گرنگترین کاری ژیانە!
موسا پیاوێکی نایاب بوو کە لە ژێر بارودۆخێکی زۆر سەختدا گەورە کرا. منداڵییەکەی لە دەرچوون ٢:١-١٠دا وەسف کراوە. ئەو لە خێزانێکی کۆیلەی عیبری لە میسر لە کاتێکی زۆر سەختدا لەدایک بوو – کاتێک فیرعەون فەرمانی دا هەموو کوڕە تازە لەدایکبووەکان لە ڕووباری نیلدا بخنکێنرێن (دەرچوون ١:٢٢). فیرعەون پاشایەکی دڵڕەق بوو کە دەترسا عیبرییەکان زۆر ببن و زۆر بەهێز ببن بۆ ئەوەی بتوانێت وەک کۆیلە کۆنترۆڵیان بکات.
دایکێکی ئازا
دوای ئەوەی یۆکەبەد موسای بوو، سێ مانگ لە فیرعەونی شاردەوە (دەرچوون ١:٢). زۆر مەترسیدار بوو کە گوێڕایەڵی پاشا نەبێت، بەڵام ئەو هێندە کوڕەکەی خۆش دەویست کە ئامادە بوو هەموو شتێک بخاتە مەترسییەوە. هەروەها، دایک و باوکی تێگەیشتن کە ئەو منداڵێکی تایبەتە، و ئەمەش ئازایەتی پێدان بۆ ئەوەی دژی فەرمانی فیرعەون بوەستنەوە (عیبرانییەکان ١١:٢٣).
کاتێک نەیتوانی چیتر منداڵ موسا بشارێتەوە، یۆکەبەد سەبەتەیەکی تایبەتی وەک بەلەم دروست کرد کە دەیتوانی لەسەر ئاوەکە بگەوزێت. بەلەمە بچووکەکەی، کە موسای تێدابوو، لە نێوان قامیشەکاندا لە نزیک کەناری ڕووبارەکە دانا، و دڵنیا بوو کە کچەکەی میریەم لە دوورەوە چاودێری دەکات.
شتە سەرسوڕهێنەرەکان ڕوو دەدەن کاتێک متمانە بە خودا دەکەین. یەکەم، کچی فیرعەون بەلەمە بچووکەکەی بینی کاتێک لە ڕووبارەکەدا خۆی دەشوشت. پاشان، گریانی موسا سۆزی کچی فیرعەونی ڕاکێشا. لە کۆتاییدا، سەرسوڕهێنەر بوو کە کچی فیرعەون ئامادە بوو یۆکەبەد وەک دایەنێک بۆ موسا قبوڵ بکات (دەرچوون ١:٥-٩). یۆکەبەد توانی موسا لە کاتی منداڵیدا گەورە بکات.
خودا بە دڵنیاییەوە بە شێوەیەکی نهێنی کار دەکات. شەیتان بە هۆکارەکانی خۆی شکست پێهێنرا. خودا فیرعەونی بەکار هێنا – بەهێزترین چەکی شەیتان، کە بووبووە هۆی دڵڕەقی و خەمێکی زۆر – بۆ خۆراکدان و گەورەکردنی موسا، کە گەورە بوو و بوو بە ڕزگارکەری گەلەکەی بە ڕزگارکردنیان لە کۆیلایەتی.
لە کۆشکی فیرعەون، موسا باشترین پەروەردەی وەرگرت کە جیهان پێشکەشی دەکرد – باشترین خوێندن، خواردن، جلوبەرگ – باشترین هەموو شتێک. بەڵام هەموو ئەمانە بێ بەها دەبوون بەبێ چاودێری خۆشەویستی دایکی. دایکان کاریگەرییەکی بەرچاویان هەیە لە ژیانی منداڵەکانیاندا و ڕۆڵیان لە خێزاندا جێگەی گۆڕینەوە نییە.
دایکێک ئەمڕۆ
جێگەی داخە کە کولتووری مۆدێرن زۆرجار بەهای دایکایەتی کەم دەکاتەوە. خودا داوا لە دایکان دەکات کە ماڵێکی ئارام، گەرم، و ئاسوودە بۆ خێزان دروست بکەن. زۆربەی ئاسایش و خۆبەهای منداڵ بەهۆی ئەو ماڵەوە شێوە دەگرێت کە دایکێک دروستی دەکات:
بە حیکمەت ماڵێک دروست دەکرێت، و بە تێگەیشتن جێگیر دەکرێت؛ و بە زانین ژوورەکان پڕ دەکرێن لە هەموو سامانێکی بەنرخ و خۆش (پەندەکان ٢٤:٣-٤ NIV).
بەداخەوە، دایکان زۆرجار دەبێت لە دەرەوەی ماڵ کار بکەن. کاتێک منداڵی بچووک یان هەرزەکارمان هەیە، دەبێت زۆر وریابین لەگەڵ ژمارەی ئەو چالاکییانەی کە دایکێک لە دەرەوەی ماڵ تێیدا بەشدار دەبێت. من ناڵێم کارکردن و چالاکییەکانی دەرەوە بۆ دایکان هەڵەن، بەڵام هاوسەران دەبێت بە نوێژەوە پێداویستییەکانی منداڵەکانیان لە پێشدا بگرن. ئەمە کارێکی ئاسان نییە، و وەک زۆر لایەنی ڕۆیشتنمان لەگەڵ خوداوەنددا، هیچ یاسایەکی ڕەق و نەگۆڕ نییە. تاکە شتێک کە دەتوانین بیکەین ئەوەیە کە لەسەر هەموو بڕیارێک ڕاوێژ بە خودا بکەین.
دایکێک دەبێت خۆی بپارێزێت لە گەڕان بەدوای پڕبوونەوەی کەسی لە دەرەوەی ماڵ، نەک لە ڕێگەی پەیوەندییەکەی لەگەڵ خودا و خێزانەکەیدا. منداڵان کاریگەرییەکان لەبیر دەکەن، نەک موڵکەکان. ئێمە تەنها یەک دەرفەتمان هەیە بۆ دروستکردنی کەسایەتی و خۆبەهای منداڵەکانمان.
یۆکەبەد موسای بەخێو کرد، بە نەرمی چاودێری پێداویستییە سۆزداری و ڕۆحییەکانی دەکرد. موسا تەنها لەبەر ئەوە تەندروست و گونجاو بوو کە دایکی هەموو کات و سەرنجی خۆی پێ بەخشی، پێداویستی و بەرژەوەندییەکانی ئەو لە پێشدا دەگرت.
خودا دەیەوێت دایکان منداڵەکانیان خۆش بوێت (تیتۆس ٢:٤). دایکێکی خۆشەویست ڕاهێنان و فێریان دەکات:
منداڵێک کە بە ویستی خۆی دەڕوات، شەرمەزاری بۆ دایکی دەهێنێت. کوڕەکەت ڕاست بکەرەوە و ئەو ئاسوودەییت پێ دەدات؛ ئەویش ڕۆحت دڵخۆش دەکات (پەندەکان ٢٩:١٥،١٧ NASB).
خودا ڕێز لە خۆشەویستی دایکێک دەگرێت بە بەرەکەتدارکردنی ئەو و منداڵەکانی (پەندەکان ٣١:٢٨؛ زەبوور ١١٢:٢).
دایکان مامۆستای سەرەکی نەوەی داهاتوون. هەر دایکێک نموونەیەکە کە منداڵەکانی دەتوانن لاسایی بکەنەوە. ئەو نموونەیەکە بۆ کچەکانی لەسەر کاریگەری بەرچاوی ڕۆڵی وەک ژنێک، و نموونەیەکە بۆ کوڕەکانی لەسەر جۆری ئەو ژنەی کە دەبێت هاوسەرگیری لەگەڵدا بکەن.
دەبێت هەمیشە ڕۆڵی بەرچاوی دایکانمان بیر بێتەوە. ئەوان پێویستیان بە نوێژ و هاندانی بەردەواممان هەیە.
دایکێکی سەرکەوتوو
بۆ ئەوەی ببیتە دایکێکی سەرکەوتوو وەک یۆکەبەد، دایکان پێویست ناکات بێ کەموکوڕی بن، بەڵام پێویستە پابەند بن بە خودا، وشەکەی و ئەو خێزانەی کە پێی بەخشیون. دەبێت ڕۆژانە کات بدۆزنەوە بۆ خوێندنەوەی وشەی خودا و نوێژکردن بۆ مێرد و منداڵەکانیان. باوەڕ، ئازایەتی و خۆڕاگری پێویستە بۆ ئەوەی هێزی ڕۆحی خودا لە ژیانی خێزانیدا دیار بێت.
دایکان پێویستە منداڵەکانیان بسپێرن بە مەسیح. ئەوان تەنها بۆ ماوەیەکی دیاریکراو دەتوانن منداڵەکانیان لە جیهان بپارێزن. جیهان وەک نیل وایە – ڕووبارێکی گەورە و بەهێز، کە ڕەوتێکی بەهێزی هەیە و دەتوانێت بە ئاسانی منداڵەکانمان ڕابماڵێت. بەڵام ئەگەر دایکان بە دڵسۆزی منداڵەکانیان بخەنە دەستی خوداوەندەوە، ئەو ڕێنماییان دەکات و دەیانپارێزێت لەم جیهانەدا.
منداڵان بە دایک و باوکان دران بۆ ئەوەی لە کۆتاییدا وەک تیر ئازاد بکرێن (زەبوور ١٢٧:٣-٥). وەک چۆن هیچ تیرێک بە تەواوی دروست نەکراوە، دایک و باوکیش ناتوانن منداڵێکی بێ کەموکوڕی گەورە بکەن. بەڵام پێویستە ئاراستەی ڕاستیان پێ نیشان بدەین، بەرەو ئامانجی ڕاست. ژیانێک لەگەڵ خودا ڕۆیشتن ئامانجێکی گەورەیە بۆ هەوڵدان بۆی. پاشان، گرنگ نییە چی تر کاریگەرییان لەسەر دەبێت، یان ڕەوتەکە چەند بەهێز بێت، ئەوان ئاراستەی خوداوەند دەکرێن و بەرەو ئەو دەڕۆن.
لە کۆتاییدا، دایکان پێویستیان بە هاندانی بەردەواممان هەیە. وەک ئۆکسجین وایە بۆ ڕۆحیان کاتێک گرنگترین کاری ژیان ئەنجام دەدەن.
