سەیرکردنێک لە ڕۆما ٨
ڕۆحی پیرۆز لە ژیانی مەسیحیدا
«عیسا لە ناسرەی جەلیلەوە هات و یۆحەننا لە ئوردوندا لە ئاودا هەڵیکێشا. کاتێک لە ئاوەکە هاتە دەرەوە، دەستبەجێ بینی ئاسمانەکان کرانەوە و ڕۆح وەک کۆترێک هاتە خوارەوە بۆ سەری. دەنگێکیش لە ئاسمانەوە هات، «تۆ کوڕی خۆشەویستی منی؛ من لێت ڕازیم.»» مەرقۆس ١:٩-١١ ESV
بەو وشانە عیسا دەستی بە خزمەتەکەی کرد، کە نەیدەتوانی دەست پێبکات تاوەکو بە ڕۆحی پیرۆز هەڵنەکێشرابوو. عیسا هەمیشە خودا کوڕ بوو و هەرگیز وازی لێ نەهێنا؛ بەڵام هاتە سەر زەوی بۆ خزمەتکردنی ویست و مەبەستی خودا وەک مرۆڤێک. وەک مرۆڤێکیش – تەنانەت مرۆڤی بێ گوناهی تەواو – دەبوو لەلایەن خوداوە هێزی پێبدرێت بۆ ئەنجامدانی کاری خودا. ڕۆحی پیرۆزی خودا دەبوو مرۆڤایەتییەکەی – بوونەکەی – پڕ بکات و تێری بکات، ئەگەر ویستی خودای بۆ شکۆمەندی خودا جێبەجێ بکردایە.
قۆناغی یەکەمی خزمەتەکەی، جۆرێک لە دەستپێکردن بۆ دۆخی مرۆڤایەتی، گەڕێکی سەخت بوو لە تاقیکردنەوەکان لەلایەن شەیتان خۆیەوە. یەکەم مرۆڤ، ئادەم، لە یەکەم تاقیکردنەوەیدا بە تەواوی کەوت (پەیدابوون ٣). ئێستا عیسا، «ئادەمی کۆتایی» (١ کۆرنسۆس ١٥:٤٥)، دەبوو بە هەمان شێوە دەستپێبکات، و دەبوو بەسەر ئەو تاقیکەرەوەیەدا زاڵ بێت. چۆن ئەمەی کرد؟ بخوێنەرەوە.
«عیسا، پڕ لە ڕۆحی پیرۆز، لە (هەڵکێشان لە) ئوردون گەڕایەوە و لە لایەن ڕۆحەوە ڕێنمایی کرا لە چۆڵەوانیدا بۆ ماوەی ٤٠ ڕۆژ لەلایەن شەیتانەوە تاقیدەکرایەوە. و هیچ شتێکی نەخوارد لەو ڕۆژانەدا. و کاتێک کۆتاییان هات، برسی بوو... کاتێک شەیتان هەموو تاقیکردنەوەیەکی کۆتایی پێهێنا، لێی دوورکەوتەوە تا کاتێکی گونجاو. و عیسا گەڕایەوە بە هێزی ڕۆح بۆ جەلیل» (لۆقا ٤:١-١٤).
بێگومان عیسا هەرگیز نەکەوتە ژێر تاقیکردنەوە. ئەو بەسەریدا زاڵ بوو بە هێزی ڕۆحی پیرۆز، کە پڕی کردبوو و ڕێنمایی دەکرد. لە ڕاستیدا، کێبڕکێکە تەنها لە نێوان مرۆڤێک و شەیتاندا نەبوو؛ شەیتان بوو دژی ڕۆحی پیرۆز، و سەرکەوتنەکە هەرگیز گومانی تێدا نەبوو. بەم شێوەیە عیسا، بە تەواوی لەژێر کاریگەری و کۆنترۆڵی ڕۆحدا بوو لە کاتێکدا لەلایەن هەموو چەکەکانی شەیتانەوە هێرشی دەکرا، هێشتا بە تەواوی لەژێر کۆنترۆڵی ڕۆحدا مایەوە. ملکەچبوونێکی سەرسوڕهێنەر! سەرکەوتنێکی مەزن!
ئێمە مرۆڤەکان بە تەواوی بێ دەسەڵاتین بۆ شوێنکەوتنی ڕزگارکەرەکەمان یان خزمەتکردن یان ڕێزگرتن لێی لەم ژیانەدا بەبێ هێز و توانای ڕۆحی پیرۆزی. سوپاس بۆ خودا، هەمان ڕۆحی پیرۆز کە پڕی کرد و ڕێنمایی کرد و هێزی بە گەورەمان عیسای مەسیح دا کاتێک ڕووبەڕووی شەیتان بووەوە، و لە هەموو ساتێکی ژیانی سەر زەویدا لەگەڵمانە و لە ناوماندا. و عیسا بەڵێنی دا کە ڕۆح بۆ هەمیشە لەگەڵمان دەبێت (یۆحەننا ١٤:١٦) بۆ ڕێنماییکردنمان، فێرکردنمان و توانادارکردنمان.
عیسا قوتابییەکانی لەبارەی هاتنی ڕۆح، و دیاری و تواناکانی کە بۆیان دەهێنێت فێرکرد (یۆحەننا ١٤-١٦). هەمان ئەم ڕۆحە پۆڵسی هاندا بۆ ئەوەی ئێمەش لەبارەی کاری ڕۆح لە ژیانماندا فێر بکات. بە تایبەتی یەک بەش، ڕۆما ٨، بەشێکی گرنگە لەبارەی ڕۆحی پیرۆز لە ژیانی مەسیحیدا.
لە حەوت بەشی یەکەمی ڕۆما ڕۆحی پیرۆز تەنها چەند جارێک باس کراوە کاتێک پۆڵس بناغەکانی باوەڕمان و ژیانی نوێمان لە مەسیحدا دادەنێت. بەڵام لە بەشی ٨دا ڕۆح ٢٠ جار لە دەقەکەدا دەتەقێتەوە! لە کۆتایی ڕۆما ٧دا پۆڵس زۆر بێ هیوا دەردەکەوێت، نزیکەی شکستخواردوو، لە خەباتەکەیدا لە نێوان ئارەزووە تازە لەدایکبووەکانی بۆ ژیان بۆ خودا و غەریزە گوناهکارەکانی سروشتی مرۆڤایەتییەکەی. گوێی لێ بگرە: «من لە کردارەکانی خۆم تێناگەم. چونکە ئەوەی دەمەوێت نایکەم، بەڵکو ئەو شتە دەکەم کە ڕقم لێیەتی... من ئارەزووی ئەوەم هەیە کە کاری ڕاست بکەم، بەڵام توانای جێبەجێکردنی نیمە. چونکە ئەو چاکەیەی دەمەوێت نایکەم، بەڵکو ئەو خراپەیەی نامەوێت ئەوەیە کە بەردەوام دەیکەم... کێ من لەم جەستەی مردنە ڕزگار دەکات؟» (ڕۆما ٧:١٥-٢٤). وەک بێ هیواییەکی زۆری کەسێکی ئالودەبوو دەردەکەوێت.
ئەگەر پۆڵس، نێردراوێکی عیسای مەسیح و سەرکردەیەکی پێگەیشتووی مەسیحی، لەگەڵ سروشتێکی گوناهکاری پڕ وزە و بەردەوامدا خەباتی کرد، ئەی ئێمە نا؟ بە ڕوونی، هەموومان بە بێ هیوا ئالودەین، نەک بە ماددە هۆشبەرەکان، سێکس یان کحول، بەڵکو بە خۆمان – بە جەستەم و بە هاندان و ئارەزووەکانی! هەموو ئالودەبوونەکانی تر تەنها دەربڕینی ئەم کۆیلایەتییە بنەڕەتییەی ڕۆحن.
پۆڵس دەیزانی کە «هیچ شتێکی باش لە مندا نییە، واتە، لە جەستەمدا» (ڕۆما ٧:١٨). ئێمەش ئەمە دەزانین، لە تیۆریدا، بەڵام زۆرجار لەبیری دەکەین. وەک مرۆڤ، هەموومان بە بێ هیوا «گیرۆدەین» بە خۆمان و گوناه، و بەم شێوەیە لەبەردەم خودا مەحکوم کراوین. بەڵام ڕۆما ٨ بە سەرکەوتوویی ڕایدەگەیەنێت کە «هیچ مەحکومکردنێک نییە بۆ ئەوانەی لە مەسیح عیسادان» (ڕۆما ٨:١)، نەک تەنها لەبارەی ڕابردووی گوناهکارمانەوە، بەڵکو توانای ئێستامان بۆ ژیان لە دەرەوەی گوناهکردنیش!
«چونکە یاسای ڕۆحی ژیان (ئێمەی) لە مەسیح عیسادا لە یاسای گوناه و مردن ئازاد کردووە» (ڕۆما ٨:٢). هەموو گوناهەکانمان دادگایی کران کاتێک خرانە سەر عیسای مەسیح و ئەو لە جەستەیدا لەسەر خاچ هەڵیگرتن (١ پەترۆس ٢:٢٤). ئێستا ئەو ڕۆحی پیرۆزی خۆی ناردووە – هەمان ئەو ڕۆحی پیرۆزەی کە تێیدا نیشتەجێ بوو و هێزی پێدا دژی شەیتان – بۆ پڕکردن و هێزدان بە ئێمە. یاسایەکی نوێ لە ژیانی باوەڕداردا کاریگەرە: یاسای ڕۆح کە ئێمە لە مەسیح عیسادا لە یاسای بەردەوامی گوناه و مردن ئازاد دەکات. ئێستا ئێمە لە DNAی لەدایکبوونە نوێماندا هەڵمانگرتووە. چ سەرچاوەیەکی سەروو سروشتی! خودا چۆن ئەمەی ئەنجام دا؟ «بە ناردنی کوڕی خۆی بە شێوەی جەستەی گوناهکار و بۆ گوناه، گوناهی لە جەستەدا مەحکوم کرد» (ڕۆما ٨:٣).
بە چ ئەنجامێک؟ «بۆ ئەوەی داواکاری ڕاستودروستی یاسا (ئەو یاسایەی کە ناتوانین جێبەجێی بکەین) لە ئێمەدا جێبەجێ بکرێت، ئەوانەی کە بەپێی جەستە ناڕۆن بەڵکو بەپێی ڕۆح دەڕۆن» (ڕۆما ٨:٤). ئێستا ئێمە «بە ڕۆح دەڕۆین، و... ئارەزووەکانی جەستە جێبەجێ ناکەین» (غەڵاتییەکان ٥:١٦-٢٣).
دەقەکە بەردەوام دەبێت و دەڵێت، «ئەوانەی بەپێی جەستە دەژین، مێشکیان لەسەر شتەکانی جەستەیە، بەڵام ئەوانەی بەپێی ڕۆح دەژین، مێشکیان لەسەر شتەکانی ڕۆحە» (ڕۆما ٨:٥). ڕەفتارمان شوێنی مێشکمان، بیرەکانمان و دڵی ناوەوەمان دەکەوێت: «لە ناوەوە، لە دڵی مرۆڤەوە، بیرۆکەی خراپ (و ڕەفتار) دێنە دەرەوە» (مەرقۆس ٧:٢٠-٢٣). و یاقوب پێمان دەڵێت کە «هەر کەسێک تاقیدەکرێتەوە کاتێک بە ئارەزووی خۆی ڕادەکێشرێت و فریو دەدرێت» (یاقوب ١:١٤).
ئێمە فێر دەکرێین لەبارەی هێز و ڕۆڵی ڕۆح لە ژیانی تازە لەدایکبووماندا بۆ ئەوەی بتوانین مێشکمان لەسەر ئەوە بڕوخسێنین کە پەیوەندی بە ڕۆحەوە هەیە، ئەوەی کە لە ڕێنمایی و هاندانەکانی ئەوەوە دێتە دڵمانەوە.
«ئێوە... لە جەستەدا نین بەڵکو لە ڕۆحدان، ئەگەر ڕۆحی خودا لە ئێوەدا نیشتەجێ بێت. هەر کەسێک ڕۆحی مەسیحی نەبێت، هی ئەو نییە. بەڵام ئەگەر مەسیح لە ئێوەدا بێت، هەرچەندە جەستە بەهۆی گوناهەوە مردووە، ڕۆح ژیانە بەهۆی ڕاستودروستییەوە» (ڕۆما ٨:٩-١٠). تەنها باوەڕدارانی ڕاستەقینە بە مەسیح ڕۆحیان هەیە و لەژێر دەسەڵاتی ئەودان. کتێبی پیرۆز هەرگیز مەسیحی وەک «ئەنجامدانی کاری خۆی» وێنا ناکات. غەریزەی سەروو سروشتی تازە لەدایکبوومانە کە ڕەفتار بکەین، یان بڕۆین «بەپێی ڕۆح».
کەواتە ئەگەر هەوڵ بدەین ژیانمان بژین بە مەرجەکانی خۆمان، ئێمە دژایەتییەکی زیندووی ناسنامەی مەسیحییەکانمانین! ڕەفتاری تایبەتمەندی باوەڕدار ئەوەیە کە لەژێر دەسەڵاتی ڕۆحی پیرۆزدا بژی. خۆویستی ڕەفتاری مەسیحی نییە، هەرچەندە بە داخەوە هەموومان تێیدا دەژین، بە کاریگەرانە «خەمبارکردنی» ڕێنمایی ڕۆح لە ژیانماندا (ئەفەسۆس ٤:٢٥-٣٠).
بەڵام لەبەر ئەوەی «ڕۆحی ئەوەی عیسای لە مردووان هەستاندەوە لە ئێوەدا نیشتەجێیە، ئەو... ژیان بە جەستە فانییەکانتان دەدات لە ڕێگەی ڕۆحی خۆیەوە کە لە ئێوەدا نیشتەجێیە» (ڕۆما ٨:١١). جەستەی مردوو ناتوانێت میوە بۆ خودا بگرێت. بەڵام ڕۆح لە ناوماندا جەستەیەکی مردووی تر زیندوو دەکاتەوە، و وزەی ژیانی مەسیحی پێدەبەخشێت و توانای گرتنی میوەی بۆ خودا هەیە.
«کەواتە... ئێمە قەرزدارین، نەک بە جەستە... بەڵام ئەگەر بە ڕۆح کردارەکانی جەستە بکوژن، دەژین» (ڕۆما ٨:١٢-١٣). تەنها ئەرکی ئێمە بەرامبەر خودا ئەوەیە کە ژیانی پڕ وزەی ڕۆح بژین کە ئەو بە خۆڕایی پێی داوین. ئێمە هیچ قەرزدار نین بەو جەستە کۆنەی کە تەنها تووشی کێشەمان دەکات لەگەڵ خودا. ئێمە ئازادین بۆ خزمەتکردنی چارەنووسی تازە لەدایکبوومان – بۆ خزمەتکردنی خوداکەمان!
چۆن «کردارەکانی جەستە دەکوژین»؟ بە ڕۆح و لە ڕێگەی نیعمەتەوە ئێمە ئامادە کراوین بۆ ئەوەی «بڵێین 'نەخێر' بۆ بێ خودایی و ئارەزووە دنیاییەکان، و ژیانێکی خۆکۆنترۆڵکراو، ڕاستودروست و خودایی بژین لەم سەردەمەدا» (تیتۆس ٢:١٢). بۆ ئەوەی کۆتایی بە «نەخێر» بێنین بۆ ئەو کردارانەی جەستە هەر کاتێک تاقیدەکرێینەوە، ئەوە بە کاریگەرانە کوشتنیانە. ئەمە دەبێت ڕەفتاری هەر منداڵێکی خودا بێت کە بە ڕۆح هێزی پێدراوە! «هەموو ئەوانەی بە ڕۆح ڕێنمایی دەکرێن کوڕانی خودان» (ڕۆما ٨:١٤).
«ئێوە ڕۆحی کۆیلایەتیتان وەرنەگرت بۆ ئەوەی بگەڕێنەوە سەر ترس، بەڵکو ڕۆحی وەرگرتنتان وەک کوڕ وەرگرت، کە بەهۆیەوە هاوار دەکەین 'ئاببا! باوک!' ڕۆح خۆی لەگەڵ ڕۆحماندا شایەتی دەدات کە ئێمە منداڵی خوداین» (ڕۆما ٨:١٥-١٦). ڕۆح هۆشیاری خودایی ئێمەیە لەبارەی پێگەی خۆمان وەک منداڵانی خودا، و هاندانمان بۆ ژیانکردن بەو ژیانەی کە سروشتییە بۆ منداڵانی. و ئێمە تەنها بە ڕۆحی خودا هێزمان پێنەدراوە، بەڵکو لە ڕاستیدا سروشتی خودامان هەیە؛ ئێمە لە تۆوی ئەوەوە تازە لەدایکبووین (١ پەترۆس ١:٢٣؛ ١ یۆحەننا ٣:٩). تۆوی خودا، سروشتی خودا، ناتوانێت گوناه بکات!
وەک منداڵانی خودا ئێمە «میراتگری خوداین و هاومیراتگری مەسیحین، بە مەرجێک لەگەڵیدا ئازار بچێژین بۆ ئەوەی لەگەڵیدا شکۆدار بین» (ڕۆما ٨:١٧). لەبیرت بێت کە گوناهی ئێمە بوو کە گەندەڵییەکەی دروست کرد کە هەموو دروستکراوەکانی گرتووەتەوە. ڕزگارکەرەکەمان تاوانی گوناهی ئێمەی گرتە ئەستۆ و سزای تووڕەیی خودای لە جەستەی خۆیدا چەشت (ڕۆما ٨:٣). ئێستا، هەرچەندە ئێمە ڕزگار کراوین، بەڵام دروستکراوەکان بە گشتی هێشتا ڕزگار نەکراون، بەڵکو «بە پەرۆشییەوە چاوەڕێی دەرکەوتنی کوڕانی خودا دەکەن... (کاتێک) خودی دروستکراوەکان لە کۆیلایەتی گەندەڵیدا ئازاد دەکرێن و ئازادی شکۆمەندی منداڵانی خودا بەدەست دەهێنن» (ڕۆما ٨:١٨-٢١).
لەو دنیایەدا هێشتا کاریگەرییەکانی گوناه دەچێژین. ڕزگارکەرەکەمان هۆکاری سەرەکی گوناهی ئێمەی هەڵگرت، بەڵام خودی دروستکراوەکان هێشتا بە سەختی نەخۆشن لەژێر کاریگەرییەکانی گوناهدا. تاوەکو ئەنجامی تەواو و کۆتایی کاری ڕزگارکەرانەی ئەو بەدی نەیەت، ئێمە بەردەوام دەبین لە ژیان لەگەڵ ئەو کاریگەرییانەدا. بەڵام، «ئازارەکانی ئەم کاتە ئێستا شایەنی بەراوردکردن نین لەگەڵ ئەو شکۆمەندییەی کە بۆمان ئاشکرا دەکرێت» (ڕۆما ٨:١٨). کاتێک ڕزگارکەرەکەمان ئێمە لەم جیهانە دەبات، جەستەکانمان لە کۆتاییدا لە نەفرەتی گوناه ڕزگار دەکرێن. پاشان ئەو گەردوون بە تەواوی بێ کەموکوڕی دووبارە دروست دەکاتەوە.
بەڵام بۆ ئێستا، دروستکراوەکان لە ئازارەکانی ئەو لەدایکبوونە نوێیەی داهاتوودا دەتلێنەوە (ڕۆما ٨:١٩-٢٢) – بوومەلەرزە فیزیایی و ئەخلاقییەکان کە ڕۆژانە هەسارەکەمان دەهەژێنن. «نەک تەنها دروستکراوەکان، بەڵکو خۆشمان، کە... ڕۆحمان هەیە، لە ناخەوە دەناڵێنین کاتێک بە پەرۆشییەوە چاوەڕێی وەرگرتن وەک کوڕان، ڕزگارکردنی جەستەکانمان دەکەین. چونکە بەم هیوایە ڕزگار کراین... (و) بە... ئارامگرییەوە چاوەڕێ دەکەین» (ڕۆما ٨:٢٣-٢٥) بۆ ئەوەی لە کۆتاییدا، ڕۆح و گیان و جەستە، لە بوون و هێزی گوناه ڕزگار بکرێین، کاتێک هەموو دروستکراوەکان لە کۆتاییدا لە کۆیلایەتی گەندەڵیدا ئازاد دەکرێن کە لە یەکەم گوناهەوە لە عەدەن حوکمی کردووە.
دروستکراوەکان دەناڵێنن، ئێمە دەناڵێنین، و ڕۆح لە ناومانداش دەناڵێنێت، هاوبەشی خەممان دەکات و ئێمە بە سەرچاوەی هێزەوە دەبەستێتەوە بۆ بەرگەگرتن و سەرکەوتن. ئەو «لە لاوازیماندا یارمەتیمان دەدات. چونکە ئێمە نازانین بۆ چی بپاڕێینەوە وەک پێویست، بەڵام ڕۆح خۆی بۆمان تکا دەکات بە ناڵینێک کە زۆر قووڵترە لە وشە. و ئەوەی دڵەکان دەپشکنێت دەزانێت بیرۆکەی ڕۆح چییە، چونکە ڕۆح بۆ پیرۆزەکان تکا دەکات بەپێی ویستی خودا» (ڕۆما ٨:٢٦-٢٧).
هەر وەک چۆن خودا ناڵەی گەلەکەی لەژێر کۆیلایەتی میسردا بیست و لەبیری کردن (دەرچوون ٢:٢٤-٢٥)، ئێستاش «چاوەکانی خودا لەسەر ڕاستودروستانە، و گوێیەکانی بۆ نوێژەکانیان کراوەن» (١ پەترۆس ٣:١٢). ناڵەی ئێمە لەلایەن ڕۆحەوە دەبیسترێت و وەک ناڵەی خۆی پێشکەش بە خودا دەکرێت؛ و خەم و پێداویستییەکانمان بە خودا دەگەیەنرێن بە هاوئاهەنگی لەگەڵ ویستی ئەودا، و ئێمە لە پەیوەندییەکی گرنگدا دەمێنینەوە لەگەڵ ئەوەی کە ویستی خۆی لە ئێمەدا جێبەجێ دەکات.
کەواتە خەممان بێ واتای نییە. پۆڵس وتی: «ئەم خەمە سووک و کاتییە شکۆمەندییەکی هەمیشەیی بێ وێنەمان بۆ ئامادە دەکات، چونکە ئێمە سەیری ئەو شتانە ناکەین کە دەبینرێن بەڵکو سەیری ئەو شتانە دەکەین کە نابینرێن. چونکە ئەو شتانەی کە دەبینرێن کاتین، بەڵام ئەو شتانەی کە نابینرێن هەمیشەیین» (٢ کۆرنسۆس ٤:١٧-١٨).
«دەزانین کە بۆ ئەوانەی خودایان خۆشدەوێت هەموو شتێک پێکەوە کار دەکات بۆ چاکە، بۆ ئەوانەی بەپێی مەبەستی ئەو بانگ کراون» (ڕۆما ٨:٢٨-٣٠)، کە ئەوەیە کە ئێمە بگۆڕێت بۆ وێنەی کوڕەکەی، گەورەمان عیسای مەسیح!
