکەین وەک بەڵگە بۆ ئەوەی کە ئێمە شتێکین. «بە نیعمەت ڕزگار کراون، لە ڕێگەی باوەڕەوە – و ئەمە لە خۆتانەوە نییە، دیارییەکە لە خوداوە – نەک بە کارەکان» (ئەفەسۆس ٢:٨-٩). بەڵام پاشان، تەنها بۆ ئەوەی هیچ کەسێک گرنگی دەرەوەی پراکتیکی کەم نەکاتەوە، پۆڵس دەستبەجێ زیاد دەکات کە ئێمەی مەسیحییەکان «لە مەسیحی عیسادا دروست کراوین بۆ ئەوەی کارە باشەکان بکەین، کە خودا پێشوەختە بۆمان ئامادە کردووە بۆ ئەوەی بیکەین» (ئەفەسۆ ٢:١٠).
ئایا چاومان هەیە بۆ بینینی ئەو کارە باشانەی کە خودا بۆمان ئامادە کردووە بۆ ئەوەی ئەمڕۆ بیکەین؟ پێداویستییەکانی خەڵکی تر ڕەنگە دەرفەتەکانی ئێمە بن. لەبەر ئەوەی ڕزگار کراوین، لەبەر ئەوەی مەسیح و خۆشەویستی ئەو لە ئێمەدا نیشتەجێن، لەبەر ئەوەی خودا بەم زووانە دێتەوە، «با ماندوو نەبین لە کردنی باشە ... با باشە لەگەڵ هەموو خەڵکدا بکەین، بە تایبەتی لەگەڵ ئەوانەی کە سەر بە خێزانی باوەڕدارانن» (غەلاتییەکان ٦:٩-١٠). ڕێککەوتین؟ ئێستا با شتێک بکەین!
