ڕۆحی کریسمس: ئاشتی و خۆشی
کریسماس کاتێکی گەورەی ئاهەنگگێڕان، جەژن، ئاڵوگۆڕکردنی دیاری و دەربڕینی خۆشەویستی و نیازپاکی بۆ یەکترە. یەکێکە لە ڕۆژەکانی ساڵ کە زۆرجار ململانێ و جەنگەکان ڕادەگیرێن و جۆرێک لە «ئاشتی لەسەر زەوی» هەیە. ڕۆحی کریسماس لە وشەکانی خۆشی و ئاشتیدا دەردەبڕدرێت. ئێمە دەڵێین «خۆشی بۆ جیهان، خوداوەند هاتووە» و «ئەی هەموو باوەڕداران وەرن، بە خۆشی و سەرکەوتنەوە.»
پێویستی بە گۆرانی کریسمس
بەڵام ژیان هەمیشە خۆش و ئاشتییانە نییە. ئێمە ڕاپەڕینمان لە وڵاتانی ئەفریقا، ململانێ لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، شەڕی گەریلا لە ئەمریکای باشوور هەیە. ئەمانە ترس دەهێنن نەک ئاشتی. تەنانەت لە دیموکراسییەتەکانیشدا، حکومەتەکان دەتوانن وەک دیکتاتۆر ڕەفتار بکەن. و خەڵکیش دەتوانن. من و هاوسەرەکەم بەزۆری دەچینە چێشتخانەیەک بۆ ئاهەنگگێڕانی کریسماس لەگەڵ هاوڕێکانمان. لە یەکێک لە بۆنەکاندا دوای ئەوەی زۆربەمان نانمان خوارد، بە بێڕێزی داوامان لێکرا بڕۆین بۆ ئەوەی شوێن بۆ کڕیارانی زیاتر بکەینەوە. بەڕێوەبەرەکە وەک دیکتاتۆرێک ڕەفتاری کرد؛ هیچ خۆشی، ئاشتی یان نیازپاکی لە هەڵوێستیدا نەبوو.
بێگومان هەموومان کێشە و بەربەستەکانی ئاشتی ڕووبەڕوو دەبینەوە لە کاتێک بۆ کاتێکی تر – لە کاردا، لە نێوان هاوڕێیاندا، لەناو هاوسەرگیری و خێزانەکاندا. چۆن کاردانەوەمان دەبێت؟ ئایا پشتگوێیان دەخەین و شەڕ دەکەین، وەک وشترمرێک سەری خۆی لەناو لمدا دەکات؟ ئایا وەک دیکتاتۆرێک هێرش دەکەین، هەمیشە ڕێگای خۆمان دەوێت؟ یان هەوڵ دەدەین کێشەکە چارەسەر بکەین بە لابردنی بەربەستەکە و گەڕاندنەوەی ئاشتی؟ ئەمە ئەو ڕێبازەیە کە دەبێت بەکاری بهێنین، وەک لە کریسماسدا بیرمان دەهێنرێتەوە کە خودا چۆن کاردانەوەی هەبوو بەرامبەر کێشەکانمان.
پێویستییەکی گەورە بە ئاشتی لە جیهانەکەماندا هەیە. ئامانجی سەرەکی نەتەوە یەکگرتووەکان پاراستنی ئاشتی و ئاسایشی نێودەوڵەتییە. ئەوان ئەرکی پاراستنی ئاشتییان لە زۆر شوێنی جیهاندا هەیە، لەوانە کۆماری دیموکراتی کۆنگۆ لە ئەفریقا، تیمۆری ڕۆژهەڵات لە ئاسیا، هایتی لە ئەنتیلی گەورە، کۆسۆڤۆ لە ڕۆژهەڵاتی ئەوروپا و عێراق لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست. وەک ئاشتی لە کریسمسدا، ئەم شوێنانە پێمان نیشان دەدەن کە ئاشتی لە جیهانەکەماندا زۆرجار زۆر کاتییە.
کۆمیسیۆنی ڕاستی و ئاشتەوایی لە باشووری ئەفریقا مامەڵە لەگەڵ ڕەگەزپەرستی، جیاکاری و پێشێلکارییەکانی مافی مرۆڤ دەکات کە لەژێر سیاسەتی ئەپارتاید (جیاکردنەوەی توندی ڕەگەزەکان) ڕوویانداوە. ئامانجی سێ لایەنەیە: دۆزینەوەی ڕاستی ئەوەی کە لە ڕابردوودا ڕوویداوە، ڕەخساندنی ئاشتەوایی نیشتمانی، و ڕێگریکردن لە ململانێی ڕەگەزی و نەتەوەیی زیاتر. ئەوان بیرۆکەیەکی دروستیان هەبوو – ڕاستی بدۆزنەوە و بەدوای ئاشتەواییدا بگەڕێن. بەڵام ئەوان زانییان کە ئاشتەوایی قورسە: کاتێک تاوانباران ڕەتیدەکەنەوە داوای لێبوردن بکەن چونکە دەڵێن هیچ هەڵەیەکیان نەکردووە؛ کاتێک کەسانی تر هەن کە دەیانەوێت لێبوردن بکەن، بەڵام هەست بە ئازارێکی قووڵ دەکەن؛ و کاتێک کەمێک باوەڕ بە هەڵەکان و پێویستی بە لێبوردن هەیە کاتێک خودا پشتگوێ دەخرێت.
هەموومان پێویستە ڕووبەڕووی ڕاستی ببینەوە و بەدوای ئاشتەواییدا بگەڕێین ئەگەر بمانەوێت ئاشتییەکی بەردەوام لە ژیانماندا هەبێت. لە کریسمسدا هاتنی ڕزگارکەرەکەمان بیردێتەوە کە ڕاستی و ئاشتەوایی بۆ جیهانەکەمان هێنا (یۆحەننا 14:6؛ ڕۆما 5:11؛ کۆلۆسی 1:20).
گۆرانی کریسمس، گۆرانی ئاشتی و خۆشین
زۆر ڕاستی لە گۆرانییەکانی کریسمسدا هەیە؛ هەموویان لەبارەی بەفر، زەنگی سلێج و ئاسکەوە نین. وشەی «کارۆڵ» واتای «گۆرانی خۆشی و ئاشتی» دەگەیەنێت. و بەم شێوەیە دەڵێین، «وەرە گۆرانی خۆشی بڵێ، چونکە ئاشتی دێت ئەی برام» و «ئاشتی لەسەر زەوی و میهرەبانی نەرم، خودا و گوناهباران ئاشت کرانەوە.»
بەڵام گۆرانی وتن لەبارەی ئاشتی، ئاشتی ناهێنێت. یەکێک لە گۆرانییەکانی کریسمس ناوی «نەریتی کریسمس»ە. نەریتەکان ئاشتییەکی بەردەوام ناهێنن. ناتوانین ئاشتی هەبێت بەبێ تێوەگلاندنی ئاشتیسازەکە. عیسای مەسیح بە شازادەی ئاشتی ناسراوە و ئێمە دەڵێین «سڵاو لە شازادەی ئاشتی لەدایکبووی ئاسمان.» ئەو هات بۆ ئەوەی ئاشتی دروست بکات (ئیشایا 9:6؛ یۆحەننا 16:33؛ ئەفەسۆس 2:14-17). ئاشتی ڕاستەقینە و بەردەوام تەنها کاتێک دێت کە ڕێگە بە شازادەی ئاشتی بدرێت ژیانمان کۆنترۆڵ بکات.
لەدایکبوونی مەسیح وەک «مژدەی خۆشییەکی گەورە ... بۆ هەموو خەڵک» ڕاگەیەندرا (لۆقا 2:10). ئەمە نائاساییە. چۆن دەتوانێت ئەوەندە زۆر کەس سوود لە لەدایکبوونی منداڵێک وەربگرن؟ وەڵامەکە لە ئایەتی دواتر لە لۆقا 2دا دراوە کە پێمان دەڵێت ئەم منداڵە ڕزگارکەر و مەسیحی بەڵێندراو بوو.
کاردانەوەیەکی تر کە لە لۆقا 2:14دا دەربڕدراوە، «شکۆمەندی بۆ خودا ... و لەسەر زەوی، ئاشتی، نیازپاکی بۆ مرۆڤەکان.» ئاشتی و نیازپاکی بەشێکن لە «مژدە.» بە واتایەک عیسا «ئاشتی لەسەر زەوی» بوو، چونکە ئەو ئاشتیسازە؛ ئەو هاتە سەر زەوی بۆ لەناوبردنی بەربەستی گوناه بۆ ئەوەی ئێمە ئاشتی هەبێت.
دواتر، عیسا بەڵێنی دیاری ئاشتی بە شوێنکەوتووانی دا، و دەوترێت مەسیحییەکان «ئاشتییان لەگەڵ خودا هەیە» (یۆحەننا 14:27؛ ڕۆما 5:1 NIV). ئایا تۆ ئەم ئاشتییەت هەیە؟ ئایا تۆ «ڕێگای ئاشتی» دەزانیت (ڕۆما 3:17)؟ ئایا تۆ ئامادەیت بەدوای ئەم ئاشتییەدا بگەڕێیت؟ دوو لایەن پێویستە بۆ دروستکردنی ئاشتی. خودا بەشی خۆی کردووە. چی لەبارەی تۆ؟
زۆرێک لە گۆرانییەکانی کریسمس نهێنی خۆشی، ئاشتی و نیازپاکیی ڕاستەقینە لەخۆدەگرن. ئەوان پەیوەندییان بە ڕووداوە مێژووییەکانەوە هەیە کە نزیکەی 2,000 ساڵ لەمەوبەر ڕوویانداوە، کە لە کتێبی پیرۆزدا وەک ژیانی عیسای مەسیح تۆمارکراون، کە لەدایکبوونی هەموو مێژووی دابەش کرد بۆ پێش زایین و پاش زایین. ئەم گۆرانییانە ڕاستی لەبارەی پێویستیمان بۆ ئاشتەوایی لەگەڵ خودا و یەکتر دەدوێن.
یەکەم گۆرانی کریسمس
وشەکانی فریشتەکان دوای لەدایکبوونی مەسیح، «شکۆمەندی بۆ خودا لە بەرزترین شوێن، و لەسەر زەوی ئاشتی بۆ ئەوانەی کە ڕەزامەندیی ئەو لەسەریانە» (لۆقا 2:14)، دەتوانرێت وەک یەکەم گۆرانی کریسمس سەیر بکرێت. فریشتەکان باسی مەسیح و ڕزگارییەکەیان کرد کە ئەو هات بۆ هێنانە سەر زەوی. ئەمە ڕزگارییەکە کە شکۆمەندی بۆ خودا و ئاشتی بۆ مرۆڤایەتی دەهێنێت. ئەمە تەوەری گۆرانییەکانی دواترە وەک «یەکەم نۆئێل،» «گوێ بگرن! فریشتە ڕاگەیاندنکارەکان گۆرانی دەڵێن،» «گلۆریا ئین ئێکسێلسیس دیۆ» و «فریشتەکان لە شانشینی شکۆمەندییەوە.»
فریشتەکان «ئاشتی لەسەر زەوی»یان ڕاگەیاند – شوێنێک کە لەوەتەی ئادەم و حەوا سەرپێچی خودایان کردبوو، هیچ ئاشتییەکی تێدا نەبوو. ئاشتی ڕاستەقینە تەنها لە پەیامی عیسادا دەدۆزرێتەوە. ئەو لە هەموو تێگەیشتنێک تێدەپەڕێت و دڵ و مێشکمان دەپارێزێت کاتێک لە پەیوەندیدا لەگەڵ ئەودا دەژین (فیلیپییەکان 4:7).
و ئەوان ئەو ئاشتییەیان ڕاگەیاند بۆ «ئەوانەی کە ڕەزامەندیی ئەو لەسەریانە» (لۆقا 2:14). ئەوانە ئەوانەن کە وەڵامی مژدە دەدەنەوە بە تۆبەکردن لە گوناهەکانیان و وەرگرتنی مەسیح وەک خوداوەند و ڕزگارکەر. ئەوان دیاری بەخشندەی خودایان بۆ ڕزگاری وەرگرتووە.
فریشتەکان لەدایکبوونی مەسیحیان بە خۆشی و شادییەوە ڕاگەیاند، و شوانەکان وەڵامیان دایەوە بە شکۆمەندکردن و ستایشکردنی خودا. بە هەمان شێوە، مەسیحییەکان دەبێت لە ڕزگاریی خودا کە لە ڕێگەی عیساوە بەدەست هات، خۆشحاڵ و شاد بن. مەسیحییەکان دەبێت پڕ بن لە خۆشی و شادی لە کاتی کریسمس و لە سەرانسەری ساڵدا (فیلیپییەکان 4:4). بە هەمان شێوە، دەبێت مژدە بە متمانەیەکی خۆشییەوە بگەیەنن.
ئەم یەکەم گۆرانییەی فریشتەکان لایەنێکی داهاتووشیان هەیە. ئەمڕۆ، زۆر کەم کەس خودا ستایش و ڕێز لێدەگرن، و کێشە زیاتر بڵاوە وەک ئاشتی. بەڵام کاتێک دێت کە شانشینی خودا دێت و ویستی ئەو لەسەر زەوی دەکرێت وەک لە ئاسماندا، و ئاشتی لەسەر زەوی دەبێت (مەتتا 6:10). هەروەها، لە داهاتوودا هەموو کەسێک ستایش، ڕێز و شکۆمەندی بۆ خودا پێشکەش دەکات (بینین 5:13). بۆچی ئێستا ستایشی نەکەیت و یەکێک نەبیت لە نوێنەرەکانی بۆ ئاشتی و ئاشتەوایی (2 کۆرنسۆس 5:18-21)؟
گۆرانی کریسمسی خۆت
چۆن دەتوانیت مەسیح بخەیتە ناو کریسمسەکەتەوە، و بیکەیتە کریسمسێکی ڕاستەقینەی ئاشتی و خۆشی؟ یەکەم و گرنگترین شت کە دەتوانیت بیکەیت ئەوەیە کە ئاشتی لەگەڵ خودا بکەیت. دان بەوەدا بنێ کە تۆ کەمتر لە تەواویت و بڕیار بدە لە گوناهەکەت دوور بکەویتەوە. داوا لە مەسیح بکە گوناهەکەت ببەخشێت و ژیانت کۆنترۆڵ بکات. دوای ئەنجامدانی ئەمە، ئاشتی لە خێزانەکەت و ئاشتی لەگەڵ ئەوانی تردا بکە (ڕۆما 12:18). پاشان بیرت بێت کە نوێژ، دانپێدانان و تۆبەکردنی بەردەوام پێویستن بۆ پاراستنی ئاشتی ناوەوە (فیلیپییەکان 4:6-7؛ 1 یۆحەننا 1:9). بە ئەنجامدانی ئەمە، تۆ بەشداری خۆشی، ئاشتی و نیازپاکیی گۆرانییەکانی کریسمس دەکەیت، و هۆکارێکی ڕاستەقینەت دەبێت بۆ ئاهەنگگێڕانی هاتنی مەسیح.
